Ad Valvas 1978-1979 - pagina 278

AD VALVAS — 16 FEBRUARI 1979

Het is vrijdagmiddag rond drieën. I k heb zojuist na lang zoeken een rustige kamer gevonden ergens op de eerste verdieping in de zogeheten bestuursvleugel van het hoofdgebouw. De redaktiekamer is veel te rumoerig. Een ondanks het jaargetijde toch al felle zon speelt door de ruiten van het werkvertrek. Het is benauwd. Achter mij zoemt de eeuwige monotone ruis van de air-conditioning. Het stinkt hier nogal en de sfeer is bedompt. Zoeven sprak ik een medewerkster van de Vereniging, die steen en been klaagde. Ik heb de zonwering al naar beneden gedaan en een poosje geleden ook de radiator maar ik voel me hier gewoon onpasselijk worden. Een andere medewerkster (van Vrouwen VU-hulp) zit ook behoorlijk te puffen. Zij wijst op het stijgende kwik van de thermometer aan de muur. N u niet bepaald een gunstig vertrekpunt om een juichende reportage te gaan schrijven over „luchtbehandeling" (zoals mijnheer Heek, hoofd technische dienst hoofdgebouw VU het begrip air-conditioning liever noemt). Ik moet me enigszins inspannen om m'n verhaal te vervolgen want ik word hoe langer hoe lomer. In de gang is het koeler. Terug naar mijn kamer. Je voelt inderdaad haast de neiging in je opkomen om een schrijfmachine door de ruiten te gooien zoals iemand hier op de verdieping onlangs aan mij toevertrouwde. De ramen zitten immers potdicht en kunnen niet open en buiten is het heerlijk zonnig. Ik sprak met meneer B. Heek (Hfd. Tech. Dienst Hfdgeb.) en dokter Ouwehand (Bedrijfsgeneeskundige Dienst) en heb onder meer geïnventariseerd welke kUchten zoal binnenkomen naar aanleding van j e luchtbehandeling hier. De meest gehoorde klacht is wel, dat het te koud of te warm is. In de winter wordt het nogal eens te warm gevonden terwijl het 's zomers juist lekker koel is. Maar het is soms beslist ook wel eens te koud. Een tijd lang kon je echt mensen in het VU-restaurant zien rillen en ook in de algemene studiezaal is het niet altijd even behaaglijk. Een andere klacht betreft de vochtigheid van de atmosfeer. N u eens zit men met droge kelen, waar het bruin café dan wel bij vaart, dan weer luidt de klacht, dat alles zo klefferig is.

Jaap

Airconditioning hoofdgebouw veroi Wapperende

pijen

Ook in kastelen vormde verse lucht geen probleem. De ruime vertrekken herbergden maar weinig bewoners. De temperatuur gaf wel wat ongerief. In de winter moest je echt wel dicht bij het haardvuur kruipen om wat op temperatuur te blijven. In het Muiderslot had men daarom bankjes aangebracht, waarvan de rugleuning omgeklapt kan worden zodat men zich beurtelings van voren en achteren kon warmen en daartoe niet steeds de bank behoefde om te draaien. In kloosters was een goede ventilatie van groot belang in verband met de vele boeken, die daar bewaard werden. Die moesten in een goede staat blijven. Geen nood: de wapperende pijen van de altijd bezige broeders zorgden voor voldoende ventilatie. N u we toch even in het verleden zijn gedoken: de Egyptenaren kenden reeds de vloerverwarming, waar nu ook weer op wordt teruggegrepen. In de kelders werd vuur gestookt. De rook en warmte daarvan werd in pijpen naar omhoog geleid. En tenslotte waren de Ro-

Kamerling

breder en hoger is schiet de natuurlijke ventilatie (via de open ramen) méér tekort. Die wordt dan te onberekenbaar. Daarover straks meer. Ook in vroeger tijden bijvoorbeeld de Middeleeuwen had je natuurlijk al enorm grote gebouwen zoals kerken, kathedralen, kastelen en kloosters. Daar lag de situatie echter heel anders. Een kerk bv, wordt veel minder intensief benut. D e verse lucht, die vóór het begin van een kerkdienst door de open kerkportalen binnenstroomt is natuurlijk op zichzelf te weinig om het psalmzingend kerkvolk voldoende

Het blijkt, dat vooral het steeds intensiever gebruik van de beperkte ruimte in steden heeft geleid tot de noodzaak van luchtbehandeling. Per eenheid grondoppervlak worden steeds meer mensen op de werkplek gehuisvest en hoe meer vloeren je boven elkaar aanbrengt des te meer kan je van een stuk dure grond profiteren. Naarmate nu een gebouw

MFVU

^.-.l^anAaopffci>^ï'!Jie

in

<^ef^

ßCiloJ^^

ademtocht te verschaffen maar de hoge kerkgewelven bergen genoeg lucht om het een flinke tijd uit te houden. En wat de temperatuur in grote oude kerken betreft: 's winters is het er niet veel warmer dan buiten en mag, je je jas wel aanhouden, maar 's zomers is het lekker koel omdat die dikke muren goed isoleren.

organiseert:

Avond over ploegenarbeid In Nederland werken naar schatting 300.000 a 400.000 mensen in één of andere vorm van ploegenarbeid. Het is een bekend feit dat dit voor hen en hun gezinnen veel ellende met zich meebrengt: slaapstoornissen, maag- en darmklachten, nerveuze klachten, problemen met de seksualiteit en de opvoeding van de kinderen. Dit blijkt echter niet genoeg reden te zijn de ploegenarbeid te verlichten en van de 4- op de 5-ploegendienst over te gaan. Ondanks de uitgebreide onderzoeken, die aan duidelijkheid niets te wensen overlaten, ondanks akties van vakbonden, blijven' de ondernemers op grond van ekonomiese argumenten vasthouden aan de noodzaak van

ges staan bloot aan dit spel van wisselende lucht- en windsnelheden. De hoogte van het gebouw zorgt voor een extra druk op de gevel of zuigkracht naar buiten toe die voor alle verdiepingen geldt.

Voordelen

Het gesuis van de luchtbehandelingsinstallatie geeft ook nogal eens aanleiding tot geweeklaag. In een twintigtal kamers is daar bovendien nog een irritant bromgeluid bij gekomen. Een deel van de installatie resoneert daar mee. Er is in die kamers nu anti-brom materiaal aangebracht maar er wordt verder gezocht naar de oorzaken van het euvel.

de vierploegendienst. De M F V U organiseert een avond over ploegenarbeid, de mediese en sociale gevolgen en het onderzoek dat ernaar gedaan is. Er zal een film gedraaid worden van het Amsterdamse Stadsjournaal over ploegenarbeid: „Sst, vader slaapt...". Spreker zal zijn Tony Hak, die als medewerker van het Instituut voor Preventieve en Sociale Psychiatrie te Rotterdam een onderzoek gedaan heeft naar de gevolgen van ploegenarbeid. Woensdag 21 febr. om 20 uur in het VU-hoofdgebouw 4A-00 Voor meer informatie: MFVU-kamer, Pak. der Geneeskunde E202, telef 5482048. (Ingez. door MFVU)

—i/<;^rtrvk

meinen al zover, dat ze voor de verwarming van hun badhuizen zonne-warmte aanwendden. In Heerlen is men bezig zo'n huis te reconstrueren.

Ope n ramen f

We waren gebleven bij de steeds gvotere kantoorgebouwen, die vooral na de laatste wereldoorlog werden gebouwd (o.a. om redenen van ruimtegebrek), waardoor luchtbehandeling een noodzaak werd. Alleen natuurlijke ventilatie is dan onvoldoende omdat de toevoer van verse lucht onberekenbaar wordt. Als een gebouw hoger is dan vier verdiepingen wordt de druk van lucht en wind zo hoog, dat bij open ramen er een geweldige tocht zou ontstaan. De sneeuw die deze dagen langs de gevels cirkelt illustreert dat aardig. Bij een flinke wind aan de liiwzijde (van het gebouw äf) zou daarentegen de lucht uit de werkvertrekken worden weggezogen nsar buiten. Bij weinig wind zouden alleen de mensen, die in de buurt van het raam zitten genoeg lucht hebben maar de mensen verderop zouden het benauwd krijgen. Kantoorgebouwen zijn echter meestal minder slank en kennen verschillende rijen werkvertrekken naast elkaar. Zo ook het hoofdgebouw van de VU. Nu kun je je afvragen: maar kan naast de kunst-

wand van het vertrek) en door het meesleureffect ontstaat er circulatie van de lucht waardoor de luchtstroom over de koelers wordt geleid. In de luchtstroom is een voeler opgenomen, die op zijn beurt de' toevoer van koelwater naar de koeler regelt. Als de voeler een te hoge temperatuur meet wordt erl vanzelf meer koelwater toegevoerd In de kelder vindt voor elke unit, waarop de vertrekken zijn aange sloten, het filtreren (zuiveren) van 1 de lucht plaats en wordt de lucht [ be(ont)vochtigd. Met de lucht, die wq na gebruili| uitademen wordt zuinig oragespron- [ gen. Grofweg wordt zestig procent

Veel fysieke klachten

Volgens ir. C. G. Theil is het echter mogelijk om ook boven de vierde verdieping van een gebouw naast air-conditioning met open ramen te werken. In het blad Klimaatbeheersing (van mei 1977) voert hij daar een pleidooi voor omdat het niet open kunnen doen van de ramen bij veel mensen gevoelens van onbehagen oproept. Hij stelt in dat artikel, dat air-conditioning en te openen rameu vaak als óf-óf-mogelijkheden worden gepresenteerd terwijl dat echt niet altijd het geval hoeft te zijn. E r is volgens hem heel wat verbeterd op die gebieden, die de toepassing van open ramen zouden kunnen verruimen: verkeersvrije zones, raamconstrukties, wering buitengeluid, warmte-terugwinning, aangepaste wijze van verwarming en luchtdistributie, inzicht in luchtstromingen etc. Men heeft een klimaatbeheersingsproces bij open ramen wel niet meer optimaal in de hand maar dat hoeft op zich niet onoverkomelijk te zijn, vindt hij. Je hoeft niet altijd de meest hoge uitgangspunten te hebben. Bovendien is het goedkoper. Heek gelooft daar althans voor wat het hoofdgebouw betreft niet zo in.

Anti-brommateriaal

Andere klachten zijn hoofdpijn, irritatie van het slijmvlies, vermoeidheid. Ouwehand vult het klachtenlijstje nog wat aan: slaperigheid en spier- en gewrichtspijnen Alleen hooikoortsigen lijken verlichting te vinden als gevolg van het luchtbehandelingssysteem, wat veroorzaakt wordt door het filteren van de lucht. Zo te horen zou het hier op de V U haast een hel moeten zijn. Vandaar, dat we eens met de heren Heek en Ouwehand gingen praten over het waarom van luchtbehandeling, de werking van het systeem en de voor- en nadelen.

matige ventilatie niet toch óók met open ramen worden gewerkt? Volgens de heer Heek is dat bij gebouwen van meer dan vier verdiepingen niet mogelijk omdat mechanische en natuurlijke ventilatie tegen elkaar inwerken. De verse lucht, die via de luchtkoker de vertrekken wordt ingeblazen zou bij wind aan de luwzijde van het gebouw via het raam naar buiten worden gezogen. Bij een stevige wind naar de gevel toe zou bijvoorbeeld de warmte-toevoer via de mechanische ventilatie worden bebelemmerd. Verder zou er ook veel te veel tocht kunnen ontstaan. Ook de onderste vier verdiepingen van een gebouw met meer dan vier eta-

Hoe werkt het luchtbehandelingssysteem van de V U nu eigenlijk? Er wordt voor de afstemming van de behoefte onderscheid gemaakt tussen werkkamers, werkgroepkamers, faculteitskamers en collegezalen. Voor de werkkamers is de behoefte aan verse lucht afgestemd op vier personen per travee (4,1 meter gevellengte), voor de faculteitskamers op acht personen per travee en voor de werkgroepkamers en vlakke collegezalen 22 personen per travee. Verwarming vindt plaats door de ventilatie-lucht meer/minder te verwarmen. In de kelders van het hoofdgebouw staan grote warmtewisselaars. Om te hoge temperaturen (door verlichting en warmte „uitstralende" mensen) te voorkomen beschikt elke werkkamer over twee koelers. De toegevoerde lucht wordt via straalpijpjes met hoge snelheid het vertrek ingeblazen (de installatie bevindt zich achter de

van de uitgeademde lucht afgevoerd eu wordt veertig procent opnieuvi gebruikt Dat percentage redrew latielucht wordt gemengd met (O procent verse lucht. Je kunt zeggen, dat van die opnieuw gebruikte lucht naderhand ook weer 40 procent terug komt zodat bepaalde luchtdeeltjes een flinke tijd mee draaien. H t t verse lucht-percentage kan vurieerd worden (van 50 tot lOU procent). Als er bgvoorbeeld vee! mensen in het hoofdgebouw zijn wordt het percentage opgevoerd. In de maanden juni, juli en augustus kun je met minder verse lucht toe voor bepaalde delen van het gebouw (niet de werkkamers) meent de heer Heek. Dan zijn et minder mensen. In een werkkamer (vooral het dienstpersoneel werkt hier) werken niet altijd vier mensen. Toch is de luchtbehandeling afgestemd op vier mensen. Maar als er vijf werken is dat teveel. In een werkgroepkamer (voor 22 mensen per travee) moet je geen vijftig mensen stoppen. Voor een uurtje kan dat wel incidenteel maar dat mag niet langer duren. D e collegezalen zijn kwa aantal stoelen begrensd. Dus zit je daar altijd safe Alle vertrekken zijn aangesloten op een unit van ruimtes met ongeveer éénzelfde funktie. Eén unit kan 50 tot 400 vertrekken omvatten Als nu bv. een wetenschappelijk medewerker een week naar een congres is of anderszins afwezig is het onmogelijk die periode de air-conditioning uit te zetten omdat dan tegelijkertijd alle vertrekken van die unit verstoken zouden zijn van luchtbehandeling. N o g veel duurder is iemand die overwerkt na zessen en tevoren vraagt of de luchttoevoer in die tijd gecontinueerd kan worden (zonder aanvraag gebeurt dat dus niet). D e air-conditioning treedt dan tegelijk voor de hele unit in werking. Je kunt dus eigenlijk beter in het duurste hotel gaan overwerken. Dat is dan altijil nog goedkoper.

In de war Niet iedereen, die na zessen bip werken beseft, dat hij dan een aanvraag had moeten doen voor het aanhouden van de air-conditioning (en dus voor continuering van toevoer van verse lucht). Heek vindt het eigenlijk de gewoonste zaak van de wereld dat je zoiets niet vergeet Als je thuis weggaat doe je de kachel toch ook uit en als je blp zorg je dat die aan blijft Bij zij«

Advertentie

BAR BODEGA FRIENDSHIP INN Amsterdamseweg 159, Amstelveen (naast het kaashuls Geijs), telefoon 451126 Voor een gezellige avond uit in een uitgesproken ontspannen sfeer. De enige bar In de omgeving met een keuken. Geopend van 8-1.30 's nachts. Weekend van 8-2.30 's nachts. Waar nog T. Bone steak, varkenshaas, tournedos, paling, escargots, saté, enz. worden geserveerd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen