Ad Valvas 1976-1977 - pagina 431

I 197

11

AD VALVAS — 24 JUNI 1977

Prof. Röling in afscheidscollege op Groningse universiteit:

Kleine landen moeten groteren overtuigen van zinloosheid steeds meer bewapening Het Europees belang brengt mee, dat in Europa de militaire opbouw wordt geleid door de gedachte van inoffensieve afschrikking, dat is afschrikking door een wapenmacht die nauwelijks in staat is aan te vallen, maar geducht is als zij aangevallen wordt. De enige funktie van wapenmacht is het neutraliseren van andermans wapenmacht. Het grote voordeel van de gedachte van „defensieve afschrikking" is: zij kan in alle wil graden van intensiteit worden verwerkelijkt. Zij is locaal toepasbaar, zij is e /ent unilateraal mogelijk. Het gaat daarbij om het vergroten van onze veiligheid spri] in de bilaterale verhouding. Tevens om het scheppen van een andere lati grondslag voor wezenlijke wapenvermindering. Dat laatste moet bereikt oro worden. D e havikken-opvatting, die veiligheid zocht in superieure wapenheei macht, heeft geleid tot de wapenwedloop en de overbewapening. Geza</ gft menlijke aktie van de kleine landen zal nodig zijn om de groteren te VusJ overtuigen dat de tijd van de positieve wapenfunktie voorbij is. Aldus prof. m r . B. V. A . Röling dinsdagmiddag in zijn afscheidscollege ht, als gewoon hoogleraar aan de juridische fakulteit van de Groningse Uni'P versiteit. k wa Dr, di Er is volgens prof. Röling duide:hedi De technologie bracht fundamentelijk onwil bij de supermachten. n, da le verandering in de wapens. Ieder van de blokken — N A V O en Warom Vier doeleinden overheersen bij i no schaupact — kan de ander enige hun onderhandelingen. Een soort )orzi malen totaal vernietigen. Beveilimachtsevenwicht tegenover elkaar 1 gai ging tegen deze vernietiging is niet mogelijk, als de ander kwaad wil. en, te handhaven, vrijheid van technon zo ledere oorlog kan leiden tot de tologische verbeteringen te waarbortale nucleaire oorlog, waarin de gen, de machtsafstand tot derde ivel e partijen elkaar totaal hebben verlanden te doen voortbestaan, maat:vbi nietigd vóór kon worden vastgeregelen te nemen zodat in geval ; rijk steld wie de sterkste was. De wavan oorlog er geen atoomwapens pens zijn onbruikbaar geworden, I, ui ontploffen in Amerika of de Sovjet maar zijn nog steeds onmisbaar. goe( Unie. De bedoeling is dat een oorAls wij immers eenzijdig onze wa^ienii log, ontstaan in Europa, in Europa pens afschaffen, worden hun wastai wordt uitgevochten. pens weer bruikbaar. ing e Hier ligt een duidelijke belangenGezamenlijke ontwapening is dringend geboden, maar vrijwel alle daartoe faalden De 1 To pogingen PK] SALT-besprekingen, de MBFR-beVerklaring Nederlands sprekingen in Wenen, de onderhandelingen in de ontwapeningscommissie te Geneve, betreffen regelingen aan de periferie. Zij laten de overbewapening voortbestaan, die de ondergang van Europa betekent indien een ongewilde oorlog uitbreekt.

tegenstelling tussen de supermachten en hun respectieve geallieerden. Die tegenstelling wordt in de discussie in Europa gemaskeerd. Er rust een taboe op, uit angst voor ondermijning van het bondgenootschap. Er staan echter levensbelangen op het spel, die gemeenschappelijk zijn voor de kleinere landen van de NAVO, van het Warschaupact en voor de niet-gebonden landen in Europa. Men zou elkaar moeten vinden in de behartiging van het gemeenschappelijk belang. Wellicht dat dit zijn beslag zou kunnen krijgen gedurende de Speciale Zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in 1978. Onze generatie bereikte nog niets. Gemeenlijk is voor ingrijpende verandering generatiewisseling nodig. De invloed van die wisseling is reeds merkbaar in de kringen van de militaire strategen, aldus de scheidende hoogleraar.

Is )or ijno bijdi

De polemologie is op weg gehoor te krijgen in militaire kringen. Uitbreiding van haar beoefening zal nodig zijn, opdat haar stem voldoende gewicht zal krijgen in de komende dialoog tussen de wetenschap en de militaire professie, zo besloot hij. (Red.)

steuncomité

KurSUS wetenschapscorrespondenten In oktober 1977 begint een nieuwe „cursus wetenschapscorrespondenten" van het Instituut voor Perswetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Deze sinds 1971 bestaande cursus heeft tot doel wetenschappelijke onderzoekers te leren, hoe zij over onderwerpen uit het eigen vakgebied kunnen schrijven voor een publiek van niet-vakgenoten. Om de deelnemers beter in staat te stellen de resultaten van hun werk te „vertalen" in voor leken begrijpelijke artikelen krijgen zij gedurende dertien weken een hoeveelheid praktische informatie over zaken als: het vermijden van vakjargon, het uitkiezen van voor leken interessante gegevens, de opbouw van artikelen, schrijftechniek, opmaaktechniek e.d. Het zwaartepunt van de cursus ligt echter bij de zelfwerkzaamheid der cursisten. Zij kiezen zelf de onderwerpen voor hun artikelen, schrijven die artikelen als „huiswerk", waarna deze vervolgens worden besproken door de docenten en medecursisten. Hoewel de cursus uiteraard niet beoogt de deelnemers op te leiden tot professionele wetenschapsjournalisten en -voorlichters richt hij zich wel tot die wetenschapsbeoefenaren, die belangstelling hebben voor het schrijven van artikelen geschikt voor b.v. dag- en weekbladen. Verbetering van stijl en oompositie van wetenschappelijke rapporten, artikelen, nota's enz. is niet de primaire doelstelling van de cursus (maar kan wel als positief neveneffect van de deelneming daaraan optreden). De inschrijving voor de cursus, die wordt gesubsidieerd door de Minister voor Wetenschapsbeleid, staat open voor stafleden en (gevorderde) studenten van universiteiten en hogescholen, alsmede voor onderzoekers verbonden aan overige (semi-)overheidsinstanties. Van de deelnemers wordt verwacht dat zij

Charta '77 als reaktie op

een hoge graad van actieve deelneming aan d e cursuswerkzaamheden kunnen opbrengen. Gezien het sterk praktisch gerichte karakter van die werkzaamheden kunnen per cursus niet meer dan twaalf deelnemers worden ingeschreven.

Tijdig aanmelden Tijdige aanmelding is noodzakelijk. Daartoe wende men zich tussen 20-30 juni a.s. schriftelijk of telefonisch tot de secretaresse, mevrouw D. Stefanski, Instituut voor Perswetenschap, Oude Turfmarkt 151, Amsterdam, tel. 24 20 15. Aanmelders ontvangen daarna een uitnodiging voor een persoonlijk gesprek met de cursusleider, drs. F . Kempers. De cursus wordt gehouden in het Instituut voor Perswetenschap, op zaterdagen van 10-14 uur. De eerste bijeenkomst zal op 1 oktober 1977 plaatsvinden. D e eigen bijdrage die de deelnemers aan de dekking der cursuskosten betalen bedraagt ƒ 100,— voor afgestudeerden en ƒ50,— voor studenten.

SRVU-publikatie

Mensenrechten voorwaarde voor ontspanning

Kursus over kerk en ontwikkelingsproblemen Met als thema „De rol van kerken en christenen in de twee/derde wereld" begint het Hendrik Kraemer Instituut dit najaar opnieuw een kursus. Deze kursus is bestemd voor ouderejaars studenten — zowel van de theologische als van andere fakulteiten en hogescholen — én voor jonge leraren maatschappijleer, godsdienstonderwijs, e.d. 56 Doel van deze kursus is een algemene oriëntatie aangaande de rol van kerken en christenen ten aanzien van de politieke situatie, de ontwikkelingsoroblemen en de wereldgodsdiensten. Er wordt gewerkt met een serie inleidingen en eesnrekken in relatie tot Afrika, Latijns Amerika, Azië én Nederland. De kursus wordt om de 14 dn "en gehouden van vriidapmiddag 16 00 uur tot zaterdag 13.00 uur. te beginnen OD 16 september 1977 en eindieend op 1 anril 1978. De kosten worden geheel door de ?ending van de Gereformeerde Kerken en de Hervormde Kerk gedragen. Van de deelnemers wordt een inschrijfgeld van ƒ 7 5 , — gevraagd. Deelnemers verbinden zich de kursus trouw te voleen en zich ook door eieen studie in de stof te verdienen. Deelname is aan een maximum gebonden. Aanmelding schrifte'iik bij het Hendrik Kraemer Tnitituut. nostbus 12, Oegstgeest 2407. onder vermelding van: naam en adres (eventueel vakantieadres"): universiteit of hogeschool, studierichtino en -iaar, kerk; voor leraren: leeftijd, vak en school.

Lees Ad Valvas en leef mee

Eind 1976 heeft een groep Tsjechoslowaken een document opgesteld, waarin een vergelijking wordt gemaakt tussen theorie en praktijk ta.v. de mensenrechten in Tsjechoslowakije. In tegenstelling tot wat veelal wordt aangenomen beroept dit document zich niet op de Slotakte van Helsinki of op de Universele Verklaring van de rechten van de mens, want dat zijn in strikte zin geen verdragen. De rechten waarop het document is gebaseerd staan in de Tsjechoslowaakse grondwet, in het „Internationale verdrag aangaande burgerlijke en politieke rechten" en in het „Internationale verdrag aangaande economische en sociale rechten". Beide verdragen zijn in 1968 door Tsjechoslowakije ondertekend, in 1975 in Helsinki officieel bekrachtigd en in 1976 in werking getreden. Met spijt wordt in het Chartadocument vastgesteld dat deze verdragen veelvuldig worden geschonden. Voorbeelden daarvan zijn de wijdverbreide „Berufsverbote" v o o r ' politiek andersdenkenden, het gebrek aan godsdienstvrijheid, de beperking van onderwijsmogelijkheden voor kinderen van dissidenten en de processen tegen de popgroep Plastic People vanwege de maatschappijkritische en religieus-geïnspireerde muziek. De ruim 600 ondertekenaars van dit document willen informatie verzamelen over schendingen van mensenrechten en met de regering in een constructief gesprek naar oplossingen zoeken. De beweging is samengesteld uit verschillende politieke richtingen (reformcommunisten, socialisten, christendemocraten) en maatschappelijke groeperingen (intellectuelen, arbeiders, geestelijken). Charta '77 heeft dan ook geen politiek hervormingsprogram; de beweging wil werken binnen het bestaande maatschappelijke en wettelijke kader. Dankzij de publicatie van het document in het buitenland werd de zaak in Tsjechoslowakije niet doodgezwegen. De autoriteiten reageerden echter met arrestaties, ontslagen, administratieve pesterijen en

Door Cor Plooy namens Nederlands Comité Charta '77 een felle persoonsgerichte perscampagne. Nadat de Charta-woordvoerders politieke en maatschappelijke groeperingen in het buitenland hadden gevraagd om aandacht en steun is het Nederlands Comité Charta '77 opgericht.

Geen deelname SRVU In een vroegtijdig stadium hebben de initiatiefnemers van dit Comité geprobeerd de SRVU bij deze zaak te betrekken, mede vanwege de akties van deze organisatie tegen onderdrukking in het buitenland (Indonesië, Zuid-Afrika, Chili). Deze poging was vergeefs. De SRVU verraste ons echter door enkele weken geleden toch een verklaring over deze zaak te publiceren. Hierin spreekt zij haar teleurstelling en afschuw uit over de represailles tegen Charta '77. Tegelijkertijd neemt de SRVU echter afstand van het Nederlands Comité omdat de publicatie van de laatstgenoemde organisatie een koude oorlogssfeer zou ademen en omdat de akties een gevaar zouden kunnen betekenen voor de ontspanning. Het Comité acht beide bezwaren té belangrijk om onbeantwoord te laten.

Koude oorlog Schendingen van mensenrechten in Oost Europa kunnen worden aangegrepen als „bewijs" van de superioriteit van het Westerse maatschappelijke systeem boven dat van het Oostblok. Op die manier raakt men al snel in een koude oorlogssfeer en dt is noch in het belang van Oost Europa, noch van West Europa en zeker niet van de mensenrechten. Het Nederlands Conjité Chatta '77

heeft een dergelijk misbruik van de mensenrechten in zijn publicaties echter zorgvuldig vermeden. Met nadruk wil het hierbij vaststellen dat aan beide zijden van het ijzeren gordijn mensenrechten worden geschonden. Ook Nederland heeft geen schone handen getuige het hoge aantal werklozen, de rassendiscriminatie bij sollicitaties en de medeverantwoordelijkheid voor het ontbreken van elementaire rechten (recht op leven en een redelijke welstand) in de derde wereld. Het is in de eerste plaats de taak van binnenlandse groeperingen om tegen misstanden te protesteren. Wanneer deze groepen echter hardhandig het zwijgen wordt opgelegd, zoals bijv. in Tsjechoslowakije, dan vereist de internationale solidariteit dat wij hen steunen. Het Nederlands Comité Charta '77 beschouwt zich dan ook als onderdeel van de bredere beweging voor mensenrechten die zijn aandacht helaas over veel landen moet verdelen. Het tegen elkaar uitspelen van onrecht in verschillende landen (iijv. Chili en Tsjechoslowakije) wijst het pertinent af.

Ontspanning Volgens de SRVU kunnen initiatieven die de mensenrechten geïsoleerd aan de orde stellen de ontjspanning schade toebrengen. Hierbij doelt zij op een handtekeningenaktie voor vrijlating van politieke gevangenen en op een bulletin dat feiten weergeeft over Charta '77. Dit wekt de schijn dat de SRVU „ontspanning" interpreteert op de wijze van Kissinger: de hartelijke omgang tussen machthebbers die elkaar in eigen gebied gul de vrije hand laten, ook wanneer zij delen van hun bevolking onderdrukken. Het Comité streeft een wezenlijker ontspanning na, en de akties van de SRVU tegen onderdrukking in het buitenland geven aan dat zij in het algemeen dezelfde lijn volgt. Het gaat ons ora het wegnemen y ^ n ' wantrouwen eii onv^rjüihilljgheid

In dit artikel reageert Cor Plooy namens het Nederlands Comité Charta '77 op de SRVU-publikatie in Ad Valvas van twee weken geleden. Volgens de woordvoerder van het Nederlandse steuncomité suggereerde de SRVU onterecht dat het Nederlandse steuncomité de ontspanning tegenwerkt. Dat de brochure van het comité een koudeoorlogsfeer ademt, zoals de SRVU beweerde, wordt ook bestreden.

tussen volken, waarbij men een kritische dialoog blijft voeren en elkaar in geval van onrecht ter verantwoording kan roepen. De mensenrechten worden door een dergelijke ontspanning niet alleen bevorderd, maar zijn daarvoor ook een voorwaarde. In de Slotakte van Helsinki wordt dit als als volgt uitgedrukt: „De deelnemende staten erkennen de universele betekenis van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, waarvan de eerbiediging een essentiële factor is voor de vrede, de gerechtigheid en het welzijn welke noodzakelijk zijn om de ontwikkeling van vriendschappelijke betrekkingen en van samenwerking zowel onderling als tussen staten te verbeteren" De kans is groot dat deze zomer politieke processen zullen beginnen tegen de schrijver Vaclav Havel, de journalist Jiri Lederer en de schrijver Frantisek Pavlicek; zij kunnen tot jarenlange gevangenisstraf worden veroordeeld. De aanklachten zijn het gevolg van hun ondertekening van Charta '77. Uit alles blijkt dat buitenlandse aandacht matigend werkt op de repressiemaatregelen van de regering. Het Nederlands Comité Charta '77 roept iedereen, ook de SRVU, op zich bij haar aan te sluiten. Cor Plooy, Aamens het Nederlands Comité Charta '77

X

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen