Ad Valvas 1977-1978 - pagina 53

5

AD VALVAS — 23 SEPTEMBER 1977

Kongres in

Tropenmuseum,

Vereniging voor Rechtshulp gaf Orde van Advolcaten gele kaart De laatste jaren worden er op een aantal fronten pogingen ondernomen om de sociale rechtshulp (dit is rechtshulp die exclusief bedoeld is voor de sociaal zwakkeren) van de grond te krflgen. Overbekend zUn de wetswinkels. Verder zön er in dit vlak ombudsmannen, buro's voor rechtshulp, advokatenkoUektieven en sociale advokatenpraktflken. Deze instanties z^n verschijnselen van een bredere beweging. Een beweging tégen de 'klassejustitie' in. Een beweging tégen de traditionele rechtshulpverlening. Dus ook tegen de door de minister als enige officiële gesprekspartner by de voorbereiding van de nieuwe wet op de rechtshulp erkende Orde van Advokaten. De gedachte die een centrale plaats innam op het kongres was, dat er in Nederland twee soorten van rechtshulp ontstaan zijn, nl. de sociale rechtshulp en de commerciële rechtshulp. De traditionele vorm van rechtshulp verloopt via een advokaat. Deze advokaat is een zelfstandige ondernemer. De advokatuur is een vrij beroep. Elke advokaat moet zelf zien dat hy voldoende kliënten krijgt om het door hem gewenste honorarium te bereiken. Het Amsterdams Advokaten Kollektief in de kongresbundel 1): 'Doordat de advokatuur in haar aktiviteiten is gebonden aan het marktmechanisme, richt zij zich met name op financieel aantrekkelijke zaken, en dat leidt onvermijdelijk tot verwaarlozing van de pro deo-sektor'. De pro deo-sektor bestaat uit mensen met een zgn. 'bewijs van onvermogen', veelal de sociaal zwakkere groeperingen. Er is nu een situatie ontstaan waarin de traditionele advokatuur de min- of onvermogende klanten minder adekwaat behandelt dan de rijkeren. Het KoUektief: 'Voor zover de traditionele advokatuur aan systematische opbouw van know how, aan theoretische verdieping, kortom aan specialisatie doet is dat altijd in de kommerciële sektor en ten behoeve van vermogende kliënten'. Het is duidelijk welke gebieden van de rechtshulp onderontwikkeld zullen zijn: het sociaal verzekeringsrecht, het arbeidsrecht, huurkwesties etc. De sociale rechtshelpers zullen zich altijd koncentreren op de huurder en niet op de verhuurder. Op de werknemer en niet op de werkgever. Gastarbeiders krijgen eindelijk een eerlijke kans. Zo zijn er nog talloze voorbeelden op te sommen.

Interdisciplinair Het streven van de sociale rechtshelpers ligt niet alleen op het juridische vlak. Dat ligt immers een probleem van een kliënt ook meestal niet. De zaken worden interdlciplinair aangepakt. Het Amsterdams Advokaten KjoUektief: 'Kollektieven streven in het algemeen naar een systematische samenwerking met rechtswinkels, buurtorganen e.d. Van groot belang is dat deze samenwerking permanent is en verder gaat dan puur verwijzen, met name wanneer er mogelijkheden tot terugkoppeling bestaan en ook worden benut...' Het is niet goed om een probleem om te zetten in voor de kliënt onbegrijpelijke juridische volzinnen. Het is ook niet goed om in de meest fraaie kantoren op de grachten te gaan zitten als advokaat. Je moet juist meer in de buurten gaan werken. De kantoren moeten een drempelverlaging doorvoeren. De inrichting moet zo zijn dat ook een persoon uit de sociaal zwalckere klassen zich er een beetje thuis voelt. De luxueuze inrichting moet plaats maken voor een eenvoudiger interieur. De praktijken voor rechtshulp kunnen voor een deel gevestigd worden in de buurten zélf. Er wordt op allerlei fronten al aan het oprichten en draaiende houden van dergelijke praktijken gewerkt.

Kongres Op het zeer druk bezochte kongres 'Rechtshulp, een bewqs van onvermogen' kreeg een aantal exponenten uit de praktijk van de sociale rechtshulp de kans om over hun praktijkervaringen en

Door Ben Rogmans theoretische praten.

achtergronden

te

De VARA-ombudsman Johan van Minnen was de eerste spreker op het kongres. Hij vergeleek de politieke uitgangspunten van de sociale rechtshulpverleners met die van de Stichting Ombudsman. Hij konstateerde vele overeenkomsten, zoals de doelgroep en de neiging tot decentralisatie: je niet alleen op maar ook tot de mensen richten. Hij citeerde uit een nota 'knelpunten' van CRM: 'Aktiviteiten en voorzieningen moeten over het algemeen zo dicht mogelijk bij de mensen funktioneren, voor wie ze zijn bedoeld.' De reaktles van de traditionele advokatuur liegen er niet om. Nadat men eerst geprobeerd heeft het heft in eigen hand te nemen door middel van de door het ministerie opgerichte en door de Orde gekontroleerde Buro's voor Rechtshulp worden de reakties scherper en harder. Men is bang voor het verliezen van de monopoliepositie van de Orde. Daags voor het kongres verscheen er in het NRC-Handelsblad een bijtend artikel van de hand van mr. M. G. Rood, sekretaris van de Algemene Raad, de beleidsbepalende instantie van de Orde. Dat was olie op de golven. Rood stelde dat de advokaten van het tweede echelon zich bij gebrek aan verdiensten in de kommerciële sektor wel in de sociale sektor zouden storten. Nee, als het aan Rood lag dan zou een fikse verhoging van de vergoeding die het rijk betaalt voor elke pro deo klant alles oplossen. Het bestuur van de Vereniging voor Rechtshulp was razend. Leo Spigt sprak bij de opening van het kongres enkele keiharde woorden over dit artikel. 'Het is niet te hopen dat Rood hier het standpunt van de Algemene Raad vertolkt. Maar zelfs als hij alleen voor zichzelf spreekt moeten we zijn mening, gezien zijn belangrijke funktie, uiterst serieus nemen,' aldus Leo Spigt. De Buro's voor Rechtshulp zijn vanwege de overheid opgezet met de bedoeling de Wetswinkels over- bodig te maken. 'Deze Buro's zijn ons antwoord op de Wetswinkels,' aldus de minister van Justitie. De praktijk heeft inmiddels uitgewezen dat door het ontstaan van deze Buro's de Wetswinkels allerminst overbodig zijn geworden. Er valt nog wel het een en ander te schaven aan de vorm waarin de overheid op advies van de Algemene Raad de sociale rechtshulp heeft willen gieten. De grootste grief van de Vereniging voor Rechtshulp is, dat de minister nog steeds de Orde als haar enige officiële gesprekspartner beschouwt bij het voorbereiden van de nieuwe wet op de rechtsbijstand. En deze Orde is erop uit om zoveel mogelijk van haar monopoliepositie te handhaven, zo was de stemming op het kongres. Zij wil verhinderen dat de sociale advokatuur naast de commerciële advokatuur komt te staan. Men praat over 'eenheid', 'konstruktief ov3rleg* enzovoorts. Men probeert een pressie in Amsterdam af te remmen met het argument dat 'de rest van Nederland daar nog niet aan toe Is'. Het doel is om experi-

menten in de sfeer van de sociale rechtshulp te temporiseren. 'Rekken en d'r blijven' zou Wim Sonneveld zeggen. Ex-kamerlid Jürgens zei eens: 'Rechtshulp als sociale (dus politieke) aktie is binnen het gesloten wereldje der juristen een gruwel'. Prof. A. C-. Mok (in de vorige kongresbundel) : 'Het advokatenberoep is een van de kliëntenberoepen dat met het meeste sukses weerstand heeft kunnen bieden aan verandering. De CHU-fraktie sprak in 1971 over de Wetswinkels in de zin van: 'Deze kwakzalverij in de juridische wereld'.

Buitenland In vergelijking met het buitenland komt Nederland er erg goed af. In veel landen wórdt er niet eens een diskussie gevoerd over het verbeteren van de rechtshulp door middel van meer aandacht voor de sociale rechtshidp. Mark Goossens, werkzaam biJ de Belgische Gebruikersorganisatie (Consumentenbond), op het kongres tegen ons: 'In België kampen we in principe met dezelfde problemen, dezelfde spelers, dezelfde mentaliteit. Maar bü ons is de reflex om het monopolie te behouden zo mogelijk nog krampachti-

De kern van de kongreskommissie temidden van affiches. ger. De beweging voor sociale rechtshulp in België is veel minder krachtig. AdvokatenkoUektieven zijn bi) ons unieke verschijnselen. Wetswinkels worden uitsluitend door vrtiwilligers bemand. Het wetsontwerp Pierson maakt elke vorm van rechtshulp onmogelijk. Klassejustitie bestaat bü ons zeer zeker. De baslsproblematiek is de onwetendheid van de burger. En evenzeer als in Nederland ontbreekt voor hem de toegang tot de tweede liJn.' 2) Ombudsman Johan van Minnen geeft ons zijn visie op de 'rechtsstaat' Duitsland, waar hij tien jaar heeft gewoond: 'Vlak na de oorlog gold het Duitse systeem als een van de meest liberale in Europa, vooral ten aanzien van de korte voorarresten en de lange voorwaardelijke straffen. Nu is de-

'Rechtshidp, een hewijs van onvermogen' In de majestueuze en paleisachtige sfeer van het Tropenmuseum heeft op 17 september een kongres plaatsgevonden. Het heette 'Rechtshulp, een hewijs van onvermogen'. Er werden enkele harde noten gekraakt met betrekking tot de traditionele rechtshulp, de balie, de advokatuur als vrij beroep en de nieuwe wet op de rechtsbijstand, die momenteel nog in een ontwerpstachum verkeert. Het kongres werd georganiseerd door de Vereniging voor Rechtshulp. Deze vereniging is een soort tegenhanger van de Orde van advokaten, in dit artikel aangeduid als 'de Orde'. De Vereniging voor Rechtshulp is opgericht door een aantal advokaten en rechtenstudenten die vinden dat de rechtshulp wer de sociaal zwakkere groepen niet meer voldoet. De 'verontafstanding' in onze maatschappij, (het verkleinen van sociale 'afstanden') ook een interessant filosofisch probleem, moet doorgang vinden in de rechtshulp.

Philips en VU:

Experiment

.Lichaamseigen' botten uit het Laboratorium Medewerkers van het Philips' natuurkundig laboratorium te Eindhoven en van de subfaculteit tandheelkunde van de VU zijn er in een gezamenlijk project in geslaagd een nieuw botvervangend materiaal te vervaardigen, respectievelijk met succes toe te passen in dierproeven (konijnen). De experimenten tonen aan dat het nieuwe materiaal, bereid uit calcimnfosfaat, niet als lich^msvreemde stof wordt ervaren. Het wordt, evenals het soorteigen bot, afgebroken en weer opgebouwd en het is even sterk als natuurlijk

TIJDELIJK GELDGEBREK?

UITZENDBURO DE WERKBANK

ongeschoold personeel . Tel. 020-162121

bot. Dit opent nieuwe mc^elijkheden voor botchirurgie. Het probleem waar men voor stond was dat het lichaam prothesen zoals pinnen in gebroken armen en benen of opvullingen in het kaakbeen na korte of lange ti)d probeert af te stoten of in te kapselen. (Red.)

Toelagetreinkaping gedupeerd door aanvragers Tussen 23 mei en 11 juni zijn door studenten-decanen regelmatig adviesformulieren verstuurd naar de Centrale Directie Studiefinanciering in Groningen. De PTT heeft blijkbaar in die periode wel eens moeten improviseren en daardoor is niet alles aangekomen. Voor het decanenbureau is het onbegonnen werk om t.a.v. alle in die periode verzonden adviezen navraag te doen of ze al dan niet bij CDS zijn aangekomen. Willen studenten, die nog geen definitief bericht over hun toelage hebben en die reeds vóór medio 1977 door hun faculteit beoordeeld konden worden zich persoonlijk of telefonisch melden. (Kamer OE-69, tel. 5482665).

ze ontwikkeling teruggedraaid onder het mom van bestrijding van het terrorisme. Het voorarrestregime is strenger dan het ooit was, en dan die malle diskussies over het invoeren van de doodstraf.' 'Je mag in Duitsland formeel gezien nog alles zeggen wat je denkt, maar dat is nu ook aan het wegebben. Je gevoelens worden gekontroleerd. Je mag zelfs niet eens meer spreken van 'BaaderMeinhoff-gruppe' inplaats van Baader-Meinhoff-bende zonder de verdenking op je te laden van sympatisant. En dat is Pobel, de minister-president van Rheinland-Westfalen, die dat heeft gezegd. Er zijn grote groepen Duitsers die onderdrukt worden door terreur in hun beroep, blackmailing, er heerst een stemming van geïntimideerdheid. We mogen de diskussie met de Duitsers niet uit de weg gaan. Ten eerste omdat we zeg maar 'de goede Duitsers' niet in de steek kunnen laten en ten tweede omdat ze uiteindelijk ook van ons dergelijke ontwikkelingen als nu in Duitsland plaats vinden, zullen eisen, denk maar aan de Europese Anti terroristenopleiding.'

Konklusies Het is zaak om in Nederland de experimenten in de sociale rechtshulp wettelijk te regelen vóórdat ze in de kiem gesmoord worden. Zowel de Vereniging voor Rechtshulp als de Orde zullen bij het wettelijk regelen van deze zaken betrokken moeten worden. Het voorontwerp van deze wet dient in het openbaar bediskussieerd te worden, terwijl het nu (althans officieel) nog geheim is. Zo luidden in het kort de konklusies waren tot stand gekomen na een diskussie in groepen. Het was de bedoeling dat daarop gereageerd zou worden door de aanwezige kamerleden: Nibels (WD), Dijkman en Evenhuis (CDA), Van der Lek (PSP) en Beckers (PPR). De meeste 'reakties' leken echter meer op van te voren opgestelde 'goodwill'-praatjes. Ze gaven in elk geval geen duidelijkheid voor de plenaire diskussie die erop zou volgen. Deze diskussie raakte overigens toch al in het slop door een nijpend tijdgebrek. De hekkesluitster van het kongres was Heikelien Verrijn Stuart, redaktrice van het verenigingsorgaan 'Rechtshulp'. Zij voerde een vurig pleidooi voor officiële erkenning van haar vereniging, zy stelde zich hard op tegenover de rol die de Algemene Raad hoopt te spelen in het opzetten van de sociale rechtshiüp. De politieke motivatie fetond bij haar voorop. Het gaat uiteindelijk om het kreëren van gelijke kansen op goede rechtshulp voor iedereen, óók voor de sociaal zwakkeren! De Vereniging voor Rechtshulp gaf de Orde een gele kaart wegens haar houding tegenover de sociale rechtshulp. Noten: 1): Rechtshulp, kongresbundel, eerste jaargang no. 3, september 1977, uitgave van de Vereniging voor Rechtshulp. 2): Eerstélijnshulp bestaat alleen uit het verstrekken van adviezen, het doorverwijzen e.d. Tweedelijnshulp omvat ook het voeren van procedures enz.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen