Ad Valvas 1975-1976 - pagina 139

AD ^ X L V Ä S ' - ^ ' 14\I^ÖVEMÉÈÈ

WS"

11"

Kongres over Teorie-praxis in de sociologiese teorie' Volgende week woensdag, donder- steem-theoretikus, de symbolies-indag en vrqdag (19-21 november) teraktionist etc. vindt n de aula het 'Teorie-Praxis Dat de problemen overweldigend Kongres' plaats, georganiseerd worden, wanneer er kontakt gedoor de subfakulteit Soeiologie en zocht wordt tussen diverse discipliinhoudelijk voorbereid door staf en nes, ligt nogal voor de hand. De stadenten van de differentiatie werkgroep waarin dit alles ter spraTeoretSes-WiJsgerigo Sociologie' ke kwam, meende uiteraard niet dat (TWS). ze deze en andere kommunikatieHet plan om een congres te gaan problemen uit de weg kon ruimen, maar wèl dat ze een bijdrage daarorganiseren is ontstaan in een TWS-werkgroep gedurende de kur- toe zou kunnen leveren. sus '73-'74. Deze werkgroep had Het konstateren van de bestaande zich beziggehouden met de zgn. Po- verschillen tussen vertegenwoordisitivisme-strijd, die in een belang- gers van „dezelfde" wetenschap is rijk vaktijdschrift van onze ooster- een belangrijke stap, waardoor een buren was gevoerd tussen vertegen- open gesprek tot stand kän komen. woordigers van de Frankfurter Wil het „open" gesprek echter een Schule enerzijds en de aan het neo- „vruchtbaar" gesprek worden, dan positivisme verwante wetenschaps- moeten de verschillen en de oorzatheorie van Popper anderzijds. Hoe- ken daarvan zo duidelijk mogelijk aan de orde gesteld worden. Vanuit wel deze kontroverse duidelijk de fundamenten van de wetenschaps- deze gedachten kwam men ertoe, beoefening raakte, was de doorwer- een kongres te organiseren, waar diverse theorieën hun licht zouden king in Nederland gering, laat staan laten stralen over een fundamenteel dat men eraan deelnam. Wat ook de oorzaken van een der- probleem. Gedurende de aan het gelijke passiviteit mogen zijn, het is kongres voorafgaande kursus zou men een vergelijkend onderzoek evident dat het vertaalprobleem hier een belangrijke rol speelt. doen naar de principes van de verHiermee wordt niet in de eerste schillende visies, teneinde zélf meer begrip te krijgen van de sociologieplaats het omzetten van Duits in Nederlands (of dergelijke transfor- se theorie en dit begrip over te dragen aan de kongresgangers. maties) bedoeld, iets wat te maken De vrucht van de TWS-werkgroeheeft met de overbrugging van een taalkundige afstand, maar de pro- pen van de kursus '74-'75 is een 172 tjlemen schuilen vooral in het over- pagina's tellende kongresbundel, bruggen van de begrips-afstand. De waarin de sprekers van het kongres afstand van de theoretikus naar de geïntroduceerd worden tegen de mikro-problemen van de bedrijfs- achtergrond van de stroming, waarsocioloog en de maatschappelijk van ze een vertegenwoordiger zijn. werker, maar ook de onderlinge Dat deze bundel in een behoefte voorziet is duidelijk gebleken: de afstand tussen theoretici die hun eerste oplage van 1000 eksemplaidentiteit hebben verbonden aan één van de diverse stromingen: de ' ren, die aanvankelijk overdreven groot leek, is binnen vier vijf weken funktionalist (verschillend al naar gelang hij Parsons, Merton, Luh- vrijwel uitverkocht. Zo snel mogemann etc. volgt), de marxist (die lijk zal er een nieuwe druk verhet zelden met anderen, zich even- schijnen. eens „marxist" noemenden eens is, omdat dat geen ethte marxisten zijn), de etnometodoloog, de sy-

Iets over teorie en praxis

Vervolg van pag. 1.

vu-spel simulatiespelen belangrijke elementen zoals de politiek, plaatselyk zowel als landeiyk. Maar het was dan ook niet geheel de bedoeling van de heren Bak en Buit om de werkelijkheid zo dicht te benaderen. Al was ook als deelnemer het ex-raadslid, de heer J. Keja, aanwezig die na afloop zijn kommentaar mocht geven. Ook htJ had het nogal moeilijk gehad, zei hij. Hij hoopte, dat men nu beter begreep hoe lastig het is om gemeentelijke politieke besUssdngen aan de zogenaamde achterban uit te leggen. Daarvoor was het sv^l ook niet bedoeld. 'Antimanipulatiemiddelen' noemde prof. Bak het spel. 'Een mogelijkheid voor de burger om beter te begrijpen, wat zich zo in de beslissingsmechanismen afspeelt en daar een beter antwoord op te geven dan nu wellicht het geval is.' Hij verheelde overigens niet, dat het spel zoals het nu werd gespeeld nog lang niet volledig was. Belangrijk vindt hij, dat dergelijke simulatiespelen een eerste stap kunnen zyn naar de openlegging van een denkproces naar echte en eeriyke demokratie. Prof. Bak is van mening dat dit soort simulatiespelen, aangepast aan de situatie waarvoor ze moeten dienen, de burger beter tot steun kan zün, dan de tot nog toe gebruikte hoorzittingen. Hij is er van overtuigd, dat er meer mensen bij de beslissingen van de stad, de wijk, of het land betrokken moeten worden. Het is de taak van iedere burger, om daar iets aan te doen. Dit soort simulatiespelen kan in dat proces zeer goed gebruikt worden, aldus de heer Bak. Over enige tijd zal het simulatiespel ook intern binnen de VU gespeeld worden. Wanneer en met welke onderwerpen is nog niet bekend. (P. E.)

Sinds er mensen bestaan, die nadenken over hun handelen, is er een probleem dat te maken heeft met de verhouding tussen theorie en praxis. De beide termen zijn uit de Griekse filosofie afkomstig en hebben bij Aristoteles al een duidelijke inhbud. Deze onderscheidde het doelgericht maken ('poiesis') van voorwerpen enerzijds en het zedelijk, politiek handelen ('praxis') dat de polis instandhoudt anderzijds. Uiteraard was het produseren van de noodzakelijke goederen de taak van de slaven, terwijl de burgers van de polis zich wijdden aan de politieke praxis. Deze praxis werd verhelderd door de 'theoria', tevens de meest verheven vorm van praxis. Het probleem theorie-praxis heeft zijn spoor door de geschiedenis getrokken. Met het ontstaan van de moderne natuurwetenschappen wordt de enorme praktiese betekenis van het theoretiese inzicht in de natuurwetten duidelijk. Immanuel Kant, die probeerde aan de fundamentele betekenis van het denken vast te houden tegenover de imponerende resultaten van de natuurwetenschappen toonde al de onjuistheid aan van een uitspraak, die we tegenwoordig ook nog wel horen en die hij al (meer dan 180 jaar geleden) een gemeenplaats noemde: „Ueber den Gemeinspiuch: das mag in der Theorie richtig sein, taugt aber nicht für die Praxis"! Het vertrouwen in de theorie als een zelfgenoegzame manier om de werkelijkheid te kennen, is echter niet zo groot meer als het wel eens geweest is. Het ontstaan van meerdere empiriese wetenschappen toont aan, dat het inzicht niet meer afgeleid kan worden uit een alomvattende filosofie, maar via ervaring verkregen moet worden. Zo is ook de sociologie een empiriese wetenschap. De diverse sociologiese benaderingen onderscheiden zich van elkaar doordat ze het „zwaartepunt van de maatschappij" verschillend zien. Dat wil zeggen, dat ze het niet eens zijn over de vraag welke de prosessen zijn waardoor de maatschappij gevormd wordt. In de fenomenologiese sociologie, die op 19 november vertegenwoordigd zal worden door Thomas Luckmnnn (Konstanz) en David Silverman (Londen), legt men de nadruk op de alledaagse zingevin-

gen, die bepalen wat men bedoelt met maatschappelijke „werkelijkheid". De maatschappelijke praxis, die de fenopienologiese theorie wil vatten, is de manier waarop mensen zin geven aan hun bestaan, zichzelf en anderen zien. Het is niet verbazingwekkend, dat de godsdienstsociologie vooral fenomelogies geïnspireerd is, omdat met deze benadering het aksent kan vallen op de religie als resultaat van zingeving aan het menselijk bestaan. De marxistiese theorie vindt de maatschappelijke arbeid het meest fundamentele proses. Daarbij gaat het om de relatie die de behoeftige mens heeft met de natuur, die hij bearbeidt. Deze visie krijgt een politieke lading, omdat de maatschappelijke rijkdom weliswaar voortkomt uit de arbeid, maar niet gelijkelijk aan alle arbeiders ten goede komt. De maatschappelijke verhoudingen, die met het maatschappelijk arbeidsproces en de verdeling van de arbeidsprodukten te maken hebben, zijn voor de marxist het zwaartepunt van de maatschappij". Daarom ligt het voor de hand dat de sociologie van ekonomie nogal eens maxisties getint is. De marxistiese positie zal op 20 november naar voren gebracht worden door de bekende Alfred Schmidt (Frankfurt), die zal diskussiëren met de Amsterdamse filosoof Albrecht Kwast. Eén van de belangrijkste problemen zal op deze dag de plaats van de mens in een door ekonomiese verhoudingen beheerste maatschappij zijn. Bovendien zal Kwast de vraag opwerpen, hoe maatschappijkritiek eigenlijk gerechtvaardigd moet worden. Op vrijdag 21 november zal de funktionalist Niklas Luhmaiin (uit Bielefeld, tijdelijk doserend in New York) spreken over zijn systeemtheorie. Daarin gaat het vooral om de verschillende wijzen, waarop de huidige maatschappij, met haar immense informatistroom en de dwang, om zo snel mogelijk tot beslissingen te komen, zónder over de essentiële gegevens te beslissen, op overzichtelijke wijze in kaart kan worden gebracht. Het „zwaartepunt van de maatschappij" is door Luhmann het proses van reduktie van de overweldigende kompleksiteit, zodat ze hanteerbaar wordt voor de systemen. Deze systemen kunnen zijn: het systeem van de politiek, het systeem van de ekonomie, het systeem van de wetenschap etc. Ook de tweede referent van deze dag. Claus Offe (ook uit Bielefeld) zal een systeemtheoretise benaderingswijze hanteren, maar tevens proberen dit te kombineren met marxistiese motieven. De maatschappelijke praxis is voor hem gekenmerkt door allerlei pogingen om de tegenstelling die bestaat tussen

Een kijkje in de grote tropische kas.

Hortus met winter voor de deur Ruim een half jaar geleden hebt u in Ad Valvas (van 14 maart) een artikel kunnen lezen over de Hortus Botanicus van de V.U. Het zal u dan ook wel bekend zijn dat de tuin achter het ziekenhuis aan de Van der Boecfaorststraat te vinden is en dat deze voor iedereen van 8 16.30 uur geopend is. In de weekenden is de Hortus gesloten. Nu de winter weer voor de deur staat loopt de belangstelling voor een wandeling door de tuin — zo even in de lunchpauze — duidelijk terug. Heel goed te begrijpen als 't echt koud is en regent. Maar toch willen we u nog even aan de aanwezigheid van de Hortus herinneren, want op mooie winterdagen is een wandeling er heel verfrissend. Realiseert u zich wel eens hoe mooi de silhouetten van de kale bomen en heesters zijn, hoeveel groen er nog is in de winter en dat 't leven niet helemaal stilstaat, maar wel in rust is? De systeemtuin, waar u door binnenkomt, biedt misschien een wat troosteloze aanblik, maar vol ongeduld is het wachten op de lente, als allerlei knol- en bolgewassen zich weer stralend boven de grond uitwerken. De heemtuin — over 't bruggetje — met de kronkelpaden

de maatschappelijk geproduseerde, maar ongelijk toegeëigende rijkdom uit de weg te ruimen. Dit lukt steeds maar gedeeltelijk en tijdelijk, zodat er voortdurend konflikten ontstaan. Jan Baars, voorzitter konkgreskommissie

Congres Onderwijsresearch en Praktijk Op 15 en 16 januari 1976 zal in de aula van de Technische Hogeschool Delft het Derde Nationaal Congres Onderzoek van Wetenschappelijk Onderwijs worden gehouden onder het motto: Onderwijsresearch Fraktijk. De congressen in Eindhoven (1966) en Utrecht (1968) stonden nog geheel in het teken van de opkomst van de onderwijsresearch. Inventarisatie van de problemen, aanduiding van de mogelijke benadering hiervan en eerste resultaten van uitgevoerde onderzoekingen. De vraag bleef echter: wat heeft de onderwijspraktijk hieraan? Sinds 1970 is de onderwijsresearch de weg ingeslagen om samen met de docenten onderwijs te ontwikkelen op basis van onderwijskundige inzichten. Wat is daarvan in de afgelopen vijf jaar terechtgekomen? Hierover kan gediscus.sieerd worden in allerlei vormen: 9 Na lezingen van vooraanstaande docenten en onderwijskundigen ovei de grote thema's van hot congres. Deze vormen een leidraad voor de bijdragen in de ."espoctievelijke secties; 9 In discussiebijeenkomsten, waarin onderzoekers ot betrok-

ken docenten inleidingen houden over uitgevoerde projecten, met het doel de relevantie en de bruikbaarheid van nut, onderwijskundig werk ter dissuss'.e te stellen; O In werkgroepen, als discussie in kleinere kring met de mogelijkheid meer gerichte informatie te geven en gedetailleerder op vragen en opmerkingen in te gaan; Op de markt, waar docenten en onderzoekers elkaar kunnen ontmoeten bij stands waarin onderwijsresearohcentra de Produkten van hun werk hebben uitgestald. Ter voorbereid'.ng op het coi'gres

is ieder seizoen de moeite waard. Zeker als de aanplant berijpt is of bedekt met een laagje sneeuw. Is 'e echter te koud voor buiten, dan kunt u uw hart ophalen in de kassen, waar u ook weer op temperatuur kunt komen, speciaal in de tropische kas. Er is van alles te zien en de bezoeker die regelmatig komt zal steeds weer iets nieuws ontdekken. Het is nu ook de bedoeling dat er van de zijde van de Hortus regelmatig een klein verhaaltje gepubliceerd wordt over een plant die op een bepaald moment speciaal de aandacht trekt en aanleiding tot een bezoek kan zijn. Behalve de Hortus is er nog het Arboretum, maar dat is wat verder weg, nl. bij Uilenstede. Ook weer voor iedereen toegankelijk. De openingstijden zijn gelijk aan die van de Hortus. Het is trouwens gebleken dat 't maar aan weinigen bekend is dat dit Arboretum er is en dat je er in kunt. Het is beslist de moeite waard de wat verscholen ingang (ongeveer bij de fietsenstalling van de verpleegstersschool) te vinden en een wandeling te maken door de loofhoutverzaraeling, waar hier en daar nog wat naaldhoutgewassen tussen staan. Prachtig in 't najaar door de vele rozenbottels, bessen en andere vruchten en de uiteenlopende herfstkleuren. Ook heel fascinerend in de winter als de kale vormen duidelijk zichtbaar zijn. Dan volgen weer lente en zomer met hun eigen charmes, maar daarover later meer. Hopelijk heeft het bovenstaande u al geïnspireerd een kijkje in de tuinen te gaan nemen. Mevr. 1. P. Girisch

zal een congresboek worden uitgegeven, dat achtergrondi..formatie bevat voor de discussiebijeenkomsten, de werkgroepen en de markt. Inscluijving geschiedt in volgorde van binnenkomst van de inschrijfformulieren. De kosten bedragen ƒ80,i'oongreskosten, congresboek, lunches). voor studenten ƒ50,—. Inschrijfformulieren zij o verKnjgbaar (naast uiteraard in Upift) bij de afdeling Oniier^vijs Research van de VU, boofjigebouw kamer OE-64, tel. (548) 3642

Van horen ze'i'^en.

Vraag aan lid Vrovioen-Whulp: 'Wat is de VV' Antwoord: 'De VU, ia sh .. dat Izidt toch op voor dominees, o] go . . . '

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen