Ad Valvas 1978-1979 - pagina 186

2

AD VALVAS — 8 DECEMBER 1978

Dorothy Cotton (Martin Luther King Center) op kollege ontwikkelingsproblematiek

daarom moeten we het op individueel vlak aanpakken."

'Aktieve geweldloosheid vaste plaats geven, daar gaat het om'

N a afloop van haar betoog spitste de discussie zich toe op de vraag welke houding de onderdrukte bevolkingsgroepen in Zuid-Afrika dient aan te nemen: gewelddadig of geweldloos. Dorothy Cotton is van mening dat in dit land de gediscrimineerde groepen een enorme macht kunnen ontwikkelen, ook zonder geweld. Het aanwenden van de geweldloze methode biedt veel perspectieven. Daarvan getuigen de ervaringen van de zwarte bevolking in de Verenigde Staten. Maar het potentieel van een geweldloze massabeweging moet ten volle benut worden.

Zuid-Afrika

„Over aktieve geweldloosheid denkt men veel te simpel. Het betekent veel meer dan: als ik een klap krijg, geef ik geen klap terug. Waar het om gaat is het institutionaliseren van de aktieve geweldloosheid als een kreatieve gedachte die de mensheid in de toekomst bij de voortschrijdende technologie voor genocide moet behoeden." Deze uitspraken vielen vorige week te beluisteren uit de mond van mrs. Dorothy Cotton tijdens een kollege in het kader van de kursus ontwikkelingsproblematiek aan de VU. Dorothy Cotton behoorde tot de naaste kring van ds. Martin Luther King en heeft zijn geweldloze strijd voor de rechten van de Amerikaanse negerbevolking van nabij meegemaakt. Zij is nu Board Member van het Martin Luther King Center for Social Change in Atlanta (Georgia), een instituut dat de aktieve geweldloosheid tot studieonderwerp heeft. In die hoedanigheid kwam zij op uitnodiging van de V U enkele dagen naar Nederland om te spreken over structurele verandering door middel van actieve geweldloosheid in het kader van de hoorcollegecyclus van de cursus ontwikkelingsproblematiek. Het was de tweede maal dat zij naar Amsterdam kwam. Eerder bevond zij zich hier in het gezelschap van ds. King ten tijde van diens erepromotie aan de V U in 1965. In 1960 had de negerleider haar uit Virginia naar Atlanta gehaald om mee te werken aan het Citizens Education Programme, een project om de zwarte bevolking politiek mondig te maken. In beeldende taal, waarbij ze niet alleen de ideeën van ds. King maar ook diens welsprekendheid overgenomen leek te hebben, beschreef

I L

Dorothy Cotton op het college de ontwikkelingsgeschiedenis van de geweldloze beweging die zich centreerde rondom ds. King. Vrij uniek voor een college, bracht zij enige liederen ten gehore die haar voorouders vroeger op de katoenvelden zongen, daarmee de sfeer van de slechte tijden van weleer oproepend. King voerde zijn strijd, zo vertelde ze, altijd onder de leuze: geweldloosheid is de weg en de liefde is het wapen. Hij baseerde zich daarbij op de drie B's: Bible, Boycot en Ballot. Daarmee doelde hij op het evangelie als richtsnoer, het treffen van sancties tegen rassehaters en de registratie van de negerbevolking voor de verkiezingen als de aangewezen middelen in de strijd. Tijdens zijn laatste jaren ging de aandacht van King vooral uit naar de arme mensen van verschillende huidskleur in zijn Poor Peoples Campaign. N a twee of drie bijeenkomsten in het kader van deze campagne is hij vermoord. „Hij voelde aan dat zijn dood naderde," vertelt Dorothy Cotton. King's weduwe nam toen het initiatief tot de oprichting van het in-

Marleen zwaait bijna om

„Ik kan niet precies zeggen wat er aan mankeert," zei de prakticum assistent aarzelend, „maar het lijkt niet op kiezen." Marleen Uil werd bleek als de maan; ze was niet alleen boos maar ook verdrietig: ze had echt vreselijk haar best gedaan op het wasmodel en eigenlijk vond ze het zelf wel een knap gebit. Mistroostig fietste ze naar huis en maakte zo'n verantwoorde eenpersoonsmaaltijd klaar op haar ellendige zolderkamertje. In haar zelf gekozen eenzaamheid begon twijfel aan haar ziel te knagen. Was ze echt wel intelligent en handig genoeg en met voldoende doorzettingsvermogen begiftigd om deze studie tot een goed einde te brengen? Was dit nu het leven dat haar voor ogen had gestaan toen zij, nog in het gemoedelijke Grijpskerk, zich voorstelde hoe zij tezamen met een paar andere jonge enthousiste tandartsen een groepspraktijk in een volksbuurt zou beginnen. Ze droomde nog niet van gebitten, maar een kippeboutje durfde ze nauwelijks nog af te knagen. Zo kun je niet doorgaan, sprak Marleen zichzelf toe. Na het eten ging ze naar een vriendinnetje die haar klaagzang aanhoorde en haar vervolgens meenam naar de bioscoop: La Vie devant soi. De volgende dag vervoegde zij zich op het spreekuur van Grobbink; er waren natuurlijk nog wel een paar andere studentendecanen, maar hem kende ze tenminste en hij was vast niet erger dan de andere. „En wat zou je dan wèl willen?" vroeg Grobbink toen ze hem het probleem had uitgelegd. „Kunstgeschiedenis", zei Marleen vastbesloten. „Tja", zei Grobbink, „dat heeft natuurlijk wel was overeenkomst met tandheelkunde: je moet goed kunnen kijken, goed op je benen kunnen staan en goed kunnen loten. Die overeenkomsten en hun gezond zakelijk inzicht maken tandartsen vaak tot zulke aktieve ktinstverzamelaars . . ." Grobbink hield op; hij begreep dat hij Marleen nu niet kon vermoeien met zijn bespiegelingen over kunst en maatschappij. ,flet komt vaker

1

voor", hervatte hij, „dat de studie in het eerste jaar erg tegen valt. Dat gebeurt echt niet alleen bij tandheelkunde. Zoeven was hier nog een kunsthistoricus . . ." Nu vergat hij even bijna zijn ambtsgeheim. Echt op dreef was hij nog niet vond Marleen. „Kijk", probeerde Grobbink nog eens, „teleurstellingen in de studie krijgt bijna iedereen, soms komt dat omdat je het echt niet kunt, soms omdat je verwachtingen haaks blijken te staan op de realiteit, soms omdat je zelf veranderd bent. Dat aankunnen van de studie kun je na een paar maanden moeilijk meten, hoewel twee linkerhanden een vak

stituut waarvan mrs. Cotton nu in het bestuur zit. Het instituut zou een blijvende herinnering moeten worden aan haar man en zijn idealen.

Nog altijd

bezinning op het toepassen van geweld een noodzakelijke eis. „Geweld is een persoonlijke daad en

Forum slot colleges

aktueel

De beweging voor de actieve geweldloosheid lijkt sinds de dood van King wat geluwd te zijn, niet in de laatste plaats als gevolg van de bereikte resultaten die de negerbevolking in haar strijd heeft bevochten. Voor Dorothy Cotton is het idee van de actieve geweldloosheid echter nog altijd actueel. De bewapeningswedloop en de voortschrijnende technologie maken de kans op langere termijn op het ontstaan van steeds meer dictaturen en repressieve sociale systemen die hun toevlucht zoeken tot geweld veel groter. Daarom is voor elk individu de

dwing je je dan toch om voor jezelf alles eens goed op een rijtje te zetten. Weet je wat, kom over een paar weken nog eens terug, dan hebben we er allebei nog eens over na kunnen denken." Na een paar weken kwam Marleen terug. Ze had erover nagedacht en wist het allemaal niet meer zo zeker. Eigenlijk leek het haar toch wel leuk om tandarts te zijn, maar die studie... Het fantoomboren ging ook al niet geweldig en waar blijf je dan. Marleen en Grobbink hadden een lang en uiterst privacy gevoelig gesprek. We kunnen u dus slechts de uitkomst; ervan melden. Marleen zou nogmaals haar onzekerheden over de studie onder de loep nemen, maar nu in een zogenaamd omzwaaien-stoppen groepje. Dat waren, had Grobbink haar uitgelegd, gespreksgroepen waarin onder begeleiding van een studenten-

als tandheelkunde, of biologie, natuurlijk wel erg lastig maken. Wat je verwachtingen betreft, of je veranderde verwachtingen, van je studie of van jezelf, dat is natuurlijk iets wat heel langzaam vorm krijgt. Als je er zeker van bent dat je weg wilt uit tandheelkunde, moet je je maar eens goed gaan oriënteren over wat je wel wilt. Ik zal je een boekje meegeven. Maar eerlijk gezegd denk ik dat je nu in een plotselinge opwelling handelt. Misschien moest je er toch nog maar eens goed over nadenken en er over praten met andere mensen. Ook als ze niks verstandigs terug zeggen.

|

decaan en een studentenpsycholoog, die zaken besproken werden waar Marleen nu zo mee zat. Geen therapie! waarschuwde Grobbink, we zijn heel pragmatisch bezig, gericht op het bepalen van een keuze. Intussen ging Marleen verder met haar voorbereidingen voor de eerste tentamenronde. Vol spanning wachten we af. Om toch nog met een opwekkend bericht te eindigen: een vriend van de vriend van een vriendin van Marleen had zelfstandige woonruimte gevonden. Marleen kon zijn kamer, die aan alle eisen voldeed, overnemen. Dat deed ook de rest er wat zonniger uitzien.

ontwikkelingsproblematiek

Het laatste gedeelte van de hoorkolleges ontvdkkelingsproblematiek is gericht op de vraag hoe men veranderingen in de samenleving tot stand moet of kan brengen. Dr. J. M. Pluvier heeft in een eerder kollege gesproken over „revolutie in de praktijk, met als casestudy Vietnam", terwül Mrs. Dorothy Cotton in -haar lezing de nadruk legde op verandering d.m.v. aktieve geweldloosheid, dit toegespitst op de stuatie in de V.S., waar zö werkzaam is aan het Martin Luther King, jr. Center of social change (Atlanta). Deze beide visies, verandering door geweld of aktieve geweldloosheid worden nog sens tegenover elkaar gezet in een forum op donderdag 14 december a.s. van 11.15-13.00 uur in zaal 4A-00 van het Hoofdgebouw van de VU. Aan dit forum nemen deel: Prof. Dr. J. de Graaf, emeritus hoogleraar Ethiek te Utrecht en jarenlang voorzitter van Kerk en Vrede; Drs. E. A. Huisman, voorzitter Stichting Voorlichting Aktieve geweldloosheid; Dhr. Esau de Plessis, Zuid-Afrika aktivist, theoreticus en voorstander \ a n de klassestrijd en revolutie; Dr. J. M. Pluvier, lector aan de i;niversiteit in de moderne geschiedenis van Zuid-oost Azië, voorzitter van het Komitee Indonesië. \ oorzitter van dit forum is dr. J. P. Feddema, verbonden aan de vakgi oep Niet Westerse Sociologie VU. Bovengenoemd forum is voor alle belangstellenden toegankelijk. Nadere inl. Anneke Svoboda, Hoofdgebouw VU, kamer 2A-18, telefoon 548260Ü.

DIKS Autoverhuur bv

^

(B.M.)

Verandering door revolutie of aktieve geweldloosheid

Advertentie

De Merkwaardige Lotgevallen vandeFamilieUü V

De diskussie over verandering door middel van geweld of aktieve geweldloosheid wordt binnen de kursus ontwikkelingsproblematiek voortgezet op het forum van 14 december aanstaande (11.15-13.00 uur, zaal 4A-00 Hoofdgebouw).

V. Ostadestraat 27,8, Amsterdam-(Z). Telefoon 714754 en 723366 Fil. W. de Zwijgerlaan 101 Telefoon 183767 400 nieuwe luxe- en bestelwagens waaronder: FORD - VW - SI MCA - OPEL NIEUWE . MERCEDES VRACHTWAGENS TOT 26 M3 EN 5 TON (groot en klein rijbewijs) Lage prijzen en studenten 10 procent korting

De eerste vier afleveringen van deze boeiende belevenissen van de familie Uil verschenen in Ad ValVas van 29 sept. (nr. 5), 13 okt. (nr. 7), 3 nov. (nr. 10) en 1 dec. (nr. 14). Knip ook deze uit en bewaar die.

Redaktie-adres: De Boelelaan 1105 of Postbus 7161 Amsterdajn, telefoon 0205484330. B.g.g. 5482671. Redaktie: J a n v a n der Veen (hoofdr e d a c t e u r ) . J a a p Kamerling, Mathilde van Amstel (redalctie-assistente). Medewerking: J o h a n de Groot, B a r t Muysson, W a r n e r Bruins Slot, Hans de Boer, Cok de Zwart Rob Meerhof, Hans Schumacher, Martin Hetebrij en (niet-red.) Dienst Pers en Voorlichting. Fotografen: M a r k van Dorp ( A V O , E d u a r d de K a m , P e ter Wolters ( A V O . Tekenaars: F r a n s Vera, Rob Razoux Schultz. Advertenties: J. G. Duyker, Oostvierdeparten 50, 8392 X T Boyi. Tel. 05612-541. G.U.P.D. De redaktie werkt met alle andere universitelts- en hogeschoolbladen, op d a t v a n de Nijmeegse universiteit na, s a m e n in de stichting Gemeenschappelijke Universitaire Persdienst ( G U P D ) . Kopq, niet bestemd voor de mededelingenrubriek, moet (getypt) uiterHik m a a n d a g morgen 10 u u r binnen zijn. Adjes: Max. 30 woorden. Kosten ƒ 6,—. Opgave voor m a a n d a g 10 u u r kamer 1 D-08 VUhoofdgebouw. K o n t a n t e b e taling. Alleen voor VU-personeel en -studenten. Produktie: R a n d s t a d Handelsdrukkerij, Aalsmeer (Perscombinatie).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen