Ad Valvas 1978-1979 - pagina 443

AD VALVAS — 1 JUNI 1979

In universiteitsraad geen sterke verschuivingen: VUSO loopt iets in op PKV en DAK haalt 2 van de 3 vrije TAS-zetels

meer om zich met politiek te bemoeien en studeert alleen nog maar.

binnen

Algehele daling in opkomst meest opvallende resultaat van de verkiezingen Een verontrustende daling in de opkomst. Dat is de voornaamste uitslag van de enkele weken geleden op de VU gehouden verkiezingen voor de universiteitsraad en de (sub/inter)faculteitsraden. Bij zowel de studenten als de TAS daalde de opkomst met ongeveer 7 procent. De eigenlijke uitslagen geven nauwelijks verschuivingen te zien. De progressieve studenten (PKV) en de meer gematigde VUSO handhaafden hun zetelaantal in de UR zodat de PKV op 8 en de VUSO op 3 zetels blijft zitten. De PKV liep ten gunste van de VUSO met 0,3 procent achteruit maar in absolute getallen gezien verloren beide studentenfrakties terrein: de PKV verenigde 471 minder stemmen op zich dan vorig jaar, de VUSO 144 stemmen. Het is de PKV dit keer niet gelukt in alle subfaculteiten de UR-zetel binnen te halen. De VUSO wist de UR-zetel bij economie in de wacht te slepen wat zij vooral te danken heeft aan het grotere aantal kandidaten, dat zij stelde en niet aan de lijsttrekker, die minder stemmen trok dan de PKV-aanvoerder voor de UR bij economie. De PKV heeft nu in plaats van de economie-zetel een vrije zetel gekregen, waarop overigens wel een econoom gaat zitten. In de rechten-faculteit is het verschil in aanhang tussen PKV en VUSO ten opzichte van vorig jaar ongeveer gehalveerd (was 57 en is nu 27). Overigens verhoogde de PKV zijn aanhang in absolute cijfers bekeken bij theologie (waar de ESTO geen enkele van zijn kandidaten gekozen zag) bij letteren en bij de centrale interfaculteit en sociale geografie, de VUSO bij rechten en letteren. Bij de TAS, het technisch-administratief personeel, gingen van de drie beschikbare vrije zetels er twee naar het gematigd progressieve DemokratischAkkoord (DAK): Jannie Westra en Theo Zeldenthuis en één naar de onafhankelijke TAS-sers: Leo Bijlmer. Dat betekent overigens niet, dat er in de nieuwe raad van september een grotere DAK-fraktie komt want drie DAK-kers (twee bij het WP, één van de TAS) zijn dan aan de beurt voor aftreden. Bij het WP werden de hoogleraren Joosse, Knol en Van Deursen in de universiteitsraad gekozen en de wetenschappelijk medewerker J. H. Santema. Het DAK had geen WP-kandidaten gesteld. Al met al verandert er in september maar weinig in de politieke verhoudingen: één (progressieve) DAK-ker minder maar ook twee onafhankelijke TAS-sers minder.

Jaap

Kamerling

ten als de TAS met een zetel gekort zal moeten gaan worden omdat dan de 35%-grens wordt gepasseerd. Bij de TAS was het nu al zo, dat alleen dankzij het opmerkelijke aantal blanko en ongeldige stemmen de rode streep nog niet hoefde te worden getrokken. In de faculteiten gebeurde dat voor de studenten wel al: bij biologie, geneeskunde, PAW, kunstgeschiedenis en archeologie en de centrale interfaculteit. Op deze subfaculteiten moeten de studenten één zetel inleveren. Bij psychologie hadden slechts 3 studenten zich kandidaat gesteld voor de 5 beschikbare zetels. De VU staat overigens niet alleen in deze daling van de belangstelling voor verkiezingen. Bij de UvA kwamen bijna 5 procent minder studenten op (41 procent tegen 45,8 vorig jaar) 3 procent minder TAS-sers (51,9 tegen 55%) en 6 procent minder WP-ers (64.1 tegen 70.1 in 1977). Op de T H van Twente is de ontwikkeling nog verontrustender. D a a r daalde de opkomst bij de TAS in twee jaar met bijna 20 procent (van 61.6 in 1977 naar 42.4 nu) bij het W P met 17 procent (van 68.2 in 1977 naar 51.3) en bij de studenten met 8.1 procent (van 45.6 in 1977 naar 37.5).

Weinig konflikten op VU zelf geweest

Reakties van de studenten na het bekend worden verschuiving bij de verkiezingen ten gunste van de

van van de VUSO.

minieme

Totaal aantal stemmen PKV: 3535 (1978: 3996)/73,76% (1978: 74,08%) Totaal aantal stemmen VUSO: 1254 (1978: 1398)726,24% (1978: 25,92%) Deelnemerspercentage: 38,34 (1978: 45,02) Voor de TAS werden in de UR gekozen: Drs. L. F . A. B. Bijlmer 123 60 Mw E. Manenschijn 78 94 Drs. F . J. E. Snijders 44 75 Mw. J. G. Westra DAK 151 114 Th. C. M. Zeldenthuis DAK 95 118 H. L. M. van der Zon 73 46 Het deelnemerspercentage was 37,35 (1978:

72 77 74 30 40 64

32 42 51 41 16 43

19 25 34 20 35 29

22 18 17 16 36 46

gekozen (2) afgewezen afgewezen gekozen (1) gekozen (3) afgewezen

44,14)

Op vijf subfaculteiten wordt één student-zetel gel(ort De lage opkomst bij de verkiezingen (38,34% bij de studenten tegen 42,02 in 1978, 37,35 bij de TAS tegen 44,14 in 1978 en bij het W P een veel geringere daling van 48,49 m 1978 naar 46,48%) bepaalde bij

het bekend worden van de uitslag vooral de politieke stemming. Bezorgd vroeg men zich af of deze trend zich zou voortzetten, In dat geval zit de mogelijkheid er in, dat er volgend jaar zowel bij de studen-

Opkomstcijfers vanaf 1974 Opkomstcijfers van studenten, TAS-sers en WP-ers bij de UR-verkiezingen de afgelopen jaren. 1974 1975 1976 1977 1978 1979

Studenten 44.59 44,59 47.34 46.01 45.02 38.34

TAS-sers

WP-ers

48 36 41.8 44.14 37.35

53.04 47.41 48.49 46.48

Bij de PKV leek men ondanks de sombere stemming bij de uitslag toch nog vrij opgelucht, dat de fraktie zich heeft weten te handhaven. De VUSO heeft er dit jaar erg hard aan getrokken en daarom vallen de PKV-resultaten mij erg mee, vertelde het UR-lid voor de PKV Wim Reedijk mij. Hij gaf toe, dat de verkiezingscampagne van de PKV nogal lauw is geweest. „Er bestond de neiging om te denken, dat de PKV er toch wel zou komen en uit de faculteiten kregen we vrij weinig respons. Het heeft ook wel te maken met het ontbreken dit jaar van spectaculaire zaken in de universiteitsraad. Er waren weinig konflikten." Maar de HOXV-nota van Pais dan en de rapportage van de kommissie-Polak over het universitair bestuur en de suggesties om de invloed van de studenten terug te dringen? En er is toch een massale bezetting geweest uit protest tegen de door Pais voorgestelde tweefasenstruktuur? Wim gelooft, dat door de fasering van de uitvoering van Pais' plannen de aandacht soms wat verslapt. „Er is sprake van een al heel lang lopende beweging tegen dat soort plannen vanaf Posthumus en Maris. Bovendien heeft men de neiging zich vooral op de studieinhoud te werpen. Dat zie je bij PAW sterk en daar is de opkomst ook erg gekelderd." Toch begrijpt Wim niet dat dan niet de link gelegd wordt ook naar het belang van sterke participatie in de bestuursorganen.

VUSO

'progressiever'

Robin Linschoten, UR-lid voor de VUSO, maakt een bijzonder tevreden indruk. „Er is duidelijk sprake van een kentering. Volgend jaar kan dat verder zijn uitwerking hebben. We hebben een speerpuntenbeleid gevoerd en ons vooral gericht op rechten en economie". Maar in absolute cijfers bekeken zijn jullie toch ook achteruit gegaan? Robin blijft optimistisch „ons kiezerspotentieel stijgt". Hij doelt dan op de niet-stemmers van nu, de studenten, die zich niet bemoeien met het bestuur en alleen maar studeren. Het imago van de VUSO is volgens Robin veranderd. „De VUSO i*; progressiever geworden. Op belangrijke punten zijn de verschillen met de PKV marginaal,

denk maar aan de mening over de lïOVV-nota." Emiel Drost, nieuwgekozen in de UR voor de VUSO, is toch ook wat droevig gestemd. Zorgen baren hem vooral de lage opkomst bij de verkiezingen. Door de dreiging van de Haagse voorstellen voor de universiteit heeft de student alleen nog maar interesse voor de studie. Robin: „Men voelt de duimschroeven aangedraaid, heeft geen tijd

Analyse

en

Vreugde

bij DAK

Bij het D A K overheerste de vreugde over het behaalde verkiezingsresultaat: twee van de drie beschikbare zetels vielen in de DAKkers ten deel. De fraktie bestaat voor het eerst nu voor de helft uit TAS-sers en voor de andere helft uit WP-ers. Bob van der Leest: „We zijn heel bewust op twee kandidaten gaan zitten want dan vermijd je het risico van te grote spreiding van stemmen over de kandidaten, waardoor die minder kans maken gekozen te worden." Bij de onafhankelijke TAS heeft men dit handig-

Vervolg op pagina 13, 14 en 16

commentaar

Opmerlcelijice lauwheid Somberheid en zelfs lichte verbijstering en schrik kenmerkten de stemming na de uitslag van de jongste verkiezingen voor de diverse raden van de universiteit. Gemoedstoestanden, die hopelijk de lauwheid en gezapigheid waarmee over het algemeen de verkiezingen weid ingegaan zullen doorbreken. De universitaire bevolking moet nu wel gealarmeerd zijn. Als de neergaande trend in de opkomst van de laatste vier jaar die alleen bij TAS en WP vorig jaar werd onderbroken zich in het huidige tempo voortzet zal er reeds volgend jaar op studenten- en TAS-zetels in de universiteitsraad moeten worden gekort. Sterker nog: het grote spookbeeld is al werkelijkheid geworden op vijf subfaculteiten van de VU. waar telkens met één studentenzetel is gekort. En de TAS-fraktie in de UR /s aan de rode streep alleen nog kunnen ontkomen door het aantal blanko- en ongeldige stemmen daar, die wel voor het minimum-opkomstpercentage van 35 procent mogen meetellen. De lauwheid bij de progressieve studenten is opmerkelijk en onbegrijpelijk. Opmerkelijk omdat nog geen half jaar geleden het hoofdgebouw nog massaal kon worden bezet uit protest tegen de onderwijsplannen van Pais, die toch diep insnijden in het bestaan van studenten, WP-ers en TAS-ers: een sterk toenemende studiedruk en voor het personeel een stijgende werklast, 'een reduktie van de studie van velen tot vrijwel uitsluitend het volgen van massaal gegeven onderricht, dat dan bovendien nog sterk wordt toegesneden op selektie in plaats van opleiding. Onbegrijpelijk omdat de bezetting vorig jaar als protest hiertegen leidde tot de oprichting van een zeer breed samengesteld comité, dat gisteren nog krachtig van zich deed spreken in een hearing. Waarom da,n toch zo'n lauwe verkiezingscampagne en zo'n lage opkomst. Als je iets tegenover de toenemende Haagse druk lot stroomlijning van de universiteit wilt stellen zullen de demokratisch gekozen organen in de uwversiteit toch zeker volledig moeten zijn samengesteld en een krachtige indruk moeten maken. Weinig spectaculaire zaken dit jaar op de VU? Zeker, maar buiten de VU des te spectaculairder. Behalve Pais openbaarde ook Polak onverhuld zijn ideeën. Intussen wordt de kommissiePolak natuurlijk aardig in de kaart gespeeld bij zijn voorstellen de macht maar weer voor het grootste deel aan de vaste wetenschappelijke staf over te dragen, een spookbeeld dat als tweede spectaculair item de kiezers had kunnen motiveren om te stemmen.

De grote mafheid lijkt inderdaad ook de universiteiten in zijn greep te krijgen, zoals een paar weken geleden al op de VPRO-televisie werd gesignaleerd. De kwaal lijkt zijn afmattend karakter vooral te ontlenen aan de omstandigheid dat steeds meer in het ongrijpbare Den Haag de knopen worden doorgehakt zodat de eigen vitaliteit van de „patiënten" wordt ondergraven. Wat de verkiezingsuitslag zelf betreft: de zeer geringe verschuivingen bevestigen het beeld van gezapigheid. Cynisch bezien kun je bijna zeggen, dat alleen enkele handigheidjes de windstille politieke vijver wat deden rimpelen. De verkiezingsstelsels werden nog eens goed bekeken en op de laatste (overigens volstrekt legale) „trucjes" waarvoor ze de ruimte boden, beproefd. De VUSO stelde hij economie een lel van een kandidajenlijst samen, waarop elke economiestudent wel een vriendje kon ontwaren. Bij het lijstenstelsel worden alle stemmen opgeteld dus kom je zo wel aan de meci derheid. Het schijnt, dat men dit trucje ook nog elders heeft willen toepassen maar dat dat niet doorging omdat de verkiezingsbiljetten geen ruimte meer boden. Niet al te schrander van de PKV overigens, dat ze niet hetzelfde heeft gedaan. Het EOS-stelsel biedt ook aaidige mogelijkheden. Door het aantal kandidaten te concentreren en op twee te houden kon het DAK met minder stemmen dan de onafhankelijke TAS-ers gezamenlijk twee van de drie beschikbare zetels bemachtigen. De TAS-onafhankelijken verdeelden zich over teveel kandidaten waardoor het DAK kon heersen. Het ligt overigens iets ingewikkelder want de kiezers, die als eerste voorkeur een onafhankelijke verkozen bleken dat in hun verdere voorkeuren niet konsekwent vol te houden (ongeveer 30% stemde vervolgens een DA K-er), terwijl de kiezers, die als eerste voorkeur een DA K-er kozen over het algemeen wel konsekwent bleken door als tweede keus weer een DA K-er te kiezen. Waarna dan natuurlijk de koek wel op was. Het ziet er overigens wel naar uit, dat het zich presenteren als fraktie met een duidelijk programma het DAK geen windeieren legt. De kiezer weet dan wat hij stemt, terwijl degenen, die hij kiest op dit programma kunnen worden aangesproken. Rest tenslotte nog de hoogst opmerkelijke lauwheid in opkomst en kandidaatstelling bij de sociale wetenschappen te vermelden. De sociale wetenschappers zijn ha,rd toe aan zelfonderzoek. (J.K.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen