Ad Valvas 1978-1979 - pagina 331

11

AD VALVAS — 16 MAART 1979

Studium

Generale-cyclus

'Wonen tussen utopie en

werkelijkheid'

Bouwen en wonen op een keerpunt in de tijd In de wereld van bouwen en wonen zijn de laatste jaren dnidelijke veranderingen gaande. Nieuwe wegen worden ingeslagen of men is daar nog naar op zoek. Het startpunt van een nieuwe episode op dit terrein? Het heeft er alle schijn van als men de verschillende sprekers die tot dusver in de Studium Génerale-cyclus „Wonen tussen utopie en werkelijkheid" zqn opgetreden hoort. Werd eerder in Ad Valvas beschreven wat de Amsterdamse wethouder van volkshuisvesting en stadsvernieuwing Jan Schaefer en de Amsterdamse architekt prof. ir. Herman Hertzberger aan ideeënrijkdom in hun bagage meedragen, na hen waren het een bouweconoom, een bonwproducent en een andere architekt die hun toekomstvisie aansluitend op de huidige realiteit op tafel legden, afgelopen dinsdag gevolgd door een „specialiteit" van een psycholoog-pedagoog, die de woonbeleving bij kinderen beschreef (het jaar van het kind). Woensdag 21 maart wordt de cyclus afgesloten met een lezing van de beeldhouwer J. J. Beljon die bet zal hebben over „De plaats van de beeldende kunstenaar in het stadsbeeld" (hoofdgebouw, KC-07, aanvang 16.30 uur). „In de bouw staan we op een keerpunt," aldus prof. dr. A. Hendriks, die bouweconomie doceert in Amsterdam (UvA), Delft, Eindhoven en Brugge (Europacollege). „Het idee is steeds geweest: wij moeten bouwen en méér blijven bouwen.

gaan toenemen. „Tot omstreeks het jaar 2000 kunnen we met een steeds minder grote uitbreiding van de bouwvoorraad (d.i. wat er is gebouwd, red.) toe," aldus Hendriks. Dan zullen we de nullijn zijn genaderd. ,,In toenemende mate krijgen we nu met de gebruikers te maken. Nu krijgen vernieuwing en vervanging van woningen hun kans." De kwaliteit zal meer en meer accent krij-"" gen. Er zal gevarieerder worden gebouwd. Het werk in de bouwsektor zal er minder snel door afnemen. Maar het zal wel een karakterverandering ondergaan, omdat er andersoortige arbeidskrachten nodig zullen zijn. Er zal meer vakmanschap worden gevraagd. Nu wordt het verhaal over bouwen weer met recht het verhaal over wonen, wat het in feite altijd dient te zijn.

Prof. dr. A. Hendriks Er was een sterke groei tussen 1950 en 1972. De jaarlijkse produktie werd in die jaren bijna verviervoudigd. En de verwachting was dat die produktie nog verder zou blijven stijgen." Maar de bevolkingsgroei in ons land is minder snel

Aankaarten bijBenW:

in de naoorlogse periode is de gebruiker, de bewoner, tot voor kort steeds verder uit het vizier verdwenen. De vraag waar alles om draaide was: hoe krijgen we zo snel mogelijk zoveel mogelijk ruimte om in te wonen? De systeembouw nam een hoge vlucht en ook letterlijk ging men de hoogte in: flatgebouwen her en der. Men realiseerde zich niet dat het ook belangrijk was om na te gaan wat voor indruk dat allemaal op de mensen maakte. Nu veranderen de tijden. De bouwopgave, die sinds de jaren '50 vrij simpel was, wordt veel moeilijker. De visie van prof. Hendriks, die een aantal jaren geleden nog misprijzend als „futurologisch" werd afgedaan, maar nu werkelijkheid aan het worden is.

'75 is het maatschappelijk denken snel gewijzigd. Kleinschaligheid, inspraak, weer wonen in de stad, de architektuur veranderde van hoogbouw in gestapelde laagbouw, grootmoeders gevelarchitektuur kwam aanwandelen, er kwamen minder woningen in aanbouw (in '73 nog 150.000, nu 105.000), de bouwmarkt verslechterde, traditionele materialen werden schaars: stenen waren niet meer te krijgen." De bouwmethodes uit de achter ons liggende tijd werden weer toegepast voor de huidige vraagstukken in de bouw. „Vorig jaar zeiden de bouwbedrijven: wij kunnen met de budgetten die voor de woningbouw staan niet meer uit de voeten. Dan zie je het kankergezwel weer komen opzetten: uitbesteden aan zwartwerkers en beunhazen, aan mensen die het goedkoper kunnen. Wij hebben daar echter niet voor gekozen, maar juist geprobeerd de diskussie hierover op gang te brengen," aldus De Geer. ,.De sociale woningbouw in Nederland is zo langzamerhand een luxe artikel. Als we naar de ontwikkelingslanden kijken en zien hoe de mensen daar in het kader van de sociale woningbouw onderdak worden gebracht, dan vraag ik mij af of we hier niet te ver zijn doorgeschoten," besloot hij.

Met bewoners samen bouwen De architect ir. F. J. v. d. Seyp liet in een helder verhaal aan de toehoorders weten dat het ook anders kan in de bouw, die op zeer veel

Dat leverde een gevarieerde bouw op, een individualisering van het wonen. En alles gerealiseerd binnen de premiesfeer. Een prettig nevenaspekt was dat de mensen elkaar door de onderlinge samenwerking goed leerden kennen en het buurtleven bloeide. De werkgroep Kokon, aldus v. d. Seyp, zoekt kontakt met woningbouwverenigingen, gemeentes of werkt via advertenties in de krant. De groep ontwerpt familiewoningen met variaties op een gemeenschappelijk thema. Alles in vooroverleg met de gegadigden. Op een hele serie avonden wordt er gepraat. Heeft het eerste overleg plaatsgehad, dan kunnen de toekomstige bewoners een basiswoning kiezen (nog niet of ze bijv. een afgebouwde zolder, drie of vier kamers etc. willen) en krijgt men een indruk van hoe het er stedebouwkundig uit gaat zien. Daarna worden de kavels, de grondstukken, via loting aan de mensen toegewezen, waarna over de afbouw wordt gepraat, knelpunten worden besproken en definitieve tekeningen worden vervaardigd. De bewoners kunnen hun reakties op die tekeningen vervolgens kwijt en tenstotte is er een „monsteravond" waarop bijv. kleuren van tegels, sanitair etc. worden bepaald. Tijdens de bouw wo^'dt ook nog overleg gepleegd: moet er een speelplaatsje bij of is er meer animo voor een groentetuin. De voorbereidingstijd neemt ongeveer negen maanden in beslag. Ook de bewoners van omringende wijken worden geraadpleegd over bijv. de verkeerssituatie die door de aanleg van de nieuwe wijk wel eens kan gaan veranderen. De bewoners van de nieuwe wijk spreken ook mee over hun woonomgeving (voetgangersstraat, pleintje, singel). Ook wordt de toekomst niet vergeten en wordt bij voorbaat rekening gehouden met veranderende woonwensen (bijvoorbeeld latere uitbouw). ,,Het bouwproces is op zichzelf niet star, het wordt star gehanteerd. Dat proberen wij nu te doorbreken. I.aat iedereen kiezen wat-ie wil hebben, dan wordt een wijk gevarieerder. Dat wordt er tevoren niet door

Jhr. L. de Geer ons ingelegd. Het komt er vanzelf uit bij de mensen," aldus v. d Seyp. (J.v.d.V.) (Volgende week volgt een verslag van de lezing van prof. Bladergroen (emeritus), de psycholoog-pedagoog die sprak over „woonbeleving bij kinderen").

Gastcollege Milieuvraagstukken Het Instituut voor Milieuvraagstukken organiseert dinsdagmiddag 20 maart van 13.00 tot 15.00 uur een gastcollege over „conflicterende thema's in de moderne milieukunde". Tim O'Riordan zal dan spreken over ecocentrisme tegenover enviromentalisme, het beheersen van technische problemen en toxicologische risico's en het toepassen van milieu effect-rapportage. Bij toxicologische risico's wordt gedacht aan kernmateriaal, de produktie van gevaarlijke chemicaliën en schadelilke toevoegingen in voedingsmiddelen. Wetenschappelijke waarden en politiek oordeel komen hier tevens aan de orde. De milieueffectrapportage is het begin van een uitgebreid proces van herwaardering van beleid. O'Riordan is lector aan de School of Environmental Sciences van de University of East Anglia U.K. Het gastcollege is in zaal 4A04 hoofdgebouw.

Minder overheidsbemoeienis

Stoplichten en een kresj

De beide studentenfrakties in de universiteitsraad hebben dinsdag het CvB op het hart gebonden straks wanneer het college B en W van Amsterdam ontvangt dat college op enkele zaken te attenderen. De VUSO vroeg burgemeester en wethouders van Amstelveen en Amsterdam te wijzen op de dringende behoefte bij de VU aan een kresj. Het CvB bleek de Amstelveense bestuurders daar al op gewezen te hebben, toen die onlangs door de VU ontvangen werden. Deze hadden begrip getoond voor de behoefte. Ook bij het bezoek van het Amsterdamse college zal de kresj aan de orde gesteld worden. De PKV verzocht bij de Amsterdamse gemeentebestuurders begrip te vragen voor de hoogst onveilige oversteekplaats over de Buitenveldertselaan ter hoogte van Uilenstede. Dagelijks steken hier zo'n 1500 VU-studenten over terwijl er geen stoplichten zijn. Elders in dit nr. (pag. 3) kan men er meer over lezen. De Niet van het CvB vroeg de PKV deze gevaarlijke situatie eens op papier te zetten. (Red.)

De bouwproducent jhr. L. de Geer van Bredero's Bouwbedrijf Nederland BV vond de tijd rijp voor een andere aanpak in bouw. Sprekend over met name de sociale woningbouw (woningwetwoningen, premiehuur- en -koopwoningen) noemde hij het een vereiste dat een groter deel van het bouwproces wordt geïndustrialiseerd. De overheidsbemoeienis in het hele bouwproces - - „wij opereren als bedrijf in een soort institutioneel staatsverband" — zou teruggedrongen moeten worden tot beslissingsmacht over grond en ruwbouw, gevel en dak zouden door de opdrachtgever kunnen worden bepaald en de gebruiker moet de inbouw kunnen bepalen. „GeUikkig zien wij tegenwoordig in een aantal gemeentes dat de zeggenschap van de gebruiker bij zijn te bouwen woning door de gemeente toch al in het bouwprogramma wordt vastgelegd, al is dat nog weinig het geval." Verder achtte hij het o.a. noodzakelijk dat de specialisatie in de bouw verder wordt doorgevoerd en vond hij innovatie van woonprodukten alle aandacht waard. ,.Alleen als we die dingen doen, zullen de woonkosten kunnen dalen," aldus De Geer. Die kostenbewaking is een centraal punt De Geer had in tegenstelling tot prof. Hendriks juist kritiek op de nu zo hooggeroemde gevarieerde woningbouw. „Die variatie heeft de laatste tijd nogal de pers gehaald. Na

Ir. F. J. V. d. Seyp plaatsen identieke Produkten heeft opgeleverd in de afgelopen tijd. Hij sprak over de participatie van de bewoners Het hele bouwproces is bijzonder ingewikkeld geworden en de klantbewoner is in de geïndustrialiseerde gebieden van onze moderne samenleving allang geen koning meer. Enerzijds werd dat veroorzaakt door de steeds hogere bouwkosten, anderzijds vanwege de grondschaarste, zeker in ons land. De opdrachtgever is een anonieme grootheid geworden. De identiteit van woningen moest maar uit de woonomgeving vandaan komen. Hoe het anders kan maakte de Rotterdamse architekt duidelijk aan de hand van dia's, waarbij hij de ervaringen opgedaan in de werkgroep Kokon waar hij (medeoprichter) in werkt besprak. „Het is voor ons begonnen in Vlaardingen. Daar hebben een tachtigtal mensen de koppen bij elkaar gestoken en gezegd: zoals het vandaag gaat met allemaal eengezinswoningen met doorzonkamers, is een slechte zaak. Dat wrillen we niet, We vormen een stichting en zoeken een risicodragende partner, een aannemer die de grond verwerft en een architekt. Via een enquête proberen we achter de woonwensen van de bewoners te komen en seriematig zo te bouwen dat toch elk wat wils heeft."

• De Amsterdamse Gesprekskring, Amsteldijk 58, ontvangt op vrijdag 16 maart de arts R. W. D. Gorter. Hij zal spreken over: ,fie antroposofische geneeskunde". Aanvang: 20.15 uur. • Op dinsdag 20 maart om 20.00 uur wordt in De Populier, Nieuwe Herengracht 93, de film „Lucia" gedraaid. In de film worden drie verschillende perioden uit de Cubaanse geschiedenis belicht aan de hand van de belevenissen van een vrouw, Lucia. • The British Council vertoont op 20 maart de films: „Civilisation Compilation'' en „The house and the Sun". Plaats en aanvang: Keizersgracht 343 om 20.00 uur. • In het Vronwenhnis, Nieuwe Herengracht 95, praat men op woensdag 21 maart vanaf 20.00 uur over „Vrouwenmishandeling". • 21 maart, 1630 nor, zaal KC-07: Stndinm Generale. De heer J J. Beljon, beeldhouwer, spreekt oven ,4)e plaats van de beeldende kunstenaar in het stadsbeeld". • Donderdag 22 maart houdt de gespreksgroep homofilie een open avond. Samen met broers en zussen wordt er gepraat over seksualiteit. Iedereen is welkom in kamer OD-02 om 20.00 uur. Inlichtingen: 239587. • De werkgroep doelstelling houdt op 22 maart in zaal DO-02 om 20 00 uur een avond over Paul Feyerabond. Drs. Hein Kray geeft een overzicht van het denken van Feyerabond en praat samen met de aanwezigen over hem. • Op 23 maart draait Cinemien in het Vrouwenhuis de film „Die allseitig reduzierte Persönlichkeit" van Heike Sander. Aanvang: 20.30 uur. • Op 23 maart spreekt Bob Goes, directeur ABC, over „Jeugd en onderwijsbegeleiding op de goede weg?" Plaats: de Amsterdamse Gesprekskring, Amsteldijk 58 om 20.15 uur. • Dinsdag 27 maart is er weer vronwenoverleg psychologie in PH '31. De activiteiten van dit overleg zullen worden besproken. Aanvang: 20.00 uur

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen