Ad Valvas 1979-1980 - pagina 361

AD VALVAS — 28 MAART 1980

Indonesiê'Werkgroep VU:

„Informatie samenwerkingsprojekten moet openbaar zijn" De Indonesië-werkgroep aan de VU is een kampagne gestart voor meer openheid over de samenwerkingsprojekten met de Universitas Gadja Mada (UGM) in Indonesië. Dit vindt men nodig om de Projekten t e k u n n e n beoordelen op h u n ontwikkelingsrelevantie. I n juni of augustus van dit j a a r moet de universiteitsraad een besluit nemen over eventuele verlenging van het samenwerkingsverband met de UGM voor drie jaar.

Simon Kooistra

tonen dat er geen marges zijn zoals van stafzljde vaak gezegd wordt'. De kontrole van de overheid op de universiteiten zou behoorlijk stringent zijn. Dit geldt zeker voor de UGM, een van de vijf 'centres of excellence' en door de hoge kollegegelden een elite-universiteit. Als 'centre of excellence' wordt ze ten voorbeeld gesteld voor andere universiteiten In ruil voor bepaalde privileges. De commissie van toezicht (te vergelijken met ons coUege van bestuur) bestaat voor tweederde uit hoogge'Tot nu toe hebben alleen natuur- plaatste militairen. kundigen opening van zaken gegeDe Jong: 'Je loopt altijd vast op het ven, o.a. van hun bijdragen aan de averechts werkende poUtieke syskernfysische afdeling van de UGM teem. Er is geen mogelijkheid om niet vast te lopen. Hoe leuk je Prodie inmiddels iedereen bekend zullen zijn. (zie A.V. 21-3-'80) De niet^ jekten ook zUn opgezet, vroeg of westerse sociologen, sociaal-ge- laat keer je terug naar het dagelijkse leven en zie je dat de onderste neeskundigen en fysisch geografen veertig procent niet bereikt en de houden liever hun mond over de self reliance niet bevorderd woronderzoeksactiviteiten die onder de den'. Hiermee verwijst De Jong overkoepelende naam 'Integrated de sinds '74 geldende NUPFICRural Development' plaatsvinden', naar kriteria voor universitaire samenaldus leden van de werkgroep Indo- werking (de overheidsinstantie die nesië. 'Wat jullie vragen komt erop deze samenwerking begeleidt en fineer dat jullie munitie willen van nanciert met ontwikkelingsgelons' luidde het afwijzende ant- den). woord van dr. FUp Quarles van Ufford op het verzoek van studen- De werkgroepleden hebben aanwijzingen dat Nederlandse stafleden ten nws/ca om inzage in het archief van het HEADERA-gezondheids- de plaats innemen van Indonesische wetenschappers die om polizorgprojekt op Java. redenen gevangen zitten of op Projektverantwoordelijke prof. dr. tieke non-aktief zijn gesteld. In 1965, naG.B. Engelen van Aardweten- dat president Soeharto gewelddaschappen gäf eveneens nul op het dig de macht gegrepen had, vond request toen Gerrit Jongkind bij een grote zuivering plaats op de hem aanklopte voor informatie UGM waarbij dertig procent van de over de hydrologie-projekten in het staf en tweeduizend studenten verSerayu Valley gebied. Zelfs werk- dwenen. Ex-gevangen intellektueplarmen en voortgangsrapporten len komen niet meer aan de bak en wilde hij niet geven. Hij wilde niet worden streng in de gaten gehouhet risiko lopen dat het projekt door den. Over een oud-hoogleraar bijvoorbeeld, die een tijd lang gevan'onjuiste kritiek' in gevaar kwam. De Informatiemap die de werk- gen gezeten heeft, weet Iris Heidebgroep dinsdag j.1. heeft gepresen- rink te melden dat hij nu een koffieteerd is dan ook onvolledig. Toch huisije heeft in een afgelegen streek. heeft eigen speurwerk nogal wat De werkloosheid onder Indonesiboven tafel gebracht. In dit bestek sche afgestudeerden zou sowieso beperken we ons tot wat hoofdlij- schrikbarend hoog zijn. De vraag is wat onder zulke omnen. We hadden ondermeer een in- standigheden de zin is van 'upgraterview met vijf leden van de werk- ding' van Indonesische stafleden. groep, te weten: Arie de Jong (UR- Om wat lijn te brengen in de univerUd voor de PKV), Jan Arwert (stu- sitaire ontwikkelingssamenwerdent fysische geografie), Gerrit king en om hobbyisme tegen te Jongkind (zojuist afgestudeerd op gaan werd het NUPPIC-beleid oneen scriptie over VU-projekten op der de vorige minister Pronk meer de UGM), Iris Heidebrink aid gecentraliseerd. Doelgerichte saPONG, subfaculteitsvereniging menwerkingsverbanden kwamen van nws/ca) en Aijen Vos (buiten- in de plaats van losse Projekten, zoals dat van de VU met de UGM in land secretaris SR VU). De werkgroep is vorig jaar augustus 1978. De op stapel staande (indiviopgericht door studenten die op een duele) Projekten van de VU werden of andere wijze betrokken zijn bij de snel In het nieuwe beleidskader inïndonesië-aktivlteiten van de VU gepast om de kans op financiering en daar kritisch tegenover staan. door NUFFIC te vergroten. Gesteld wordt dat elke samenwer- Gerrit Jongkind: 'Pronk heeft een king stuk loopt op de maatschappe- keer de term 'Integrated Rural Delaten vallen. Dat heeft lijke kontekst die Arie de Jong als velopment' die slimme Kapteyn van Bureau 'fascistoïde' kenschetst. Buitenland meteen opgepikt en die Hij merkt op: 'Wij proberen aan te heeft op een aantal losse Projekten

V.l.n.r. achter: Iris Heidebrink, Arjen Vos en Arie de Jong; voor: Jan Arwert en Gerrit Jongkind; allen leden van de werkgroep VU.

dat stempel gedrukt.' Onder goedkeuring van de NUFFIC werden twee sub-programma's met de UGM opgesteld. De een is het basic sciences subprogramma, waaronder het natuurkunde-projekt valt en de ander is het integrated rural development (IRD) subprogramma waaronder de overige VU-projekten ressorteren, aldus het rapport van de werkgroep.

Schending mensenrechten De vu-hydrologen (Aardwetenschappen) zijn al sinds 1973 in Indonesië. Met IRD startte in 1978 voor hen het derde projekt in het stroomgebied van de Serayu-rivier. Aan de eerste twee Projekten heeft de Universiteit van Amsterdam ook nog mee gedaan, maar zij bouwt dit jaar haar werkzaamheden aldaar af na een motie van afkeuring in de UR. De UvA mocht geen nieuwe kontakten met Indonesië aangaan vanwege de permanente schending van de mensenrechten en de doortdurende oorlogstoestand rond Oost-Timor, gaat het rapport ver der. Het projekt heeft altijd aan veel kritiek van progressieve zijde bloot gestaan omdat de bestrijding van erosie en dichtslibbing in het gebied o.a. nodig zou zijn om de haven van Cllacap geschikt te maken voor een industriële ontwikkeling, terwijl de autochtone bevolking bij duizen den getransmigreerd zou moeten worden. Tijdens de eerste periode tot 1976 (Serayu Valley Project) zijn veel on derzoeksgegevens verzameld op o.a het gebied van lucht- en satelUetfo tografie en grondstoffeninventari satie, die van belang zijn voor Indo nesische overheidsinstanties. Het gevaar lijkt aanwezig dat het pro jekt heeft bijgedragen aan fotover kenningsvluchten boven Oost-Ti mor in '75-'76 vlak voor grootscheepse bombardementen. De meeste externe kontakten werden onderhouden met de moderne Sektor. Eén groep ontbreekt in de lange rij: de landarbeiders en kleine boeren, kortom de armsten. • De werkgroepleden sluiten niet uit dat de allerarmsten er beter van worden maar een garantie daarvoor wordt allerminst geboden,yindenze. Het vervolgprojekt (Earth Sciences Curricula Project) dat in '76 aanvangt richt zich vooral op de spreiding van de opgedane kennis over staf en studenten. Een van de doelen is het opleiden van hoog gekwalificeerde mankracht voor de landbouw. Hoe deze kennis toegepast wordt blijkt uit het landbouwbeleid dat meer gericht is op mechanisatie, een sterke marktpositie en de verwerving van kredieten dan op versterking van de positie van de kleine boeren en landarbeiders. Met de twee Projekten is schenking van apparatuur voor honderdduizenden guldens gepaard gegaan hetgeen eerder de afhankelijkheid van het buitenland vergroot dan de self reliance bevordert. Tot zover het rapport van de werkgroep.

Gedwongen transmigratie Jan Arwert is als student hydrologie hevig verontwaardigd over de ontoegankelijkheid van informatie over de hydrologie-projekten. 'Zelfs weinig stafleden weten ervan', zegt hy. Hij vermoedt dat de vakgroep er weinig voor voelt het projekt binnenkort met nog eens drie jaar te verlengen. De staf is naar zijn indruk bijna unaniem akkoord gegaan met een pamflet dat hij en drie andere hydrologle-studenten in februari j.1. geschreven hebben en waarin de argumenten voor en tegen samenwerking met Indonesië op een rijtje worden gezet, toege-

Di Indonesie-werkgroep VU informeert feestgangers promotie dr. P. Quarles V Ufford. spitst op de verhoging van de levensstandaard van de armsten. Ze stellen o.a. dat het IRD-projekt slechts mag worden uitgevoerd als er duidelijk sprake is van behoefte bil de lokale bevolking en als er geen gedwongen transmigratie mee verbonden is. De werkgroepleden zeggen verder: Deze kriteria zijn nooit serieus genomen. De projektverantwoordelijke prof. dr. G.B. Engelen wil zijn onderdeel van het IRD-projekt zelfs laten aansluiten bij overheidsprojekten waarby duizenden mensen gedwongen worden te verhulzen wegens de aanleg van stuwdammen. 'Risiko's van vuile handen ben ik bereid te lopen', zei hiJ in een vergadering met o.a. de antropologen die hiermee geenszins akkoord wilden gaan, zodat een breuk binnen IRD onvermijdelijk lijkt. Hoezeer Engelen op zijn eigen houtje te werk gaat blijkt vooral uit zijn initiatief (zonder overleg met de vakgroep) een master-plan op te stellen voor de Serayu streek hetgeen zijn bevoegdheden te boven gaat. Het heeft ten eerste niets met de UGM te maken en ten tweede weinig met fysische geografie. Het is een planologisch model dat hij, zonder de plaatselijke bevolking geraadpleegd te hebben, aangeboden heeft aan o.a. generaal-majoor Rustam Supaijo, de gouverneur van Centraal Java. Aldus de werkgroep.

Gesloten archieven De geheimzinnigheid rond de andere VU-bijdrage aan IRD, het Health And Development in Rural Areas (HEADERA)-projekt, is opvallend. Nws/ca studenten hebben meermalen gepoogd de betrokken stafleden prof. dr. J.W. Schoort en dr. Philips Quarles van Ufford, die

vorige week promoveerde lop Indonesië, te bewegen inzage te geven in de stukken. Dit alles tevergeefs. In het laatste gesprek op 13 februari j.1. werd openbaarheid alleen toegezegd voor een in te stellen evaluatie-kommissie, bestaande uit bijv. leden van de subfaculteitsraad en de vakgroep, die zich er vertrouwelijk over zou mogen buigen. Verder wilden Quarles en Schoort niet gaan. De verklaring die voor het gesloten houden van de archieven wordt gegeven door de twee stafleden is volgens de werkgroep dat openbaarheid de positie van de Indonesische counterparts in gevtiar zou brengen. 'Hiermee bevestigt de staf de ernst van politieke repressie op de UGM', aldus de brochure. Enkele maanden geleden ontstond er een groot konfllkt op de subfakulteit toen studenten beweerden dat een voordracht voor een eredoktoraat voor de Indonesische schrijver en ex-politieke gevangene Pramudya Ananta Tur op een veto van de staf was gestuit, eveneens om de counterparts te beschermen. Iris Heidebrink vertelt dat het HEADERA-projekt, dat in samenwerking met sociaal medici onder verantwoordelijkheid van prof. J.P. Kuiper plaatsvindt, de evaluatie van de gezondheidszorg op dorpsniveau in Klampok behelst. Het gaat om gezondheidszorgexperimenten in samenwerking met zgn. kaders Geldende figuren) in de dorpsgemeenschap. Deze kaders bleken in de praktijk niet te werken en de VU zou moeten onderzoeken waarom niet. Iris Heidebrink betwijfelt het nut van het projekt. Volgens de nieuwe wet op het dorpsbestuur

Vervolg op pag. 12

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen