Ad Valvas 1978-1979 - pagina 5

AD VALVAS — 1 SEPTEMBER 1978

Ad Valvas 1953-1978: van doorgeefluik op weg naar universiteitskrant 'Een universitaire postbode wil dit blad zijn. Het zal, om iets te noemen, berichten doorgeven van de besturende lichamen, maar ook de bekendmakingen van allerlei verenigingen aan hun leden; het zal de uitslagen van examens registreren, maar ook mededelingen van hoogleraren aan hun studenten overbrengen. De praktijk zal ongetwijfeld uitwijzen, dat het nog veel meer diensten verrichten kan.' Zo staat het vermeld in de redaktionele aanhef van het eerste nummer van Ad Valvas op 1 september 1953. Nu, na een kwart eeuw, bladeren we nog eens terug in de geschiedenis van de universitaire postbode om eens tp bezien wat de praktijk, nu met een k, heeft uitgewezen. Het zijn minuscule blaadjes, meer bulletins, die eerste tijd. Het zevende nummer van de eerste jaargang vertoont voor het eerst foto's en wel van reünisten op de Civitasdagen. De redaktie meent 'zonder met de Spiegel (het inmiddels ter ziele gegane protestantse familieblad. Red.) te willen concurreren dat Ad V-alvas er bij zou winnen wanneer zijn uiteraard weinig pikante inhoud een enkele maal door illustraties verlevendigd zou worden.' We moeten evenwel nog twaalf jaar wachten op verdere illustraties. Het doornemen van de inderdaad weinig pikante inhoud van de eerste jaargangen van 'Aan de draaideuren' blijkt geen onverdeeld genoegen te zijn. Af en toe ontlokt een curieuze mededeling een glimlach. Als onderdeel van de lustrumviering organiseert het Studentencorps in 1955 een taartbakwedsuijd voor de Amsterdamse Huisvrouw. De mooiste en lekkerste taart wordt aan de oudste inwoner van Amsterdam aangeboden. De eerstejaars zorgen voor het transport van de ingrediënten. Studenten worden opgeroepen om hun hospita's te activeren. 'De wedstrijd beoogt een beter con-

d

" ^ ^

"«ae

tact tussen de student en de A'damse samenleving, zij heeft een zeer goed sociaal doel en verbetert de naam van onze Universiteit.' Af en toe een mededeling, die lichtelijk wijst op veranderingen in de universitaire wereld. In 1956 kondigt de rector-magnificus de komst van een studenten-raadsman aan. 'Men kan niet zeggen dat het tot nog toe aan personen heeft ontbroken, aan wie een student zijn vertrouwen kan geven. Men kan in dit verband aan de studentenpredikant denken en aan de hoogleraren.' Maar vervolgt de rector: 'Zo is ook aan onze universiteit, evenals

door de

redaktie

elders, bij de groei van de universitaire samenleving en bij de moeilijker wordende positie van de student, naast hem plaats voor iemand aan wie de studenten in voorkomende omstandigheden hun moeilijkheden kunnen voorleggen en om raad vragen.'

In één dag

bekeken

We schrijven het jaar 1965 wanneer Ad Valvas een gedaanteverwisseling ondergaat en een tussenfase wordt ingeluid. Het buUetinformaat maakt plaats voor glimmend A-4 papier maar ook inhoudelijk zijn er veranderingen op til. 'Het ligt in de bedoeling aan de ene kant het mededelingenkarakter van het weekblad te handhaven en anderzijds te streven naar de vorm van een universitair nieuwsblad,' aldus de redaktionele aanhef. Wat onder universitair nieuwsblad verstaan dient te worden is dan nog niet duidelijk. In elk geval zou nu naar een ruimere formule van het blad gezocht worden en de status van louter doorgeef-

acbt

162, A*«rto>« acht 164

as

• 1959

luik van mededelingen verlaten worden. Van een journalistieke opzet is dan nog geen sprake. De verzorging van het blad komt in handen van het pas opgerichte bureau voorlichting onder leiding van Mink Reitsma, die als secretaris van een redaktiekommissie met dit werk belast wordt. Hans van der Hoeden, het huidige adjunct-hoofd van de dienst Pers en Voorlichting, die deze periode heeft meegemaakt: 'De mededelingen op volgorde gooien, daar kwam het op neer. We hadden er aardigheid in het leuk te layouten. De hiërarchie van de verenigingen moest wel aangehouden worden. Je kreeg wel eens

reakties van: wij horen daarboven te staan. Dan waren de heren boos. Het werk was meestal in een dag bekeken.' Fraaie glansfoto's sieren de voorpagina's, afbeeldingen van rectoraatsoverdrachten, het verlenen van een eredoctoraat aan ds. Martin Luther King (1965), de geboorte van Willem Alexander (1967) en de opening van Uilenstede (1965). G. J. van Kamp, één van de eerste bewoners van het studentencentrum, 'schrijft over zijn bevindingen: 'De gehorigheid in horizontale zowel als in verticale richting is nagenoeg nihil; het trappenhuis is echter een verrukkelijk klankbord, wat vooral 's avonds zo rond twee uur een fantastisch effect geeft, wanneer men luid pratend thuis komt of een deur laat dichtvallen. En de vrijheid zult u vragen? Bezoek van meisjes en alcohol zijn niet verboden; van de vrijheid op beiderlei gebied wordt met mate genoten; de diverse inwijdingsfeesten leggen hier getuigenis van af'. We zijn nu aan het eind van de zestiger jaren beland. De opkomende studentenbeweging en haar democratiseringsstreven beginnen door te dringen in de kolommen van Ad Valvas. In het nummer van 17 mei 1968 zijn twee aar^enomen moties aan de orde. In de ene motie verklaart de studentenvakbeweging zich solidair met de protesterende Parijse studenten en hoogleraren. Zy acht de akties gericht tegen het universitaire systeem alleszins gerechtvaardigd. De andere motie is afkomstig van het Corps-Seniorenconvent. Hiermee wordt het kaalscheren als initiatierite afgeschaft na een discussie van 70 jaar. 'Deze discriminatie wordt gezien de huidfee maatschappelijke ontwikkelingen niet meer als functioneel ervaren.' De positie van Ad Valvas komt nu voor het eerst in discussie. De ontwikkelingen op het gebied van de universitaire bestuursorganisatie en de daarmee gepaard gaande toenemende vraag om openbaarheid leiden af en toe tot fricties over wat er wel en wat er niet opgenomen kan worden. Aan het eind van 1969 (hetzelfde jaar waarin de eerste VU-bezetting plaats vindt) sluit Ad Valvas zijn kolommen gedurende enige tijd voor opiniërende stukken. 'Wy hebben in de troebelen van de laatste weken aanleiding gevonden om plaatsing te ontzeggen aan elk opiniërend artikel van welke zyde dan ook aangeboden; wy zyn van oordeel dat deze maatregel zal moeten gelden tot de verwezeniyking van een nieuwe structuur van het blad,' aldus redaktiesecretaris Reitsma. Zo'n vaart loopt het niet, want na twee weken gaan de kolommen weer open voor opiniërend werk. Inmiddels is een stuurgroep aan het werk gezet met als uiteindelijk resultaat een Ad Valvas nieuwe styi.

Nieuwe

opzet

De nieuwe opzet van het blad komt tot stand in september 1971. Een redaktieraad kiest uit zqn midden een redaktie, die samenwerkt met een eindredaktenr. Die nieuwe eindredakteur wordt Pieter W. Bückmann, die ruim acht jaar werkzaam is geweest bij verscheidene dagbladen. Met zijn intrede breekt voor Ad Valvas de eerste periode aan van een journalistiek-professionele aanpak, die evenwel niet lang zal duren. Bückmann is verantwoording schuldig aan de redaktieraad en maakt zowel ambteiyk als funktioneel deel uit van het Bureau Pers en Voorlichting. Vooral deze laatste omstandigheid draagt de kiem in zich van latere konf likten, die uiteindeiyk tot een uitbarsting lelden in februari 1973 ten tyde van de bezetting van het hoofdgebouw. Bückmann plaatst tegen

de zin van Reitsma op de voorpagina een artikel over de bezetting. Het College van Bestuur, dat al eerder de redaktieraad naar huis had gestuurd, grijpt in. Naast de titelkop komt in nr. 20 van de 20e jaargang in een rouwzwart kader te staan: 'Tot zyn spüt heeft het CvB moeten besluiten tot een sterke reductie van de geplande inhoud van dit nummer van het onder zyn toezicht versclüjnende weekblad der Universiteit. Of het nummer van 16 februari zal kunnen verschenen is twijfelachtig.' Dit nummer verschynt inderdaad niet — het gaat daarna verder met nr. 22, alsof het er wel geweest moet zyn — en zo is dus een hiaat ontstaan in de 25-jarfee geschiedenis van het universiteitsblad.

Interim

-periode

De uitvoering komt weer onder de hoede van Pers en Voorlichting, een terugkeer naar de periode vóór Bückmann. Deze krijgt tenslotte zijn congé, hetgeen tot commentaren in de landelijke pers en zelfs tot kamervragen leidt. Persvrijheid en, journalistieke ethiek zijn in het geding, vindt men. Intussen houdt een commissie onder leiding van prof. dr. L. Traas zich bezig met het ontwerpen van een nieuwe formule voor het blad. De opzet van 1971 bUjkt immers niet te deugen. Voorjaar 1973 brengt de commissie aan de universiteitsraad een voorstel uit voor een nieuwe formule en een nieuwe organisatievorm. De formule houdt in dat Ad Valvas een informerend en opinieregistrerend blad dient te worden. De redaktie moet een verscheidenheid aan nieuws en opinies bieden en dat doorgaans zonder weergave van eigen opvattingen. Binnen deze formule is de redaktie funktioneel autonoomi en slechts ambteiyk (arbeidsvoorwaarden, redaktiebudget) verbonden aan Pers en Voorlichting. Wel is zy verantwoording schuldig aan een beleidsraad, een commissie van de universiteitsraad. De raad gaat vervolgens akkoord met het rapportTraas, dat tot op heden nog steeds als basisfilosofie van Ad Valvas geldt. De commissie-Traas had gedacht aan twee professionele krachten in de redaktie aangevuld met deeltydse medewerkers. Hen nieuwe journalistieke kracht vinden biykt evenwel geen sinecure te zyn, waaraan de voorafgaande troebelen met Bückmaim wellicht niet vreemd zyn. De zgn. interimperiode, ontstaan na het ontslag van Bückmann, kan echter niet al te lang duren, nu de uitgangspunten van de commissie-Traas aangenomen zyn. Twee studenten, Hans Bos en -Jan Verdam, verklaren zich bereid volgens de formule-Traas op parttime basis aan Ad Valvas hun medewerking te verlenen. Er komt ook een redaktie-assistente by. De interimperiode van het duo duurt

tot 1 november 1974, wanneer een full-time journalistieke kracht, de huidige hoofdredakteur van Ad Valvas Jan van der Veen, in dienst treedt.

'Redt Ad

Valvas'

Het nieuwe redaktieteam stelt zich op 8 november 1974 aan het lezerspubliek voor: 'Moet men nu grote dromen dromen met betrekking tot Ad Valvas? De redaktie gaat er in alle bescheidenheid aan staan. Als team bygestaan door een aantal korrespondenten en incidentele medewerkers. U hoort elke week van ons.' Helaas bhjkt het teamwork niet mee te vallen. Gestoorde arbeidsverhoudingen in de redaktie leiden uiteindeiyk in juni 1975 tot het ontslag van Hans Bos, gevolgd door het vertrek van zyn vriend Jan Verdam. Opnieuw een lawine van reakties op deze nieuwe ontslagkwestie. De gebeurtenissen volgen elkaar snel op. Het comité Redt Ad Valvas 'dient zich aan, dat een stichtingsstructuur bepleit omdat de bestaande organisatievorm hem tweeslachtig voorkomt en deze bovendien oorzaak is van de gespannen verhoudingen. Intussen verschont er een Zwartkrant Ad Valvas, een artikelenserie in Pharetra over 'the continuing story of Ad Valvas', wordt AV uit de Gemeenschappehjke Universitaire Persdienst gestoten, volgt er een gedwongen décharge van twee leden van de beleids(redaktie)raad, die zich duidelijk achter het comité Redt Ad Valvas stelden. Kortom, de 'universitaire postbode', die in 1953 op een slakkegangetje zyn loop begon, dreigt overbelast te worden. Maar nieuwe perspectieven doemen op. Na een interim-redacteurschap van Guus Herbschleb, die de redaktionele leemte moet opvullen die is ontstaan door het vertrek van de interimmers, wordt er een tweede full-tune redakteur benoemd. Jaap Kamerling. De rij van redaktie-assistenten op uitzendbasis wordt afgesloten en er komt een vaste redaktie-assistente voor halve dagen, Mathilde van Amstel. In maart 1977 verzoekt de imiversiteitsraad del beleidsraad een uitgewerkt model voor een stichting te produceren. De raad vindt dit ormiisbaar by zyn beoordeling of de huidige f)rganisatiestruktuur al of niet gehandhaafd kan worden. De redaktie spreekt zich in juni 1977 uit vóór een stichting, omdat zy daarin met het oog op de bonte verscheiderüieid van zyn lezers de jom-nalistieke zelfstandigheid van het blad ook organisatorisch gewaarborgd ziet.

Bouwstenen

gei ra agd

Juni 1977 doet de UB een principe-uitspraak. Het streven dient erop geticht te worden Ad Valvas in een stichting onder te brengen.

l ervolg op pagina

28

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen