Ad Valvas 1976-1977 - pagina 326

AD VALVAS — 15 APRIL 1977

2

worden door een wettelijke regeling aan onze universiteit in voorbereiding zijnde onderzoek, om de voor te treffen. Deze wettelijke regeling u noodzakelijke informatie te ontdient onder meer te voorzien in een vangen". verplichte registratie van het onder7. D e Akademie-commissie heeft zoek en instelling van een toezichtonlangs een jaarverslag uitgebracht houdend orgaan dat op wettelijke dat tevens een advies bevat aan de basis onderzoekers en instellingen ministers Vorrink en Trip en deadviseert over de te treffen veiligstaatssecretarissen Hendriks en heidsvoorzieningen en daarop tevens Klein. Dit advies is op 30 maart c o n t r o l e uitoefent. Dit toezichthouterughoudendheid te betrachten, j.1. toegezonden aan de Tweede kunnen wij in zoverre niet instemden orgaan zal dan de taken overmen, dat wij juist in het — in Kamer. Het jaarverslag is kosteloos nemen van de corrmiissie van de verkrijgbaar bij de Koninklijke overleg met genoemde commissies Koninklijke Akademie, die dit toeNederlandse Akademie van Weten— opstellen van contracten een zeer zich thans uitoefent^ op basis van schappen, Kloveniersburgwal 29, belangrijk, zo niet het enige, middel 'gentlemen's agreements'." Amsterdam, tel. 020 22 29 02 en bij zien voor de zozeer noodzakelijke het Ministerie van Volksgezondheid kontrole van bedoeld onderzoek. en Milieuhygiëne, tel. 070 - 20 92 60, Wij zijn van mening, dat tenminste toestel 2094. landelijke uniformiteit bij het stelOp het VU-Informatiecentnim (1 D len en volgen van veiligheidsregels Het centrale advies van de commisnoodzakelijk is, welke uniformiteit sie luidt kort samengevat als volgt: -03, hoofdgebouw) ligt voor benaar wij menen, haar toepassing „Zolang niet is uit te sluiten dat langstellenden een kleine selektie dient te vinden in de vorm van af aan bepaalde experimenten risico's publikaties over het DNA-recomte sluiten overeenkomsten, door de zijn verbonden is de commissie van commissie te toetsen aan de door binant-onderzoek in het algemeen mening dat maatschappelijk toehaar gestelde regels". zicht op deze experimenten nodig ter inzage, zo vernemen wij. is. Dit kan het beste gerealiseerd

Rol en verantwoordelijkheid CvB bij toezicht op recomhinant-DNA-onderzoek Zoals reeds aangekondigd volgt hieronder een reaktie van het college van bestuur na de publikatie over het nog niet gestarte D N A recombinant-onderzoek in het biochemisch VU-lab, geschreven door Jan van der Veen, en het artikel van prof. R. J. Planta (projektleider), die dit op verzoek van het college van bestuur schreef. CvBvoorzitter dr. K. van Nes schrijft ons: „1. Ik wil graag beginnen met nog eens uitdrukkelijk te onderstrepen dat aan de V U geen erfelijkheidsonderzoek plaats vindt — of wordt voorbereid — achter gesloten deuren. E r is geen spraken van een sluier van geheimzinnigheid en van een in alle stilte afgesloten contract voor het VU-experiment. Na ' t artikel van prof. Planta, waaruit de volledige openheid van het VUproject blijkt, behoef ik op dit punt niet verder te gaan. 2. In januari 1976 is in Nederland 'door de Koninklijke Akademie een ad hoc commissie ingesteld, belast met het toezicht op genetische manipulatie. De commissie moest de recombinant DNA-onderzoekingen registreren, het risico-niveau ervan bepalen en de onderzoekers richtlijnen aanreiken voor het uitvoeren van de onderzoekingen. Bij het instellen van de commissie is — in afwachting van het tot stand komen van wettelijke bepalingen — afgesproken dat zulk onderzoek slechts zal worden uitgevoerd op basis van contracten op vrijwillige basis. Deze contracten, die het karakter van „gentlemen's agreements" dragen, worden ondertekend door de commissie, door de betrokken onderzoekers en door de colleges van bestuur van de instellingen waar de onderzoekingen worden uitgevoerd. Voor het onderzoek van het biochemisch laboratorium van de VU (aanvragers: dr. J. Retel en prof. dr. R. I. Planta) getiteld: „De constructie van recombinant DNA-moleculen tussen plasmide-DNA en gist ribosomaal-DNA"' is zomer 1976, geheel volgens de daartoe gestelde regels, een contract getekend. Op het moment dat het contract tot stand kwam was in Nederland de openbare discussie over zulk onderzoek geluwd. In Amerika en Engeland en in navolgmg daarvan ook in Nederland, waren duidelijke, in brede kring aanvaarde afspraken gemaakt over de voorwaarden waaronder recombinant DNA-onderzoek zou moeten worden uitgevoerd. Er was daarom bij het tekenen van de VU-overeenkomst geen enkele reden om bijzondere aandacht te besteden aan de publiciteit.

het inschakelen van de bedrijfsgeneeskundige dienst e.d. 4. De rol van het college van bestuur moet men overigens niet beperken tot toezicht op en zorg voor veiligheidsmaatregelen. Algemeen gesteld hoort het ook tot de taak van het universiteitsbestuur de wetenschapsbeoefening te bevorderen, en in dit speciale geval is het zaak daarop uitdrukkelijk de aandacht te vestigen. Het gebied van wetenschap dat hier in het geding is, en dat geopend is door het beschikbaar komen van de recombinant DNA-techniek opent belangrijke perspectieven en kan van doorslaggevend belang blijken bij het ontrafelen van het mechanisme van de regulatie van gen-activiteiten in hogere organismen. Daar Nederlandse biochemici goed aangeschreven staan in de wereld is het van belang dat het recombinant DNA-onderzoek in Nederland snel en goed van de grond komt. Voorzover het binnen de bevoegdheden en stuurmogelijkheden ligt behoort deze overweging bij de betrokken colleges van bestuur mee te spelen bij de te nemen beslissingen. In dit verband citeer ik prof. Borst, die in het Chemisch Weekblad (maart 1977) in een artikel „Heisa om recombinant D N A " over d e noodzaak van het op gang brengen van dit type onderzoek in Nederland opmerkt: „Voorzover ik weet is er in ons land geen hoogleraar of lector in de biochemie, moleculair biologie, bacteriologie of microbiologie die daar anders over denkt. Een dergelijke eensgezindheid onder experts is zeldzaam". 5. Op 28 februari 1977 heeft staatssecretaris Klein zich over het recombinant DNA-onderzoek gericht tot de colleges van bestuur van alle instellingen van W.O. In zijn brief releveert hij de oprichting van de „Akademie-commissie belast met het toezicht op genetische manipulatie" en de beantwoording van de vragen van het lid van de Tweede Kamer, de heer Van Kuijen. Hij gaat speciaal in op de laatste vraag van de heer Van Kuijen: „Wilt u, voorzover dat in het vermogen van de Regering ligt, voorkomen dat instellingen en onderzoekers die op dit terrein werkzaam zijn, mot recombinant DNAonderzoek beginnen voordat de bij deze materie betrokken instellingen en personen de gelegenheid hebben gehad zich daarover uit te spreken?"

6. Gedateerd 9 maart 1977 is door de Staf voor Hinderwet- en Milieuzaken van Gemeentelijk Bouw- en Woningtoezicht, Amsterdam aan het college van bestuur VU een brief gezonden met het verzoek recombinant DNA-onderzoekingen welke mogelijk schadelijke effecten kunnen hebben op de omgeving in het kader van de Hinderwet bij de betreffende afdeling aan te melden voor overleg. I n de brief wordt verder' opgemerkt dat dit overleg zal moeten uitmonden in een Hinderwet-aanvraag ter zake als naar het oordeel van de behandelende Hinderwetambtenaar restrisico's voor de omgeving aanwezig zijn. Op 29 maart 1977 heeft het college van bestuur aan de Staf voor Hinderwet- en Milieuzaken het volgende geantwoord: „Uw bovenvermeld schrijven plaatst ons voor een moeilijk probleem Enerzijds achten wij uw zorg over eventuele risico's, verbonden aan bedoeld onderzoek, terecht. Ander-

Staatssecretaris Klein verzoekt de colleges van bestuur bij het aangaan van contracten de grootst mogelijke terughoudendheid te betrachten. Dit verzoek houdt in dat colleges van bestuur in samenwerking met de commissie er op dienen toe te zien dat op géén enkele wijze zal worden afgeweken van hetgeen in deze veiantwoord wordt geacht. Op 29 maart 1977 heeft het college van bestuur van de VU de staatssecretaris als volgt geantwoord:

Noodzaak toezicht onbetwist

3. Dat er bij de uitvoering van een contract een noodzaak van toezich bestaat om na te gaan of men zich aan de regels houdt is onbetwist. Evenals bij alle veiligheidsmaatregelen vormt overigens het „In reactie op uw bovenvermelde bestaan van een toezichthoudend brief delen wij u mede, dat aan de orgaan en het optreden van een Vrije Universiteit bij de voorbereitoezichthouder geen enkele reden ding van het recombinant DNA-onom de projectleider en de onderderzoek grote zorgvuldigheid wordt zoekers te ontheffen van de uiteinbetracht. Wij zijn dan ook niet delijke verantwoordelijkheid voor alleen bereid om in samenwerking de veiligheid bij het onderzoek. Het met de commissie belast met het feit dat het college van bestuur toezicht op genetische manipulatie mede ondertekenaar is van de hier er o p toe te zien, dat o p geen bedoelde contracten is in de eerste enkele wijze bij de VU zal worden plaats van belang voor het toezicht afgeweken van hetgeen in deze verop de naleving van de veiligheidsantwoord wordt geacht, maar wij voorschriften en gedragsregels. Verzijn ook bereid er op toe te zien, der is het goed dat het college van dat in deze problematiek de regels, bestuur officieel partner in de overwelke genoemde commissie gesteld eenkomst is i.v.m. de eventuele inheeft of nog zal stellen, strikt worrichtingseisen van de laboratoria den nageleefd. („physical containment", de geMet de gedachte, dat het aanbevewenste biologische inperkingssyling verdient bij het aangaan van stemen („biological containment"), contracten de grootst mogelijke

KANTOORBOEKHANDEL

Hinderwet

GEBR. WINTER

l^^)(9)Cl f l n O Kastelenstraat 105 Vijzelgracht 57 Beethovenstraat 5 P. Calandlaan 81 -

TEKENGEREEOSCHAPPEN Rozengracht 52 Linnaeusstraaf 58 Amstelveenseweg 77 Tussenmeer 52

zijds menen wij echter, dat het zeer gewenst is, dat de strenge veiligheidsvoorschriften, welke voor dit onderzoek noodzakelijk zijn, in landelijk verband worden opgesteld en gehanteerd. Slechts op deze wijze is het, zo menen wij, mogelijk om ongewenste plaatselijke verschillen te voorkomen op een gebied, dat zo nieuw is en zo sterk gespecialiseerde kennis vereist bij uitvoering en toezicht. Om deze reden hebben wij dan ook besloten om er o p toe te zien, dat bij de voorbereiding en eventuele uitvoering van het betrokken onderzoek aan de Vrije Universiteit de regels strikt worden gehanteerd, die door de — op gezag van de Minister voor Wetenschapsbeleid en de Staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen ingestelde — commissie, belast met het toezicht op genetische manipulatie, zijn of nog worden opgesteld. Wij stellen u voor, dat u zich wendt tot deze commissie, welke volledig op de hoogte is terzake van het

Dr. A. P. Bos (CIF) vraagt zich af:

'Speelt de PKV het spel wel eerlijk?'

Dr. A. P. Bos (Centrale Interfakulteit) vraagt zich af: „Speelt de PKV het spel wel eerlijk?" en schrijft ons daarna: „De PKV heeft in een stuk van de hand van H. Wesseling in Ad Valvas van 1 april 1977 in een beschouwing over de vergadering van 22 maart j.1. van de Universiteitsraad haar tegenstanders weer eens op de bekende wijze op de korrel genomen. De discussie in de U R ging over een aantal voorstellen yan de Vereniging voor W.O. o p G.G., en het commentaar van de Werkgroep „Doelstelling" daarop. De verhandeling van H. Wesseling werd voorzien van de pakkende titel „Gokspel rond de Doelstelling". Eén passage uit het stuk heeft duidelijk aanvulling, zo niet correctie nodig. Dat betreft het gedeelte waar Wesseling opmerkt: „Nooit heeft enig (sub)fakulteitsorgaan laten weten, dat met niet-instenuners slechter te besturen valt". Inzoverre het hier duidelijk niet gaat om zomaar „besturen" maar om het „besturen van de Vrije Universiteit", meen ik toch dat Wesseling zeer goed had kutmen weten, dat de raad van de Centrale Interfaculteit vanaf de invoering van de Wet U.B. in 1970 zich op het standpunt gesteld heeft, dat de V U en haar faculteiten bestuurd dienen te worden door personen die zich actief willen inzetten voor realisering van haar bedoeling. Dat standpunt is in het voorjaar van 1976 nog eens onderstreept in een verklaring van het wetenschappelijk personeel van de C I F en in december 1976 in een brief van het faculteitsbestuur aan het moderamen van de UR. Tot dat „besturen" behoort immers ook het benoemen en het beoordelen van personen. E n in dit verband zou ik de heer Wesseling toch wel willen vragen, of hij zich voorbeelden herinnert uit de laatste jaren van meningsverschillen, waarbij „niet-instemmers" zich ingezet hebben ten gunste van personen, die zich graag bereid verklaarden hun werk te willen verrichten in gehoorzaamheid aan het evangelie van lezus Christus. De heer Wesseling spreekt over de „dan-wel verklaring voor besturen" als „onderdeel van het kompromis dat sinds 1972 is ontstaan". In hetzelfde stuk deelt hij mee, dat die „dan-wel verklaring" voor hem zelf niet anders betekent dan „het erkennen van het recht op een doelstelling" (!), waarbij hij zich evident distantieert van de omschrijving van de strekking van die verklaring zoals die door de Werkgroep „Doelstelling" is gegeven en door de U R is aanvaard.

Volstrekt ten onrechte Kan de heer Wesseling nu werkelijk niet begrijpen, dat mensen aan wie onze universiteit als christelijke universiteit ter harte gaat op grond van dit soort opmerkingen tot de conclusie komen dat het „kompromis" van 1972 tussen bezettende studenten e n het bestuur van d e Vereniging volstrekt ten onrechte gesloten is?

En dat diegenen die bijvoorbeeld de „bezettingsvergadering" v a n woensdag 23 maart in zaal KC-07 bijwoonden, volstrekt niets hebben kunnen merken van wat hij noemt „onze reeds vaak uitgesproken bereidheid tot meewerken aan de konkretisering van de doelstelling"? Ik begrijp, dat een paar notities van een „anders-denkende" de heer Wesseling niet zullen weerhouden zich ook verder „tot het uiterste tegen verdere reglementering van de doelstelling te blijven verzetten". Maar laat hij dan toch nog eens de moeite nemen uiteen te zetten, hoe naar het oordeel van de P.K.V. niet slechts individuele rechten van studenten maar ook het grondwettelijk recht van vrijheid van inrichting van onderwijs gehandhaafd kan blijven."

Redaktie-adres: De Boelelaan 1105 Postbus 7161 Amsterdam, telefoon 0205484330 of 5482671. Redaktie: J a n van der Veen (hoofdr e d a k t e u r ) . J a a p Kamerling. Joke Blelchrodt. Medewerking: R u d i Agerbeek, Ben R o g m a n s (recepten), J o h a n d e Groot, J a a p Bankert, Jielis van Baaien, Dienst P e r s en Voorlichting. Fotograaf: Peter van Vliet Tekenaar: F r a n s Vera Kopü, niet bestemd voor de mededelingenrubriek, moet (getypt) uiterlijk m a a n d a g morgen 10 u u r b i n n e n zijn. Advertenties: J. G. Duyker, Postbus 40, Noordwolde (Fr.) Tel. 05612-541. Adjes: Max. 30 woorden. Kosten ƒ 6,—. Opgave voor m a a n d a g 10 u u r k a m e r 1 D-08 VUhoofdgebouw. K o n t a n t e b e taling. Produktie" Randstad HandelsdruKkery, Aalsmeer (Perscombinatie). Toezendine: A.V. kan ook (gratis) per post worden toegezonden. Wie v a n deze mogelijkheid gebruik wil m a k e n k a n d a t — uitsluitend per briefkaart — melden a a n Administratie toezending Ad Valvas, Vrije Universiteit, postbus 7161, Amsterdam, onder vermelding van n a a m en adres e n de mededeling of hy/zij s t u d e n t i s of lid v a n h e t personeel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen