Ad Valvas 1978-1979 - pagina 207

AD VALVAS — 15 DECEMBER 1978

Adviesgroep

voor maatschappelijke

11

gevolgen mikro-elektronika

ingesteld

Heerschappij van de 'chips' - konkurrent van onze hersenen - beteugelen, vindt Pei jnenburg Nadat de begrenzingen van de menselijke spierkracht en de menselijke zintuigen zijn doorbroken, is nu die van het menselijk denken aan de beurt. „Chips", (schijfjes) heten de kleine elektronische wonderen — door de mikroskoop zie je pas hoeveel menselijk vernuft erin is geïnvesteerd —, die, zoals minister Pegnenburg van wetenschapsbeleid het zegt: „Een konkurrent van onze hersenen" zijn geworden. Om de heerschappij van deze mikro-processoren te beteugelen, heeft de bewindsman vorige week maandag de „Adviesgroep voor maatschappelijke gevolgen van de mikro-elektronika" geïnstalleerd, een kluh van geleerde heren, die hem binnen een half jaar dienen te vertellen welke beleidsmaatregelen noodzakelgk zijn rondom de introduktie van deze zegening der techniek. Hoewel deze adviesgroep enige leden telt uit de hoek van bijvoorbeeld de sociale geneeskunde en de toegepaste psychologie, bestaat zij toch voornamelijk uit technisch georiënteerde lieden. „Dat komt", vertelde ons de heer, Peijnenburg, ,.doordat het denken over de mikroprocessor buiten de groep van hobb>ïsten nog niet volledig tot de samenleving doorgedrongen is. Was dat wel zo, dan viste de adviesgroep nu al echter het net. Wel is het de bedoeling zoveel mogelijk van degenen die straks bij dit automatiseringszintuig betrokken zij — en dat 7iin we eigenlijk allemaal — te interviewen." Zeker de vakbonden, •.lie rechtstreeks te maken krijgen niet de eventuele gevolgen van deze technische ontwikkelingen op de firbeidsmarkt, mogen in dit overleg niet worden gepasseerd, zo voegde de minister hieraan toe.

door Bert (GUPD)

Kieboom

delijk dat Nederland internationaal achterop is geraakt, wat het gevaar inhoudt dat de mikro-elektronika ons overspoelt voordat erover is nagedacht hoe zij sociaal te verantwoorden is. De installatie van de adviesgroep is te zien als een inhaalmanoeuvre, zei Peijnenburg, die meer inzicht wil verschaffen over vier zaken: de positie van Nederland op het gebied van de mikro-elektronika ten opzichte van het buitenland, een eerste verwachting van de toekomstige ontwikkelingen op korte, middellange en lange termijn, een inventarisatie van de, ook typisch nederlandse problemen en een beleidsadvies. Om van de administratieve rompslomp af te komen, kan de adviesgroep rekenen op de steun van een ambtelijke kontaktgroep, die eveneens onlangs is ingesteld. Peijnenburg stelt het op prijs als de adviesgroep ook tussentijds rapporteert, om de diskussie over deze problematiek zoveel mogelijk in openbaarheid te doen gebeuren.

Geen storm in glas water De vraag of al deze aktiviteit wel ze nodig is, meende Peijnenburg met „ja" te moeten beantwoorden. „Hoe meer je je in de materie verdiept, hoe meer je daarvan overtuigd raakt. Er zijn eigenlijk maar weinig mensen, die met autoriteit over deze ontwikkeling kunnen oordelen, die beweren dat de „revolutie van de chip" een storm in een glas water zal blijken te zijn." In zijn installatierede sprak Peijnenburg over een revolutionair veranderingsproces in onze samenleving, als gevolg van de zeer snelle ontwikkelingen in onze samenleving, als gevolg van de zeer snelle ontwik,kelingen in de zogenaamde balfgeleidertechnologie. De veranderingen zullen spoedig merkbaar v\ orden bij het op grote schaal invoeren van nieuwe Produkten, produktieprocessen en informatiesystemen, voorspelde hij. De verlaging van de prijs van de komputer-hardware, door de massaproduktie van de slimme schijfjes, zal ongetwijfeld leiden tot de popularisatie van de komputertechnologie. Een voorproefje daarvan hebben we de afgelopen week al beleefd bij de komst van ingewikkeld komputerspeelgoed uit de zak van Sinterklaas. Op de langere termijn zal ook de kombinatie van ontwikkelingen, bijvoorbeeld de „konmersatie" tussen zeer geavanceerde komputersysternen via telekommunikatiesatellieten, onze samenleving ingrijpend kimnen veranderen, gelooft hij. Innovatieman als hij is, vindt Peijnenburg toch dat het niet aangaat de maatschappij met deze ontwikkelingen op te zadelen alvorens na te gaan hoe de mensen erop zullen reageren. Wat vooral zorgen baart, cijn de konsekwenties voor de werkgelegenheid. De opdracht aan de adviesgroep is zo spoedig mogelijk de in ons land aanwezige wetenschappelijke expertise te aktiveren en te bundelen teneinde een brede gedachtenwisseling op gang te brengen. Het is wel dui-

Een autoriteit bij uitstek, dr. Lester Hogan, vice-president van het Institute of Electrical and Electronics Engineers, gaf onlangs in een van zijn speeches toe, dat hij voor het eerst in twintig jaar in de war was

aiHIIBIBEBIgfflüinai üiiumulüiJ

CQQSinD'

giTaakt bij het overdenken van wat de toekomst voor ons in petto heeft. „Op het eerste gezicht zie je niet dat je oog in oog staat met een stuk technologisch geweld", zo formuleerde de minister het. „Niet te vergelijken met een apollo-raket of een kerncentrale, en toch zeggen mensen van gezag zoals Christopher Fieeman, dat deze chips in ons leven grotere veranderingen teweeg zullen brengen dan kernenergie en ruimtevaart." Geen wonder dat er mensen zijn die bang worden voor de gevolgen van deze sluipende penetratie van de technologie in onze werksituatie en in ons privéleven. Peijnenburg acht het risiko van onze achterstand dan ook kleiner dan het gevaar dat wij in een impulsieve reaktie de plank misslaan. Leidt de techniek ons tot een koncentratie van macht, tot verdere knechting van het individu, of juist tot decentralisatie, tot grotere persoonlijke vrijheid? Wij weten het niet. In de

diskussie over de maatschappelijke aspekten van de mikro-elektronika za! men er overigens niet aan kunnen ontkomen een nogal fundamenteel waarde-oordeel uit te spreken, meent hij. Wil je overheidsbeleid of wil je een vrije-marktekonomie? Ben je voor een groei-ekonomie of niet?

A-politiek De adviesgroep is in ieder geval gevraagd zoveel mogelijk a-politiek te opereren, ofschoon het haar niet licht zal vallen zich waardevrij op te stellen. Zij heeft daartoe een grote mate van onafhankelijkheid gekregen. Iets over de signatuur van de adviesgroep kon blijken uit de toespraak die de nieuwe voorzitter hiervan, prof. dr. G. W. Rathenau, afstak. Hij wees erop dat veel lering te trekken valt uit wat gelijksoortige groepen in het buitenland al bekeken hebben. Ook daar zijn

nog geen eensluidende antwoorden gekomen op bijvoorbeeld de vraag wat de gevolgen zullen zijn voor de werkgelegenheid. Hoe zwaar de vraagstukken wegen, is te konstateren uit het gegeven dat zij op de nieuwste prioriteitenlijst van het amerikaanse Office of Technology Assessment zijn geplaatst. De speciale geaardheid van Nederland brengt met zich mee dat onder de vele denkbare toepassingen sommige bij uitstek hier gewenst lijken. Kathenau denkt aan het regelen en beveiligen van dicht verkeer, de bescherming van de lucht- en waterkwaliteit. Misschien zijn sommige toepassingen geschikt voor „export" naar andere landen. Daarnaast waarschuwde de hoogleraar tegen minder geschikte toepassingen, zoals leermiddelen die het menselijk clement in het voorbereidend onderwijs onvoldoende tot zijn recht laten komen. De adviesgroep zal ruimte moeten geven aan afwijkende opvattingen, stelde hij. Voorzien is in de mogelijkheden om studieopdrachten aan derden te verstrekken. Er is volgens hem niet veel tijd te verliezen: „beelden van grotere toegankelijkheid tot kennis en kunde, van popularisering en daardoor demokratisering, van betere beheersing en individualisering van techniek, ja van behoud van werkgelegenheid, misbruik van techniek en menselijke vervreemding spelen een rol." (Utrechts universiteitsblad)

Ekonomisch Bulletin partijdig en inkonsekwent? In Ad Valvas van 17 november 1978 vraagt Jaap Bankert zich namens de VUSO theatraal af: „Ekonomisch Bulletin, wat maak je me nou?" Hij wilde daarmee klaarblijkelijk zijn gram halen voor de weigering van de redaktie van Ekonomies Bulletin (voortaan EB), fakulteitsblad aan de Ekonomische Fakulteit, om een ingezonden stukje op te nemen waarin hij de „feiteiyke politieke situatie" aan de Ekonomische Fakulteit uit de doeken deed. Een reaktie onzerzijds wordt gerechtvaardigd. Door de beschuldigingen en onzorgvuldigheden die in het stukje in Ad Valvas voorkomen. Bovendien blijken er bij de VUSO een paar dramatische misvattingen te leven, die niet zonder verweer mogen blijven. Het pleziert ons niet leden van de universitaire gemeenschap met deze fakultaire affaire te moeten opzadelen, doch de VUSO laat ons geen andere keus,

VESVU,PEPenVUSO De Ekonomische Fakulteit kent één fakulteitsvereniging, de VESVU, en twee fakultaire kiesverenigingen, de FEP (Progressieve Ekonomen Partij) en de VUSO. De fakulteitsvereniging behartigt de belangen van de studenten in ruime zin. Meer recent ziet ze het tot haar taak de maatschappelijke verhoudingen en ontwikkelingen bij deze belangenbehartiging te betrekken, vandaar dat de VESVU zich graag laat

miiyiiiiiiii

^

• Op zaterdag 16 december organiseert het NIO Komitee (Nederlands Komitee voor een Nieuwe Internationale Orde) van 9.30 tot 16.30 uur haar eerste ledenvergadering in gebouw Cuneira, Nieuwe Gracht 32, Utrecht. Belangstellenden voor deze vergadering en het NIO Komitee kunnen kontakt opnemen met het sekretariaat: Leliegracht 21, Amsterdam. (020227502). • Op woensdag 20 december om 20.00 uur is er in het Vrouwenhuis, Nieuwe Herengracht 95, een discussieavond over het onderwerp „Vrouwen en jaloezie". • Zondagavond 24 december vindt de kerstnachtviering plaats van de studentenekklesia. Plaats: in de Amstelkerk om 21.30 uur. Er zijn geen kaarten nodig. • Het vrouwenhuis vertoont op vrijdag 29 december vanaf 20.30 uur een Duitse speelfilm getiteld „De bruiloft van Shirin". Deze film gaat over een Turkse vrouw, die opgroeit in de traditie van het platteland en ten onder gaat in de westerse wereld van kapitalisme en patriarchaat. • De Amsterdamse Gesprekskring organiseert vrijdagavond 5 januari om 20.15 uur een avond waarop Jan P. Beentjes zal spreken over „Children of God". Plaats: Amsteldijk 58, Amsterdam. (Inl. 825019). • Vrijdagavond 12 januari spreekt Okko Reussien (van de A.A.P.) voor de Amsterdamse Gesprekskring over: „De huidige consumptiemaatschappg en het wegwerpdier". Aanvang: 20.15 uur.

kwalificeren als politieke vakbond van ekonomiestudenten. Telken jare zijn er in april fakulleitsraadverkiezingen en daarvoor mogen de PEP en de VUSO zich met hun programma en kandidaten (met foto) presenteren in EB van maart. Omdat de VESVU vanwege haar belangenbehartigende taak direkt te maken heeft met de eerstejaars studenten, en de eerstejaars natuurlijk met de VESVU, behoort de VESVU zich in het eerste nummer van de nieuwe jaargang (september) te presenteren. Zij geeft inzicht in de door haar te bieden diensten en sociale verzetjes, roemt zichzelf en werft leden omdat ze als vereniging daarvan afhankelijk is.

Verkeerde

keelgat

De VESVU en de PEP hebben iets met elkaar te maken; de laatste komt uit de eerste voort en ze houden nog steeds voeling met elkaar. Van dit feit maakte de VESVU bij haar presentatie in EB van september in 5 éénkolomsregels gewag en voegde daar nog aan toe dat 5 van de 9 studentenzetels in de fakulteitsraad door de PEP bezet worden. Dit schoot de VUSO in het verkeerde keelgat. Naar haar stellige overtuiging moesten de eerstejaars wel in een duister dal rondwaren nu hun door deze „eenzijdige en onvolledige voorlichting (...) de letterkombinatie VUSO" onthouden was. Maar dat niet alleen: de VUSO is ook van mening dat de VESVU „steeds een zeer eenzijdig standpunt inneemt, waar het gaat om de behartiging van de studentenbelangen". ^'erongelijkt verzocht de VUSO aan de EB-redaktie te mogen reageren op het artikel van de VESVU in EG van september. Stuur maar in, maar plaatsing is afhankelijk van inhoud en ruimte, zo luidt het standaardantwoord van de EB-redaktie. Van een toezegging, zoals de VUSO in Ad Valvas stelt, was geen sprake. De redaktie van EB was en is nog steeds van mening dat het door de VUSO ingestuurde pamflet niets anders betrof dan een fakultairpolitieke zaak, die thuishoort in het maartnummer van EB. Dat de VESVU reeds in EB van september melding maakt van het bestaan van de PEP is in dit licht, zeer strikt genomen, onjuist. Maar het is om twee redenen voor de VUSO een volstrekt ongegronde reden om

luimte in EB te eisen, en wel omdat • in de 5 regels die de VESVU aan de PEP wijdt op geen enkele wijze iets uit de doeken gedaan wordt over fakultair-politieke standpunten van de PEP, • de samenstelling van de fakulteitsraad reeds vermeld is in EB van juni, na de verkiezingen van april. Wanneer de PEP ruimte zou claimen in EB met het argument dat ze in het artikel van de VESVU er wel erg bekaaid is afgekomen, dan waren haar vertegenwoordigers volgens dezelfde beleidslijn van de redaktie naar het maartnummer van EB verwezen. Het argument van de VUSO om ruimte in EB te claimen omdat zowel de VUSO als de VESVU hun optreden politiek noemen is onjuist. Het politieke van de VESVU betreft het brede kader van haar vakbondsaktiviteiten, dat van de VUSO op fakulteitsnivo de fakulteitspolitiek. Dit konsistente beleid van de redaktie overstijgt het bevattingsvermogen van de VUSO. Zij plaatst een stukje in Ad Valvas, waarin op nogal onzorgvuldige wijze verhaal gedaan wordt. Het recht op vnje meningsuiting is op de Ekonomische Fakulteit in het geding en EB wordt ontmaskerd als een zeer partijdig blad dat in die partijdigheid nog inkonsekwent is ook. ü p de Ekonomische Fakulteit zijn geen staatsdienaren noch agenten van het C.v.B. gesignaleerd die de vertegenwoordigers van de VUSO geprobeerd hebben de mond te snoeren; het recht op vrije meningsuiting is dus geenszins in het geding! Bedenkelijk is het daarentegen wel. dat de VUSO doof recht te laten gelden op EB-kolommen het recht van een eigen redaktionele verantwoordelijkheid aantast. EB is een onafhankelijke stichting en de redaktie is belast met en verantwoordelijk voor de samenstelling en de nhoud van het fakulteitsblad (vergelijk de statuten). Hoewel de EB-redaktie er serieus naar streeft een 'breed skala van meningen en inzitten te presentelen ten behoeve vkn de opinievorming aan de Ekonomische Fakulteit, is partijdigheid overigens een lecht. Het ware beter geweest wanneer de VUSO eerst over deze zaken had nagedacht, alvorens Jn een universiteitskrant onzorgvuldigheden rond te strooien en h ^ . v a n de toren te blazen dat er <S|^^"Ekonomische Fakulteit „een aantal dingen (gebeuren) die afbreuk (doen) aan het lecht op vrije meningsuiting". Härmen Verbruggen voorzitter redaktieraad EB

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen