Ad Valvas 1978-1979 - pagina 99

AD VALVAS — 13 OKTOBER 1978

Psychiater

7

Van Ree tijdens projektweek

"^Angst in de

politiek':

'Ik krijg het gevoel dat politiemensen voor mij een gevaar worden' „Ik krijg een gevoel, dat heb ik nog nooit zo gehad, alsof politiemensen voor mij zo langzamerhand een gevaar worden. En dat in een land waar topfiguren als mevrouw Haars van justitie aperte leugens verkondigen en gerespekteerde media als Brandpunt op ongehoorde wijze met informatie manipuleren. Op die manier word je gedreven tot een soort wanhopige agressie omdat je je misdadiger voelt in een systeem waar leugens worden verteld." Woorden van psychiater Frank van Ree (begeleider van de drie RAF-gevangenen) waarin de angst niet te miskennen valt. Gestaafd met voorbeelden uit eigen ervaring. Ze werden te berde gebracht tijdens de diskussie na afloop van het gastkollege „Verslag van het veroorzaken van angst in de Nederlandse samenleving", waarin de Kamper studentenpredikant Jaap Faber en de ex-politieinspecteur Bouwe Kalma het woord voerden over toenemende politieke druk in (resp.) kerk en overheidsorganen. Een bijeenkomst, in het kader van de projekfweek Angst in de Politiek op de VU, waar je als toehoorder met bedrukte gevoelens vandaan ging. Bedrukte gevoelens, waar niet alleen de ervaringen van Van Ree, maar zeker ook het relaas van Faber en dat van Kalma ruimschoots aanleiding toe gaven. Jaap Faber, die in Kampen vooral met studenten aan de Theologische Hogeschool te maken heeft, vertelde over de moeilijkheden, van linkse (kandidaat)dominees om werk te vinden. Vaak sorteren zulke mensen al vóór naar een ander theologisch beroep (bijv. vormingswerk of godsdienstonderwijs), soms kiezen ze een andere studierichting. Proberen ze toch predikant in een gemeente te worden, dan hebben ze vaak onthutsende ervaringen. Om aan konkrete gegevens te komen stuurde Faber zo'n vijftig brieven naar studenten, die in sollicitatiegesprek met gemeenten waren. Hij kreeg veertien reakties van kandidaten, die allen de door de gemeente gestelde vragen als zeer oneigenlijk ervaren hadden. „Men vraagt zeer snel naar partijkeuze, verkiezingsbiljetten voor de ramen, IKV-posters etc."

door Johan de Groot feit, dat de geheime diensten als de BVD en de plaatselijke politieke inlichtingendiensten van o.a. Rijks- en gemeentepolitie praktisch zonder

Politiek

N.a.v. zijn eigen „zaak" noemde hij o.a. de rol van de Algemene Christelijke Politiefederatie, die in haar blad hem probeerde voor te stellen als sympathisant van terrorisme, hoewel hij dat tevoren duidelijk bestreden had.

Het was een indringend gastkollege over de realiteit van de angst in ons eigen land. Met meer zeggingskracht dan het politiek avondgebed, de zondag daarvoor, waarmee de door een diakonaatsgroep van het studentenpastoraat georganiseerde projektweek werd begonnen. En duidelijker dan de Etalage van de Angst, die bijna een ludieke indruk maakt. Overigens werd tijdens het avondgebed duidelijk het thema van de week aangegeven:

Frank van Ree kon in de diskussie soortgelijke ervaringen noemen. „Er is geen sprake van zelfmoordgevaar van de drie RAF-gevangenen! Toen ik daarnaar gevraagd werd door Brandpunt heb ik hetzelfde gezegd en daaraan toegevoegd dat onze akties niet uitsluitend de RAF-gevangenen aangingen, geen RAF sympathiebetuigingen waren, maar de detentiesituatie in Nederland in het algemeen betroffen. Hoewel ik bedongen had dat alles zou worden weergegeven, werd mijn verhaal onvolledig uitgezonden. Een kollega van mij, die eveneens naar de toestand van de drie werd gevraagd maakte ongeveer de opmerking dat ze na jaren mogelijk wel neiging tot zelfmoord zouden kunnen krijgen. Alleen het laatste deel van die zin werd opgenomen. Vervolgens in dezelfde uitzending het relaas van Haars erover heen, dat er wel zelfmoordgevaar zou bestaan En de dag daarop stond het natuurlijk zo in de kranten. Aperte leugens! Ik word er bang van."

Resultaat samenwerkingsproject VU-Botswana: verdubbeling aantal béta-studenten u

Zonder buitenlandse deskundigen zou in de moderne sector van Botswana maar weinig functioneren. De regering stelt zich ten doel rond 1990 voldoende eigen experts te hebben opgeleid, maar dan moeten er nu al veel meer eerstejaarsstudenten komen. Inschrijvingen genoeg aan de universiteit van Gaborone, doch de meeste academici in spé hebben een te laag beginniveau. Ze worden niet aan de faculteit toegelaten en dit probleem nijpt met name in de exacte wetenschappen. Hoe krik je dat beginniveau op? Het ziet er naar uit, dat de universiteit van Botswana samen met de VU een manier heeft gevonden. Sinds twee jaar functioneert in Gaborone de PESO, de pre-entry science course, een vooropleiding van een half jaar, gefinancierd via de NUFFIC en deels bemand door mensen van de VU.

Linkse mensen, vooral PvdA-stemmers, worden geweerd. De „zuivere" argumentatie daarvoor is dan: ' Dr. Piet Born, wetenschappelijk Christus wil dat zijn volgelingen hoofdmedewerker op de subfaculéén zijn, ook in maatschappelijk en teit natuur- en sterrenkunde van de politiek opzicht. Dat laatste zijn zij VU, is projectverantwoordelijke binnen partijen en organisaties met aan de Nederlandse kant. Wat een „C" in de naam. De gemeente doen zijn mensen in Gaborone en verwacht van de dominee dat hij hoe is het allemaal tot stand gekohtn voorgaat in deze ene keuze men? Piet Born: „De relatie tussen anders is goede samenwerking niet de VU en de universiteit van Botsmogelijk. Formeel zijn er nauwewana, Lesotho en Swaziland heeft lijks problemen. De gemeente kan wat meer body gekregen door een zich bij de weigering van linkse reis van Gerard van der Horst van kandidaten makkelijk op de Gerede NUFFIC en Kapteyn van ons formeerde synode beroepen. Bureau-Buitenland. Die zijn met de Overigens schijnen de gemeenten mensen in Gaborone tot een soort minder moeite te hebben met W D afperking gekomen: Nederland zou stemmende kandidaten. onder andere gaan helpen bij de Jaap Faber: „Op deze manier wordt vergroting van het aantal studenten het stellen van de juiste vragen uit in de natuurwetenschappen. Daar de weg gegaan. Maar uit angst gaan zijn wij als faculteit op ingegaan. de gemeenten op safe spelen. ,KeiIn Botswana zie je net als in Lesonc Experimente'. Ook theologen die tho en Swaziland problemen op vrouw zijn, of ongehuwd, of hohet gebied van natuurwetenschapmofiel worden hierdoor geraakt." pen, op het gebied van de aardwetenschappen en bij sociale geografie en ecologie.

Politiestaat...

Bouwe Kalma ging niet alleen in op de politieke druk in overheidsorganen („Politiemensen zijn als de hèl zo bang om iets naar buiten te brengen!") maar ook op de druk van de overheid. „Ik zeg niet dat Nederland een politiestaat is, maar we gaan wel in die richting." Dreigende aantasting van het recht op politiek asiel, uitbreiding politiebevoegdheden (om mensen aan te houden voor onderzoek op wapens is wellicht binnenkort niet meer een redelijk vermoeden van schuld, maar slechts nog „redelijdelijkerwijs aanleiding" nodig), vermilitarisering van de politie door de oprichting van scherpschutterbrigades, mobiele eenheden, antiterreurgroepen e.d. zijn volgens Kalma recente ontwikTcelingen in die richting. („Al kan bij dit laatste niet voorbijgegaan worden aan het feit dat het risiko voor de politieman/vrouw in bepaalde situaties zo klein mogelijk gehouden moet worden.") Kalma sprak voorts over de diskriminatie van minderheidsgroepen door de overheid, over het feit dat tienduizenden Nederlanders wier gegevens „veiligheidshalve" in de komputers van de overheid zitten, daar niet vanaf weten en dus niet in beroep kunnen komen en het

Jaap Faber

demokratische kontrole hun werk doen.

Basic science

Dat heeft te maken met de zogenaamde basic science. Als je het heel ruim stelt, gaat het eigenlijk om de verbetering van het middelbaar onderwijs. Botswana heeft een enorm gebrek aan eigen mensen. De rector van het University College, dr. Setidisho, had bijvoorbeeld vioeger de Zuidafrikaanse nationaliteit. De vice-rector was Rhodesiër. Voor zover de universiteit academici uit eigen land aflevert, worden die vooral opgeslokt door gouvernementele instellingen. Een van de meest schrijnende problemen is dan ook het feit, dat de middelbare scholen niet aan de verwachte output kunnen voldoen, omdat er niet genoeg leraren worden opgeleid. De meeste docenten zijn buitenlanders die in het algemeen komen op een tweejarig contract. Zij weten van de cultuur heel weinig. Zij zijn niet ingespeeld op de hele levenswijze waarin men verkeert en als ze een beetje ervaring hebben opgedaan, gaan ze meestal weer weg. Onze hoofddoelstelling is dan ook voorzien in studenten die op den duur leraar aan het middelbaar onderwijs worden. Maar dat is niet het enige. De regering heeft een planning gemaakt over de perso-

neelsbehoefte in de techniek, de landbouw en de gezondheidszorg. Ook daar is een enorm gebrek aan goed opgeleide mensen uit Botswana zelf. Tot voor twee jaar geleden werd je aan de universiteit toegelaten op grond van een buitenlands examen, het Cambridge Overseas Exam. Er werden bepaalde eisen gesteld aan de totaalscore, aan wiskunde in het bijzonder en men moest een bepaald niveau in het Engels bereikt hebben. Het aantal geslaagden schommelde tussen de 20 en de 30 per jaar. Veel te gering om te kunnen voorzien in de behoefte van mankracht in het land.

veau kunt meten, maar anderzijds juist de mogelijkheden van de betreffende student om onze cursus goed te doorlopen. De regering van Botswana stond daar helemaal achter en nu krijgen we van de subfaculteit psychologie en professor Drenth toetsen die de VU heeft ontwikkeld in Oost-Afrika. De toelatingsprocedure heeft drie kanten: we toetsen het prestatieniveau wiskunde, we voeren een geschiktheidstest uit en we betrekken bij onze uiteindelijke beslissing het oordeel van de school. Zo slagen we erin mensen uit milieus die niet zo op de voorgrond komen, en uit streken met minder goed onderwijs toch mee te laten doen.

Studiebeurs Wie tot de pre-entry science course wordt toegelaten, krijgt een studiebeurs voor levensonderhoud en boeken uit de gelden van het Europees Ontwikkelingsfonds. Zulke

Verdubbeling Met de pre-entry science course zijn we er nu al in geslaagd het aantal toelatingen te verdubbelen. Vorig jaar konden we van de 105 deelnemers er 62 aanbevelen bU de bêta-faculteiten. Maar daarmee waren de anderen nog niet verloren om het zo te zeggen. Naast de science departments hebben ze in Gaborone een school of education, die je kunt vergelijken met een tweede graads-lerarenopleiding. Van onze mensen zijn er daar 18 bij de exacte vakken toegelaten. De rest van de 105 heeft toelating gevonden in andere faculteiten van de universiteit en een stuk of drie vonden een functie buiten het onderwijs. Het al dan niet toelaten gebeurt tegenwoordig op basis van een door de cursusleiders opgesteld rapport. Het Cambridge Overseas Exam speelt geen enkele rol meer. Ook niet bij de toelating tot de pre-entry science course. Wij en de mensen van de universiteit in Gaborone stonden voor een interessante vraag: welke van de ongeveer 800 leerlingen die het middelbaar onderwijs verlaten, wil je selecteren? Je kunt natuurlijk de mensen nemen met de beste resultaten. Dat worden dan meest leerlingen uit de stad, want daar staat het middelbaar onderwijs op het hoogste niveau. In de uithoeken van het land zijn er wat dat aangaat veel minder mogelijkheden. We zochten dus een methode, waarmee je enerzijds het beginni-

Dr. Piet Born toelages zijn er ook voor de universitaire studie zelf. Op de cursus ontvangen de studenten onderwijs in natuurkunde, scheikunde, biologie, Engels en — heel belangrijk — studiemethodiek. In dat vak leer je hoe je de inhoud van een tekst kort kunt weergeven, hoe je een bibliotheek moet hanteren, hoe men effectief hoofd- en bijzaken van een betoog onderscheidt. Het vak wordt gegeven door een Zweedse, mevrouw Aspegran, die iets dergelijks jarenlang in West-Afrika heeft gedaan. Ze geeft bovendien ook Engels en heeft destijds een studie verricht naar het hanteren van Engels als second language. Ze gebruikt in de opleiding boeken met veel termen uit de natuurwetenschappen erin. Daarnaast zijn er drie medewerkers van de VU en voor dit jaar twee student-assistenten. Bovendien hebben we acht studenten uit Botswana ingeschakeld, die voornamelijk correctiewerk doen. Er vindt namelijk een continue evaluatie

avondgebed

„^Vaar we in de komende week op de VU mee bezig willen zijn is juist het aanwijzen van datgene wat je verhindert attent te zijn, wat je eigenlijk je ogen doet dichtknijpen. En dat is angst. Die bijv. ook kan leiden tot luchthartigheid. Het is van uitermate groot belang dat we Ieren waakzaam te zijn, en de weg naar waakzaamheid gaat langs het onderkennen van angst. Pas wanneer deze doorbroken wordt kan er sprake zijn van werkelijke waakzaamheid, het aandachtig onder ogen zien van wat er aan de hand is. Uiteindelijk gaat het om deze doorbraak. Dat een mens bevrijd wordt uit de wurgende greep van de angst om te ontdekken wat hem te doen staat."

plaats via toetsen die om de drie ä vier weken worden afgenomen. Men geeft klassikaal les. Maar er worden veel praktica gehouden en vooral daar kan de docent duidelijk relaties leggen met de individuele studenten. Als hij iets voordoet bijvoorbeeld. Bovendien zijn er tutorials, gesprekken met de studenten individueel. Bij het onderwijs moeten de docenten zich steeds realiseren, dat de leerlingen geen homogene groep vormen. Sommigen hebben bijvoorbeeld een stuk goed onderwijs achter de rug, maar missen een half jaar biologie, omdat de docent is vertrokken. Dan moet je zulke mensen dus op de juiste wijze integreren. Onze cursus duurt zes maanden en is erop afgestemd, dat er een flink stuk werk wordt verricht. Dat is natuurlijk enerzijds een stukje kennisvermeerdering maar anderzijds ook een wijze van denken, die je nodig hebt om in een universitaire studie goed te kunnen functioneren. Vandaar, dat wij ook zoveel waarde hechten aan het practicum. Het is belangrijk, dat je ziet, wat de theorie in de praktijk betekent. De doelstelling is zoveel mogelijk het zogenaamde O-level te halen. Is dat te vergelijken met het Nederlandse VWO? Ik denk, dat het ook nog een stukje lager is. De mensen die aankomen, staan min of meer op HAVO-peil. Wie overigens wat extra wil lezen, kan boeken lenen in de bibliotheek en daar wordt door de studenten veel gebruik van gemaakt. Het project is in eerste instantie opgezet voor vijf jaar. Als je nu kijkt naar de output voor de samenleving, kun je op die termijn dus niet te veel verwachten. De eerste mensen komen dan pas beschikbaar. Vraag je regeringsfunctionarissen in Botswana, of er reden is om het project na die vijf jaar te vervolgen, dan zeggen ze ook: „Ja." Maar dan spreek je eigenlijk al over een nieuw project." (Uit: „Overzicht", sept. '78)

Zie over Botswana zelf pag. 10 Advertentie

DIKS Autoverhuur bv v. Ostadestraat 278, Amsterdam-(Z). Telefoon 714754 en 723366 Fil. W. de Zwijgerlaan 101 Telefoon 183767 400 nieuwe luxe- en bestelwagens waaronder: FORD - VW - SIMCA - OPEL NIEUWE I^ERCEDES VRACHTWAGENS TOT 26 M3 EN 5 TON (groot en i<lein rijbewijs) Lage prijzen en studenten 10 procent korting

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen