Ad Valvas 1978-1979 - pagina 470

AD VALVAS — 15 JUNI 1979

Initiatiefgroep

van TAS-vrouwen

opgericht

Vrouwenstrijd op VU gestimuleerd door suksesvol kongres

wen en over hun weerbaarheid. Op de bijeenkomst werd er nog eens op gewezen, dat naar verhouding erg veel vrouwen op de VU in de lagere beroepen zitten (huishoudelijk personeel, typistes, telefonistes, administratief medewerksters, laboranten en analistes). Er wordt, vond men, door diensthoofden ook te weinig gewezen op de mogelijkheden voor kursussen in de baas z'n tqd en als je een kursus gelopen hebt resul-

Met het suksesvolle Vrouwenkongres, dat het Interfacultair Vrouwen Overleg vorige week op de VU heeft gehouden lijkt de vrouwenstrijd op de VU een nieuwe fase te zijn ingegaan. Ondanks het nogal ongunstige late tijdstip van het kongres (de organisatoren werden van het kastje naar de muur gestuurd) namen enkele honderden vrouwen aktief deel aan het kongres door het bezoek aan de lezingen, en de diskussies in de kleinere groepen. De strijdbare accenten werden nog eens extra gelegd door het optreden van diverse vrouwenkoren, waaronder de Krimpvrijc Vrouwen en het groots opgezette Vrouwenfeest op Uilenstede staalde woensdagavond nog eens de onderlinge gevoelens van solidariteit. Nieuw is, dat er nu ook een initiatiefgroep van TAS-vrouwen is opgericht, die het vrouwelijk personeel van de universiteit gaat activeren om tot een TAS-vrouwenoverleg te komen. Rieteke Otten zei mij na afloop van het kongres, dat het toch eigenlijk bespottelijk is, dat het zo moeilijk is op de VU vrouwenstudies in het studiepakket opgenomen te krijgen. Op de UvA is de medewerking aanzienlijk beter. Ze waarschuwde echter ook voor een soort modernistische houding onder docenten, die wat vrouwenstudies erbij wel grappig vinden maar toch eigenlijk vinden, dat het er niet echt bij hoort. Op veel faculteiten bestaan ook op de VU nu vrouwengroepen maar in totaal is er nog maar één medewerkster aangesteld die wat met vrouwenstudies mag doen (bij geschiedenis met als thema: vrouwen en vakbeweging). Bij de UvA zijn, zo vertelde Marie Louise Boel in haar lezing, na veel strijd medewerksters vrouwenstudies aangesteld bij opvoedkunde en sociologie terwijl de vrouwenstudies daar zijn georganiseerd rond de afdeling vrouwenstudies van sociale wetenschappen, die wordt bevrouwd door twee medewerksters vrouwenstudies, een sekretaresse en een kandidaats-assistente. Deze afdeIjng funktioneert in feite als de motor van de vrouwenstudies op de UvA zeker op de faculteiten waar nog geen vrouwenoverleg is. Zo'n centrale afdeling vindt Marie Louise een goed startpunt voor vrouwenstudies omdat het onderwijs en onderzoek hiervan multidisciplinair moeten zijn. Op deze afdeling worden de vrouwen bovendien niet geremd door een traditionele organisatie van onderwijs en onderzoek. Om de integratie van vrouwenstudies te bevorderen worden er bij sociale wetenschappen introduktieprogramma's vrouwenstudies voor de hele faculteit gegeven met hijvakstatus voor prekandidaatsstudenten. Hiervoor is erg vee! belangstelling: er is nu al een wachtlijst voor het programma voor volgend jaar.

Advieskommissie CvB op UvA

voor

De UvA-vrouwen willen in elke subfaculteit een medewerkster vrouwenstudies aangesteld krijgen. Op universitair nivo zijn de studentes van alle faculteiten vertegenwoordigd in het werkverband Vrouw en Universiteit (vergelijk het IVO op de VU) en het college van bestuur heeft een advieskommissie ingesteld, die tot taak heeft het CvB te adviseren over maatregelen ter bevordering van het onderwijs en onderzoek naar de positie van vrouwen, deelname van vrouwen aan het hoger onderwijs, verbetering van werksituatie en vertegenwoordiging, de rechtspositie van vrouwelijk personeel aan de UvA en maatregelen ter voorkoming van studievertraging en afvallers onder vrouwelijke studenten. Zo langzamerhand worden, zo meende Marie Louise, op de UvA vrouwenstudies als een serieuze zaak beschouwd. Ook de TAS-vrouwen zijn op de UvA georganiseerd; in het vrouwenoverleg TAS en daaraan gelieerd de groep Vrouwen Opleiding en Training. Zij zetten zich in voor de verbetering van de positie van TAS-vrouwen en organiseren regelmatig studiedagen over diverse onderwerpen. Ze hebben ook een eigen tijdschrift: de TAS-krant. De werkgroep Vrouwen Opleiding en Training ontstond in 1976 uit een cursus van het buro Opleiding en Training speciaal voor vrouwen. Er

Jaap

Kamerling

volgden meer cursussen o.a. met assertiviteitstraining, waarna het vrouwenoverleg startte. Er kwamen subwerkgroepen; de werkgroep ombudsvrouw, die de vrouwen op de UvA willen hebben, de werkgroep rechtspositie, een studiegroep etc. Er is intussen een forum geweest, waar de bonden en het CvB ook hun belangstelling toonden en waar het CvB ook toezegde iets te doen aan de lage inschaling van TASvrouwen en ze uit de schalen 2 en 1 te halen. (Op de V U zit het huishoudelijk personeel in schaal 3, waarvan ruim tweederde uit vrouwen bestaat). Ook zijn er op de UvA al verschillende themadagen voor TAS-vrouwen georganiseerd o.a. een over VIouwen en hun bestuurlijke taken: het blijkt in de praktijk erg moeilijk om TAS-vrouwen in bestuurlijke funkties te krijgen.

Aafke

Komter

op

Een beeld van de informatiemarkt

TAS-vrouwen Op de bijeenkomst van TAS-vrouwen aan de V U bleek men ook wel te voelen voor een speciale cursus voor vrouwen. Er werd een initiatiefgroep opgericht, die TAS-vrouwen gaat motiveren om mee te doen aan een op te richten TASvrouwenoverleg. Op de eerstvolgende vergadering op 27 juni (in kamer OE-61 van 12-2 uur) wordt besproken of er op de V U behalve een TAS-vrouwenoverleg ook een kursus voor vrouwen moet komen. En verder of er ook hier werkgroepjes van de grond moeten komen over bv. de rechtspositie van vrou-

Vrouwenkongres:

'Ophouden mannen te behandelen alsof hun ego van porselein is' „Wlien you are happy, I am happy". Deze kreet zag Aafke Komter, de tweede spreekster op het Vrouwen-kongres onlangs op de jutetas, die bungelde aan de fiets van een meisje. Een zin, die regelrecht past in de ideologie over vrouwen als afgeleide wezens, wier geluk afhankelijk is van dat van anderen, wier identiteit ten onder gaat in het verzorgen van anderen: hun sukses is haar sukses, hun geluk is haar geluk. Uit veel onderzoekingen is verder gebleken, dat stereotiepe mannelijke kenmerken zoals kompetentie, besluitvaardigheid, intelligentie, leiderschap, ambitie en rationeel zijn hoger gewaardeerd worden dan stereotiepe vrouwelijke kenmerken als emotionaliteit, inlevingsvermogen, intuïtie en expressiviteit. Het mannelijk ideaalbeeld is wenselijker in het algemeen, het vrouwelijk stereotiep is wenselijk voor vrouwen maar minder wenselijk in het algemeen, zo blijkt ook uit het onderzoek (o.a. van Mc. Kee, Sheriffs, Rosenkrantz). Zolang vrouwen nog als „ander" gedefinieerd worden (S. de

Beauvoir in de Tweede Sekse) d.w.z. als afwijking van de norm, zullen zij altijd als minder beschouwd worden. Er steekt in feite een dubbele moraal in het uitgaan van een algemeen ideaalbeeld voor de mens waarmee dan de man wordt bedoeld, en een apart ideaaltype voor vrouwen. Dit verklaart volgens Aafke ook het verzet van mannen tegen de poging van vrouwen om meer „gelijk" te worden ten koste van de „ander", die ze waren. Zij worden minder „vrouwelijk" en dat is vervelend want het betekent, dat ze minder aantrekkelijk worden.

tijdens het

Vrouwenkongres.

teert dat vrijwel niet in promoties. Overigens meende men dat de studie- en promotiemogelijkheden voor vrouwen überhaupt gering zijn. Over de lage inschaling lichten we nog even uit het sociaal jaarverslag van de VU, dat bijna een kwart van de vrouwen (21%) op de VU een inkomen heeft tot modaal (ƒ 25.850) tegen slechts 6 procent van de mannen. Over het personeelsreglement werd tenslotte ook nogal geklaagd. Een man, wiens vrouw ziek wordt kan speciaal verlof krijgen, een vrouw daarentegen, wier man ziek wordt, krijgt geen verlof om haar man op te vangen. Gehuwde vrouwen horen immers niet te werken.

minder dienstbaar en minder beschikbaar. Niet alleen uit onderzoek blijkt, dat „vrouwelijkheid" minder is dan , mannelijkheid", je ziet het, zo stelt Aafke, dagelijks om je heen. De privé-sfeer van het gezin (het domein van de vrouw) is minder belangrijk dan het openbare leven. Pas daar kunnen mannen zich ontplooien, daar wordt aan politiek gedaan, wordt kuituur gemaakt, de wetenschap bedreven. Achter dit toneel van het wereldgebeuren zit in de coulissen het gezin, dat funktioneert als een noodzakelijke ondersteuning van het geheel. Geen man kiest vrijwillig voor het huisvrouwschap. Geen wonder, het is een maatschappelijk niet bijzonder gewaardeerd beroep waaraan je geen enkele status ontleent.

'Emotionele werk' voor mannen

ook

In haar slotopmerkingen wees Aafke op de opvatting van drie feministische schrijfsters nl. dat het wezenlijk i s voor de ondergang van de patriarchale kuituur, dat ook mannen zich gaan bezig houden met het „emotionele werk". „Dat betekent, dat we een andere manier moeten vinden om van ze te houden," zegt Rich in „Of woman born". „Het betekent, dat we moeten ophouden met ze te prgzen en dankbaar te zijn als zij het doen. Het betekent, dat we moeten ophouden mannen te behandelen alsof hun ego van porselein is, of het behoud van een mannelijk ego ten koste van een gelijke relatie zelfs maar wenselijk is. Het betekent verder, dat we van mannen gaan verwachten, net ais we dat van vrouwen doen, dat ze zich kunnen gedragen als onze gelijken zonder bejubeld te worden of zonder „uitzonderlijk" gevonden te worden. En dat we hun de traditionele scheiding tussen „werk" en „liefde" weigeren. De verandering, die deze Amerikaanse schrijfsters beogen, heeft betrekking op het opheffen van de scheiding en hiërarchische relatie tussen gezinssfeer en het openbare leven, tussen liefde en werk.

Strip en Zipper, Vrouwenkongres.

twee

vrouwen-clowns r

tijdens hun optreden

op het Ze openen de ogen voor de revo-

Geldt ook voor mannen

Soms 'onaardig' moeten zijn In haar lezing ging Marie Louise Boel onder meer in op de problemen, die er kleven aan het werken met gemengde groepen bij het opzetten van Vrouwenstudies. Vrouwenstudies, zo betoogde zij, gaan uit van de onderdrukking van vrouwen en hebben, behalve het overdragen van kennis ook tot doel vrouwen bewust te maken van haar eigen onderdrukking. Om dit te bereiken wordt er uitgegaan van de eigen ervaringen van vrouwen en die eigen ervaringen zullen in een gemengde groep niet zo makkelijk worden uitgesproken, ook omdat mannen hen vaak niet laten uitpraten, wat zou pleiten voor ongemengde groepen. Dat argument kunnen we ons wel indenken maar Marie Louise vervolgt dan, dat zo die ervaringen al uitgesproken worden ze toch niet herkend worden door de mannen in de groep omdat het niet hun ervaringen zouden zijn. In het beste geval zo zegt ze verder, zullen mannen zich realiseren dat ze onderdrukkers zijn en zich schuldig gaan voelen. Ik heb het gevoel, dat Marie Louise hier toch wel behoorlijk generaliseert. Ze lijkt hier wel van een erg uniform manbeeld uit te gaan. Alsof er geen mannen zouden zijn, die het net als veel vrouwen moeilijk hebben met bijvoorbeeld hun funktioneren in groepen. In de groepsdynamica zijn toch begrippen als de „zwijger", de „beamer" etc. welbekend. De machts- en gezagshiërarchie in groepen loopt duidelijk door de seksen heen. Waarom zouden dan heel wat mannen zich niet kunnen herkennen in de ervaring van onderdrukking van veel vrouwen 'tijdens hun funktioneren in groepen omdat anderen (mannen en zelfs ook wel eens vrouwen) teveel domineren. Hoeveel mensen laten zich niet onderdrukken door de diskussietrucs van andere menHet is heus niet zo, dat alleen vrouwen hier onderdrukt worden. Veel mannen zullen zich dus op dit punt zeker geen onderdrukker voelen en zich met name de positie van vrouwen in groepen kunnen indenken. Voor hen gelden hier vrijwel identieke ervaringen en ook voor hen geldt, dat ze, soms tegen hun natuur in, „onaardig" (zie de lezing) moeten optreden om dominanten te weerstaan. Natuurlijk zijn er ook genoeg seksespecifieke ervaringen (het moederschap om maar wat te noemen) maar zelfs ten aanzien daarvan moet inleveringsvermogen bij de man voor mogelijk worden gehouden. (J.K.)

lutionaire mogelijkheden,, die het gevolg zouden kunnen zijn van een situatie waarin koesteren en moederen even vanzelfsprekend voor mannen als voor vrouwen zouden zijn.

Moederen Voorlopig, zo vreest Aafke, zal de weerstand hiertegen nog wel groot zijn. Veel mannen zullen weliswaar met meer openlijk toegeven, dat ze vinden, dat het moederschap de natuurlijke taak voor uitsluitend vrouwen is maar toch blijk geven van een grote weerstand tegen verandering, juist in de sfeer van de reproduktie, alles wat samenhangt met moederen, zorgen, huishouden, de kwaliteit van het bestaan. Een verVERVOLG OP PAGINA 15

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen