Ad Valvas 1977-1978 - pagina 25

5

AD VALVAS — 9 SEPTEMBER 1977

VU­boekbinder J. H. Smelt met pensioen

Boekbinder, een uitstervend beroep "Vader en Zoon' staat er op de deur van de werkkamer van vader en zoon J. H. Smelt op de eerste verdieping van het hoofdgebouw naast de bibliotheek. En als de koffiejuffrouw binnenkomt zegt ze: 'Vader, hier is de koffie'. Vader Smelt is dertien jaar boekbinder van de VU geweest en heeft de afgelopen twee maanden zoon Smelt ingewerkt die zijn taak gaat overnemen want vader is twee september met pensioen gegaan. Smelt senior zal de komende tqd nog wel eens langs komen, want 'de eerste tyd zal hij alles nog wel beter weten', zoals junior het uitdrukt. Maar vader en zoon kunnen goed met elltaar opschieten, 'beter dan toen die jong was'. Het gaat er niet zo toe als in de strip van Peter van Straten. Elke gepensioneerde heeft zijn verhaal en in het verhaal van Smelt sr. passeert een boeiend stuk sociale geschiedenis, dat zyn begin heeft omstreeks 1927, dus in de aanloop van de beruchte crisis­ jaren.

Ontslag na ontslag in de crisistijd Voordat J. H. Smelt bij de VU kwam werkte hij liefst 37 jaar bij één en hetzelfde bedrijf, J­ H. de Bussy te Amsterdam, maar dan wel met onderbrekingen. 'Als er geen werk was, werd je zo weer op­ straat gezet. Je werkte een paar weken en je werd weer ontslagen. In totaal ben ik 24 keer ontslagen in hetzelfde bedrijf. Bij voorkeur zo tegen de feestdagen. En dan zat je weer in het leger van de werke­ lozen! Het was dan wel zo, dat het be­ drijf, dat zijn boekbinders ont­ sloeg, zodra het weer werk kon aanbieden, moest putten uit z'n eigen werklozen. Maar je werd toch zo maar even aan de kant gezet. Als je een aantal weken ge­ werkt had, kreeg je een uitkering van de bond voor 15 weken. Meestal haalde je dat aantal niet zodat je het met de steun moest doen! Toen ik zo'n vijftien jaar was begon ik met miJn vakoplei­ ding. Dat was één dag en twee avonden in de week, drie jaar lang en daarnaast werd ik in het be­ drijf begeleid door een leermees­ tergezel. M'n salaris (zes cent per uur) werd doorbetaald want de grafische sector was tamelijk pro­ gressief. Na drie jaar slaagde ik. M'n ka­ meraad zakte. Maar als ik van te voren had beseft wat er zou gaan gebeuren als je je diploma hebt, was ik met opzet gezakt. Want ik werd direkt door De Bussy ontsla­ gen. Ik was te duur geworden. Er was een soort overeenkomst, dat een grafisch bedrijf per 20 man maar een beperkt aantal leerlin­ gen mocht hebben. Was ik nu maar gezakt. Toen de oorlog kwam, moesten we orders voor de Duitsers gaan doen. Op een gege­ ven moment moesten we ook in

Door Jaap Kamerling Duitsland gaan werken. Ik heb me daaraan kunnen ontrekken en ben ondergedoken. Na de oorlog, toen de bevrijding kwam, was het weer de schouders onder het werk. Ik haalde het leermeester­gezel­diploma maar kreeg daarvoor geen salarisverho­ ging want ik zat al boven een be­ paalde grens. Het is nooit gelukt met dat diploma wat extra te krij­ gen.

Prikklokken En toen kwam die bedrijfsreor­ ganisatie bö De Bussy. Je kreeg toen bedrijfsanalisten en bedrijfs­ economen. Er werden prikklokken ingevoerd. Als je om één minuut over acht voor de poort stond moest je eerst vijf minuten wach­ ten en dan lireeg je een kwartier verzuim en een boete. De werktijd werd in tijdeenheden verdeeld, tien eenheden in een uur. Als je over een karwei elf een­ heden van zes minuten deed wil­ den ze de oorzaak weten. Maar je voelde je alsof je op het matje werd geroepen. Op een keer had ik een karwei van tien tijdseen­ heden in acht eenheden af. Zon­ der in de prilduiart te prikken ging ik verder aan ander werk. De arbeidsanaliste, die langs kwam zag, dat ik roet een volgend karwei bezig was en zei, dat ik eerst had moeten prikken. Op die kaart had je ook een hokje P.V. 'Persoonlijke verzorging' beteken­ de dat m.a.w. naar de w.c. gaan. Tegen dat systeem, daar kon ik niet tegen. Er zijn nu nog bedrij­ ven waar dat zo toegaat. Ik ging dus solliciteren o.a. bij de VU. Dat merkten ze natuurlijk wel en op een keer moest ik by de direktie komen. Waarom ik aan het solli­ citeren was want ik zat met m'n salaris toch goed? Ik maakte ze toen duidelijk, dat het mij niet om het salaris ging maar om de werksfeer, dat ik me een nummer voelde. Een direktielid kwam later naar me toe en vertelde, dat hij het wel met me eens was maar dat hij nog maar net in dienst was getreden dus niet nu al aan het veranderen kon slaan. Later is die

Utrechtse universiteit kwaad

Minister Pronic zette Indonesië­ projekt stop De rijksuniversiteit van Utrecht wil een gesprek met minister Pronk om te bereiken, dat een universitair samenwerkingsprojekt met de In­ donesische Airlangga­universiteit voortgezet lean worden. Het gaat hier om een projekt in samenwerking met de Utrechtse diergeneeskunde­ taculteit. Doel ervan is in Soerabaja een opleiding van dierenartsen van de grond te krijgen. De universiteit reageerde erg verontwaardigd toen minister Pronk enige tijd geleden liet weten dat dit projekt stop­ gezet moet worden. Het college van bestuur van de Utrechtse universi­ teit sprak zelfs van 'gevoelens van verbijstering, teleurstelling en ver­ ontrusting'. Er is volgens de faculteit al erg veel tijd en geld aan dit projekt besteed. Naar de mening van rector magnificus Verhoeff heeft Pronk niet de moeite genomen zinnige argumenten voor zijn beslissing aan te voeren. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Ontwikkelingssamen­ werking houdt de beslissmg verband met een beleidswijziging van de minister rond de universitaire samenwerkingsprojekten. Sinds 1 janu­ ari 1977 worden alleen nog maar grotere Projekten goedgekeurd. Pronk zou af wUlen van de kleinere Projekten waartoe hij ook het Utrechtse projekt rekent. Omdat het bovendien volgens het ministerie nog hele­ maal in hét ètadiüin van voorbereiding verkeert kon het­wel stopgezet wotden. Zoals bekend is ook de' VU bezig säm'en met. de Utrechtse universiteit en de Landbouwhogeschool in Wageningen een universitair projekt in Indonesië op te zetten. Over subsidiëring daarvan is nc^ steeds geen beslissing gevallen. (J.K.)

man daar echter ook weggegaan. En de sfeer is er nog altijd slecht.

En toen de VU Toen ik bij de VU begon was het alsof ik in een sanatorium kwam. Ik had wel genoeg te doen maar ik had nu tenminste meer vrij­ heid.' Wel vindt Smelt het jammer, dat hiJ nog maar zo zelden echt kan f binden. Er moeten biJ de VU zo­ veel tijdschriften ingebonden wor­ den (De VU is op duizenden tijd­ schriften geabonneerd), dat bijna al het werk moet worden uitbe­ steed. Zelf bindt de heer Smelt maar zo'n 1 ä 2 procent van alle tijdschriften. En ook de reparatie van boeken Boekbinder J. H. Smelt aan de naaibank kan hij maar voor een heel klein gedeelte zelf doen. 'Als ze een boek op de VU doet bestaat vooral in dan wordt de omslag van het tijd­ eigenlijk niet kunnen missen doe het controleren of de tijdschriften schrift, als daar de informatie op ik het zelf wel eens. Thuis kan kompleet zijn. Kijken of alle num­ staat, meegebonden. Smelt ook z'n hart ophalen, dan mers voor een jaargang er zijn en Het werk, dat uitbesteed wordt doet hij voor z'n plezier bindwerk of de index en het titelblad niet gaat naar kleine bedrijfjes, overal voor kennissen. Het werk, dat hij ontbreken. Is dat wel het geval. in het land en zelfs helemaal naar Limburg. Er zijn namelijk nog maar heel weinig echte boekbin­ ders in ons land. Boekbinders, die tegenwoordig worden opgeleid zijn alleen in naam boekbinder. In de praktijk kunnen ze alleen maar het werk aan een vouw­ of een naaima­ chine doen. Bijna alles is machi­ naal geworden. De boeken en tijd­ schriften, die de VU heeft, zijn echter zo verschillend van maat De Vrije Leergangen van de VU en omvang, dat je er geen machi­ (VL­VU) gaan in de toekomst Door Johan de Groot nes op kunt afstellen. naar één groot gebouw in Die­ Je zou denken, dat er dan toch men­Zuid. Eind augustus besloot nog wel behoefte bestaat aan bin­ de Diemense gemeenteraad tot ders, die het fijne werk doen maar verkoop van 1,9 hectare voor 5,4 VL­VU studenten woont in Die­ desondanks is het echte boekbin­ men of Weesp. Meer dan de helft miljoen gulden aan de Stichting dersberoep aan het uitsterven. VL­VU. Protesten van studenten heeft een kamer in Amsterdam of Smelt junior is één van de weinige Amstelveen. Colon: 'De fietsaf­ mochten niet baten. Zij vinden boekbinders, die nog een oude ge­ stand van de kamers in de 17e en dat Diemen de student niets te 19e eeuwse wijken tot Diemen­ degen opleiding heeft gehad. In bieden heeft. Bovendien versterkt Zuid bedraagt één uur rijden. De het bedrijf waar hij werkte voor­ men op deze manier de leegstand metro lost niets op. Wel snel op dat hij op de VU kwam kon hij in de Amsterdamse binnenstad. nauwelijks meer van die opleiding ZiJ bestrijden het argument van het trajekt zelf maar grote loop­ profiteren omdat hij ander werk de direktie, dat er in de oude stad afstanden tot de stations en ver­ kreeg dan waarvoor hij was opge­ voor uitbreiding van de VL­VU lies van tijd door net overstappen.' leid. Dat was niet de enige reden geen mogelijkheden bleken te zijn. Tot zover de bezwaren vanuit het waarom hij bij de VU (waar ove­ Momenteel is de VL­VU verspreid oogpunt van de studenten. rigens ook maar erg weinig tyd is over negen plaatsen. Op het VU­ voor echt boekbinderswerk) is komplex aan de Boelelaan en ver­ Stedelijk belang A'dam gaan werken. der vooral in de oude A'damse Een ander punv van kritiek betrof In zijn vorige bedrijf moest hij stadsgedeelten. Huurkosten per jaar: ruim twee en een half mil­ het stedelijk belang van Amster­ maar liefst bij drie gelegenheden joen, volgens adjunkt­direkteur dam. Er is een enorme leegstand 'prikken': één keer als ie binnen­ en hoofd algemene zaken de heer in de oudere stadsdelen. Van stu­ kwam, één keer als ie bij de ma­ W. van deii Berg. 'Gezien de prijs­ dentenzijde zijn daarom verschil­ chine kwam en steeds wanneer er stijgingen en de groei van het in­ lende alternatieve mogelijkheder een opdracht klaar was. stituut zouden we omstreeks 1980 binnen het Amsterdamse stads­ jaarlijks met een totaal huurbe­ centrum aangedragen. Onder an­ Tuintje drag van bijna vijf miljoen wor­ dere het voormalige Telegraaf­ge­ Smelt senior gaat nu van zijn bouw van Caransa op de Nieuwe­ den gekonfronteerd', zegt hij. Een pensioen genieten. Hij heeft een ander bezwaar van de huidige zijds. Adjunkt­direkteur van der caravan in Voorthuizen met een toestand is dat er veel tijd ver­ Berg: 'De slotsom bleek dat de groentetuintje. Wandelen doet ie loren gaat bij het verplaatsen tus­ gevraagde huurprijzen in het lieh' graag en hij heeft pas toen zijn van ons budget onaanvaardbaai sen de gebouwen. vrouw en hij veertig jaar waren De dagopleiding van de VL­VU zijn. Afgezien nog van het fel* getrouwd een fiets gekregen. telt 2050 studenten. Men ver­ dat men kantoorgebouwen volle­ Smelt hoopt, dat hij ook nu hij is dig zou moeten aanpassen vooi wacht een stijging tot bijna 3000 gepensioneerd, die caravan kan onderwijsdoeleinden.' in de nabije toekomst. Tevens is aanhouden want hij vindt het er een avondopleiding, voor lera­ Ferrie Colon en Wilbert van der kweken van boerenkool en boon­ ren die hogerop willen, met op het Heijden schreven daarentegen ir tjes best geinig. Hij wil dat graag de Geografenkrant van maart da1 ogenblik 1700 cursisten. blijven doen. Kan hij dan niet De bouwplaats ligt op een nu nog de direktie bouwzaken van de wat boekbinderswerk blijven onaizienbare zandvlakte tussen VL­VU in dit geval geen serieuze doen? Smelt: 'Wel voor m'n ple­ Amsterdam en de Bljlmer­hoog­ onderhandelingspoging heeft on zier voor een kennis bijvoor­ bouw. Het nieuwe gebouw krygt dernomen. In hetzelfde artike" beeld maar niet uit financiële drie tot vier verdiepingen en een noemden zij nog andere voorstel­ noodzaak. Ik wil nu na vijftig jaar len van Studentenkant. Gebou­ vloeroppervlak van ruim T2.000 werken wel eens een financieel wen, die inmiddels echter al eer vierkante meter. Plus daarby onbekommerd bestaan hebben.' ruime parkeermogelijkheden, voor andere koper hebben gevonden of We gunnen het de boekbinder worden gesloopt minstens 180 auto's. Geschatte binnenkort graag. bouwkosten: twintig miljoen Voorts wezen zij erop dat aan de (zonder de grond). Men hoopt dat Keizersgracht en de Nieuwezijds liet komplex medio 1980 klaar zal Voorburgwal talloze kleinere ge­ Advertentie zijn. Binnen loopafstand komen bouwen te koop of te huur waren De uiteindelijke nieuwbouwplan­ twee metrostations. Naaste buren zijn een nieuw Julianaziekenhuis nen zijn onder andere goedgekeurd en twee kantoorgebouwen van door een demokratisch ingestelde bouwkommissie van de Vrije Leer­ TIJDELIJK Bredero Vastgoed. gangen. De voorstanders van ves­ GELDGEBREK? tiging in de binnenstad hebber De vele bezwaren tegen de nieuw­ tot op de beslissende gemeente­ bouw zijn onder andere verwoord raadsvergadering van 25 aug. hun door student Ferrie Colon. 'Die­ protest laten blijken. Zonder succes. men heeft de studenten niets te Colon en Van der Heijden: 'De bieden', zegt hij. 'In heel Diemen­ gemeente Diemen toont weinig UITZENDBURO Zuid is geen winkel of kafé te interesse voor wat er gaat gebeu­ DE" WERKB ANK bekennen. De andere Amsterdam­ ren met de gronden, die zo ver ce lerarenopleiding zag. toen haar van het eigenlyke dorp afliggen. hetzelfde stuk grond werd aange­ 'Dat was in maart.. Eind "augustus, boden, van de kopp af omdat een ïPerrie' Cöloïi sol0.,=i'n een brief aän 'student beter­flóreert m, eerl ryke^ 'de' rédaktie:' 'De " Diemense "ge­ ongeschoold personeel 'en leverislustige binnensta'd. ­De meenteraad heelt op louter eko­ Tel. 020­162121 geestelijke gezondheid van de nomische gronden besloten tot student was hen meer waard.' verkoop van de grond.' Niet meer dan 1,2­procent van de

Vrije Leergangen­VU Icoersen richting B ijlmer

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen