Ad Valvas 1978-1979 - pagina 103

11

AD VALVAS — 13 OKTOBER 1978

Ontwerp-stichting Ad Valvas

iiiiiiiniiii rmniin^ mmmij ^mmmj iniiniiü^ üüE

ggj 3

Vervolg van pagina 3 afgesloten, die veel minder waard is. Volgens een proefberekening van personeelszaken komt die korting neer op gemiddeld per redaktielid ƒ 1400,— netto per jaar. De universiteitsraad heeft benaald dat het behoud van de ABP-rechten geen noodzakelijke voorwaarde voor een stichting is. De redaktie vindt dat ook, maar meent wel dat kompensatie redelijk is. Over kompensatiemogelijkheden wordt echter door het CvB niet gesproken. Het stichtingsbestuur bestaat uit tenminste zeven en ten hoogste negen leden, die tegelijk leden van het college van bestuur en de universiteitsraad kunnen zijn. De universiteitsraad wilde deze verenigbaarheid van funkties vorig jaar niet uitsluiten,al heeft hij kennelijk bedoeld dat die een beperkte toepassing zal vinden. Immers, de raad had tevoren zijn streven naar een stichtingsvorm geargumenteerd door via een motie uit te spreken dat de onafhankelijkheid van de redaktie in de huidige opzet onvoldoende is gewaarborgd omdat de redakteuren ambtelijk onder een centrale dienst (ocllege van bestuur) zijn ondergebracht en redaktioneel onder tóezicht staan van een universiteisraadscommissie (beleidsraad Ad Valvas). De redaktie zou onafhankelijk van de universitaire bestuursinstanties de demokratie op de VU moeten kunnen dienen, vond de raad. Volgens de ontwerp-statuten is het echter mogelijk dat alle stichtingsbestuurders tevens bestuurders zijn. Het is zelfs mogelijk dat het stich-

tingsbestuur wordt gevormd door alle leden van het college van bestuur (vijf), aangevuld met twee tot vier raadsleden. Het is aannemelijk dat hier wel enige diskussie aan zal worden gewijd,, evenals aan de eerder genoemde rechtspositionele gevolgen voor de redaktie. De redaktie vindt dat noodzakelijk. De Vereniging,waarvan de VU uitgaat, moet met minimaal een lid vertegenwoordigd zijn. Verder hebben in elk geval twee leden van het wetenschappelijk personeel, twee van de technische en administratieve staf en twee studenten in het bestuur zitting. Daarnaast kunnen journalistieke deskundigen, al dan niet uit universitaire kring, deel van het bestuur uitmaken. Dit kunnen er ten hoogste twee zijn. Het stichtingsbestuur kan besluiten nemen bij meerderheid van stemmen in vergaderingen alsmaar tenminste vier leden aanwezig zijn. De stichtingsbestuurders kunnen maximaal zes jaar als zodanig optieden. Ze worden door de universiteitsraad benoemd voor twee jaar (met mogelijkheid van herverkiezing), behalve als het raadsleden zijn. Die kunnen slechts voor de duur van hun zittingstermijn in de universiteitsraad worden benoemd. De formule van het universiteitsblad is identiek met de huidige, waarmee de redaktie sinds 1973 werkt. Toen stelde de universiteitsraad vast dat de redaktie informatie zal verstrekken en opinies registreren, doorgaans zonder daarbij eigen kommentaar te leveren. Overigens wordt het stichtingsbestuur

in het model niet gebonden aan de verdere uitwerking van de formule in het rapport van de commissie universiteitsblad, dat de raad destijds goedkeurde en waarin de formule voorkomt. Die nadere uitwerking geldt totnutoe als globale richtlijn voor de redaktie, maar in de ontwerpstatuten wordt het stichtingsbestuur opgedragen zelf voor een (nieuwe?) globale richtlijn te zorgen. Die behoeft dan echter wel weer de goedkeuring van de universiteitsraad. Het stichtingsbestuur heeft verder onder meer tot taak periodiek overleg te plegen met de redaktie, begrotingen en jaarrekeningen vast te stellen, het beheer van de middelen van de stichting, de zorg voor de financiële en materiële zaken en het personeelsbeleid van de stichting, terwijl het halfjaarlijks verslag moet doen aan de universiteitsraad. De stichting is gehouden in de geest van de doelstelling te werken. Van de redakteuren wordt een verklaring van instemming met de christelijke doelstelling van de VU gevraagd. Voor de stichtingbestuurders wordt dit niet nodig geacht. In de ontwerp-overeenkomst die de stichting met de VU zaK sluiten worden met name geregeld de rechtspositie van de in dienst van de stichting werkende medewerkers en de administratie van de personele, financiële en materiële zaken van de stichting. De stichting wordt gesubsidieerd door de VU, op basis van een jaarlijks door de universiteitsraad goed te keuren begroting van het stichtingsbestuur. (J. v. d. V.)

• Zaterdag 14 oktober muziek en dansen met de band Mistery en discoplaten in „De Waterput" van het DMB-centrum, Nieuwe Zijds Voorburgwal 48. Entree ƒ 3,50. Elke zaterdagavond van 20.00 tot 01.00 uur jongerensoos in „De Waterput" (tot ongeveer 35 jaar). Inl. opzet soos ed. telefoon 848878. • Op zondagmiddag 15 oktober om 15.00 uur in De Populier Nieuwe Herengracbt 93) Poëzie Hardop met de eerste try out van het programma: „Stel dat Shakespeare een zuster had". Gespeeld door Marijke Frijlink, Mies de Heer, Ineke Holzhaus en Wendela de Vos. Regie Vonne van der Meer, muziek Antoine Oomen. • Op dinsdagavond 17 oktober, 20.00 uur in De Populier. Histories overzicht van de tegenstelling tussen zg. burgerlijke feministen en socialisten in het begin van deze eeuw. Aan de avond wordt medewerking verleend door Selma Leydesdorff, historica, en Mirjam Elias, lid van het landelijk overleg vrouwengeschiedenis. • Op woensdag 18 oktober wordt in het hoofdgebouw van de VU, De Boelelaan 1105 (hoek Buitenveldertselaan), zaal OA-05 (begane grond) een lezingendag gehouden van de Stichting Taalwetenschap en de Werkgemeenschap Geschiedenis van de Taalkunde. De lezingen beginnen om 10.30 uur. De eerste lezing gaat over de doelstelling en organisatie van de Stichting Taalwetenschap en de Werkgemeeenschap. Om 11.30 een lezing over „Grammatica en dialectica als delen van het Trivium". Daarna nog vijf lezingen met lunch en thee als onderbrekingen. • De afdeling Amsterdam van de Nederlandse Vereniging tot Integratie van Homoseksualiteit COC organiseert op woensdag 18 oktober 1978 een programma-avond over Travestie. Deze avond zal mede tot stand komen dank zij de medewerking van de NSVH werkgroep TenT. Plaats: 't Schellinkie, Korte Leidsedwarsstraat 49a, Amsterdam. Aanvang 20.00 uur. Iedereen is van harte welkom. • Van 20 tot en met 22 oktober organiseert de Internationale School voor Wijsbegeerte een cursus, waar prof. dr. Hans-Martin Sass van de RuhrUniversität van Bochum in Leusden zal spreken over „Feuerbach zwischen Hegel und Marx". Cursusgeld voor studenten tot 30 jaar ƒ 20,—. Aanvang vrijdag 20.00 uur. Vertrek van station Amersfoort om half acht. Aanmelding tot uiterlijk 15 oktober.

Milieuverontreiniging en etliiel( Wat kan een ethicus zeggen over milieuverontreiniging wat een ander niet zegt? Dat hangt er vanaf wat onder ethiek wordt verstaan. Een gangbare voorstelling is: ethiek is de deskundigheid op het gebied van goed en kwaad en het is de taak van de ethicus de mensen er aan te herinneren dat ze een geweten hebben. De ethicus verheft zijn stem tegen al wat schadelijk en slecht is. Wat milieuverontreiniging betreft gaat het dan ongeveer zo: deskundigen zijn tot de ontdekking gekomen dat het economisch en technisch handelen van de mens het milieu op ingrijpende wijze bedreigt. Dat moet veranderen! Men zoekt naar medestanders en stuit op een ethicus. Die zal de mensen moeten oproepen tot verantwoordelijkheid! Ethiek is eigenlijk een simpel vak: wat moet en niet mag is al bekend. Het gaat er alleen nog om dat de mensen aan het verstand te brengen. En het leidt tot verbazing en teleurstelling als de ethicus weigert of een voorbehoud maakt. Dat had men van een ethicus niet verwacht!

De moralist ew de ethicus Waarom heeft hij minstens een voorbehoud? Omdat hij behalve ethicus ook moralist is. Moralist zijn we allemaal. De moralist in ons reageert spontaan en primair met bijval en afkeuring. De ethicus echter blijft wat op een afstand en wantrouwt de moralist. Hij weet niet zo goed of iets moreel goed of verkeerd is. Waarom eigenlijk zou iets verkeerd zijn? Als iets verkeerd is, hoe krijgen we het de wereld uit? Wat is het alternatief? Welk alternatief is het beste? En welk het meest uitvoerbaar?

door drs. G.

Manenschijn

Neem bijvoorbeeld een stelling: „Het milieu wordt door ons uitgebuit. Dat is moreel verwerpelijk." Met deze stelling ben ik het eens, zowel de moralist in mij als de ethicus. Als ethicus echter constateer ik dat anderen de stelling verwerpen en daar argumenten voor aanvoeren. Zelf heb ik ook argumenten en dan blijkt het in de loop van het gesprek dat wij redeneren vanuit een verschillende kijk op de waarde van de natuur en op de plaats van de mens in de natuur. Vanuit die verschillende waardering van de natuur beoordelen we de menselijke omgang met de natuur verschillend. De ethicus in mij vraagt zich dan af waar die verschillende waarderingen vandaan komen. Niet slechts uit een persoonlijk, niet te achterhalen gevoelen. Er zit een mensvisie en een wereldbeschouwing achter. Vaak onbewust en niet beargumenteerd, maar daarom niet minder van doorslaggevende invloed. Het punt is nu dat mijn gesprekspartner — die betwistte dat de natuur wordt uitgebuit — zich kan beroepen op een cultureel geijkte visie op de relatie mens-natuur. Die visie zegt dat de mens pas mens is als hij heerst over de natuur. Men verwijst daarvoor zelfs naar Genesis 1:26 en Psalm 8. De mens verwerkelijkt zich als mens als hij de ruwe natuur omvormt tot een voor hem bewoonbare wereld. De natuur heeft waarde voor zover de mens haar waarde toekent. Men geeft daar zelfs een theologisch tintje aan: met God als bondgenoot staat de mens

tegenover de natuur. Met name in de optimistische theologie van de zestiger jaren, met Harvey Cox's „De stad Van de mens" als bekendste voorbeeld, kan men dit denkschema als fundamenteel gegeven aantreffen. Het sloot precies aan bij wat men toen als politiek-economische doeleinden zag: economische groei op basis van toenemende consumptiemogelijkheden.

Zelfde visie bij: marxisme en kapitalisme Aan het einde van de zeventiger jaren denkt men een beetje anders over politiek-econo-' mische wenselijkheden. Maar de verwachtingshorizont van de mensen is voor een groot deel nog bepaald door het denken van de zestiger jaren. Oude waarde-voorstellingen moeten worden afgebroken en nieuwe aangeboden. Dat is een moeizaam proces, waarin de ethicus een aandeel mag hebben. De eerste fase is geweest die van de goed bedoelde moralistische beïnvloeding door middel van populaire boekjes en preekjes. De tweede fase is nog maar net begonnen: het zoeken naar dieper liggende factoren. Pas nu komt onze cultuur en zijn historische oorsprong in het vizier. Eén van de boeiendste ethici op dit terrein is de Deen Ole Jensen, die het spoor terug gaat tot op Descartes en Hobbes. Toen is de minachting van de natuur al begonnen, met name ook van de mens als „natuur". De mens zag zichzelf als „homo faber" en zocht zijn heil in verandering, omvorming van de natuur. Het verrassende van Jensens's analyse is dat hij met de stukken aantoont dat de visie op

de relatie mens-natuur in het kapitalisme en marxisme dezelfde is. Terwijl gedacht wordt dat kapitalisme en marxisme elkaar uitsluiten, zijn ze in werkelijkheid op het punt van natuurbeheersing elkaars trouwe bondgenoot. Beide stromingen hebben er te weinig oog voor dat de mens óók natuur is en als zodanig ingebouwd in een ecologisch systeem. Beheersing moet beheer worden, uitbuiting bewaring. Het zijn dit soort problemen, waarmee de ethicus zich bezig houdt. Hij kiest voor een zorgvuldig, bewarend omgaan met de natuur. Dat is zijn uitgangspunt. Maar om verder te komen zoekt hij naar de dieperliggende achter-

\ Milieu!l kolom

\

gronden die het milieubederf in de hand werken. Dan stuit hij op cultureel geijkte waarden, die diep verankerd lijken te liggen in onze geschiedenis. En daarom ook in het bewustzijn van de mensen. Die waardevoorstellingen verander je niet zomaar. Het is moeizame arbeid. Je moet daarom met een ethicus veel geduld hebben. Kijk uit voor je hem ergens bijhaalt!

Ds. Johan van Minnen, die afscheid heeft genomen als studentenpastor in Utrecht in een interview in het Utrechts universiteitsblad: „Er komen steeds meer mensen die het geloof gevoelsmatig willen benaderen, het in de belevingssfeer willen trekken. Mij werd wel verweten dat ik te verbaal was, te rationeel. Die verwijten kwamen vooral van jongerejaars trouwens. Behalve dat is er ook een groeiende groep studenten met persoonlijke problemen, moeilijkheden in hun relaties, die het geloof als een soort pijnstillend middel zien, als therapie voor psychische konflikten. En dat kan het zeker ook zijn. Dat die groep zo sterk toeneemt, wijst er mijns inziens op, dat de opvang van beginnende studenten onvoldoende is." Vindt Van Minnen een apart studentenpastoraat in deze tijd nog zinvol? ,Ja, de leefsituatie van studenten is heel specifiek. Het zijn mensen die zich voorbereiden op een leven met veel verantwoordelijkheid. Dat kan moeilijk zonder levensoriëntatie. Je ziet toch al dat het Nederlandse Intellekt weinig heeft bijgedragen aan een kritische vernieuwing van de maatschappij. De gemiddelde student loopt snel de kans terecht te komen in een moeras van gezapigheid, als hij zich tijdens de studie niet bezint op zijn waarden en normen. Daarom vind ik een apart studentenpastoraat zinvol."

G. Manenschijn w.h.m. ethiek theologische faculteit P.S. Een samenvatting van zijn denkbeelden heeft Ole Jensen gegeven in zijn boekje „Unter dem Zwang des Wachstums, Ökologie , und Religion", München (Kaiser) 1976.

Uw advertentie gaat naar 15.000 lezers toe

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen