Ad Valvas 1977-1978 - pagina 84

AD VALVAS — 14 OKTOBER 1977

4

Dirk Jan Ringoir promoveert op plattelandschirurgijns

17e en 18e eeuw

'Kennis van historie geneesicunde relativeert gezondheidszorg nu' 'Veel bejaarde mensen vinden het zalig om hun aardappels met lekker veel vet te eten. Wat zouden de jongeren, die zelf nog maar moeten zien dat ze zo oud worden als hun patiënten, nou een strak regime van leefregels opleggen aan de bejaarden? Eigenlijk moeten de bejaarden óns adviezen geven over hoe je zo oud kunt worden! Ik heb ook steeds gezegd dat het te gek is om mensen vetloos en zoutloos te laten eten en om ze het roken te verbieden. Je moet ook een beetje naar het plezier kqken dat je die mensen dan ontzegd.' Aan het woord is Dirk Jan Ringoir, waarnemend hoofd van de afdelir^ geriatrie van de GG en GD van Amsterdam die vandaag aan de VU promoveert tot doctor in de geneeskunde op een proefschrift over de plattelandschirurgijns in de 17e en 18e eeuw. Over het oplagen van een rookverbod aan bejaarden zegt hy: 'Negentig procent van de mensen die sterven aan longkanker (meestal ten gevolge van het roken) is jonger dan vijfenzestig Jaar. Als iemand ophoudt met roken, dan zijn zijn kansen op een longcarcinoom pas na vijf jaar gehalveerd. Pas na tien jaar zijn ze wederom gehalveerd. Waarom zou je nou iemand van zeventig, tachtig jaar, die oud geworden is met het roken erbij, voor wie het roken een belangrijke gezelligheidsfafctor is geworden, soms zelfs een belangrijk onderdeel van zijn of haar leven, het roken verbieden?'. Een van de stellingen van Ringoir is dan ook: 'Bij een roker die de leeftijd van 65 jaar heeft geihaald zonder de ontwikkeling van een chronische bronchitis of longcarcinoom, bestaat het gevaar van roken vooral uit het vuur waarmede het roken gepaard gaat.'

Psalmen Een andere interessante stelling van Ringoir betreft het uit het hoofd leren van psalmen. Het is overigens zyn laatste sitelllng: 'Het niet meer uit het hoofd leren van psalmen op jeugdige leeftijd, en het invoeren van nieuwe berijmingen, betekent een belangrijk verlies als aanknopingspunt voor communicatie en therapie op latere leeftijd.' Ringoir vertelt sterke staaltjes van bejaarden die in geen maanden één woord hebben gesproken, en die plotseling gaan meezingen als er op de piano in het tehuis de melodie van een psalm, gespeeld wordt. Op mijn suggestie of misschien over een jaar of vijftig het lied 'Ajax wmt de wereldcup' als aanknopingspunt voor communicatie en therapie gebruikt kan worden, z ^ Ringoir: 'Dat soort liederen maken meestal slechts een korte bloeiperiode door. Meestal vergeet je die na verloop van tijd. Bovendien vind ik dat er met het opnieuw berijmen van psalmen een brok traditie en cultuur verloren gaat. De doorsnee mens zingt

Konditietraining

Door Ben Rogmans

praktisch niet meer, maar dat zingen is toch eigeniyk een soort oerinstinct.' Muziek die voor oudere mensen herkenbaar is heeft vaak zeer positieve effecten. Helaas staat in veel tehuizen ten gerieve van het personeel de hele dag Hüvensum drie aan. Dat verergert bovendien nog het hele probleem dat er veel bejaarden zijn met een geringe voorgrond-achtei^rond ondersoheidir^ ten aanzien van geluiden. Gehoorapparaten zijn vaak alleen maar nodig ten gevolge van dit soort faktoren: lawaai in de omgeving of het bouwen van tehuizen waarin veel galm optreedt. In de tijd dat Dirk Jan Ringoir nog praktij kwerk deed, l ^ d e hij veel bezoeken af bij tehuizen en alleenwonende bejaarden. Vooral wat betreft die laatste groep kwamen er veel schrijnende toestanden voor. Ringoir: 'Het kwam echt wel voor dat opa of oma door de famüie op de eerstehulpixjst werd afgezet, waarbij de famlie dan snel verdween. Er zijn gewoon niet voldoende voorzieningen voor geestelijk gestoorde bejaarden. In Amsterdam hebben we zeven ä achthonderd bedden tekort! Er zijn honderd z€er urgente patiënten

Vandaag — vrijdag 14 oktober — is het de dag waarop Dirk Jan Ringoir op een proefschrift over de plattelandschirurgijns in de 17e en 18e eeuw promoveert. Promotor is prof. dr. G. A. Lindeboom. Ringoir werd geboren op 30 december 1944 in Amsterdam. Hij studeerde medicijnen aan de W en-legde in januari 1971 het artsexamen af. Daarna trad hü in dienst van de GG en GD van Amsterdam waar hij aanvankelijk veel prakttikwerk deed voor de afdeling geriatrie (medische bejaardenzorg), terwql hij momenteel waarnemend hoofd van deze afdeling is en dns meer met administratieve en organisatorische taken is belast.

waarvoor we koiistant tien nachtzusters hebben ingeschakeld om op de ernstigste gevallen te passen.' De wachttijd voor een tehuis is in Amsterdam ongeveer een half jaar. Bij bepaalde gevallen staat men met de rug tegen de muur. Ook zaken als brandgevaar en hygiënische omstandigheden verkeren dan in een kritiek stadium.

Proefschrift Het proefschrift van Ringoir heeft meer betrekking op de historische geneeskunde. 'Een beetje kennis van de geschiedenis van de geneeskunde werkt erg relativerend ten aanzien van de huidige gezondheidszorg. Er zou voor studenten wat meer aan gedaan moe•Ä

' ^

Heelmeester — 1695 — Cornells Dusart (1660-1704) 'De duyvel Meester Hans, is dat mijn arm verbinden riep Teuwes, op de schreen trok Griet een scheve bek. Je praat zo VMt, zei Hans, ik moet het kwaad eerst vinden. Zal ik 't geneezen wel, hoe baar je 'ben je gek'.' ten worden dan alleen maar wat hoorcolleges. Er is nog genoeg uit te zoeken op dat gebied. Mijn eigen dissertatie komt voort uit de bij toeval ontdekte rekeningenboeken van de Durgerdamse chirurgijn Egberts, die gevonden werden in een nog ongeordend archief van de hervormde kerk in Durgerdam. Er moet nog ontzettend veel ander materiaal zijn,' aldus Ringoir. I n de literatuur wordt er vaak nogal min gesproken over de geneeskundige hulp die door de plattelandschirui^ijnen werd verleend. Men achtte de medische voorziening in de 'steden', dat wil zeggen gemeentes waar een chinu^ijnsgilde bestond, over het algemeen veel beter. Ringoir ervoer dat de plattelandschirurgijn zeker niet onder hoefde te doen voor die in de stad. Het werk van een chirurgijn was overigens niet alleen dat van een huisarts. Hij was vaak t^elijkertijd nog tandarts, barbier en specialist. Chirurgische ingrepen gebeurden vaak met een glas jenever als 'narcose'. Ringoir: 'Maar misschien lag de pijngrens in die tijd wel veel hc^er dan tegenwoordig.' Betaling in natura kwam vaak voor. De Durgerdamse chirurgijn Anthonij Egberts ontving rond 1750 van Claas Deugt jenever en brandewijn voor de behandeling

en spelori'éntatie

Rekreatieve sporters kunnen bij ASVU hart ophalen De laatste jaren heeft binnen de sportwereld een ontwikkeling plaats gevonden die ertoe geleid heeft dat naast de traditionele wedstrijdsport allerlei nieuwe bewegingsvormen de aandacht hebben gekregen. Hoewel voorop gesteld moet worden dat de scheiding vaak niet scherp is aan te geven, wordt lichaamsbeweging vanuit de wedstrijdsport aan de ene kant- en rekreatiesport aan de andere kant op verschillende manieren benaderd. Wedstrijdsport is vooral prestatie-gericht, en afgestemid op het 'Produkt': de overwinning, de limiet, het rekord. Een strakke binding aan regels, spelconcepten en vergelijkbaarheid (verdeling in klassen, scheiding ',van mannen en vrouwen) ziJn daarom het gevolg. De prestatie heeft hier

een objektief karakter en is gebonden aan objectieve normen. Aangezien de interesse in sportieve aktiviteiten groter is dan de daadwerkelijke beoefening van wedstrijdsport, wordt getracht nieuwe rekreatieve sportvormen te introduceren die een nog groter publiek aanspreken. Een op rekreatie georiënteerde sportbeoefening kenmerkt zich voor de deelnemers door de volgende aspekten: 0 een eigen keuze en medebepaling van het aktiviteitenpatroon 0 het minder bepalend zijn van van buitenaf opgelegde regels en normen 0 de mogelijkheid tot presteren naar eigen kreatief kunnen door deelnemers van verschillende leeftijd, geslacht en spelnivo. . Prestaties in deze rekreatieve vor-

men zijn voornamelijk subjektief van aard en zijn middelen tot zelfrealisatie en ontplooiing van individuele mogelijkheden.

Tijden Het sportief rekreëren heeft zich geleidelijk aan in twee richtingen ontwikkeld. Enerzijds, vanuit het oogpunt van gezondheid of lichamelijke konditie, de beoefening van allerlei vormen van lopen en het uitvoeren van oefeningen met of zonder apparaten: de 'konditietraiiiing'. Een bekende vorm hiervan is het trimmen. Anderzijds, vanwege het plezier in het spelen, de gezamenlijke ontplooiing vanuit een ongestruktureerde en ongereglementeerde beginsituatie; de 'spelgeoriënteerde richting'. Deze richting wordt met'name in de zgn, sportinstuif benadrukt.

terwijl hierin tevens de twee richtingen gekombineerd kunnen worden. Aan beide vormen van rekreatieve sportbeoefening wordt binnen het ASW-programma aandacht geschonken. Op sportcentrum Uilenstede zijn op vaste tijden ta de gymnastiekzaal enkele uren gereserveerd voor algemene konditietraining en circuittraining, terwijl voor de sportinstuif iedere woensdag van 16.30—18.00 uur de sporthal geopend is. Bü de buiten (konditie! trainingen in het Amsterdamse Bos wordt gestart vanaf de kleedkamers (zowel dames als heren) naast roeiloods 8 aan de Bosbaan, en wel iedere maanda« van 16.30 tot 17.45 uur, en iedere dinsdag van ,18.00 tot 19.45 uur. Daarnaast vindt

van een spijker in de voet, van Hendrik Wouters, wiens voet verbrand was, een half varken. Jan Meun, onder andere behandeld wegens een 'Contusie boven 't oog' en een paar afgehouwen vingers van zijn zoontje, betaalde steeds met een paar nieuwe schoenzolen, dansmuiltjes enzovoorts. Anderen betaalden met veertig pond spek, gerookte haring, hout, meel, brood, 'een rijs naar Muyden', 'veertien hamme', koek, dekens en scheèpszout. In hun methodes en technieken waren de chirurgijns tamelijk vnj Er bestond wel een soort van diploma, maar het duurde tot 1865 voordat er een zg. 'artsendiploma' verplicht werd geteld. Talloze praktijken veniwenen en het duurde tot 1930 voordat de medische zorg weer op het peil stond van 1830. Sinds 1865 is de medische z»rg wat betreft de methodes en technieken met sprongen vooruit g^aaii. Een grote kentering valt te constateren rond 1880 door de bouw van ziekenhuizen, grote ontdekkingen op het gebied van de bakterlologie, het gebruik van thermometer, stethoscoop en percussie Maar waarschijnlijk denkt men over enkele honderden jaren hetzelfde over onze geneeskundige hulp als wij nu over het aderlaten, de krankzinnigenzorg en de verbandmiddelen uit de zeventiende en achttiende eeuw denken. iedere donderdag van 12.45 tot 13.45 een outdoortraining plaats, startend vanaf sportcentrum Uilenstede. Deze training is een goede voorbereiding op een eventuele deelname aan de Batavierenrace van volgend jaar. Krachttraining kan gevolgd worden in de sporthal aan het IJsbaanpad: T^oensdag van 18.15 tot 19.30 uur en donderdag van 12.: 5 tot 13.30 mir. Al deze trainingen staan onder leiding en begeleiding van een sportleider. Naast deelname aan deze ASVU-aktiviteitea heeft iedereen tevens de mogelijkheid om individueel of in groepsverband de konditie op peil 1e houden in het Amsterdamse Bos, waar een trimbaan en vele looproutes zijn uitgezet. Voor ASVUsporters zijn de kleedkamers naasi roeiloods 8 dagelijks van 16.00 tot 19.30 uur geopend (zaterdags ven 10.00 tot 13.00 uur, zondags gesloten) . Na gedane (trainings) arbeid is het, goed rustep, Jn de A S X U kantine onder de Bosbaantribune '- ' ' ''.' De ASVU

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen