Ad Valvas 1978-1979 - pagina 131

AD VALVAS — 3 NOVEMBER 1978

7

Belgische studenten staken tegen verdubbeling inschrijvingsgelden In het bezuinigingsplan van de Belgische regering, zoals dat is vervat in de Anti-crisis wet van 5 augustus 1978, is ondermeer bepaald dat de beide ministeries van Nationale opvoeding (het Belgische departement van onderwtjs is opgesplitst in een Franstalige en een Nederlandstalige sector) in 1978 2 procent op hun budget zouden moeten bezuinigen. Regeringsmaatregelen ter nitvoering van het bezuinigingsplan kunnen, aldus de Anti-crisiswet, hg volmacht worden genomen, d.w.z. zonder het parlement over iedere afzonderigke maatregel te raadplegen. Op 1 september verscheen daarop het Koninklijk besluit, waarbij (als één van de bezuinigingsmaatregelen) de inschrijvingsgelden werden verhoogd van 5000 naar 10.000 frank. Een maatregel die zowel de Vlaamse minister van Nationale opvoeding, de socialist Jef Ramaekeis, als zijn francofone collega Michel invoerden. Miche! ging echter nog verder; hij schafte ter wille van meerdere bezuinigingen het recht op studiebeurzen af voor studenten die de zogenaamde tweede cyclus van het hoger onderwijs volgen (het Belgisch hoger onderwijs kent twee cycli, waar binnenkort een officiële derde aan zal worden toegevoegd: de eerste cyclus van over het algemeen twee jaar, waarin men een kandidaatsdiploma kan verwerven, en een tweede cyclus van — eveneens over het algemeen — twee jaar, waarin men het licentiaat kan behalen — red.). Die maatregel geldt nog niet voor de Vlaamstalige universiteiten, hoewel hij wel duidelijk in overweging is. Zo had minister Ramaekers in het Wetsontwerp betreffende de budgettaire voorstellen 1977-1978 van oktober vorig jaar het plan laten opnemen, studiebeurzen niet langer als een recht voor bepaalde categorieën studenten op te vatten, maar deze „financiële tegemoetkoming een facultatief in plaats van

Gerbrand 9

Feenstra (GUPD)

zen actievoerende Belgische studenten, dat de verhoging van de inschrijvingsgelden niet de enige bezuinigingsmaatregel zal blijken, die hun rechtstreeks treft. Ramaekers zou binnenkort wel eens het voorbeeld van zijn Franstalige collega kunnen gaan volgen.

Geen bezuinigingsmaatregel De verhoging van de inschrijvingsgelden wordt van de kant van het ministerie van Nationale opvoeding overigens niet als een bezuinigingsmaatregel gezien. Zo verklaarde de kabinetschef van minister Ramaekers, de heer Colenbunders, op 30 augustus in een toespraak aan de Katholieke universiteit Leuven, dat de verhoging van het inschrijvingsgeld „niet als een bezuinigingsmaatregel beschouwd mag worden", omdat „het bijkomend gedeelte van deze inkomsten ten goede komt aan de werking van de universiteiten". Met andere woorden: de extra inkomsten uit de verhoogde inschrijvingsgelden komen

Wj zijn het beu, kotsbeu' een verplichtend karakter" te geven. Het stelsel van studiebeurzen zou aangevuld dienen te worden met een stelsel van studieleningen, waarbij bij Koninklijk besluit zou worden bepaald wie voor een beurs iu aanmerking komt, en wie een lening zou moeten afsluiten. Het plan is later uit de begroting geschrapt en ter overweging doorgeschoven aan de Vlaamse Kultuurraad, het orgaan, dat over een aantal onderwijszaken zeggenschap is toegekend. Deze raad heeft tot nu toe nog geen advies over de kwestie uitgebracht. Niettemin vre-

ten goede aan de universiteit. Volgens de actievoerende studenten een poging van het ministerie om het gat te dichten, dat door een andere bezuinigingsmaatregel in het kader van de Anti-crisis-wet is gevallen, nl. om de jaarlijkse groei in de overheidsbijdragen voor de universiteiten te beperken tot 5%, hetgeen voor 1978 neerkomt op een vermindering van de overheidsbijdrage met ruim 2^%. Een poging overigens, die, aldus de actievoerders, niet toereikend is. Zo heeft men berekend, dat de Rijksuniversiteit te Gent er door de ver-

Belgische studenten, zowel van Vlaamse als varf Waalse zijde, zijn al een aantal weken bezig met het voeren van actie tegen de door de Belgische regering per 1 september afgekondigde maatregel om de inschrijvingsgelden voor een universitaire studie te verhogen van 5000 naar 10.000 frank (ongeveer 700 gulden). Op donderdag 12 oktober (één dag nadat premier Tindemans zijn ontslag had ingediend en het Belgische kabinet demissionair werd) bereikten de acties een voorlopig hoogtepunt in de vorm van een nationale betoging in Brussel, waaraan volgens kranteberichten zo'n 7000 studenten deelnamen. De betoging eindigde, ondanks het mooie weer die dag, in een schermutseling met de Rijkswacht. „Op het Rouppeplein probeerden enkele ,harden' de laatste Brusselse kasseien uit

hoging van de inschrijvingsgelden 30 miljoen frank op vooruit zal gaan, maar er door de korting op de subsidie 113 miljoen frank bij inschiet. Maar het is niet deze wisseltruc waarop de kritiek van de studenten zich in hoofdzaak richt. Hoofdpunt in hun argumentatie tegen de maatregel ter verhoging van de inschrijvingsgelden is dat deze de groep van lagere middeninkomens het hardst treft en daarmee een negatief effect heeft op de „externe" democratisering van het hoger onderwijs, omdat het juist deze groep is, die nog het meest aan die externe democratisering bydraagt. Ter verdediging van de maatregel voert minister Ramaekers aan dat hij alleen de hogere inkomensgroepen treft: studenten die een studiebeurs hebben, blijven het (oude) bedrag van 2300 frank betalen, terwijl studenten, die geen studiebeurs hebben, maar wier ouders de inkomensgrenzen, waarboven geen toelage wordt verstrekt, met niet meer dan 50.000 frank overschrijden het (voor deze categorie eveneens oude) bedrag van 5000 frank blijven betalen. De actievoerende studenten stellen daar tegenover, dat ze argumentatie van het departement slechts schone schijn is. Dat beursstudenten buiten de verhoging van inschrijfgelden blijven, is natuurlijk aardig, zo redeneren zij, maar men dient daarbij wel te b^enken, dat de criteria voor „minvermogendheid", op grond waarvan een studiebeurs wordt toegekend, zo laag liggen, dat slechts éénderde van de studenten voor een beurs in aanmerking komt (minimaal 19.000 frank jaarlijks tot maximaal 45.000 frank). Tweederde van de studenten moet de studie uit eigen zak betalen en vooral die categorie, die net niet voor een beurs in aanmerking komt, c.q. wier ouderlijk inkomen de grenzen voor het toekennen van een beurs met 3500 gulden jaarlijks overschrijden, wordt door de verhoging van het inschrijvingsgeld getroffen. En dat zijn juist de lagere middeninkomens, die, zo blijkt uit een door de actievoerders met gretigheid geciteerde studie van Ward Bosmans, medewerker van de Sociale dienst van de Katholieke universiteit Leuven, de afgelopen jaren een bijdrage hebben geleverd aan de „externe" democratisering van het hoger onderwijs in België. „Het is dus wel duidelijk onverantwoord om een verhoging van de inschrüvingsgelden te koppelen aan het barema (de inkomensgrens red.) van de studietoelagen. Dit zal de democratisering tegengaan. Voornameiyk de middengroeoen zullen er het slachtoffer van zgn, d.i. geschoolde arbeiders, bedienden e.d., precies de enigen, die nog voor een

voUedig in Leuven, Gent, Luik, Louvain-la Neuve (de Franstalige afdeling van de Katholieke universiteit Leuven) en aan de Vrije universiteit van Brussel. De Franse tak van de Brusselse universiteit, de université libre de Bruxelles, deed wat minder enthousiast, evenals de universiteiten van Antwerpen en Kortrijk. In die maand werd ook het bureau van de Hoge raad voor studietoelagen enige tijd bezet.

de grond te krijgen," zo meldde Het Volk de volgende dag. Het optreden van de Rijkswacht liet dan ook niet op zich wachten: „Heel wat mensen werden door de zwaaiende matrakken geraakt. Sommigen werden gekwetst, enkele tientallen opgeleid," aldus een in Leuven verspreid pamflet van het plaatselijke „Aktiecomité tegen de 10.000". Dat het tweede kabinet-Tindemans een dag voor de betoging de harp aan de wilgen hing, was natuurlijk sneu voor de studenten. Niets was leuker geweest dan een kabinetscrisis vlak na een voor Belgische begrippen forse demonstratie. En dat had het karakter van het verzet vanuit studentenkringen ook wat meer recht gedaan: de verhoging van de inschrijfgelden is geen geïsoleerde maatregel, maar een uit-

lidemocratiserend effect van het unius versitair onderwijs zorgen," aldus een artikel van Ward Bosmans in het Belgische weekblad Knack.

Boycot

slaagde

vloeisel van de recente Anticrisis wet (de Belgische variant van Bestek '81). En dat totale bezuinigingsbeleid, inclusief de erachter stekende filosofie, wordt door de studenten bekritiseerd. Helaas, het lot bepaalde dat „Egmonf de regering een dag eerder „onthoofdde", zoals „Het Laatste nieuwe' in een aardig gevonden historische parallel, die vier eeuwen teruggreep, de kabinetscrisis beeldend omschreef. Desondanks gaan de acties door. De regering heeft de maatregel tot verhoging van de inschrijvingsgelden bij volmacht ingevoerd, ze kan die ook weer — bij diezelfde volmacht — intrekken, aldus de opvatting bij de actievoerders over wat onder „lopende zaken" valt, die een demissionair kabinet kan afhandelen.

Op 5 oktober werd in Brussel alvast een voorproefje gegeven van wat de stad op 12 oktober te wachten zou staan: studenten van de VUB organiseerden een betoging in de stad, waarbij o.a. op de Grote Markt van Brussel een pop werd verbrand, die minister Ramaekers moest voorstellen. In de ochtend van de 12e oktober bezetten Antwerpse studenten het Stadhuis van Antwerpen, om vervolgens op te trekken naar Brussel voor de nationale betoging, die, zoals al vermeld, eindigde in een schermutseling met de Rijkswacht, De nationale betoging van de 12e oktober ging gepaard met collegestakingen, die ook na die datum nog voortduurden. Wisselend per universiteit, per faculteit en per dag worden momenteel colleges stilgelegd; stakingspiketten zorgen ervoor dat niemand de colleges kan volgen,

nDe acties van de Belgische studennten tegen de verhoging van het in»n schrijvingsgeld zijn in de loop van :ede maand september op gang geet komen. Op 17 augustus werd het 3" „Nationale comité tegen de 10.000" ;ropgericht, gevormd uit steeds 5 verke tegenwoordigers van de plaatselijke nactiecomités van de tien instellinje gen van hoger onderwijs, die België et rijk is. Op 30 augustus werd het :rs kantoor van minister Ramaekers :n enige tijd bezet door de studenten jn en hadden zij een gesprek met zijn kabinetschef Colenbunders. Op 8 in september werden de rectores van ge de Franstalige universiteiten enige uren door studenten „gegijzeld" in n, de ruimte waar zij vergaderden, teneinde hen ertoe te bewegen het et Perspectief van de acties, zoals gevoorbeeld te volgen van hun in formuleerd door de Vereniging van Vlaamse collega's — die zich inn- Vlaamse studenten (WS) is het middels uitdrukkelijk achter het et streven naar een stelsel van gratis protest van de studenten hadden :n onderwijs, gepaard aan de invoegeschaard — om bij de in de le ring van een studieloon. Of de stumaand september op gang komenn- denten daarin zullen slagen, is twijde inschrijvingsprocedure nog gee- felachtig. Een ding staat echter woon de oude inschrijvingsbedraavast: „Wij zijn het beu, kotsbeu. gen te vragen. Wij willen niet steeds maar opte nieuw betalen op bevel van de reOp 12 september volgde een eerste n- gering," aldus het pamflet dat bij nationale actiedag, waarbij de ine- de nationale betoging in Brussel schrijving van studenten werd geel werd verspreid. (Folia Civitatis) boycot. De boycot slaagde vrijwel

SRVU-protest tegen benoeming Potchefstroomse docent aan VU De sektie buitenland van de SRVU schrijft het volgende: ,.Het College van Bestuur is weer eens bezig de banden van de VU met instellingen en personen nit Zuid-Afrika, die de apartheid ondersteunen, aan te halen. Nadat er in het verleden al allerlei pogingen hiertoe zijn ondernomen, is nu, op voordracht van het CvB, de heer Van der Vgver hg de Juridische Fakulteit benoemd tot gasthoogleraar in de rechtsfilosofie, voor een periode van een half jaar. fVan der Vijver was een van de ofIe ficiële vertegenwoordigers van de Universiteit van Potschefstroomn iuit Zuid-Afrika bij de tweede konferentie van christelijke instellingenn in Grand Rapids. De VU heeft de-!ze konferentie geboycot vanwegee de deelname van de PU. De PU isis een voorstander van de apartheids-ipolitiek. In 1976 had de Universi-iteitsraad al besloten dat verderT geen kontakten meer met de PUJ onderhouden zouden moeten worden. Via een achterdeurtje worden diee kontakten nu toch weer gelegd.1. Van der Vijver is een voorstanderr van het instellen van de zgn. thuis-

landen en wijst niet elke vorm van apartheid af. Hij heeft onlangs wel ontslag genomen bij de PU, maar dat wil allerminst zeggen dat hij nu een soort politieke vluchteling zou zijn. Daar is geen sprake van. De SRVU vindt het schandalig dat op deze wijze een beroep wordt gedaan op humanitaire overwegingen, om mensen uit Zuid-Afrika aan de VU te benoemen, terwijl er heel andere motieven acher zitten. Het CvB handelt ook tegen de besluiten van de UR in. WerkeUjke solidariteit met het strijdende Zuidafrikaanse volk zal het CvB toch op een andere wijze moeten tonen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen