Ad Valvas 1977-1978 - pagina 267

AD VALVAS — 17 FEBRUARI 1978

Prof. Bianchi

op tweede QBD­forum

over

terrorisme:

'Politiek geweld niet simpelweg afdoen als criminaliteit' Bestriding van terrorisme: een heet hangqzer. In Duitsland pakt men de zaak radikaal aan. Speciale wetten verschenen met de snelheid en de regelmaat van een mitrailleur. Velen zfln van mening dat de Duitse rechtsstaat op dit punt nogal wat gebreken vertoont. In Nederland ziJn ook al bijverschgnselen te konstateren: terroristen worden extreem zwaar bewaakt en krögen naar verhouding zware straffen (Folkerts). Het belangrykste punt lijkt te zijn: het al dan niet hanteren van het strafrecht bij de beoordeling van politieke gewelddaden en de manier waarop het strafrecht nu funktioneert. Een viertal kopstukken uit politiek en wetenschap bogen zich op het tweede QBD­terrorisme­forum over het vraagstuk van de bestrijding van terrorisme. Juridische student Willem BruU bericht erover. (Voor een verslag van het eerste forum zie Ad Valvas van 10 feb.). Voor een overvolle zaal hielden prof. W. P. de Gaay Portman, prof. G. E. Mulder, prof. H. Bian­ chi en Johan van Minnen elk een korte inleiding. De Gaay Portman, ex­minister van binnenlandse zaken en justi­ tie, stelde dat het politieke terro­ risme een bedreiging van de rechtsstaat vormt, immers terro­ risten zün erop uit de rechtsstaat te vernietigen. De rechtsstaat is onderworpen aan haar eigen wetten en normen, ook bij de be­ strijding van terrorisme, doch zü moet wel terugslaan, om niet me­ deverantwoordelijk te ziJn voor haar eigen ondergang. Terroristen moeten daarbij net zo behandeld worden als anderen, die zich aan de rechtsstaat vergrijpen. De Gaay Fortman neemt als uit­

De Gaay Fortman gangspunt van handelen de zgn. 'policy of patience' — afwachten —, maar als dat geen sukses op­ levert kan er geweld gebruikt wor­ den. Overigens wees Tromp er tijdens het eerste forum op, dat het ge­ bruik van geweld door de staat te­ gen terrorisme toeneemt. Op de lange termijn moeten, vol­ gens De Gaay, de oorzaken van politiek geweld worden weggeno­ men door de rechtsstaat telkens te vervolmaken, hoewel eisen van terroristen daar lang niet altijd bij in aanmerking genomen kunnen worden.v

'Politiek

geweld'

Prof. Bianchi, hoogleraar crimino­ logie aan de VU, gaf een toelich­ ting op enkele in de lustrumbro­ chure verschenen stellingen. Hij wenst niet te spreken over 'terro­ risme', omdat dit begrip moeilijk te omschrijven is en door iedereen anders geïnterpreteerd wordt. Moet men er ook onder verstaan de Amerikanen die naar Vietnam gingen, waar zij niets te maken hadden en toch geweld pleegden? Of de Nederlanders in Indië? Bi­ anchi stelt dan ook voor om voort­ aan het begrip 'politiek geweld' te hanteren. Bianchi had kritiek op het begrip rechtsstaat, zoals gehanteerd door De Gaay Portman. Er moet onder­ scheid gemaakt worden tussen rechtsstaat in formele zin en rechtsstaat in materiele zin. In formele zin lijkt de zaak, althans in de westerse demokratieen, in orde, maar materieel vertoont de rechtsstaat nogal wat gebreken. (Over dit onderwerp wordt door de vakgroep strafrecht op de VU een forum georganiseerd: 13 maart, 15.00 uur, 4A00). Voor de overheid ziet Bianchi als taken: voorkomen van eskalatie feu het kennisnemen van de poli­

derland de vergelükbare beweging — geïntegreerd in de maatschap­ PÜ en de maatschappelüke besluit­ vormingsprocessen. De APO heeft parlementair geen gevolgen gehad. Dit is een van de oorzaken van het ontstaan van terrorisme. Hü wees op het verschünsel dat nu in Duitsland de wetten aangepast worden aan de situatie. Overigens ziet men ook in Nederland al bü­ verschünselen optreden, aldus Van Minnen. Hü keurt dit af: de rechtsstaat moet zich niet laten provoceren. Door Willem Bruil Ook Van Minnen konstateert de paradox, dat men in theorie het strafrecht als voldoende verklaart, terwül in de werkelükheid allerlei tieke achtergronden van de poli­ aanpassingen plaatsvinden. Men tiek­gewelddadigen. Hij zet vraag­ komt er dan ook niet onderuit om tekens bij het gebruik van het de politieke achtergronden een rol strafrecht bij de beoordeling van te laten spelen bü een proces. politiek geweld. Men kan niet het Bianchi zei, op een vraag uit de politiek element elimineren en het zaal of er ooit wetenschappelük politieke geweld simpelweg afdoen onderzoek is gedaan naar de jeugd als criminaliteit. van de terroristen — waaruit bü­ Nu bestaat de eigenaardigheid, dat voorbeeld zou kunnen blüken dat men enerzijds de politieke geweld­ zü verwende kinderen zün geweest dadigheden wil zien als gewone criminaliteit, welke door middel — en van waaruit dan hun over­ van het strafrecht beoordeeld kan gaan op terroristische methoden worden, en dat men anderzijds verklaard zou kunnen worden, dat overgaat tot extreme bewakings­ van een dergelük onderzoek niets voorzorgen en het vellen van zwa­ bekend is. Hü acht zo'n onderzoek re vonnissen. Bianchi ziet dan ook niet relevant: misschien zün ge­ bü de berechting van politieke de­ neraals ook vroeger verwende kin­ likten een taak voor de politieke deren geweest. Bovendien zün de lichamen, de volksvertegenwoordi­ technische problemen groot. ging, bijvoorbeeld voor wat betreft Iemand uit de zaal had bezwaren het beleid van het Openbaar Mi­ tegen het Europees Verdrag tot bestrüding van terrorisme; dit nisterie verdrag leidt ertoe dat een politiek gewelddadige uitgeleverd moet Harde lijn worden aan het land dat daar om Prof. Mulder, hoogleraar straf­ vraagt. De Gaay Portman ging recht in Nijmegen en ex­hoogle­ hier niet inhoudelijk op in, maar raar aan de VU, benaderde de m.erkte op dat dit verdrag nog ge­ zaak geheel anders. Een benade­ ratificeerd moet worden. Wél ring, die overigens wel enige op­ werd nog gezegd, dat elk van de schudding in de zaal veroorzaakte. ondertekenaars van het verdrag Mulder is, blijkens ziJn woorden, ook zélf de terrorist kan berechten. een representant van de harde lijn. Bianchi eindigde, na een opmer­ Als definitie van terrorisme han­ king dat er toch onderscheid ge­ teert hij: het verwezenlijken van maakt moet worden tussen geweld politieke doelstellingen door mid­ van individuen en geweld van de del van geweld tegen de wil van de staat, met een variant op een be­ staat. De kenmerken van een de­ kend citaat: Violence is violence mokratische staat zijn: een geko­ is violence! zen regering, via de volksvertegen­ woordiging tot stand gekomen wetten, die de zaken regelen en een onafhankelijke rechter, die op­ treedt bü konflikten. In t^enstel­ ling tot Bianchi acht Mulder deze kenmerken ook materieel aanwe­ zig. Terroristen staan tegenover de staat doordat de staat én het doel én de middelen van de terroristen niet erkent. Doordat terroristen zich bedienen van ongeoorloofde middelen maken zü zich tot cri­ minelen. Mulder pleit dan ook voor het hanteren van het straf­ recht bü de beoordeling van ter­ rorisme, omdat het strafrecht het enige instrument is dat we heb­ ben, en omdat er toch gerelati­ veerd kan worden, bv. in de straf­ maat. Terrorisme, zei hü, moet mondiaal aangepakt worden. De politie moet zonodig met alle machtsmiddelen optreden. Keihard dus! Op een vraag over de opvang van delin­ kwenten antwoordde Mulder: als een terrorist veroordeeld wordt, moet hü zün straf uitzitten en dan komt hü vrü, als hü het dan weer doet, dan wordt hü weer opgeslo­ ten. Over de situatie in Duitsland zei hü dat het allemaal nog wel meeviel.

Politieke achtergronden tellen bij proces mee Johan van Minnen, die op het laatste moment aangezocht was om in te vallen voor de door de groep gevelde Joop Voogd (PvdA), beoordeelde de situatie in de BRD niet zo positief. Vanuit zijn erva­ ring als korrespondent te Bonn gaf hij wat achtergronden van de huidige gespannen toestand. De in de jaren zestig ontstane Ausserparlementarische Opposi­ tion (APO) is niet — zoals in Ne­

Johan van Minnen Dit verslag kan beëindigd worden met een verwüzing naar een nog te verschünen speciale aflevering van het juridisch fakulteitsblad Status Quo, waarin een meer uit­ gebreid verslag zal staan, met een beoordeling van de beide forumda­ gen door de lustrumkommlssie. Het lukt niet overdreven te stellen dat er nog wel het één en ander over terreur en terrorisme te zeg­ gen valt.

Hoofdkas ook 's middags open In de praktijk is gebleken dat er behoefte bestaat ook 's middags van de diensten van de hoofdkas gebruik te maken. Daarom is be­ sloten de openingstijden van de hoofdkas te wijzigen. Met ingang van deze week gelden de volgende tijden: 's morgens van 09.00 uur tot 12.00 uur 's middags van 13.00 uur tot 14.30 uur.

Links prof. Bianchi, rechts prof. Mulder.

Commissie studentenvoorzieningen

AR vindt:

Ministerie lian meer doen aan I

I

I

van studenten

Instanties als het ministerie van Onderwüs en Wetenschappen of dat van Volkshuisvesting en Ruimtelüke Ordening zouden zich meer als stimulator van woning­ bouw voor studenten moeten op­ werpen, meent de Commissie Stu­ dentenvoorzieningen (CSV) van de AR. Verruiming van de finan­ cieringsnormen en een wat min­ der rigide hanteren van bouw­ voorschriften verdienen aanbeve­ ling. Bü de gemeenten dient ge­ pleit te worden voor het behande­ len van planprocedures met priori­ teit. Zonder maatregelen kan de woonruimtenood onder studenten volgens de kommissie niet op kor­ te termün worden verlicht. Zü wüst erop dat regelmatig be­ paalde tJTJen oudere flatwoningen worden verbouwd, die door het ontbreken van büv. centrale ver­ warming voor gezmshuishoudens minder in trek zün. Dergelüke flatwoningen kimnen echter in de regel na een beperkte ingreep of zelfs zonder speciale voorzieningen aan alleenstaanden en tweeper­ soonshuishoudens worden ver­ huurd. Voorts noemt de CSV in haar ver­ klaring een aantal knelpunten. • de stüging van het particuliere kameraanbod is niet geluk opge­ g.ian met de stüging van het aan­ l.il studenten; • door onduidelükheid die ont­ .staan Is rond de overdracht van do studentenhuisvesting van het departement van Onderwijs en Wetenschappen aan het departe­ ment van Volkshuisvesting en Ruimtelüke Ordening is hier en daar stagnatie ontstaan in de bouw van studentenhuizen; » de werkzaamheden van de ge­ meentelüke stuurgroepen hebben tot op heden weinig opgeleverd. Deze stuiu^roepen zün een uit­ vloeisel van de nota Van Dam, met als taak het huisvestmgsproces t.b.v. alleenstaanden en tweeper­ soonshuishoudens in de eerstko­ mende jaren te versnellen en een büzonder onderzoek te begeleiden naar de staat van huisvesting van deze groepen. In de stuurgroepen lükt de indruk te bestaan dat stu­ denten al zoveel goede kamers te­ gen een lage huur hebben, dat z« voorlopig niet in aanmerking ko­ men voor nieuwe projecten. Deze opvatting wordt nog versterkt door het feit dat in veel gevallen stu­ denten vergeten zich als womng­ zoekenden bü de gemeente te laten inschrüven of doordat de gemeente hen niet als woningzoekenden in­ schrüft omdat ze niet aan de daarvoor geldende voorwaarden voldoen. • In het verleden is veel ver­ wacht van de verbouw van be­ staande panden die moest voor­ zien in de huisvesting van alleen­

staanden en tweepersoonshuishou­ dens. Gebleken is echter dat deze vorm van woonruimte­uitbreiding te duur is voor deze categorie. Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelüke Ordening tracht een regeling te ontwerpen, zodat pro­ jecten alsnog van de grond komen. De Memorie van Toelichting op de begroting 1978 van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimte­ lüke Ordening wyst ook op het feit dat de verbouwing van bestaande panden tot te hoge kosten hebben geleid, vaak doordat deze panden voordien geen woonbestermning hadden. In deze Memorie van Toe­ lichting wordt geconcludeerd dat in de nog steeds bestaande grote huisvestingsbehoefte onder alleen­ staanden en tweepersoonshuishou­ dens alleen doeltreffend kan wor­ den voorzien door op grotere schaal dan tot dusver nieuwbouw­ projecten tot stand te brengen. Ook de CSV verwacht dat struc­ turele oplossingen zullen moeten komen van nieuwbouw, waarbü zü echter niet direct denkt aan de ko­ lossale studentenflats van vroeger. Gezien de verschillen in opvatting over hoe hun woning er uit zou moeten zien zou gedifferentieerde woningbouw het meest wenselük zün. • Aan de zgn. noodvoorzieningen die sommige instellingen van w.o. uit het eigen budget wilden treffen teneinde de acute noodsituatie in­ zake studentenhuisvesting op te lossen, wenste de minister van On­ derwüs en Wetenschappen geen medewerking te verlenen. (A.R.)

Gespreksgroepen Student­Sex­Relatie Donderdag 23 februari start er in het kader van het vormingspro­ jekt van SSR (Student­Sex­Rela­ tie, projektgroep van het VCVU) weer een aantal gespreksgroepen, zoals een vrouwenpraatgroep, een mannenpraatgroep en een man­ nen/vrouwenpraatgroep, of meer­ dere. Die avond treedt de kabaretgroep 'Zondag' op, die een kabaret brengt rond 't thema sex en re­ laties. In samenwerking met PH '31 vindt dit gebeuren plaats op PH '31 (Prins Hendnklaan 31) om 20.30 uur. Kom naar 't kabaret en zie daar je medemensen, met wie je misschien in een groep wilt gaan zitten. Wil je meer inlichtingen, bel dan even Els Lock, tel. 718289. Werkgroep SSR

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen