Ad Valvas 1975-1976 - pagina 6

9

AD VALVAS — 22 AUGUSTUS 1975

De VU als christelijke universiteit in haar worsteling met de nieuwe seksuele moraal

'Alleen of niet alleen...', daar ging het om „Was er vroeger de strenge eis tot kuisheid en beheersing vanuit een algemeen geaccepteerde vruchtbaarheidsmoraal, thans is de eis tot liefde en permanente affectieve verbondenheid niet minder stringent op grond van een moraal gebaseerd op een romantische idealisering der seksualiteit. Hetgeen de sexuele problematiek zeker niet geringer gemaakt heeft dan vroeger. Het is deze allerminst sensationele of schokkende vaststelling, die door het interessante onderzoek van Giese en Schmidt mogelijk werd. Hun objectieve gegevens zijn er nu om de talrqke, veelal emotioneel bepaalde speculaties over het „morele verval" van onze jeugd te corrigeren." Deze woorden schreef de bekende dr. C. Trimbos als hoogleraar in de sociale psychiatrie aan de medische fakulteit te Rotterdam reeds in het najaar van 1968 in een artikel in de N.R.C., waarin hij een beschouwing gaf naar aanleiding van het gedegen onderzoek van Giese en Schmidt, ingesteld onder 3600 studenten aan 12 universiteiten in West­Duitsland.

Door Jan van der Veen De oude seksuele taboes die tot angsten en schuldgevoel leidden, hebben hun funktie als kontrole­ middel verloren. Nieuwe kontrole­ mechanismen dien zich aan. Ze zijn „niet minder effectief dan de vroe­ gere hel en verdoemenis". Uit vele onderzoeken is gebleken dat de ^ga. liberalisering van de seksuele be­ trekkingen altijd een „mits" kent: er moet sprake zijn van een relatie. "Ook in onze tijd is een seksueel hedonisme onacceptabel," aldus Trimbos. Die evolutie naar een nieuwe sek­

Seksuele voorlichting eerstejaars suele moraal blijkt op de VU nog niet tot een afgeronde voorlichtings­ vorm en ­inhoud voor met name de eerstejaars studenten te hebben ge­ leid. Dat er aan voorlichting moet worden gedaan wordt eigenlijk wel als een vanzelfsprekend feit ge­ accepteerd, maar een aantal vragen die zich bij de uitwerking daarvan voordoen zijn nog (steeds) niet op­ gelost. In hoeverre moet de VU voorlichting geven? En waaruit moet het voorlichtingspakket be­ staan? En daaraan gekoppeld: in hoeverre moet de VU ook in de seksuele voorlichting haar eigen identiteit als christelijke universiteit tonen? Moet er een duidelijke in­ stitutionalisering van de seksuele voorlichting tot stand komen? De universiteitsraad hield zich de afgelopen week voor het eerst lang­ durig met de voorlichtingsproble­ matiek bezig, maar verder dan een snelle oplossing voor het moment — de op handen zijnde sociale in­ troduktie van de bijna 2000 eerste­ jaars studenten — kwam het niet. De principiële vragen moesten blij­ ven liggen tot het najaar.

Brochure Vergaande normloosheid, een on­ christelijke teneur, een onmenselijke en onkritische visie. Dat waren de

bezwaren van een zevental leden van de universiteitsraad tegen de wijze waarop de eerstejaars studen­ ten tijdens hun introdujktie zouden worden voorgelicht. De voorlich­ tingsbrochure „Alleen of niet al­ leen, daar gaat het om" zou niet aan de aankomende studenten mo­ gen worden uitgedeeld. De uitvoerige nota van de zeven, aangevoerd door dr. Klapwijk, ge­ woon lector in de contemporaine filosofie, bracht de tongen danig los, voordat tenslotte besloten werd dat behalve het boekje „Alleen of niet alleen . . . " ook ander voor­ lichtingsmateriaal beschikbaar moest worden gesteld. De brochure in kwestie kwam tot stand door de samenwerking van de studentengezondheidsdiensten van de universiteiten en hogescho­ len van Amsterdam (G.U, en V.U.), Eindhoven, Groningen, Lei­ den, Nijmegen, Tilburg, Utrecht en Wageningen. Bij de voorbereiding waren ook andere diensten van de studentenwelzijnszorg betrokken, alsmede studenten. Het boekje sluit aan op een audiovisueel voorlich­ tingsprogramma over anticonceptie, sexualiteit en relaties, in de vorm

van dia's, dat onderdeel uitmaakt van het projekt „Student­sex­rela­ tie". Dit projekt, waarbij voor dis­ kussies onder de eerstejaars ruim­ schoots gelegenheid zal zijn, zal worden uitgevoerd in het kader van de sociale introduktie 1975. Vorig jaar werd het projekt voor de eer­ ste maal opgezet. Het boekje „Al­ leen of niet alleen..." wordt dit jaar voor de derde maal aan de eerstejaars studenten ter beschik­ king gesteld. Ze kunnen het op de Informatiemarkt afhalen.

Zakelijke

kritiek

„Onze kritiek is ernstig, maar vol­ strekt zakelijk bedoeld," aldus Klapwijk in zijn toelichting op de nota in de raadsvergadering, nadat prof. Diepenhorst als rector magni­ ficus had laten weten dat volgens hem het normatieve in het alge­

Dr. J. Klapwijk: „Onze kritiek is ernstig." meen in de brochure ontbreekt. De gebruikte harde woorden waren dan ook niet bedoeld als scheld­ woorden. Ook was het niet de be­ doeling om de Raad Studenten Aangelegenheden, die een gedele­ geerde bevoegdheid heeft ten aan­ zien van de studentenzorg, te dik­ teren hoe de sociale introduktie zou moeten verlopen. Het ging slechts om niet meer dan „een mar­ ginale toetsing", waarmee de uni­ versiteitsraad haar eigen verant­ woordelijkheid voor het algemeen beleid van de R.S.A. kon praktise­ ren. De speerpunt van de kritiek richtte zich op de brochure. „De visie daarin zien wij als strijdig met een evangelische mensbeschouwing," al­ dus Klapwijk. „Nagenoeg alle mo­ rele bedenkingen, alle ethische over­ wegingen, alle godsdienstige over­ tuigingen worden stelselmatig ter­ zijde geschoven of geklassificeeid onder het begrip taboe." En dat, terwijl ergens in een hoekje van het (te laat verschenen, aan de raad

toegezegd rapport over het projekt­ verloop van het vorige jaar) „de openlijke ei kenning staat dat de aankomende studenten nog het meeste zitten met het normvraag­ stuk, met wat kan en mag."

Geen reakties R.S.A.­voorzitter Rqks, die samen met de heren Van Raamsdouk, Em­ sting en Ringnalda voor de R.S.A. aan de diskussie deelnam, sprak bijna zijn opperste verbazing uit toen hij opmerkte dat de R.S.A. ge­ durende de twee jaar ai waarin het boekje wordt verstrekt geen enkel officieel kommeutaar op de inhoud ervan had ontvangen. Het geschrift­ je zou ditmaal uitgebreid worden met een bijlage „Voorlichting over sexualiteit", samengesteld door de Welzijnskommissie. Van Raamsdonk, sekretaris van de introduktiekommissie, vond dat de nota­Klapwijk beschuldigend was en miste de bewijsvoering. „Doel van het projekt is in de eerste plaats het bespreekbaar maken van sexualiteit en relatie, in de tweede plaats het geven van informatie en in de derde plaats het kennis laten maken met hulpverlenende instan­ ties. Het eerste doel is bereikt met de diaserie, de laatste twee met de schriftelijke informatie," aldus Van Raamsdonk. „De brochure geeft technische in­ formatie en daarnaast een relative­ rend verhaal over sexuele relaties. De strekking is dat men zelf tot een verantwoorde, in vrijheid ge­ nomen beslissing ten aanzien van zijn relaties moet komen waarbij het erom gaat jezelf en anderen geen s"chade te berokkenen. Dat is naar mijn gevoel niets anders dan de notie der liefde . . . Sex is geen gymnastiek, maar het is iets dat te maken heeft met relaties."

Eenduidigheid

PIT..6 0N2E se\,b^(>U .?ZHl>

ontbreekt

De voorzitter van de Welzijnskom­ missie, Emsting, wees erop dat zo­ wel de Welzijnskommissie als de R.S.A. erkeimen dat de VU niet zomaar een jimyer^i^csi^ is, maar

een met grondslag en doelstelling. „Dat impliceert niet dat er eendui­ digheid bestaat over de wijze waar­ op daaraan gestalte moet worden gegeven." Hij memoreerde een brief van het College van Bestuur aan Potchefstroom, waarin o.m. gesteld werd dat er momenteel een bescheidenheid heerst ten aanzien van de pretentie en verlegenheid ten aanzien van de ambitie die er bin­ nen de universiteit bestaat ten op­ zichte van haar doelstelling. Het boekje was als „voorlopig bruik­ baar" gekwalificeerd. Aan de hand van kommentaar en reakties zou een betere versie kunnen worden geschreven. Studentenpredikant Ringnalda be­ streed dat de teneur van het boekje was: „rommel maar wat aan". De nota­schrijvers hadden volgens hem „dik geschut" gebruikt en hij mccn,­ de dan ook dat de beschuldigingen erin stuk voor stuk teruggenomen moesten worden. „Sex moet geleerd worden, zoals koken, studeren en eten. Niet al^ techniek, maar als uitdrukking van hoe kom ik bij iemand anders, hoe leer ik een re­ latie leggen." Naar zqn opvatting zün er in deze tgd veel jongeren die niet weten hoe ze het moeten aanpakken. Namens het wetenschappelijk per­ soneel zei raadslid Van Alkemade, dat iedereen het er wel over eens was dat de R.S_A. wellicht meer recht had kunnen doen aan andere overtuigingen, niet door deze te verdedigen of aan te vallen, maar alleen door ze te vermelden. „Wel­ licht is hier sprake van een gemiste kans," aldus Van Alkemade, die verder namens de progressieve fraktie Staf­VU opmerkte dat ander materiaal naast de brochure zou kunnen worden verspreid uit res­ pekt voor de mondigheid van de konsumenten. W.p.­raadslid Oostenbrink zei de

brochure een „verwerpelijke zaak" te vinden, waarin van een Schrif­ tuurlijke aanpak niets te merken was. Hij vroeg zich af of de sek­ suele voorlichting onder de direkte zorg van de R.S.A. moest blijven vallen, omdat het hier over princi­ piële zaken ging. „De R.S.A. is voor een belangrijk deel bemand door mensen die met grondslag en doelstelling geen al te grote bin­ ding hebben," zei hij.

Eigen brochure? . ­ Verenigingslid mej. Boon meende dat „je zo'n boekje blijkbaar niet in samenwerking met andere instel­ lingen kunt uitgeven. Moeten we voor de toekomst niet met een eigen brochure komen? " Moralise­ ren zou er in dat geval niet bij mogen wezen. Ze vond de brochure wel „erg eenzijdig" en niet alleen maar bedoeld om een diskussie op gang te brengen. Namens de PKV sprekend zag Dijkstra in de nota­Klapwijk een afkeuring van het R.S.A.­beleid. „Wij zijn van mening dat sex als konsumptie­artikel in het bewuste boekje op minstens zo fijnzinnige wijze wordt bestreden als in de nota­Klapwijk... Men wil gewoon slecht lezen." Tenslotte trokken de indieners van de nota met handhaving van hun bezwaien hun eis in. Op de Infor­ matiemarkt zou dan wel behalve de gewraakte brochure ook ander ma­ teriaal als U.G.Z. en P.S.V.G.­bro­ chures te krijgen moeten zijn. In het najaar zou dan zonder de pres­ sie van het ogenblik over het ver­ dere beleid kunnen worden gespro­ ken. R.S.A.­voorzitter Rijks ging in op het „ruil­aanbod" en daarmee was de aktuele kwestie van de baan. De eerstejaars hebben dus nu de kexis...

Onderzoek Joke Donk wijst uit:

Meeste eerstejaars 1974/75 positief over sex­projekt

Het merendeel van de ongeveer 900 eerstejaars studenten die in het studiejaar 1974­1975 aan het toen voor het eerst in het sociale intro­ duktie­pakket opgenomen projekt Student­sex­relatie deelnumen, moet dit als min of meer positief hebben ervaren. Driekwart van de bij een steekproef onderzochte studenten (20%) zegt iets aan het daarin op­ genomen diskussie­onderdeel te hebben gehad en eveneens driekwart dat het projekt wat hun betreft in het introduktieprogramma kan blijven. Van de mentoren is driekwart van mening dat hun groep het programma­onderdeel als positief of tamelijk positief heeft beoordeeld. Dit is de uiteindelijke konklusie van Joke Donk, die er een ver­ slag over schreef, dat kortgele­ den klaar is gekomen. Het ver­ slag vormt een onderdeel van haar doktoraal­skriptie sociale pedago­ giek, dat een evaluatie­onderzoek van de sociale introduktie 1974 omvat. Als stagiaire bü de Dispu­ torenraad­VU was zij met de voorbereiding en uitvoering van het projekt belast. Het projekt, dat op 26 augustus weer wordt uitgevoerd, bestaat uit de vertoning van een diaserie in audiovisuele opzet, waarbij stu­ denten aan het woord komen die een boekje open doen over hun (al of niet sexuele) relaties. In de serie wordt ook enige informatie over anti­konceptie etc. segeven. In groepen wordt vervolgens over eigen opvattingen en beleving van sexuele relaties en sexualiteit ge­ diskussieerd. Diskussieleiders zijn een aantal daarvoor getrahide ouderejaars studenten. Tot het projekt behoort ook het verstrekken van schriftelijke in­ formatie (boekje 'Alleen of niet alleen'). Het voorlichthigsprojekt kwam tot stand door samenwerking van de studentengezondheidsdiensten van de universiteiten en hogescholen van Amsterdam (GU), Eindhoven, Groningen, Nijmegen, Tilburg, Utrecht en Wageningen, die daar­ toe mede gestimuleerd werden door de resultaten van twee on­ derzoeken onder studenten in Lei­ den en Delft. Door allerlei omstandigheden werd de diaserie niet door de VU aangekocht. De DBVU heeft toen besloten de serie te lenen van de GU en een programma over rela­ tie, sexualiteit en anti­konceptie op touw te zetten, overtuigd van de behoefte aan sexuele voorlich­ ting bij studenten, en van de noodzaak de problematiek van de sexualiteit en relatievorming be­ spreekbaar te anaken (de twee eerste doelstellingen van het pro­

jekt). Verder konden de aanko­ mende studenten door aan het projekt deel te nemen al onmid­ dellijk kennis maken met de wel­ zijnswerkers aan de VU, te weten artsen, psychologen, dekanen en tiastores (de derde doelstelling).

Vormingsaspekt Bij de onderzochte eerstejaars die zeggen iets aan de diskussie te hebben gehad gaat de waardering vooral uit naar het vormende as­ pekt van het praten over sexuali­ teit en relaties. Men leert elkaar beter kennen, beter de eigen me­ ning vormen, en ontdekt niet al­ leen te staan met zijn problemen en opvattingen, terwijl het open­ hartig over de dingen kumien praten een goede ervaring wordt gevonden. Degenen die zeggen niet zoveel waardering voor de diskussie te hebben gehad, moeten volgens het onderzoeksresultaat vaak te kam­ pen hebben gehad met angst of onzekerheid om in een niet vol* doende vertrouwde omgeving over sexuele zaken te praten. De gemiddelde leeftijd van de on­ derzochte studenten was 19 Jaar. De meest voorkomende leeftyd van 18 jaar (55%).

Niet alleen Aan het eind van het onderzoeks­ verslag stelt Joke Donk dat een dergeiyk projekt in de sociale in­ troduktie gehandhaafd zal moe­ ten blijven, gezien de uitslag, zy vindt overigens dat het in het kader van preventieve hulpverle­ ning niet bij een dergelijk projekt moet blijven. 'Idealiter zou het projekt in de soéiale introduktie een aanknopingspmit moeten vor­ men tot een follow­up in de rest van het Jaar,' schrijft zij. Als voor­ beeld noemt ze de vorming van gespreksgroepen over bepaalde thema's als relatieproblematlek, anti­konceRtiei5,?ja^h,omofilie. (JvdV)

, . fiav.«­,^.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen