Ad Valvas 1978-1979 - pagina 417

AD VALVAS — 11 MEI 1979

Voor ingrijpende zal onvermijdelijk

veranderingen is onvoldoende bestuurlijke gang van zaken

aanleiding en aankondiging verlammen

ervan

Demokratische WUB-struktuur in takt laten, reageert pre-advies AR afwijzend op Polak De demokratische bestuursstruktuur van de universiteiten en hogescholen moet in hoofdzaak zo blqven als die in de destijds als experiment opgezette Wet Universitaire Bestuurshervorming (WUB) is geregeld. Voor ingrijpende wijzigingen in de bestaande bestuursorganen en in de verdeling van de bevoegdheden is onvoldoende aanleiding. Als in het (voor)ontwerp van wet voor een definitieve regeling van de bestuursstruktuur in 1982, wanneer de WUB afloopt, belangrijke veranderingen worden aangebracht zal dat onvermijdelijk een verlammende invloed op de bestuurlijke gang van zaken hebben. Dat zegt de Commissie Evaluatie WUB van de Academische Raad in haar preadvies aan de raad. De commissie, naar haar voorzitter prof. mr. H. H. Maas, de commissie-Maas genoemd, bestrijdt hiermee de hoofdideeën van de commissie-Polak. De laatste, in 1972 ingesteld om de WUB te evalueren, pleitte in maart in haar eindrapport „Gewubd en gewogen" voor sterkere besturen en het terugdringen van de demokratische rol van fakulteitsraden en de universiteitsraad (meerderheid van het wetenschappelqk personeel in vaste dienst op alle niveaus). Dit omdat de huidige bestuursorganisatie te licht werd bevonden. De volgens de cie-Polak erin aanwezige gebreken zouden de oorzaak zijn van een praktijk van voortdurende machtsstrijd en langdurige konflikten. De commissie-Maas zegt daartegenin dat de verzamelde evaluatiegegevens lang geen algemene gelding hebben en ook anders kunnen worden geïnterpreteerd. „Vooral omdat moeilijk valt uit te jnaken welke gesignaleerde knelpunten aan de wettelijke struktuur toegerekend moeten worden dan wel bijv. als verkeerde bestuursgewoonten beschouwd moeten worden." De bestuurskracht wordt binnen het wettelijke raam voornamelijk bepaald door de bestuursgewoonten en gedragspatronen en daarnaast ook in zeer belangrijke rriate door de voor de universitaire bevolking kenmerkende kritische en' onafhankelijke houding van bestuurden tegenover bestuurders, aldus Maas

den, zodat het resultaat mee besproken kan worden als de universiteitsraad dinsdag 12 juni over de visie van de cie-Polak gaat diskussiéren. Het andere bestaat uit een enquête onder personeel en studenten, waarvan de uitslag echter pas in september of oktober bekend zal zijn, zodat die pas kan gaan meewegen bij de bestudering van het voorontwerp van wet. Beide onderzoeken, waarin ongeveer dezelfde

wing" bereid zouden zijn dan anderen." En dat is niet te verwezenlijken zonder de universitaire demokratie geweld aan te doen. De cie-Polak heeft als voorbeelden van het gebrek aan vernieuwingsgezindheid genoemd de herstrukturering/herprogrammering van het onderwijs en de opbouw van een fakultair en universitair onderzoekbeleid. De commissie-Maas vindt dat de universiteiten overigens wel hebben laten zien over innovatief vermogen te beschikken. Immers, de meeste hebben kans gezien om het onderwijs bij een sterk groeiend aantal studenten en relatief krappere middelen toch op een behoorlijk peil te houden. Bn dat heeft op alle niveaus de nodige hoofdbrekens gekost. De eie-Maas betreurt het dat de cie-Polak dat blijkbaar over het hoofd heeft gezien.

Ongegrond De cie-Maas ziet niet in waarom het wetenschappelijk personeel in vaste dienst ook een meerderheidspositie in fakulteitsraden en de universiteitsraad zou moeten krijgen,

Academische

Er zijn twee eigen onderzoeken op touw gezet. Eén langs de bestuurlijke lijn, waarbij een oordeel van fakulteiten en centrale diensten wordt gevraagd en dat deze maand naar verwachting afgerond zal wor-

Prof. mr. H. H. Maas, voorzitter van de AR-commissie Evaluatie WUB. vragen worden gesteld, worden verricht door het Instituut voor Sociaal-Wetenschappelijk Onderzoek (ITSWO) aan de VU.

Vernieuwingsgezindheid Het bezwaar van de cie-Polak dat de universiteiten door de WUBstruktuur tekortschieten als het om vernieuwingen gaat, te weinig „innovatief vermogen" ontwikkelen, mag volgens de cie-Maas geen aanleiding zijn om de zaak dan maar heiemaat om te gooien. „Ook een daadkrachtig en slagvaardig bestuur kan tot besluiten komen die in de ogen van anderen niet beantwoorden aan de eisen van de tijd.' „Men lijkt de verkeerde weg op te gaan door de bestuurskracht van een organisatie af te meten aan de eigen opvattingen over wenselijke of onwenselijke resultaten van de besluitvorming. Dat kan maar al te gemakkelijk leiden tot de wens, de bestuursorganen te bemannen met personen die eerder tot „vernieu-

„EUROMED" Medische Instrumenten

Praktijkinrichtingen voor artsen. Roerstraat 46 — Telefoon 020-736195

1078 LR

Amsterdam

Medische instrumenten. Diagnostische apparatuur van Heine en Welch — Allyn, Bloeddrukmeters, Stethoscopen voor gebruik bij volwassene ook speciale stethoscopen voor gebruik in de kindergeneeskunde. Praktijkinrichtingen.

Raad

De commisie-Maas doet slechts summiere uitspraken over het voorstel van de cie-Polak om de Academische Raad de mogelijkheid te geven voor alle universiteiten bindende besluiten te nemen. In beginsel vindt zij dat dat voor bepaalde terreinen mogelijk moet worden gemaakt. Welke terreinen dat moeten zijn en welke bevoegdheden de AR zou moeten krijgen kan echter pas nader worden bepaald wanneer inzicht is verkregen in het stelsel van planning, begroting, financiering en allocatie dat in de wet zal moeten worden neergelegd.

CS.

Dat de slagvaardigheid van bestuurders en besturen groter zou kunnen zijn, is een wens die de commissie-Maas met de commissiePolak deelt. Maar om behalve wat strukturele tekorten van de WUB te proberen ook de voornaamste verkeerde bestuursgewoonten met de nieuwe wet te lijf te gaan, zoals de cie-Polak lijkt te doen, vindt de AR-commissie een illusie. Ook al is een wet zo zorgvuldig mogelijk geformuleerd, dan nog blijf je afhankelijk van de praktijk (bijv. weinig konstruktieve diskussies). Overigens is de commissie-Maas, yvaarin elke universiteit en hogeschool met één lid is vertegenwoordigd, het er wel mee eens dat in de nieuwe wet voorzieningen moeten worden getroffen om de gevolgen van een verkeerde of onbevredigende bestuurspraktijk zo nodig te kunnen korrigeren. Het preadvies van de commissieMaas vormt de grondslag van de uiteindelijke beoordeling van de Academische Raad, die de voorstellen van de cie-Polak op 29 juni gaat bespreken. De universiteiten en hogescholen hebben tot ongeveer half juni de tijd om er op te reageren en eventuele amenderingsvoorstellen in te dienen. Het standpunt van de Academische Raad kan zo nog door de minister worden meegenomen bij de voorbereiding van het in september verschijnende voorontwerp van wet. De VU wil een zo gefundeerd mogelijke inbreng leveren. Daarom zijn personeel, studenten en bestuurders uitgenodigd om hun mening over het funktioneren van de WUB te geven.

vallen ook van het niet-w.p. in het vakgroepbestuur zitten. En als het kleine vakgroepen zijn, moet het mogelijk zijn van de meerderheidsregel af te wijken. Ook wijst de commissie-Maas in haar preadvies de wens van de ciePolak af het college van bestuur afgezien van de rector magnificus, die qualitate qua in het CvB zit door louter beroepsbestuurders te doen bemannen. Grondige kennis van de universiteit, zo voert de commissie-Maas o.a. aan, is voor CvB-leden evengoed belangrijk. Dat voor de definitieve wetgeving als grondslag moet worden genomen dat de universiteit een massale en complexe doelorganisatie is waarin het professionele karakter overheerst, vindt de commissieMaas onterecht gezien de zeer uiteenlopende opvattingen daarover. Bovendien heeft het zgn. Meningenonderzoek, een ander onderzoek in het kader van de WUB-evaluatie, waarin de universitaire bevolking kon zeggen hoe zij over de WUBpraktijk dacht, dat nog eens aangetoond. Daarom is het volgens Maas CS. beter om daarover bij de nieuwe wetgeving zo neutraal mogelijk over te blijven. ^

Studenten speciale korting.

zoals dat volgens de WUB voor vakgroepbesturen geldt. De veronderstelling dat leden van het wetenschappelijk personeel in vaste dienst grotere bestuurskwaliteiten zouden bezitten dan andere vertegenwoordigers van de universitaire bevolking steunt nergens op. Met name in het zgn. Struktuuronderzoek, één van de in het kader van de WUB-evaluatie gehouden onderzoeken, waarin het verloop van het bestuursproces werd nagegaan, is niets voor de juistheid ervan gebleken. Gezien de taken van de universiteitsraad is een dergelijke meerderheidspositie daarin niet te rechtvaardigen en onlogisch. Ook zou dit volgens de commissie-Maas gelden voor een meerderheidspositie van het hele wetenschappelijke personeel. De diversiteit en algemeenheid van in de universiteitsraad te behandelen onderwerpen, zoals bestuurs- en kiesreglement, studentenvoorzieningen, ontwikkelingsplannen, financiële schema's, begrotingen e.d., staan dit in de weg. Ook voor de fakulteitsraad is zo'n meerderheidspositie ongewenst. Dat zou volgens de commissie-Maas „de invloed op de fakulteitsraadsbesluiten van het wetenschappelijk personeel in tijdelijke dienst, het nietwetenschappelijk personeel en de studenten onevenredig beperken". Terwijl er voor die invloed alle reden is. Weliswaar is de commissie-Maas, evenals de cie-Polak, voor handhaving van een meerderheidspositie van het wetenschappelijk personeel in vaste dienst in de vakgroepbesturen, maar slechts „in grote lijnen". Volgens haar moeten in elk geval ook leden van het w.p. in tijdelijke dienst, studenten en in sommige ge-

Al met al meent de commissieMaas dat aan de WUB-evaluatie, zoals die in het eindrapport van de commissie-Polak zijn weerslag heeft gevonden, „slechts een beperkte betekenis" kan worden toegekend. En voor het daarop door Polak CS. gebaseerde verlanglijstje voor de toekomstige wetgeving bestaat verder in het algemeen onvoldoende grondslag. (J. v. d. V.)

In Broodje

Universiteiten positief over wetenschappelijke rekenkamer als publieke kontrole De Commissie Evaluatie WUB van de Academische Raad, waarin van elk van de dertien universiteiten en hogescholen een vertegenwoordiger zitting heeft, staat positief tegenover het idee van een „wetenschappelijke rekenkamer", waarin publieke verantwoording van het universitaire doen en laten wordt afgelegd. Dat schrijft zij in een aanhangsel bij haar preadvies over de voorstellen van de commissiePolak. De suggestie voor een „wetenschappelijke rekenkamer!' als een college van deskundige buitenstaanders is gedaan op het in maart gehouden algemene symposium over de WUB in Amersfoort. Overweging daarbij was dat de invoering van zo'n instituut eraan kan meewerken het huidige systeem van gedecentraliseerde bestuursorganisatie voor de universiteiten in takt te houden. De universiteiten en hogescholen zouden, volgens de cieMaas, zelf, met name op het niveau van de fakulteiten, initiatieven kunnen nemen om hun aktiviteiten jaarlijks ter publieke diskussie te stellen tegenover buitenuniversitaire belanghebbenden. Beoordeling en kontrole door een „wetenschappelijke rekenkamer" en die binnen de instellingen zelf zullen elkaar kunnen aanvullen. Aangenomen mag worden, aldus de commissie, dat negatieve beoordelingen door zo'n rekenkamer tot zelfkorrektie bij de betrokkepen binnen de instelling zullen leiden. Als dat niet het gevolg zou zijn, zouden hogere bestuursorganen op gezag van de rekenkamer kunnen optreden. Overigens meent de commissie-Maas dat de opbouw van een wetenschappelijke rekenkamer wel enige jaren zal vergen. (J.v.d.V.)

Film

Die veriohrene Ehre der Katharina Blum Op woensdag 16 mei aanstaande, om 12.30 uur in KC-07, Broodje Film. Die Verlorene Ehre der Katharina Blum, is een film van Volker Schlöndorf. Katharina Blum is gescheiden en woont alleen in een flat. Op 'n carnavalsfeestje komt zij' in aanraking met Ludwig Gotten, die anarchist is. Hij brengt de nacht bij haar door. De politie heeft hem geschaduwd en doet een inval in de flat. Ludwig is verdwenen. Katharina wordt ervan verdacht, eveneens tot de anarchisten te behoren. Behalve de politie gaat ook het sensatieblad „Die Zeitung" zich met de zaak bezighouden. Werner Tötgess, een journalist van dit blad, heeft niet de geringste scrupules. Het verleden van Katharina Blum wordt uiteengerafeld. Tötgess interviewt zelfs haar moeder, die op sterven ligt. Als Ludwig ten slotte door de politie gevonden wordt nodigt Katharina Tötgess op haar flat uit. Daar schiet zij hem dood. De begrafenis van de sensatie-journalist wordt een grootse plechtigheid. Aan het graf houdt de direkteur van de krant een huichelachtig toespraakje. Tötgess wordt tot martelaar van de persvrijheid uitgeroepen. De film is gebaseerd op de gelijknamige novelle van Heinrich Böll. Hij schreef deze novelle in 1971 als reaktie op zijn eigen ervaringen

met de journalistiek van de beruchte „Bild-Zeitung". Böll blijkt een profetische blik gehad te hebben want in steeds scherpere vormen zijn terrorisme, heftige tegenaktie van de politie en een op de spits gedreven sensatie-journalistiek, die spekuleert op de angsten van de bevolking, de Westduitse Bondsrepubliek blijven teisteren. De film is vlot en vakkundig gemaakt. Spanning en politieke aktualiteit gaan hier samen. Overtuigend spel van Angela Winkler, die de rol van de tot het uiterste gedreven Katharina Blum vertolkt.

Oproep getuigen Op donderdag 2 november 1978 vond te ca. 13.30 uur voor de klapbomen bij het provisorium (tandheelkunde) een aanrijding plaats tussen een achteruit rijdende grijze Mercedes en een groene Toyota. Na deze aanrijding parkeerden beide chauffeurs de auto's op de stoep aan de Boelelaan voor het provisorium om een en ander te regelen. Zij die hiervan getuige waren worden dringend verzocht zich in verbinding te stellen met A. Burggraaf, tel. 548 36 50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen