Ad Valvas 1976-1977 - pagina 191

AD VALVAS — 14 JANUARI 1977

3

Dr. Sikkel, oud-hoofd Bedrijfsgeneeskundige in afscheidsinterview:

Dienst

'Je moet ook eens een keer kunnen zeggen, ik blijf vandaag een dagje thuis' „De enige manier om legaal te kunnen verzuimen in je werk is je ziek melden. Dat is niet juist. Je moet ook eens een keer kunnen zeggen: „Ik voel me vandaag volstrekt niet gemotiveerd voor m'n werk, ik blijf een dagje thuis." Zo'n mogelijkheid zou veel ziekteverzuim kunnen voorkomen. Je zou misschien vijf extra vrije dagen per jaar kunnen invoeren, die kunnen worden opgenomen als iemand zich eens niet gemotiveerd voelt. Het opnemen van die dagen zou dan in overleg met collega's moeten gebeuren en niet alle dagen achter elkaar. Het is heel waarschijnlijk,, dat je met b.v. vijf van die dagen een groter aantal ziektedagen voorkomt! A a n het woord is dr. J. Sikkel, hoofd van de Bedrijfsgeneeskundige Dienst van VU. AZVU, VLVU en de hogere opleiding voor verpleegkundigen aan de VU. Sikkel is p e r 1 j a n u a r i als hoofd van de Dienst afgetreden omdat hij met pensioen gaat. Tot 1 mei zal hij zijn opvolger de heer P. Ouwehand assisteren en d a a r n a zal hij nog halve dagen, bij de BGD blijven w e r k e n om de opvolgster van de heer P. Ouwehand dra. D. Methorst in te werken. Sikkels pensionering v o r m d e voor ons een goede aanleiding met hem de bedrijfsgezondheidszorg bij de VU eens door t e nemen. De uitspraak van Sikkel over ziekteverzuim (extra vrije dagen) is eigenlijk een schoolvoorbeeld van de m a n i e r waarop Sikkel de taak van de B G D ziet. H e t g a a t h e m in de eerste plaats om preventie. J e k u n t veel ziekte bij het personeel voorkómen door personeelsleden af en toe eens de gelegenheid te geven eens thuis te blijven w a n neer hij zich eens niet gemotiveerd voelt voor z'n werk. Dat k a n allerlei oorzaken hebben: omstandigheden op h e t w e r k of bij voorbeeld in het gezin.

'Wie zet ik waar?' Bij veel mensen leeft nog het idee dat een BGD een soort controler e n d e instantie is bij bij voorbeeld ziekte m a a r zo ziet Sikkel een BGD volstrekt niet. „Veel m e n sen zien een aanstellingskeuring als een soort sluitstuk van de w e r vingsprocedure. iVtaar dat is helem a a l niet de bedoeling van die keuring. Het gaat erom te weten te k o m e n wie ik w a a r zet en of iemand past op een afdeling. Op een bepaalde afdeling k u n j e bij voorbeeld geen labiele persoon neerzetten m a a r in een andere afdeling k a n dat misschien wel. Personeelszaken kijkt daar bij h a a r werving veel te weinig naar. Om zoiets te k u n n e n beoordelen moeten wij natuurlijk wel goed geïnformeerd worden over de

Zitkomfort De uren, die studenten in college- en werkgroepzalen doorbrengen, moeten wel zeer gelukkig zijn. De stoelen, waarop men dan kan zitten, zijn buitengewoon comfortabel en flexibel. Er is, aldv^ dr. Sikkel, nog nooit één klacht over vernomen. Er is destijds een speciale stoelenkommissie ingesteld, waarin naast de toenmalige direkteur Doets een anatoom, een preventief geneeskundige en dr. Sikkel zaten. Deze kormnissie maakte een uitgebreide studie over de meest geschikte stoel. Ze volgde een Zwitsers onderzoek volgens welke je in een Collegeof werkgroepstoel moet kunnen luisteren, schrijven, slapen en protesteren, dit alles in weloverwogen proportie. Elke docent kan voor zichzelf uitmaken hoe disproportioneel dat voor zijn gehoor in de praktijk uitvalt. Met de aanschaf van het stoelenbestand van het personeel hebben de kommissie noch de BGD bemoeienis gehad. Wel staat de BGD open voor klachten over het zitgemak. Men komt dan kijken.

Door Jaap Kamerling plaats w a a r iemand gaat w e r k e n " en w a t hij gaat doen. In h e t jaarverslag had u het over het geestelijk puinruimen, dat de BGD moet doen. Sikkel: „Dat is w a t cru overgekomen m a a r h e t betekent, dat hier veel mensen k o men, die door bij voorbeeld h u n w e r k in de vernieling zijn gekomen. Dat hadden we moeten k u n nen voorkomen bij voorbeeld door inspraak in h e t personeelsbeleid". Het periodiek geneeskundig onderzoek is ook een middel om de preventie v o r m te geven. Zeven j a a r geleden w e r d ermee begonnen, het eerst bij 65-jarigen. De groep van hoogleraren vertoonde aanvankelijk weinig belangstelling m a a r toen bij enkelen van hen ernstige ziekten w e r d e n ontd e k t groeide de belangstelling zienderogen. Sikkel: „Ik heb het idee, dat er een keer op een proffen-diner over deze zaken gesproken is". Tn elk geval ging het van toen af veel beter met de interesse voor het onderzoek". Sikkel vindt tijdens dit vrijwillige onderzoek h e t gesprek e r g belangrijk. Dat k a n dan gaan over bij voorbeeld de mate van arbeidsvreugde in het werk. Bij het p e riodiek onderzoek gaat de BGD steeds lager zitten met de leeftijden. „We zitten nu ou 40-45 m a a r zouden h e t liefst willen zakk e n tot 35-40 w a n t de eerste h a r t infarcten beginnen al rond de 35. Daar hebben w e echter nog t e weinig m a n k r a c h t voor! Ook het bedrijfsbezoek vindt Sikkel erg belangrijk. „Daar k o m e n w e nog veel te weinig aan toe". Eén van de dingen, die bij dit b e zoek h e t meest opvallen is d e enorme ruimtenood, waaronder veel personeel lijdt. Sikkel; „Er moet nu eindelijk eens gebouwd worden. We moeten eens met de vuist op tafel gaan slaan". Bij het ziekenhuis is de ruimtenood nog het grootst meent Sikkel. Hij heeft d e indruk, d a t de aanblik van veel lege kamers op de universiteit nogal frustrerend werkt. „Van mij mag men best thuis werken, m a a r n a a r mijn idee zit men soms ook wel op de tennisbaan". Een aantal mensen zit volgens Sikkel gewoon te royaal. Wat zij teveel hebben zou m i n d e r bedeelden ten goede moeten komen. Hij vindt ook, dat de BGD b e t r o k k e n moet worden bij verbouwingen en bij de inrichting van de w e r k r u i m t e . „We moeten regelmatig door het bedrijf lopen en enorm nieuwsgierig zijn. Lastig ook, w a n t men verb e r g t graag zaken. Men moet ook de dichte d e u r e n laten zien. Onze opstelling moet daarbij zo zijn, dat men duidelijk ziet, dat voor ons h e t belang van het personeel voorop staat. Bij het bezoek letten we ook op zaken als verlichting, ventilatie en de sfeer op een afdeling."

Faalansst "Wat 't laatste betreft valt ons op, dat bij het personeel vaak het gevoel bestaat, dat je geen fouten mag maken. Er heerst een soort faalangst. Men werkt te krampachtig. Ik vind, dat men moet beseffen, dat er met gewone mensen gewerkt wordt, die fouten kunnen maken. Verder vind ik, dat je ook eens eventjes buiten een ommetje moet kunnen maken. Je zit tijdens je werk niet in een gevangenis." Wat vindt u van d e arbeidsbelas-

ting? De hoeveelheid w e r k breidt zich voortdurend uit zonder dat er personeelsuitbreiding komt. Het Universiteitsraadslid B r a a m s heeft onlangs nog in de r a a d gezegd, dat de personeelstoewijzing aan de centrale diensten bij de v e r d e ling van de formatie-groei onredelijk laag is. De arbeidsdruk neemt daardoor o n a a n v a a r d b a a r toe volgens hem. Sikkel: „Als er geen personeelsuitbreiding k o m t moet je de taken ook niet v e r g r o ten. J e moet bij voorbeeld niet doorgaan met het invoeren van steeds m e e r sub-specialismen in het ziekenhuis, als je de r u i m t e en m a n k r a c h t niet hebt". V r e e m d vindt Sikkel het, dat er bij de universiteit nog steeds geen introduktiedagen bestaan voor n i e u w e personeel. Als die er zouden zijn zou ook het beeld over de BGD veel beter k u n n e n zijn. Bij h e t ziekenhuis zijn wel introduktiedagen. Alleen niet voor buitenlandse arbeiders. Wel wordt er een papiertje uitgedeeld m a a r dat is veel te weinig. Bij de b e geleiding van de 350 Portugezen in het ziekenhuis stuit men op een enorme taalbarrière.

'Sommigen raken aan VU hun geloof kwijt'

Over de doelstelling-discussie ergert Sikkel zich nogal. „Als het over de doelstelling gaat beginnen mijn stekels op te staan! Er wordt op de VU ontzettend veel over de doelstelling gepraat maar er wordt weinig naar geleefd. Men heeft weinig waardering voor ander-

Dr, Sikkel: 'Verhoudingen

>«»«l^l^ ^ V N L

mans werk. Er wordt vaak schamel gedacht over lager geclassificeerd werk. Als een buitenstaander een personeelslid van de VU vraagt hoe hij nu het „bijzondere" karakter ervaart hoor je meestal: „Ach daar heb ik geen last van" of: „Daar merk ik niks van." Je hoort dan weinig positiefs." Er zijn personeelsleden, die bij hun aanstelling aan de VU nog volledig achter de doelstelling stonden maar aan de VU hun geloof kwijt raakten. Bij sommige studenten kan dat tijdelijk zijn, een soort Sturm und Drang-periode, maar bij het personeel kunnen de onderlinge verhoudingen hieraan debet zijn. Sikkel vindt, dat men positiever met de doelstelling moet omgaan. Men moet bijvoorbeeld studie maken over de vraag of kernenergie

wel mogelijk is voor een Christen of aan welke voorwaarden het zou moeten voldoen. Of over een ander probleem: „Mag je wel manipuleren met erf elijkheidspatronen bij het genen-onderzoek." Over de kommunistische sympathisanten aan de VU is Sikkel van mening, dat dat waarschijnlijk geen dogmatische kommunisten zijn. „Atheïstische kommunisten, die in God noch gebod geloven, denken er niet over om aan de VU te gaan studeren." Het is Sikkel overigens opgevallen, dat de belangstelling voor het middaggebed bijzonder gering is, wat hem veel pijn doet. Mensen, die op zondag geen kerkdienst overslaan, komen er hier niet toe!

zo zuiver mogelijk regelen

Bedrijfsgeneeskundige Dienst wil toe naar de stichtingsvorm „We willen met de Bedrijfsgeneeskundige dienst toe naar de stichtingsvorm, dus formeel los van universiteit en ziekenhuis maar wel erop betrokken. In het Stichtingsbestuur zouden w e bestuurlijke vertegenwoordigers willen hebben van de universiteit, het ziekenhuis, de Vrije Leergangen en de VU-beroepsopleiding voor verpleegkundigen én medewerkers uit die instellingen. Voor het vertrouwen, dat men in de BGD moet hebben is het goed, dat w e niet in de sfeer werkgever— werknemer zitten." Dat zei dr. Sikkel, tot 1 januari hoofd van de BGD, ons in het interview, dat wij ter gelegenheid van zijn pensionering met hem hadden. Dr. Sikkel vindt het voor de hele opstelling van de BGD zuiverder als naar een stichting w o r d t toegewerkt omdat de B G D zo onafhankelijk mogelijk naar buiten toe moet worden ervaren. „Het K v B. heeft ons steeds volledig onafhankelijkheid gegeven m a a r je weet nooit of je niet eens voor problemen komt te staan. Het is geen kwestie van angst om voor de bijl te gaan m a a r het gaat erom de zaken zo zuiver mogelijk te regelen."

Vertrouwen

cliënt

„Bepalend is voor dr. Sikkel de vraa?, hoe de cliënt teeen de BGD aan kijkt. Hij moet heel duidelijk k u n n e n zien, dat voor ons zijn b e lang voorop staat, ook al vinden wij natuurlijk het bedrijfsbelang even belangrijk. Een bedrijf is trouwens gediend bij een BGD. die het volle v e r t r o u w e n van de cliënten Feniet". Dr Sikkel vindt het beslist v e r k e e r d om als BGD aangehaakt te zijn a a n Personeelszaken, ook al omdat ook m e d e w e r k e r s van P Z onder de zorg van de BGD vallen. „We worden vaak als onderdeel van P Z gezien m a a r dat is niet zo! De BGD is, zo werd bij de oprichting 121/2 j a a r geleden bepaald, direkt verantwoording verschuldigd aan h e t K.v.B. Alleen r e c h t s -

positioneel valt de dienst onder PZ. „We zijn echter gaan merken, dat er P Z - m e n s e n zijn, die denken, dat w e helemaal onder P Z vallen. Als ze bij een formatieverdeling moeten kiezen tussen een typiste en een bedrijfsarts, dan zouden ze bij voorbeeld een typiste k u n n e n n e m e n als ze daar het meest behoefte aan hebben. Overigens wil Sikkel wel een intensieve samenwerking met P e r soneelszaken. Er komt nu b i n n e n k o r t een Raad van Beheer voor de BGD, die in feite, zo meent Sikkel, hetzelfde is als een stichtingsbestuur. I n die r a a d komen vertegenwoordigers van VU, AZVU. Administratief blijft de BGD onder P Z vallen omdat er moeilijkheden schijnen te zijn met de status van de B G D - m e d e w e r k e r bij de stichtingsvorm'. Sikkel gelooft overigens wel, dat de BGD uiteindelijk toegroeit n a a r de stichtingsvorm. Er komen s t e e d s . meer regionale diensten voor bedrijfsgezondheidszorg m e t de stichtingsvorm. Wij worden niet regionaal m a a r blijven ons richten op alles wat onder de Vereniging ressorteert. „Onze m e d e w e r k e r s zouden het zelf ook plezieriger vinden als ze niet g e ïncorporeerd zijn. Zij zelf én de cliënten zouden zich d a n vrijer

k u n n e n uiten. Sikkel heeft tot nog toe bij zijn pleiten voor meer onafhankelijkheid vooral tegenstand ondervonden van Personeelszaken". De Raad van Beheer, die er nu komt, ziet hij als een overgangsfase n a a r de stichting.

Niet voor karretjes Iets wat dr. Sikkel ook van het h a r t moet, is, dat veel personeelsleden te gemakkelijk naar de b e drijfsarts lopen. Schertsenderwijs antwoordt hij wel eens op de vraag hoeveel bedrijfsartsen er nodig zijn bij de VU; „Op elk personeelslid één". Het eerste wat ik vraag, als er iemand komt is tegenwoordig: „Wat hebt u er zelf aan gedaan om de slechte verhoudingen in het werk te verbeteren. Sikkel gelooft, dat men bang is om zelf wat te doen". „We laten ons echter niet voor karretjes spannen. Ook niet als er b.v. personeel overcompleet zou zijn. Wij gaan die mensen dan niet afkeuren zoals elders wel gebeurt. Dat is ook een reden, waarom wij onafhankelijk willen zijn. Overigens wil dr. Sikkel benad r u k k e n , dat e r ook w e e r niet voor niets een spreekuur is ingesteld. De personeelsbezetting bij de BGD is in vergelijking met andere universiteiten niet slecht: vier b e drijfsartsen, twee bedrijfsverpleegkundigen, vier administratieve k r a c h t e n en een laboratorium-assistente. De VU was destijds, in 1964, de eerste universiteit met een BGD. Deze is nog steeds alleen bedoeld voor personeelsleden.

Vervolg op pagina 5

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen