Ad Valvas 1977-1978 - pagina 217

5

AD VALVAS — 20 JANUARI 1978

ainiMDCiiiiip<iiiigiiEip^ 1l\lll||llljliji^»BlMlllW^j«lll\ll\lïïT\liiü!MÜrAfIf

Harmonie en verstilling in het werk van Brain Peacoclc Maandag opende de Engelse ambassadeur Sir Richard Sykes in het VU­restaurant de nieuwste expositie van de Exposoriumcommissie. Een steeds zich steeds duidelijker aan de VU aftekenende rijk ge­ schakeerde groep kunstgenieters woonde de opening bij, die werd opgeluisterd door het optreden van een muziekgroepje, dat o.a. een werkje voor een Engelse hoorn uitvoerde. Het was weer erg gezellig. De ambassadeur sprak vriendelijke woorden over Nederland en de VU ('U kunt zich gelukkig prijzen met uw 465 musea') en er was dit keer ook port. Hieronder de vertaling van een Engelse kunst­ kritiek op het werk van Peacock, geschreven door Julian Spalding, directeur van de Sheffield C ity Art Galleries. De vertaling is van Carel Touw. Er zijn maar weinig plaatsen meer geschikt dan Holland om een tentoonstelling te houden over het werk van Brian Pea­ cock. Uitgestrekte open ruimten en kleine details zijn de con­ trasterende hoofdlijnen zowel voor het Hollandse landschap als wel voor het werk van deze kunstenaar. In een van zijn schilderijen ziet men een lage vlakke horizon die terugwijkt onder een oprijzende uitge­ strektheid van de hemel. Niette­ min voeren de twee oprecht staande palen het oog omlaag naar de voorgrond. Nadat men bemerkt dat elk van deze palen een zwakke schaduw opwerpt, klaart onmiddellijk daarna de ruimte op. Het contrast tussen deze stralende, intieme zones van ruimte en de enorme expan­ sie daarboven en onder lijken op het eerste gezicht onverenigbaar totdat men sich realiseert dat de verticale paal en de horizon­ tale schaduw de oprijzende be­ weging van de lucht en het te­ rugwijken van het land in mi­ niatuur inkapselen. Deze Kleine details zijn een diatillatie van de essentie van het gehele schil­ derij. Op deze meinier wordt een gevoel van harmjonie en verstil­ ling bereikt dat kenmerkend is voor het werk van Brian Pea­ cock. De schilderijen en tekeningen op deze tentoonstelling zijn voor het grootste deel gemaakt gedu­ rende de laatste zes maanden van 1977 en komen voort uit de observaties gedaan door de kunstenaar tijdens de vakantie van zijn gezin in Noord­Wales. De kleine kunststreek van Aber­ daron, de meeste motieven van daron, dat de meeste motieven van zijn werk bepaalt, is tevens De Pebble Beach (kleine steen­ tjes­strand) van Brian Peacock.

woonplaats van de dichter R. S. Thomas. Het zou te ijdel zijn om een nauwe literaire inspiratie te zoeken achter het werk van Pea­ cock, alhoewel hij een grote be­ wondering heeft voor deze dich­ ter. De affiniteit tussen hun werk ligt in hun vermogen om de details van het landschap op te merken, dat hen vervult van een betekenis boven hun voor­ komen en hun gezam,enlijke in­ teresse in het contrast tussen beslotenheid en afstand als dit couplet uit 'The Welsh Hill Country' laat horen: 'Too far for you to see The moss and the mould on the {.cold chimneys. The nettles growing through the [cracked doors. The houses stand empty at INant­yr­Eira, There are holes in the roof that [are thatched with sunlight. And the fields are reverting to [the bare moors.' In het werk van Brian Peacock zijn de verwantschappen tussen wat dichtbij is en wat ver is voortdurend aan het veranderen. In zijn schilderij van een ver­ waarloosde strandhut ontdekt men verrast de zee op de ach­ tergrond van het doek in plaats van de lucht. Bovendien gelijkt deze zee opmerkelijk op en schijnt aangrenzend te zijn met het dak, omdat de tussenliggen­ de ruimte verborgen is. Echter als men de vage vorm van een zeil ontdekt wijkt de zee plotse­ ling terug tot haar ware af­ stand. Het schilderij dankt zijn effect aan het spel tussen deze twee gewaarwordingen van ruimte. Een gelijkend effect wordt verkregen in de serie schilderijen, die ons laat zien de zee en het strand gezien van een hoge klif. De natuurlijke beper­ kingen van zulke ruimte, de

'^^l •*

«ir • •

t '**•''­* ^

^ »y

-^

­«1** * * „ 'ji. *

L-

*^:r* Kh

f**>V'*

rotswand op de voorgrond en de horizon in de verte zijn geredu­ ceerd tot het minimum en geeft de gewaarwording van een voortgaande ruimte die naar het centrum van het schilderij toe valt en dan over en weer welft in de verre afstand. In verscheidene recente ovale tekeningen van de kunstenaar is de omtrek vaag gelaten als in een natuurlijke wijze van zien. De 'natuurlijkheid' van de ruim­ te wordt verhoogd door het feit dat de hoeken van de tekening lijken getekend te zijn naar het oog toe om de alomvattende kwaliteit van de ruimte te be­ klemtonen — een kwaliteit dat een hoofdfactor vormt in de stemming van alle recente schil­ derijen van Brian Peacock. In de helicopter­serie is deze zin voor omvattende ruimte verder uitgewerkt. De schaduw die schuin over de zee valt, houdt direct het bestaan van de heli­ copter zelf in, die boven het hoofd van de toeschouwer vliegt (in het werk van Peacock is het gezichtspunt van de kunstenaar dezelfde als die van de toeschou­ wer). Op deze m,anier is de ruim­ te buiten het schilderij betrok­ ken om zowel buiten als de ruimte binnen het schilderij. De schaduw van de helicopter geeft de hoek van een grote ruimte­ overspanning aan in plaats van alleen een vorm van zichzélf te maken. Niettemin als de scha­ duw louter en alleen de afwe­ ^gheid van licht aangeeft, stelt het je in feite in staat om de donkere diepten van de zee te zien die niet gehinderd worden door saaie reflecties van de op­ pervlakte. Met een grillige hu­ mor die vaak te vinden is in zijn werk, stelt Brian Peacock in staat aan de stompe­neusvorm van de helicopter het wezen van een monster vit de diepte te ver­ lenen. De ruimte in deze schilderijen heeft niet de bevroren helder­ heid van datgene dat gebaseerd is op een logische systeem van perspectief. Het is eerder een wazige, op subtiele wijze veran­ derende ruimte dat in zijn soort nauwer aansluit bij de ruimte, zoals wij die werkelijk waarna­ men. Op het moment dat het oog zich richt op één enkele zone, speelt het met de ruimte en brengt de­ ze dichter bij het oog voor in­ spectie, terwijl het andere zones onberoerd en ver verwijderd laat, zélfs als zij dichter bij ons zou­ den zijn. Een dergelijke gewaar­ wording kan worden ervaren in de voorgrond van deze schilde­ rijen. De doeltreffendheid hier­ van is te danken aan de tech­ niek van Brian Peacock, die hem in staat stelt vormen te creëren en te ontbinden bij de geringste draaiing van de pen­ seel. Net als in de Japanse No­ spelen is alles gereduceerd tot het minimale zodat wanneer de acteur zijn waaier kantelt en op­ heft, het genoeg suggestie aan­ geeft van een engel die wegvliegt over de bomen. Evenzo in deze schilderijen waar de krassen, het borstelen met de penseel, vlekken en penseelstreken waar­ uit deze schilderijen zijn opge­ bouwd, plotseling een betekenis veronderstellen die hun gewone proporties geheel en al te boven gaat. Het duurt een tijdje voor­ dat men in de gaten heeft, dat een dun spoor van vage kennis vrij nauwkeurig het licht be­ schrijft, dat de welvende kop van een hoge golf vangt zoals dat te zien is op een verre af­ stand. Nogmaals opent de ruim­ te in het schilderij zich weer en wordt helder alsof een nevel op­ getrokken is. In een andere te­ kening sputteren bruukse halen met steenkool over het opper­

Op dinsdag 24 januari zal Rev. Samuel Doctorian spreken over het onderwerp 'Recent development in the Middle East in biblical pers­ pective'. Samuel Doctorian is een geboren Armeniër. Hü woont en werkt in het Nabije Oosten en kant de situatie aldaar van binnenuit. Als christen staat hij in voortdurende relatie met Israeli's én met Moslims, wat aan zijn benadering een eigen karakter geeft. Plaats en tijd: UB­zaal (tegenover de aula) van 12.15 tot 13.00 uur. Stichting L'Abri Nederland organiseert op zaterdag 28 januari te Eek en Wiel een kunstweekend o.l.v. drs. Birtwistle. Zaterdag 4 februari zal aflevering V m van de film 'De eeuw van de weten­ schap' van P. A. Schaeffer vertoond worden met drs. H. Geertsema. Aanvang 15.00 uur. Inl. tel. 03449­1659. Maaltijd van te voren reser­ veren. De Centrale Interfaculteit van de Erasmus Universiteit Rotterdam organiseert dit semester een lezingencyclus, getiteld 'Fenomenologie en wetenschappen'. Op 2 februari zal prof. dr. L. Landgrebe over Fenomenologie en geschiedenis spreken. Op 16 februari prof. mr. J. ter Heide over fenomenologie en recht. Op 3 maart prof. dr. P. Ri­ coeur over fenomenologie en linguïstiek. Plaats: Erasmus Universiteit, Burg. Oudlaan 50, Rotterdam, zaal C6. Tijd: 15.30­17.30 uur. Inlich­ tingen: tel. 010­145511 tst. 3015. Op 3 februari organiseert de Amsterdamse Gesprekskring een avond, waar H. Claus zal spreken over vrijwillige euthanasie. Wouter Gort­ zak zal op 10 februari over de Partij van de Arbeid spreken. Plaats: Amsteldijk 58. Toegang gratis. Inlichtingen: tel. 825019. Op zaterdag 4 februari geeft het Nederlands Studenten Kamerkoor een concert in de Waalse Kerk (O.Z. Achterburgwal). Op het pro­ gramma staan o.a. Mederen van Montoverdi, Cererols, Verdi en Pou­ lenc. Aanvang: 20.15 uur. Kaarten zijn verkrijgbaar aan de zaal en kosten ƒ 7,—; voor studenten, cjp en 65+: ƒ 4,50. Het Oost-West Centrum organiseert op zaterdag 4 februari een kankersymposium, waarop kanker bekeken wordt vanuit de makrobiotische geneeskunde. Verder biedt het winterprogramma van het OostWest centrum vele Studieweekends en -weken over makrobiotiek, yoga, massagetechnieken, oosterse filosofie, 'enz. Programma op aanvraag te verkrijgen: Achtergracht 17, Amsterdam, tel. 240203. De werkgroep Ontmoeting ouders van homofiele kinderen organiseert een reeks ontmoetingsdagen voor ouders van homofiele kinderen met het doel om de problematiek van deze ouders te bespreken en steun te vinden van elkaar bij het verwerken en aanvaarden van de homoseksualiteit van hun zoon of dochter. Deze avonden vinden plaats op 4 februari te Leeuwarden, op 18 februari te Groningen en op 25 februari te Nijmegen. Inschrijving via postbus 144 te Groningen. Inlichtingen: Groningen: 050-260173, Leeuwarden: 05662-1481, Nijmegen: 080-555298. 1 Op zondag 5 februari verleent de Augustinus Cantorij o.l.v. Frans Schouten medewerking aan de Kantatedienst in de Kruiskerk, v. d. Veerelaan 30a, Amstelveen. Er worden motetten van Strategier, Obrecht en Jacobus Clemens gezongen en de kantate nr. 82 'Ich habe genug' van J. S. Bach. De dienst begint om 19.00 uur. 1 Het Nederlands Klassiek Verbond organiseert op dinsdag 7 februari een avond, waar mevr. dr. M. W. Stoop zal spreken over het onderwerp 'Een Athena heiligdom in het territoriimi van Sybaris'. Deze avond wordt gehouden in het Italiaans Cultureel Instituut, Keizersgracht 564, Aanvang: 8:15 uur. > Het januarinummer van de maandelijks verschijnende Soldatenkrant is uit. I n dit orgaan van de Bond van Dienstplichtigen o.a. aandacht voor: miUtaire bewapening en de Navo; landelüke akties van soldaten; militaire justitie en l^erleidlng. Een jaarabonnement op de Soldatenkrant kost ƒ 30,— over te maken op giro 1372258 t.n.v. B.V.D., Postbus 10126, Amsterdam. 1 In het kader van het 10e lustrum van de KathoUeke Hogeschool Tilburg organiseert het Talencentrum een tweedaags symposium rond het thema 'luisteren' op 10 en 11 maart. Dit Lustrum wordt opgesierd met film, exposities, experimenteel geluid, e.d. en wordt afgesloten met een paneldiscussie. Inschrijving door overmaking voor 1 maart van ƒ 45,— (voor studenten: ƒ 30,—) op rek.nr. 225590069 van de Stichting 50 jaar KHT, Hogeschoollaan 225 bij de bank Van Lanschot, Tilburg. Inl.: Talencentrum K.H.T., tel. 013-662508.

vlak en geven suggesties van twijgen, varens en gebarsten grond en af en toe een konijn hollend over een veld. Deze suggesties moeten niet gezien worden als te omlijnd, te scherp om het alomvattende effect van de ruimte niet te vernietigen. De konijnen blijven ver weg en zijn nauwelijks te zien aangezien hun silhouet verandert als zij rennen. Het kleurgebruik is eveneens beperkt tot het minimum maar laat wel de geringste veranderingen in toon toe om een grote inhoud te verzekeren. De uniformiteit in kleur met zijn zelf opgelegde beperking door gebruikmaking van een zacht gloeiend omber, schijnt deze schilderijen te vullen met een gevoel voor overgave, bijna pathos. Deze stemming omringt direct, net als de ruimte in deze schilderijen en bepaalt de plaats van de afstand omringt en beschermt de delicate vormen en die fragile zones van heldere ruimte, die men kan ontdekken binnen de nevel.

Het is interessant om te zien dat in de meest recente ovale tekeningen die verticale en horizontale details niets aan kwaliteit inboeken zelfs al zijn ze beroofd van enige zinspeling op de rechthoekige omlijsting. Deze lineaire accenten, de masten, palen, golfbrekers en jonge pijnbomen, die zo veelvuldig voorkomen in zijn werk, zijn niet als decoratie bedoeld; zij proberen geen tweedimensionale patronen te vormen over het schilderijoppervlak. Zij refereren evenwel niet aan de hoeken van het schilderij m.aar doen direct een beroep op de toeschouwer zelf, op zijn eigen gevoel voor balans. Deze delicate, vaak fragile accenten vertegenwoordigen in feite het menselijk element in deze schilderijen; zij roepen om onze sympathie dat geïsoleerd wordt door de afstand maar vervat is in een alomvattend geheel. Inlichtingen over de tentoonstelling bij J. Vrieze, Exposoriumcommissie, hoofdgebouw kamer OD-03, tel. 5484327.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen