Ad Valvas 1976-1977 - pagina 143

AD VAL VAS — 26 NOVEMBER 1976

Prof. D. C. Mul der (VU), voorzitter gespreksgroep Joden, en Moslems (JCM) in ons l and:

3

Christenen

„In geen eeuwen is er serieus naar 'andersdenicenden' geluisterd" Juist nu de dia loog tussen christendom en ma rxisme zozeer de a a n­ dacht trekt zou men kunnen vergeten da t er nog een a ndere eveneens noodzakelijk gea chte dia loog gevoerd wordt. Na melijk die tussen christenen, joden en moslems. Zo is op het instituut voor godsdienst­ wetenschap a a n de VU het secreta ria a t gevestigd va n het Perma nent Comité va n Joden, Christenen en Moslems in Europa (JCM). Ook de voorzitter va n de Nederla ndse ta k va n het comité, prof. dr. D. C. Mul­ der, is a a n het instituut verbonden. Met hem ha dden wij een gesprek over JCM en over deze „dia loog". Prof. Mulder is hooglera a r godsdienst­ wetenschap en lid va n de universiteitsra a dscommissie „werkgroep doel­ stelling". Na a st voornoemd voorzitterscha p vervult hij ook da t va n de werkgroep bij de ondera fdeling dia loog va n de Wereldra a d va n Kerken. V at is de bedoeling van JCM? De volledige (in het Engels gefor­ muleerde) doelstelling luidt: „JCM is an organisation representing t h r e e major faiths with t h e aim of w o r k i n g together to confirm and strengthen t h e common relig­ ious basis as t h e only long­term reality. J C M seeks to remove mis­ understanding and to enlarge com­ mon religious awareness." Prof. Mulder: „Zeg m a a r dat w e willen proberen om met alle r e ­ spect voor de onderlinge verschil­ len misverstanden tussen elkaar te verwijderen en gemeenschappe­ lijke gebieden v a n religieuze „awareness" — dat is niet zozeer bewustzijn alswel alert zijn — te verbreden. Dus het versterken van gemeenschappelijke p u n t e n van overtuiging en aktiviteit. In het Nederlands d r u k k e n we dat uit met: elkaar verstaan en voor elkaar instaan." Even later licht prof. Mulder toe dat die overeenkomst ligt in „het geloof in God (namelijk de God van A b r a h a m ) , die de Schepper is, bondgenoot van de mens, zich' openbaart aan de mensen via pro­ feten en heilige schriften, die zijn wet stelt en die de mensen zal oordelen." „In de K o r a n staat bijvoorbeeld," zo vervolgt hij, „een hele m e r k ­ waardige tekst: A b r a h a m was noch een jood noch een christen maar hij was „een aan God over­ gegevene". Dat is in het Arabisch een moslem. En zijn beste volge­ lingen zijn d a n degenen, die „deze profeet" volgen, namelijk Moham­ med. J e zou k u n n e n zeggen dat in alle drie de religies gezegd w o r d t „wij zijn de w a r e volgelingen v a n Abraham". In het gemeenscha p­ pelijke zit meteen weer het ver­ schil!"

Oorsprong in Berl ijn „De JCM­beweging is in 1967 ont­ staan in Berlijn. Tijdens een ont­ moeting waarbij een belangrijke rol w e r d gespeeld door de Duitse predikant Maechler, een leerling

Studium

génera l e-cyc l us

^De mens op zoek naar zichzelf' In h e t k a d e r van de S t u d i u m génerale­cyclus „De mens op zoek naar zichzelf" houdt prof. dr. M. U. Johnson, hoogleraar in de p a r a ­ psychologie aan de RU van Utrecht op 25 november een lezing over „De weg n a a r het onbekende; paragnostiek, parapsychologie, het zoeken naar een nieuwe belevings­ en kennisdimensie." Prof. dr. K w e e Swan L iat, hoog­ leraar in de algemene wijsbegeerte aan de TH te Eindhoven spreekt op 1 december over: „De weg naar de v e r t e " (de invloed en betekenis van aziatische meditatietechnie­ ken en oosterse renaissance). Op 7 december spreekt prof. dr. H. M. Kuitert, hoogleraar in ethiek en inleiding in de dogmatiek aan de VU over: „Revaluatie en de­ valuatie van de m e n s " (vanuit historisch, ethisch en religieus perspectief). Alle drie lezingen worden gehou­ den in het hoofdgebouw aan de De Boelelaan 1105 in zaal KC­07 om 16.30 uur.

Door Johan de Groot van Bonhoeffer (zet dat er m a a r bij, want dat is een beroemde theo­ loog), en door een paar mensen van het joodse L eo Baeck College uit L onden, van wie met n a m e rabbi L ionel Blue te v e r m e l d e n valt." „Die eerste ontmoeting is vlak na de juni­oorlog tussen Israël. Egypte en Syrië geweest waar­ door er grote spanningen tussen de joden en de moslems meespeel­ den. Het streven was toen vooral om de a a n h a n g e r s van deze t w e e geloven in Europa nader tot el­ k a a r te brengen. Omdat beiden echter hier (in Europa) veel met het christendom te m a k e n hebben en alle drie religies t e r u g g a a n tot A b r a h a m en monotheïstisch zijn, werd er een basis om s a m e n te spreken gevonden in het geloof in de ene God." Prof. Mulder is zelf sinds eind 1972 bij J C M betrokken. Hij heeft toen eerst deelgenomen aan een aantal gesprekken over de moge­ lijkheid een afdeling van J C M in Nederland op te richten. D a a r is een verzoek aan het Europese Co­ mité om in 1973 een conferentie in Nederland te houden uit voort gevloeid. Op die conferentie bleek er genoeg animo onder de Neder­ landse deelnemers te bestaan om ook hier met h e t J C M ­ w e r k te starten. Prof. Mulder is toen tot voorzitter benoemd en h e t b e h e e r van het secretariaat werd opge­ dragen aan drs. R. Bakker, weten­ schappelijk m e d e w e r k e r op de VU. J C M is n u aktief in Duitsland, Nederland en Engeland. Er wor­ den pogingen gedaan tot uitbrei­ ding n a a r ondere a n d e r e Oosten­ rijk en Noorwegen. In F r a n k r i j k bestaat een broederorganisatie, die zich heel toepasselijk „fraternité d'Abraham" noemt.

Praten en l uisteren Na deze uiteenzetting over histori­ sche en religieuze a chtergronden zal bij de kritische lezer (es) wel­ licht de vra a g opkomen: ma a r wa t doét JCM nu eigenlijk? Voorna ­ melijk pra ten (en da a r hoort na ­ tuurlijk ook luisteren bij). Ver­ schillende keren per ja a r wordt er een leerhuis gehouden, meesta l op de VU, wa a r gesproken wordt over een bepa a ld thema . Deze samenkomsten lopen uit op een conferentie in de lente. De eerst­ volgende ga a t over het geza g va n de heilige schriften in de drie re­ ligies. In mei 1977 in Vogelen­ zang. Toch is JCM niet alleen een praat­ groep. De laatste tijd zijn een aan­ tal kleine projecten v a n de grond gekomen om de dialoog in daden om te zetten. Eén d a a r v a n is het onderzoeken van catechesatie­ en leerboeken die ih de k e r k e n wor­ den gebruikt op de m a n i e r w a a r ­ op de andere t w e e religies erin worden voorgesteld. Een ander voorbeeld is een kritische bespre­ king van een zeer negatief boekje over de Islam. Mogelijk kan het w e r k van J C M een bijdrage leve­ ren tot bewustwording van de tot nu toe veelal miskende religieuze verlangens v a n moslem­gastarbei­ ders, een zeer praktisch probleem. Prof. Mulder noemt ook nog een spontane reaktie w a a r het „voor elkaar instaan" uit afgelezen zou k u n n e n worden. Na de anti­

Turlcse relletjes in Schiedam werd op de eerste bijeenkomst van J C M d a a r n a bij een inzameling vijf­ honderd gulden opgehaald voor h e t herstel v a n de T u r k s e moskee.

Toekomst Wat verwa cht prof. Mulder va n de toekomst va n JCM? „Je kunt rustig zeggen da t w e ons erv a n bewust zijn da t ons werk a lleen op de la nge duur resulta a t heeft. Ik geloof niet da t je in zo'n be­ weging met termijnen kunt wer­ ken. We proberen misversta nden op te ruimen, vermoedelijk zullen er telkens weer nieuwe ontsta a n, die w e da n weer opnieuw moeten gaan opruimen." „Ik kan me haast niet het ideale moment voorstellen dat j e zeg' „nou zijn alle wrijvingen, moeilijk­ heden en misverstanden tussen de aanhangers van de drie religies weg". Als dat ooit komt zouden w e klaar zijn. Onze bedoeling is in de eerste plaats te zorgen dat wat je hier aan wederzijds begrip bereikt doorsijpelt, d o o r w e r k t in j e eigen religieuze groepen. Dat kan via artikelen, gesprekken et­ cetera." JCM is dus een vrij akademische groep? „Ja, d a t k u n j e wel zeggen, m a a r als j e een beetje goed wil doorpraten over zaken van religie dan veronderstelt dat natuurlijk een zeker peil van kennis. Een van onze moeilijkheden is dan ook d a t de moslems in Nederland vooral T u r k s e en Marokkaanse gastarbeiders zijn voor wie de bar­ rière van taal en cultuur onover­ komelijk is. Gelukkig zijn er ook andere groepen moslems, bijvoor­ beeld uit Pakistan, India en Indo­ nesië, w a a r v a n een aantal bereid is mee te doen. Verder is er de moeilijkheid dat de orthodoxe joden nogal sceptisch staan tegen­ over JCM." ( V e r w a r r e n d e noot. Toen ik de­ zelfde vraag'^— is JCM een vooral akademische groep? — aan secre­ taris B a k k e r stelde a n t w o o r d d e hij: „Gelukkig niet, m a a r het ge­ vaar bestaat." De lezer oordele zelf).

Evenwicht De beweging zou gra a g meer le­ den hebben, ma a r zoekt die nood­ gedwongen voora l onder de joodse en moslemgroepen in Nederl a nd. Christelijke deelnemers zouden gemakkelijk te vinden zijn, ma a r JCM is er erg voorzichtig mee hen op te nemen omda t de ka ns groot is da t de inbreng va n deze ene religie da n ga a t overheersen. Er zijn a l wel enkele (joodse en moslem) VU­studenten lid va n de beweging ma a r uitbreiding uit die hoek is welkom. Tot n u toe telt J C M in Nederland ongeveer vijftig leden. Van ieder van hen wordt een kleine finan­ ciële bijdrage verwacht. De co­ ördinatie van de aktiviteiten ligt in h a n d e n van een stuurgroep] e van zes mensen, onder wie belij­ ders van alle drie religies. T e r u g naar a e t vraaggesprek met voorzitter Mulder Ziet hij een verband tussen het van de grond komen van discussies van het

christendom m e t andere levens­ beschouwingen en het loskomen van theologische dogma's? „De bereidheid tot dialoog, om naar a n d e r e n te luisteren en anderen te verstaan heeft zeker wel iets te maken m e t wat m i n d e r abso­ lute zekerheid over de juistheid van eigen standpunt. Het is be­ slist niet zo dat je als christen alleen met joden en moslems k u n t praten door t e zeggen „mijn chris­ tendom stel ik ook helemaal in hèt vraagteken." J e tr edt b i n n e n in zo'n dialoog met je eigen over­ tuiging, m a a r j e t e n t bereid se­ rieus n a a r die ande en te luisteren en da t is w e l icJ da t in geen eeuwen gebeurd is " Speelt daarbij ock een schuld­ gevoel mee? „Dat 'leeft h e t chris­ tendom tegenover j ­den natuurlijk in zeer duidelijke / n. Dat hebben joden niet en d a t ' oeven ze ook niet te hebben. Zij zijn altijd in een o n d e r d r u k t e situatie geweest. Voor moslems hoeft het ook niet. De christenen hebben het in ze­ k e r e zin wel tegeno' er de Islam. Door kruistochten en het westerse imperialisme h e b b e r ze een ver­ keerde indruk gegeven van wat h e t christendom in wezen is." Bij het vorderen van h e t inter­ view wordt duidelijk dat de „dia­ loog" een zeer belangrijke plaats inneemt in de aktiviteiten van prof. Mulder. Het vloeit eigenlijk al voort uit zijn v a k godsdienst­ wetenschappen. Bovendien heeft hij vijftien jaar als christen in een moslemland gewoond en gewerkt (Indonesië). De laatste jaren is Mulder behalve bij JCM ook be­ t r o k k e n geraakt bij de dialoog met hindoes en boeddhisten (als voorzitter van reeds genoemde W e r e l d r a a d ­ w e r k g r o e p ) . En on­ langs heeft de w e r k g r o e p doel­ stelling, w a a r v a n hij eveneens lid is, aangedrongen op een funda­ mentele discussie tussen christen­ dom en marxisme. Daarom koos ik de volgende (lange) slotvraag. Wat is nu het wezenlijke van zo'n dialoog? K u n

Rapport lezersonderzoek nu verkrijgbaar Zolang de voorra a d strekt kunnen belangstellenden het ra pport over het lezersonderzoek Ad Va lva s, dat vorig ja a r werd gehouden, nu verkrijgen bij het Informa tiecen­ trum, VU­hoofdgebouw (lD­03). Het onderzoek werd door het In­ stituut voor Toegepast Sociaal Wetenschappelijk Onderzoek (drs. T. Westra) gehouden in opdracht van het college van bestuur. In­

dertijd — bij h e t a a n n e m e n van h e t w e r k p l a n voor de redaktie — besloot de universiteitsraad na enige tijd een dergelijk onderzoek te houden. Een belangrijke kon­ klusie van het rapport is dat de VU­bevolking vrijwel geheel in­ stemt met de formule voor Ad Valvas: informatie v e r s t r e k k e n en opinies registreren, doorgaans zon­ der dat de redaktie daarbij de eigen opvattingen weergeeft.

'Ontheffing'

nodig

Parkeerplaatsen invaliden Invaliden die gebruik willen ma ­ ken va n de specia a l voor hen be­ stemde pa rkeerpla a tsen (9) vóór het VU­hoofdgebouw dienen een door de gemeente Amsterda m ver­ leende "ontheffing va n de gelden­ de pa rkeerverboden" te vra gen. Dit om te voorkomen da t a nderen dan ernstig geha ndica pten op de plaatsen ga a n pa rkeren. Ook in­ validen die geen Amsterda mmers zijn kunnen om een dergelijke ontheffing verzoeken.

je d a t omschrijven als het open­ staan voor elkaar, het toch een eigen standpunt hebben, kritiek leveren en ook kritiek aanvaarden en door deze ernstig te nemen je op je eigen overtuiging te bezin­ nen? Prof Mulder; „Het belang­ rijkste is, geloof ik, dat je die ander ziet als je medemens. Dat j e bijvoorbeeld niet denkt: die ander is een moslem dus is hij zus en zo of die ander is een jood dus is hij zus en zo en hem als het w a r e plakt op het standpunt dat je meestal v e r k e e r d weergeeft omdat j e het niet begrijpt. Het gaat erom dat je die ander, die zeker jood of moslem is, ziet als broeder of zuster in deze mens­ heid. Al blijft er een spannning, omdat j e als christen toch hoopt dat de a n d e r e n m e e willen gaan op j o u w weg achter Christus aan. je moet h e m als hij nee zegt, toch volledig als medemens aanvaar­ den."

DIKS Autoverhuur bv V. Ostadestraat 278, Amsterdam-(Z). Telefoon 714754 eri 723366 Fil, W. de Zwijgerlaan 101. Tel. 183767 400 nieuwe luxe- en bestelwagens w.o.: FORD - VW - SIMCA - OPEL NIEUWE MERCEDES EN HANOMAQ VRACHTWAGENS TOT 18 m' EN 3è TON (groot en klein rijbewijs) Lage prijzen en studenten 10'/o korting

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen