Ad Valvas 1978-1979 - pagina 17

17

VALVAS — 1 SEPTEMBER 1978

iderzoek naar funktioneren

Om zo sterk mogelijk te staan tegenover die van de andere universiteiten en te voorkomen dat ze daar personeelsplaatsen aan kwijtraken omdat het onderzoek daar beter is. Dat is de afvalrace. De tijd van kiezen en delen is aangebroken: tot 1983 zullen de universiteiten het met gelijkblijvende middelen moeten doen (de nullijn) . Nieuw onderzoek starten betekent ergens anders iets afbreken. Op de universiteiten zelf, maar ook tussen de instellingen onderling. Met alle gevolgen van dien. Verkleij: 'We zijn er nog niet erg aan gewend dat de groei eruit is. Maar dat is wel de realiteit. Daarom is het echter in de eerste plaats van belang om zelf als instelling orde op zaken te stellen. Dat er prioriteiten moeten worden gesteld ten aanzien van het te verrichten onderzoek is door een aantal fakulteiten wel ingezien. Die zijn aan de slag gegaan om op de ontwikkelingen te zijn voorbereid. Maar bij veel andere vraag Je Je af: zien ze de bui wel hangen? OnwU of onkunde om struktuur in hun onderzoek te brengen, ik weet het niet.'

ervan op de VU wijst uit:

Inderzoekscommissies fakulteiten komen log niet bijster goed uit de verf Ie fakultaire onderzoekscommissies zullen in de naaste toekomst een beDgrüke rol kunnen of moeten gaan spelen bq de vorming van het on(rzoeksbeleid op de VU. Dat was het idee dat bü de universiteitscomtssie onderwqs en onderzoek opkwam en een jaar geleden werd er altreerst een onderzoek ingesteld naar het huidige funktioneren van deI commissies. Drs. Ad Verkleö werd er als nieuwe medewerker speciaal bor aangetrokken (toegevoegd aan het bureau planning) en rondde gn speurwerk de afgelopen maand af. De uuiversiteitscommissie onis en onderzoek is nu doende op basis daarvan een advies aan de kulteiten voor te bereiden. Resultaat van het speurwerk? Verldeij: lljna geen enkele onderzoekscommissie heeft op dit moment nog met I vorming van onderzoeksbeleid te maken. Het is nog niet zo, dat de bderzoekscommissies bq de indiening van onderzoeksprojekten door de Ikgroepen zeggen: eerst die en dan die, dus prioriteiten stellen. Nee, ; wat wordt aangemeld, wordt uitgevoerd. Men weet bq de fakultei1 ongeveer wat men aan middelen te verwachten heeft elk jaar en de Ikgroepen passen hun onderzoek daarop aan. Er wordt dus niet geko. Maar dat hoeft overigens niet te Jbetekenen dat er slecht onderzoek brdt gedaan.' I pover beeld als je natrekt wat wet luiiversitaire bestuursherIrming (WUB) eigenlek voor ak voor de onderzoekscommissies weggelegd. In de memorie | n toelichting op de wet (die op VU als bijzondere universiteit aangepaste vorm 'Regelen' et) wordt ervan uitgegaan dat met name de goedkeuring van globale onderzoekprogramma's vak- en werkgroepen voorbeÈden voor de fakulteitsraad, die l tenslotte over beslist. En ook — fpliciet — dat de fakulteitsraad el waarde aan de adviezen van commissies zal hechten, omdat in meerderheid uit leden van . wetenschappelijk corps dienen [bestaan. porwaarde voor het effektief toeen van het goedkeuringsrecht I echter dat elke vak- en werkoep met een duidelijk onder^ksprogramma komt. Immers, dan is het mogelijk een goed fcultair onderzoeksbeleid te voe|rkleU: 'Men moet hier aan de gedacht hebben: dat wordt wat. Het is frappant dat de gelen meer eisen stellen aan de van de onderzoekscommissie . de WUB zelf. Volgens de Repen moet de meerderheid ervan ^taan uit wetenschappelijk perQeel in vaste dienst of, en dan t het, mensen die minstens ! jaar onderzoekservaring heb-

vakgroep moet worden verleend hangt volgens de wet daarvan af, dat dat onderzoek in het totale onderzoekspakket van de fakulteit past. Het moet er een integrerend onderdeel van zyn. Daarvoor zijn toetsingskriteria nodig. Zijn die er? Verkleij: 'Lai^ niet bij alle fakulteiten. Daarom heeft men ook geen argumenten om te zeggen dit onderzoek moet wel en dat moet niet worden goedgekeurd.' Al met al kan in het algemeen niet gezegd worden dat de betekenis van de onderzoekscommissies, of zoals ze officieel heten de commissies voor de wetenschapsbeoefening, groot is. Verkleij: 'Kennelijk is het al heel wat geweest dat het te verrichten onderzoek volgens de WUB voortaan moest worden beschreven en de sfeer van soms te grote vrijheid van de onderzoekers wat minder uitbimdig mocht zijn.'

Goed

onthaal

Voor zijn onderzoek is Verklei) de onderzoekscommissies langs gegaan om er te zien hoe allerlei formele procedures verliepen. Als men het onderzoek had geïnventariseerd op een fakulteit, ging hü na wat er was verzameld en wat men ermee heeft gedaan. En als men er inhoudelijk wat mee heeft gedaan, wat dan de kriteria waren. Vaak was het de sekretaris of de voorzitter van een onderzoekscommissie met wie hij kontakt had. Verkleij merkte meermalen dat bin of een belangrijke bedrage men wel prettig vond om over de Mn het onderzoek in de vakgroep problemen van de onderzoekscom^ b b e n geleverd. Ik heb in de no- missie te spreken. 'Vooral toen len van de universiteitsraad men in de gaten kreeg, dat die vri) hebten na te gaan wat daar de algemeen bleken te zijn,' zegt hy. Mergrond van was. Het bleek Ook was het hem opgevallen dat men zich een onderzoekscom- de ondervraagde commissieleden tesio voorstelde als een club van zich als zodanig en niet als onderBe ervaren onderzoekers. Men zoekers gedroegen. fwachtte er dus veel van.' 'Hoe een onderzoekscommissie par het opstellen van een fakul- funktioneert, is mij gebleken, onderzoeksprogramma kwam hangt sterk af van de fakulteit fel het algemeen niet van de waarvoor die werkt. Het beeld dat bnd. Vaak zyn onderzoekscom- ik heb gekregen is heel geschafssies nog bezig te inventarise- keerd. Globaal ziet dat er zo uit. ren* Vooral bij de alfa-fakulteiten ziJn Pt goedkeuringsrecht is eigenlqk de onderzoekscommissies voornapit goed gebruikt, ma^r de wet melijk nog aan het inventariseren. ok niet helemaal helder. Er zal En dat verloopt daar bovendien fcdeloos op de fakulteiten zgn ge- helaas nog heel gebrekkig en Bkelcid over wat die Igoedkeu- moeizaam. De commissies funktioriig san betekenen. De^ wet ba- neren daar nog nauwelijks. In een it ueh weliswaar op dé deskun- aantal gevallen is men er in een lieid die in de vakgroepen zit, status quo-situatie terechtgekodan ook hun onder^oel^pro- men.' auna's vaststellen, maar de fateitsraad stelt de |>egroting 'Bij de bêta-fakulteiten is men voci- Je fakulteit als geheel op en ook nog niet erg ver, behalve biJ Jsjji.v'öegd de toegewezen middelen biologie en natuurkunde. Men is er : äe vakgroepen te veiidelen. In bezig het inventarisatiesysteem te kan de raad daarmee bepalen rond te krijgen. De bêta-fakulteiIk Etnderzoek wel of niét zal ge- ten hebben het voordeel dat ze pren. Als een bepaald qnderzoek nogal veel onderzoek doen dat via worden afgekapt, zou dat na- de tweede geldstroom wordt gefirlüh wel hard aankomen. Maar nancierd, waardoor er op een an|wet zegt nergens dat efen fakid- dere manier wel struktuur in him ' »iet een heel straf bèteid mag aktiviteiten wordt gebracht, als de Iren waaraan vakgroepen zich onderzoekscommissies dat niet p'öeti te houden. Als mèn het er doen. Bijvoorbeeld bij scheikunde Idat niveau maar over «ens kan funktioneert de onderzoekscomirden...' missie nauwelijks, maar daar zit[goedkeuring aan een bepaald ten wel een heleboel mensen in Berzoeksprogramma van een SON (stichting scheikundig onder-

hdoeling van UB geen praktijk

f

Mentaliteit veranderen

door Jan van der Veen

Drs. Ad Verkleij, die zich een jaar lang in het funktioneren kultaire onderzoekscommissies verdiepte. zoek in Nederland onder ZWO) en daar gebeurt veel.' 'Bij biologie is een aantal beleidslijnen voor de lai^e termijn uitgestippeld en de onderzoekscommissie bekijkt er of een onderzoeksprogramma daarbinnen past. Als het advies aan de fakulteitsraad zal luiden dat dat niet het geval is, biykt in de praktijk dat de betrokken vakgroep het door hem vastgestelde programma gaat herzien. Het goedkeuringsrecht heeft daar duidelijk inhoud gekregen.' 'Bij natuurkunde is de onderzoekscommissie een soort forum waar de vakgroepen in zijn vertegenwoordigd en waar de verschillende meerjarenplannen ervan met elkaar worden vergeleken en de wenselijkheid van hun uitvoering wordt beoordeeld. Zodra echter de verdeling van middelen aan de orde komt en prioriteiten moeten worden gesteld, komt er een andere commissie.' 'De onderzoekscommissies op de gamma-fakulteiten zijn in het stadium dat ze proberen de kwaliteit van het onderzoek te verbeteren en er bij de vakgroep op aan te dringen dat ze hun onderzoeksbeleid beter op poten zetten. Men is overigens nog niet gekomen tot het op elkaar afstemmen van de vakgroepprogramma's op elkaar. Bij deze fakulteiten heeft men meer ervaring met inventariseren dan elders. Ik heb de indruk gekregen dat de zaak daar erg in beweging is.' 'Bij geneeskimde bestond aanvankelijk nogal wat wantrouwen tegen een orgaan als een onderzoekscommissie. De taken ervan waren oorspronkelijk dan ook beperkt tot inventariseren. Maar langzamerhand krijgt zij meer te doen. Vergelijkbaar met de situatie bij biologie is die bij tandheelkunde. Alleen is men daar minder ver. Ook daar wU de onderzoekscommissie het onderzoek meer gaan koncentreren. De onderzoekscommissie kan dan gaan beoordelen of iets in Ixet geheel past,'

Afvalrace Nu is er een ontwikkeling aan de gang die de bijdrage die de onderzoekscommissies aan de vorming

van de fa-

van een geïntegreerd (sub)fakultair beleid zouden kunnen leveren in de weg staat. Verkleij: "De vakgroepen beginnen zich landelyk te organiseren en meer te gaan letten op wat collegae-onderzoekers doen. Sommige onderzoekscommissies hebben dat gesignaleerd. Zij zeiden: wü kunnen als (sub) fakulteit geen eigen beleid meer proberen te voeren, want om hy te blqven in de grote afvalrace is het belangrijk dat de vakgroepen zich zo snel mogelijk profileren.'

moet

Hoe zullen de aanbevelingen die de conunissie onderwijs en onderzoek aan de fakulteiten zal doen eruit gaan zien? Verkleij: 'Ik denk dat er primair in een aantal fakulteiten een mentaliteitsverandering nodig is. Zolang die er niet is, kan een onderzoekscommissie niet zoveel doen. Mentaliteitsverandering in die zin dat onderzoekers en . vakgroepen aanvaarden dat anderen best wat kunnen zeggen over hun onderzoek en openstaan voor kritiek en die ook accepteren. Onderzoekers zijn er eigenlijk nog bang voor om beoordeeld te worden.' "Verder zal aanbevolen worden dat de fakulteiten voor onderzoeksbeschrijvingen gaan zorgen, voorzover die er tot op heden nog niet zijn.' En als algemene opmerking zegt Verkleij tenslotte: 'De bedoeling van het onderzoek naar het funktioneren van de onderzoekscommissies was er achter te komen wat hun betekenis nu is en wat die in de toekomst zou kunnen zijn. Het is duidelijk dat die betekenis groter kan of beter moet worden. Maar dat kan Je van bovenaf niet afdwingen. De fakulteiten zullen het zelf moeten doen. Het minimum dat Je mag verwachten is dat de fakulteiten tot nadenken worden geprikkeld.' De afvalrace dreigt.

'Kuyper raam' eindelijk ontliuld Woensdagmiddag is in de foyer van het hoofdgebouw het 'Kuyperraam' onthuld in aanwezigheid van een groot aantal bij de Vereniging, de VU of het AZVU werkzame of anderszins betrokken naamgenoten van de stichter van de Vrije Universiteit. Ook mensen met in hun naam een kleine variant op de naam Kuyper waren uitgenodigd. De voorzitter van de universiteitsraad heette de genodigden welkom en zijn naamgenoot dr. D. Th. Kuiper, lector in de sociologie hield een toespraak. Het raam is een ontwerp van de kunstenaar C. M. Andreoli en is een reusachtige dia: de grootste van ons land (3x8 meter). Aan deze feestelijke onthulling gaat een heel^tange geschiedenis vooraf. Toen Abraham Kuyper in 1917 tachtig jaar werd boden zijn leerlingen en oud-leerlingen Kuyper namelijk al het ontwerp voor een glas-inlood-raam aan. Daarop werden zijn verdiensten voor de VU en Nederland in het algemeen uitgebeeld. Tot uitvoering van het ontwerp is het echter nooit gekomen. Maar dankzij de toen bijeengebrachte gelden en de financiële steun van het Rijk en de Vereniging voor WO op GG is nu, zo'n 60 jaar later eindelijk een 'raamachtig objekt' ter herinnering aan Kuyper in de VU geplaatst. Het aanbrengen van deze dia wordt nu gezien als een stap op weg naar de viering van het eeuwfeest van de Vereniging en van de VU. .t^lJÊ'SV (Red.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen