Ad Valvas 1978-1979 - pagina 243

AD VALVAS — 26 JANUARI 1979

Op achtergrond

speelt konflikt

Vietnam-China

veel belangrijker

rol

aan

Konflikt Vietnam-Cambodja niet zien als verlengstuk konflikt Rusland-China In onderstaand artikel geven twee leden van de begeleidingskommissie VU voor Vietnam hnn mening over de konflikten tussen China, Vietnam en Cambodja. Wat we hieronder niet zullen doen is de beschuldigende vinger opheffen naar één van deze drie landen. Wat we wel zullen doen is laten zien dat de relatie tussen deze drie landen uitermate komplex is, dat historische wortels van konflikten, het machtsevenwicht in Z.O. Azië en verschil van opvatting over het juiste model van de revolutie en de sociale offers die deze waard is alle een rol spelen. Daarbij komt dat een gebrek aan betrouwbare informatie het heel moeilijk maakt een oordeel te vellen. We zullen proberen aan te tonen dat een aantal simpele visies niet op^lan: zoals de Vietnamese bemoeienis met Cambodja vergelijken met de Rassische inval in Tsjecho-Slowakije of het konflikt Vietnam-Cambodja zien als een veriengstuk van het konflikt RusIand-China. De nadruk zullen we leggen op feiten en achtergronden. Die uiteindelijk gebruikt zullen worden om in een volgend nummer van Ad Valvas antwoord te geven op de vraag: moet de VU met het VU voor Vietnam projefct door gaan of niet?

Chinezen in

Vietnam

Tot vorig jaar woonden ongeveer 1200.000 Chinezen in Vietnam. Telkens bij schokken in de geschiedenis van China, bij natuurrampen en gedurende een eeuwenlange bezetting hadden zij zich in Vietnam gevestigd. In de 20e eeuw kwamen daar nog een half miljoen handelaren en geschoolde arbeiders bij, die een plaats kregen als middenlaag onder de Fransen en Amerikanen. De revoluties in China en Cambodja deden nog enkele tienduizenden Chinezen uitwijken naar Vietnam. Zij zijn onder te verdelen in vier groepen met verschillende status: I) de Hoa's: de ± 200.000 Chinezen die in de meest noordelijke provincies, in Hanoi en Haiphong woonden, veelal geschoolde arbeiders in de industrie. Na de stichting van de DRV (Noord-Vietnam) kwam men met China overeen dat deze Hoa's politiek en sociaal moesten integreren in Vietnam: ze kregen er politieke rechten, er werden geen Chinese paspoorten meer verstrekt, voor bezoeken aan Ciiina werden toeristenvisa uitgeschreven. Bmnen families komen dus Vietnamese naast Chinese paspoorten voor. n) De Vietnamezen van Chinese origine: de ± 1 miljoen in het zuiden levende Chinezen, vooral in Saigon (700.000) en de Mekong delta. Omstreeks 1972 werden zij door een reeks maatregelen verplicht het staatsburgerschap van Zuid-Vietnam aan te nemen. Ze moesten dienstplicht vervullen. Het staatsburgerschap werd voorwaarde om een onderneming te mogen drijven. Het merendeel van hen was kleine handelaar, handwerksman of fabneksarbeider. De grote ondernemers in het zuiden waren vooral Chinezen. De rijsthandel werd bijvoorbeeld geheel door hen gekontroleerd, zoals ook in veel buurlanden het geval is (Thailand) of was (Indonesië). Voor hen zijn na 1975 de meest ingrijpende veranderingen opgetreden. Onteigeningen van ondernemingen, uitschakeling van de groothandel, geldhervormingen en andere maatregelen van overheidswege kwamen bovenop het wegvallen van 'de markt van konsumptie en luxe goederen. Vele grote kapitalisten zijn reeds in 1975 vertrokken naar Hong Kong of Singapore; niet naar China! Verder zijn er nog Chinezen met Chinese nationaliteit, gevlucht uit Cambodja ( ± 20.000). Tenslotte zijn er nog Chinezen met andere nationaliteiten (b.v. Thais), die qua ekonomische status te vergelijken zijn met groep II). In de zomer van 1978 hoorden we dagelijks van het vluchten van Chinezen naar China toe. Het zou gaan om 120.000 Chinezen, voor het merendeel Hoa's, die de grens tussen Vietnam en China over wilden trekken. Dit ging soms gepaard met schermutselingen, waarbij doden zijn gevallen. Die schennutseUngen speelden zich steeds af tussen Vietnamese en Chinese soldaten Uit de persberichten kreeg men de indruk dat er weliswaar ophoPingen aan de grens waren, maar dat de vluchtelingen niet werkelijk werden tegengehouden. Over Chinese vluchtelingen uit het zuiden wordt in de buitenlandse pers tot eind 1978 weinig gerept. Dan komt de zgn. „tweede golf:

Wilhert Nieuwstraten Jaap Akkermans

en

tot aan 500 personen per dag — waarvan het merendeel Vietnamezen van Chinese origine — kochten zich met hun laatste dollars en edelstenen een uitweg per wrakke boot uit Vietnam, ze geven meestal ekonomische motieven aan. Geen van hen rept over speciale diskriminatie om hun Chinees zijn of politieke overtuiging Wel spreken ze over de armoede en honger, met name na de grote overstromingen van eind oktober.

de gevechten openlijk door de partijen toegegeven en in de loop van 1978 op grotere schaal gevoerd. De situatie eskaleerde in de laatste weken. 9 Er zijn tussen het Vietnamese legime en het verjaagde regime van Pol Pot verschillende opvattingen over de manier waarop de revolutie zich moet voltrekken en hoe een socialistische staat moet worden opgebouwd. Getuige bijvoorbeeld het verschillende beleid ten opzichte van de ontvolking van de steden ten behoeve van de voedselproduktie op het platteland. Behalve veel Cambodjanen zijn ook duizenden Vietnamese inwoners van Cambodja slachtoffer geworden van de harde politiek. Veel Cambodjanen (volgens de Verenigde Naties 150.000, volgens de Vietnamezen 350.000) zijn naar Vietnam gevlucht.

zeer kwalijk genomen. Dit alles impliceert echter niet dat de ontwikkelingsmodellen van Vietnam r e ^ . Cambodja meer op Rusland dan wel China zouden lijken. 9 Tenslotte moet niet vergeten worden dat een deel van de Cambodjaanse revolutionairen (diegenen die nu aan de macht zijn) na de val van Sihanoek (1973) naar Hanoi zijn uitgeweken, i.p.v. naar Peking. Een ideologische verwijdering, en verschillende oriëntatie op China en Vietnam kunnen de bakermat zijn voor het ontstaan van Pol Pot getrouwe en anderzijds FUNSK kommunistrai.

Konklusie Overzien we deze gegevens dan dringt de verklaring van hef konflikt uit oorzaken binnen Vietnam en Cambodja zelf zich het meest

«MIS op. Op de adifergrond

spedt bet kimflikt tussen Vldnam en CAina era ved bdangiipm rol dan het Chinecs-Rnsgsdh evrawïcht. In ieder geval is elk dor modellen op zich onvoldoende om de sfnatie recht te dooi. Waartoe de eskalatie van het konflikt — het verjagen van het Pol Pot icgnne uit Pnom Penh door de FUNSK met stcmi van Vietnam — na zal leiden is moeügk voorspdbaar. Oiina h e ^ tot nn toe niet iügegrqmi. Het nienwe bewind in Cambodja toont een menseËiker geziciit dan het onde. Maar anderagds heeft een man als Sihanoek — zeer populair bg het merendeel van het Cambodjaanse volk — de Vietnamese inval fel veroordeeld. De Pol Pot troepen bereiden zich voor op een guerilla vanuit de kuststreek. Los van alle militaire faktoren zal het niteïnddgk de Cambodjaanse bevolkii^ zgn, die hef nieuwe regime als bcvrgder ofwel als marionet zal erkennen, en daarmee de toekomst van dit deel van IndoChina bepaalt. Hef Igkt erop dat de vrede na 30 jaar oortog in IndoChina, voorlopig nog op zich laat wachten, dat de slachtoffers zullen Mgven vallen en dat de ontwikkeling van de landen weer jaren achterop raakt.

Onkontroleerbaar Het lastige van de verklaringen van Chinese en Vietnamese zijde is hun onkontrjpleerbaarheid: China verklaart dat Vietnam met name de Hoa's en Chinezen diskrimineert; de door de Westerse pers geïnterviewde vluchtelingen spreken niet in die termen. Vietnam verklaart dat China onrust stookt onder de Chinezen in Vietnam, wat tot oorlog zal leiden, waarbij Chinese inwoners van Vietnam door de ene of door de andere partij als verraders zuilen worden beschouwd. De Vietnamese pers vermeldt getuigenissen van agitatoren; de vluchtelingen bevestigen dit niet. Het lijkt het beste over deze vluchtende Chinezen te spreken als enerzijds slachtoffers van het konflikt Vietnam-China, anderzijds als mensen die geen toekomst voor zichzelf zien in een arm, socialistisch land; faktoren die in het Noorden en Zuiden van Vietnam in een verschillende verhouding tot eikaar slaan. Het konflikt tussen China en Vietnam behelst meer dan alleen de Hoa-kwestie. In het evenwicht in Z.O. Azië is een verandering gekomen: China heeft een zuiderbuur gekregen die qua bevolkingsaantal het derde kommunistische land ter wereld is. Het is uit een bevrijdingsoorlog tevoorschijn gekomen, weliswaar ökonomisch zeer zwak, maar met een revolutionair elan dat op ideologisch vlak de unieke positie Van China als „voorbeeld van de revolutie" voor Derde Wereld landen dreigt te vervangen. Verder gaat Vietnam qua buitenlandse politiek een onafhankelijke weg.

Vietnam - Cambodja Een van de manieren om het konflikt tussen Vietnam en Cambodja te verklaren, is door het terug te voeren op de tegenstelling VietnamChina. Met name de Vietnamese autoriteiten benadrukten steeds de rol van China in het voortduren van de grenskonflikten. Een tweede visie is dat Vietnam en Cambodja verlengstukken zouden zijn van resp. Rusland en China, die hun konflikten zouden uitvechten over de hoofden van de Indo-Chinese bevolking. In een derde visie is het konflikt te verklaren uit de historische vijandschap en huidige belangentegentegenstellingen van Vietnam en Cambodja zelf. Wat leren ons de feiten? 0 Meteen na april 1975 laaide een smeulend konflikt over de loop van de door de Fransen vastgestelde grens op. Hoe precies is niet duidelijk. Pas in september 1977 werden

- **'r'

-- » -

9 Historisch gezien zijn er vele redenen voor wederzijdse haat. In de loop der eeuwen zijn er over en weer bezettingen geweest. Het eens zo machtige Khmer njk verloor in de 17e en 18e eeuw gebieden in de Mekong delta aan de expanderende Vietnamezen. Franknjk voegde de twee totaal verschillende kuituren bijeen in een kolome, waarin de harder werkende, beter opgeleide en meer gedisciplineerde Vietnamezen ook in Laos en Cambodja werden ingezet waar dat nuttig was voor de koloniale autoriteiten; met als gevolg een vijandige gezindheid.

Vervolg van pagina 5

te beantwoorden. Het departement moedigde ons aan om mee te doen." Of de VU hiermee een modeverschijnsel volgt, waagde bij te betwijfelen. Hij vond dat je niet alleen naar de voordelen voor de individuele gebruiker moest kijken, maar vooral naar de algemene service-uitbreiding die automatisering kan geven. Niettemin achtte hij het raadzaam om Noorda's waarschuwing ter harte te nemen. En bibliothecaris Stellingwerff Indo-China als eenheid merkte in zijn kielzog op dat er heus niet wordt geautomatiseerd om te automatiseren en dat het 0, Het idee van een Indo-Chinese toch wenselijk is in dit geval. JDe statenfederatie hield niet op bij de omvang van de wetenschappelijke Fransen. Bij de oprichting van de literatuur is zo groot en onze beIndo-Chinese Communistische Par- handeling daarvan is nog zo primitij in de jaren '30 werd Indo-China tief. Handwerk, veel dubbelwerk, door de Vietnamezen als eenheil ge- zeer veel kaartjes invoegen. Door zien. De waarschijnlijke Vietnamese de computer kunnen we veel veroverheersing wekt gezien de histo- beteren, zodat we ons werk een inrie afkeer bij de Cambodjanen. teUektueel hoger en interessanter Voor China is het verhinderen van niveau kunnen geven." een statenfederatie waarschijnlijk En verder over het automatiseringseen van de belangrijkste redenen proces zei hij: „We doen het stap om het Pol Pot regime te steunen. voor stap. Het is niet zo dat deze De weigering van Cambodja mee stap (bestaande bestand in compute werken aan het gezamenlijk re-, ter invoeren, red.) meteen een volguleren van de verwaarloosde Me- gende impliceert. Er zijn wel volkong waterhuishouding, moet ook gende stappen. Die zijn uiteengezet in het vijQarenplan. Maar het ziet in dit licht bezien worden. 9 Reeds gedurende de oorlog was er niet naar uit dat daarvoor opduidelijk dat de Cambodjaanse re- nieuw grote extra kredieten moeten volutionairen meer door China dan worden gevraagd. We verwachten door Rusland gesteund werden. voortaan ons werk met de normale Rusland erkende bijv. indertijd het begrotingsgelden te kunnen doen." regime van Lon Nol. Aan de an- Het extra krediet van ƒ 611.000,— dere kant hebben de Vietnamezen moet worden verantwoord in de dé Chinezen het bezoek van Nfaion overige lastensfeer, maar het geld aan Peking in 1971 met bijbeho- wordt uit het personeelsbudget C78) rende vriendschapsverklaringen gehaald omdat het gaat om finencie-

ring van uit te besteden personeelswerk en de besparingen die de automatisering oplevert ook in de personele sfeer liggen. Voor de afen overschijving van personeelsbudget naar overige lasten is goedkeuring van het departement nodig, maar die is te verwachten. Het bedrag zal daartoe in de tweede herziene begroting 1978 worden opgenomen. (Het overschot op het personeelsbudget 1978 zal na aftrek van het bedrag plm. ƒ 4 miljoen bedragen.) (J.v.d.V.)

Wetenschappelijke steun voor FNV Het CvB van de TH Eindhoven staat positief tegenover een wetenschappeUjke ondersteuning door de TH van het werk van de FNV Noord-Brabant Dat is het resultaat van een gesprek dat het college onlangs voerde met het dagelijks bestuur van de FNV Noord-Brabant. De FNV had om dit gesprek gevraagd, omdat de indruk bestond dat bij de discussies over ondersteuning van het bedrijfsleven door universiteiten en hogescholen de positie van de vakbonden uit het oog zou kannen worden verloren. Thans is afgesproken, dat verzoeken om wetenschappelijk onderzoek te verrichten zullen worden behandeld door de in aprü vorig jaar aan de TH ingestelde bestuurscommisä e „Contacten bedrijfsleven". De FNV denkt met name een beroep op de TH te doen als het gaat om vraagstukken op het gebied van volkshuisvesting, ruimtelijke ordening, milieu en veili^eid. (ANP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen