Ad Valvas 1979-1980 - pagina 401

AD VALVAS — 25 APRIL 1980 de wetenschapswinkel Voorzitter W. A. de Smit van de wer/cgroep-wetensc/iapswin/ce/ VU: dezen seren.

l/Vetenschapswinkelniet iets wat er 'n beetje bijiiangt' Snel aansluiten bij maatschappelijke ontwikkelingen is nooit een van de sterkste k a n t e n van de VU geweest. Dat geldt zowel voor interne en externe democratiseringstendenzen als voor het gebruiken van het universitaire onderzoekspotentiëel ten behoeve van maatschappelijke groeperingen. Deze laatste factor k a n men zien als een uitvloeisel van de ontwikkelingen eind jaren zestig. Studenten en wetenschappelijk personeel voelden onvrede met het functioneren van de wetenschap in maatschappelijk opzicht. Behalve overheid, bedrijfsleven en wetenschap zelf, profiteerde verder niemand direct van de door onderzoek verki'egen kennis. Dit verschijnsel, meestal aangeduid als 'de ivoren toren van de wetenschap' was velen een doorn in het oog. Tegen deze achtergrond moet de oprichting van zogenaamde wetenschapswinkels gezien worden.

Over wat een wetenschapswinkel is en welke doelstellingen zij heeft, b e s t a a n verschillende opvattingen. Belangrijke doelstelling is in ieder geval d a t groeperingen die d a t a n ders n i e t zou lukken, toegang krijgen tot h e t k e n n i s - en onderzoekspotentiëel v a n hogescholen en universiteiten. D a t b r e n g t ons al m e t e e n op een belangrijke vraag: welke groepenr worden als ' k l a n t ' toegelaten? De eerst opgerichte wetenschapswinkel, die a a n de Universiteit v a n Amsterdam, h a n t e e r de in a a n v a n g nogal s t r i n g e n t e criteria, m a a r gaandeweg werden deze afgezwakt. O n l a n g s stelde een werkgroep van de R a a d van Voorl i c h t i n g s a m b t e n a r e n bij h e t wetenschappelijk onderwijs in een r a p p o r t d a t 'in recente initiatieven die c r i t e n a steeds m e e r afgezwakt (worden) of zelfs geheel verlaten. Die criteria zijn: de k l a n t m o e t niet in s t a a t zijn h e t onderzoek zelf te bekostigen, geen commercieel doel hebben en in s t a a t zijn de resultat e n v a n h e t onderzoek te gebruiken t e r verbetering van de eigen groep'. Voorts stellen de voorlichtingsambt e n a r e n d a t de idee v a n de wetenschapswinkels weliswaar voortkomt u i t de maatschappij-kritische hoek, m a a r d a t op dit m o m e n t die associatie niet geheel t e r e c h t meer is. Hoewel voor velen nog steeds de wetenschapswinkel s t a a t voor h e t verlenen v a n s t e u n a a n onderliggende groeperingen, voor a n d e r e n s t a a t evengoed c e n t r a a l d a t middels de wetenschapswinkels m e e r m e n sen mondig g e m a a k t k u n n e n worden en bovendien d a t s t u d e n t e n en wetenschappelijke medewerkers meer zicht krijgen op de m a a t schappelijke context v a n h u n werk. Edele doelstellingen, die temeer de vraag n a a r de s t a n d v a n zaken a a n de VU b e n a d r u k k e n .

Achterstand I n m a a r t 1978 verenigden zich een a a n t a l s t u d e n t e n In een initiatiefgroep m e t als doel te k o m e n tot oprichting van wetenschapswinkels. 2öj deden hiertoe voorstellen a a n h e t college van bestuur. H e t CvB vroeg om advies van de commissie onderwijs en onderzoek. I n Advertentie

DIKS Autoverhuur bv V. Ostadestraat 278, Amsterdam-(Z). Telefoon 714754 en 723366 Fil. W. de Zwijgerlaan 101 Telefoon 183767 400 nieuwe luxe- en bestelwagens waaronder: FORD-VW-SIMCA-OPEL NIEUWE

MERCEDES VRACHTWAGENS TOT 26 M3 EN 5 TON (groot en klein rijbewijs) Lage prijzen en studenten 10 procent korting

Klant is koning Hoe sal nu de praktijk van de wetenschapswinkel VU sijn? H e t u i t g a n g s p u n t is, d a t de k l a n t koning moet zijn. Zijn v r a a g zal geïnventariseerd worden en dan n a a r de meest geëigende faculteit worden doorgespeeld. Het zal ongetwijfeld zo zijn d a t er vele vragen . zullen komen, die m e t v a n u i t één discipline b e a n t woord k u n n e n worden. D a t is tevens de b e s t a a n s r e d e n van de centrale wetenschapswinkel, nl. h e t bij e l k a a r b r e n g e n van onderzoekers uit de b e t r o k k e n faculteiten. Dit zou heel wat lastiger zijn als er

Bert van Muyiwijk h a a r laatste advies op 29 j a n u a r i '79, stelde de commissie voor een werkgroep in te stellen in overleg m e t de initiatiefgroep. Dit gebeurde in september '79, m e t als o p d r a c h t v a n h e t CvB: 'het n a d e r u i t w e r k e n van een voorstel tot h e t eventuele instellen v a n een wetenschapswinkel en h e t doen van voorstellen over de criteria welke zullen moeten worden aangelegd bij h e t evalueren v a n h e t functioneren van een wetenschapswinkel.' Heerlijk proza! Voorzitter v a n deze werkgroep werd de heer W.A. de Smit. Op 11 december '79 werd een i n t e n m r a p p o r t v a n de werkgroep a a n h e t CvB gezonden m e t verzoek om c o m m e n t a a r en b i n n e n enkele m a a n d e n hoopt de werkgroep te k o m e n tot h a a r eindrapport. D a a r n a zal een commissie a^n h e t werk m o e t e n om de wetenschapswinkel daadwerkelijk gestalte t e geven.

Aan de VU duurthetnog eenpoosje

D a t er een wetenschapswinkel k o m t is n u zeker. Deze zal een cent r a a l k a r a k t e r krijgen en b i n n e n k o m e n d e vragen doorspelen n a a r 'dependances' op de faculteiten. K e n m e r k e n d hierbij is, d a t de k l a n t actief zal worden benaderd. D a t wil zeggen d a t er gezocht wordt n a a r groeperingen die wellicht h u l p zouden k u n n e n gebruiken van de wetenschapswinkel: Deze worden d a n aangeschreven en gewezen op de mogelijkheden die geboden worden. D i t werpt tevens de vraag op n a a r mogelijke samenwerkingsverbanden m e t de UvA. Volgens De S m i t zijn er al wel c o n t a c t e n geweest m e t de UvA. Er zijn toen ideeën geopperd zoals h e t opdelen v a n de regio Noord-Holland, waarbij de VU t e n westen van de noord-zuid lijn door Amsterdam zou opereren en de UvA t e n oosten, m a a r dit behoeft n a d e r e uitwerking door de a a n te stellen commissie.

Wie kan er nu eigenlijk klant worden? Bij de UvA bleek dat éénderde van de onderzoeksaanvragen kwamen van de kant van de FNV. D a t maakte de v r a a g of hier geen sprake is v a n c o n t r a c t r e s e a r c h actueel. Volgens De Smit betreft h e t hier echter onder afdelingen van de FNV, die zelf niet in staat bleken de kosten van het o n derzoek te dragen. Wel voegt hij hieraan t o e dat aan het criterium van het zelf niet k a n n e n dragen van de lasten wellicht moet worden toegevoegd dat de klant ook niet aan de middelen via andere kanalen (subsidies e.d.) m o e t k u n n e n k o m e n . I n ieder geval is dat iets dat kritisch b e k e k e n moet worden. Aan de UvA is d a t opgelost door de o n d e r z o e k s a a n v r a g e n t e publiceren i n Folia Civitatis, w a a r ze als h e t w a r e t e r openb a r e discussie s t a a n .

Hetgeld Wie betaalt het allemaal? De b e m a n n i n g van de centrale we-

f^'

De heer W A.de

Smit.

slechts facultaire wetenschapswinkels kwamen. D a n volgt een gesprek tussen klant, onderzoeker en medewerker v a n de weten schapswinkel, m e t als doel verduidelijking van de vraagstelling. Van be gin tot eind blijft de k l a n t bij h e t onderzoek betrokken. A a n h e t eind krijgt de k l a n t een verslag van de bevindingen van de onderzoeker. H e t zal ook de k l a n t zijn die beslist hoe hij de r e s u l t a t e n wil g a a n gebruiken. Wel k a n in

rr

tenschapswinkel zal helemaal uit de algemene middelen betaald worden. De facultaire afdelingen echt e r zullen h e t m o e t e n doen m e t de b e s t a a n d e onderzoeksruimte. D a t wil zeggen d a t onderzoek in h e t kader van de wetenschapswinkel gedaan wordt in p l a a t s van a n d e r onderzoek. Als dit niet mogelijk blijkt, k a n de faculteit bij h e t CvB om uitbreiding van de middelen vragen. Hiermee krijgt h e t CvB een centrale rol toebedeeld in h e t wel of

VU tussen twee VUren

Vervolg vanpag.

rt

3

Oplucliting Aan de heer De S m i t vroegen we w a a r o m de VU zover achterligt op de a n d e r e universiteiten. Zijn veronderstelling IS tweeledig: ' J e zou enerzijds k u n n e n stellen d a t de VU de k a t w a t u i t de boom heeft willen kijken, eerst eens bezien hoe er van de k a n t van h e t d e p a r t e m e n t op gereageerd zou worden, en anderzijds d a t de VU altijd t e r u g h o u d e n d is geweest m e t h e t zich bemoeien met zaken van onderwijs en onderzoek.'

advi-

De studiedag slaat so te sien aan. Hing zoiets eigenlijk met in de lucht? Davidse- ' D a t k a n heel best zo zijn. Voor mijzelf heb ik al lange tijd behoefte a a n bezinning en diskussie over de plaats van een christelijke universiteit m de wetenschap.' Zaal- 'Toen we er in kringen van de universiteitsraad over p r a a t t e n , kreeg ik h e t gevoel d a t m e n h e t eerder als een opluchting zag d a t er h e t plan was zo'n dag voor te bereiden d a n d a t m e n er zich tegen verzette. Bestuurders zijn soms wel te voorzichtig. De gezonde zorg van de b e s t u u r d e r geeft h e m in: loop niet m e t olifantspoten door de porceleinkast. Er is n u een modus vivendi n a d a t de afgelopen j a r e n heel uitdrukkelijk over de doelstelling v a n de VU is gesproken, die zaken liggen gevoelig, ga d a a r nou niet lichtvaardig verder mee a a n de gang. M a a r ik denk d a t er een vera n d e r i n g is opgetreden, d a t m e n in de universiteit n u wel eens wil p r a ten over onze k o n k r e t e daden. Dus a a n de andere k a n t beginnen.' 'Toen h e t sociaal jaarverslag in de r a a d a a n de orde was zei Van Nes over de doelstelling die er a p a r t in stond: "Ja, we m o e t e n ons een beetje bescheiden opstellen." Vrij vertaald moest d a t wel betekenen: er is h e t besef d a t er zoveel pretenties m de doelstelling van de VU zitten die we niet w a a r k u n n e n m a ken.'

Davidse 'Er is in h e t verleden veel gezegd en gedaan op basis van die grondslag w a a r v a n je moet zeggen: nou, d a a r is ook geen b a r s t van terechtgekomen ' Toch gaat het ook op de studiedag 'VUtussen twee VUren' over gevoelige 3aken,ook al wordt er geprobeerd so konkreet mogelijk te sijn. Davidse 'Je n e e m t inderdaad risico's m e t zo'n dag. In feite d r a a i t h e t allemaal om de identiteit van de VU.' Waarom heet de dag' VU tussen twee VUren'? Zaal: 'Je k u n t er natuurlijk allerlei a n d e r e uitleg a a n geven, m a a r a c h t e r g r o n d was d a t de VU i n t e r n m e t

niet accepteren v a n bepaalde onxlerzoeksaanvragen. D e vraag is of dit wel zo wenselijk is. I m m e r s d a n k a n h e t CvB i n d i r e c t invloed uitoefenen op h e t onderzoeksbeleid van de faculteiten, die d a a r i n juist a u t o n o o m zijn. H e t hier gestelde probleem is echter vooralsnog n i e t al t e groot, a a n g e zien h e t onderzoek in wetenschapswinkel-verband voorlopig te gering in o m v a n g zal zijn. Aan de UvA, w a a r ze al enkele j a r e n ervaring hebhen, blijkt h e t onderzoek in deze sector niet meer d a n ongeveer 1 p r o c e n t van h e t t o t a a l u i t te m a k e n . Voor de VU zou d a t zeven formatieplaatsen betekenen. De S m i t stelt d a t de wetenschapswinkel meer betrekking heeft op de vorm d a n op de inhoud. ' J e moet er e c h t e r van u i t g a a n d a t h e t soort onderzoek d a t in een wetenschapswinkel gebeurt op zich onderzoek is w a t de universiteit m o e t doen. H e t is dus een kwestie van prioriteiten stellen. Als een medewerker dit onderzoek wel doet en iets anders niet, d a n is de vraag wat je belangrijk vindt.' Vervolgens stelt hij d a t wie zich a c h t e r de wetenschapswinkelgedachte opstelt ook graag zou zien d a t die grotere maatschappelijke betrokkenheid niet alleen in wetenschapswinkel-onderzoek tot uitd r u k k i n g komt, m a a r h e t hele o n derzoek en ook onderwijs moet doortrekken. 'Je moet dus niet zeggen, dit k o m t erbij. De bedoeling is d a t de t a a k op een iets a n d e r e wijze wordt uitgevoerd.' Zoals de zaken er n u voor s t a a n zal zeer b i n n e n k o r t h e t e i n d r a p p o r t van de_werkgroep verschijnen. H e t lag m de bedoeling d a t met m g a n g van h e t nieuwe cursusjaar de zaak zou g a a n draaien. H e t wordt w a a r schijnlijk iets later. We k u n n e n stellen d a t de VU een achterstand heeft ingehaald. M ä ä r , op de UvA wordt door de w e t e n s c h a p s w i n k e l n u gewerkt aan projectencentra: bundelingen van gelijksoortige (actie)groepen, w a a r m e e de universiteit een onderzoeksovereenkomst aangaat. De Bond v a n Wetenschappelijke Arbeiders (BWA) is al geruime tijd bezig m e t h e t opzetten v a n IMGO's ( I n s t i t u t e n voor maatschappelijk gericht onderzoek) en enkele d a a r v a n d r a a i e n al. Wellicht zal de VU, als zij 105 j a a r bestaat, ook d a a r i n meedoen.

A(jverteer in (jit b!a(j

verschillende opvattingen te m a ken heeft, h e t ene vuur, en extern met de maatschappij die op een bepaalde m a n i e r tegen de VU a a n kijkt, vragen stelt, h e t tweede v u u r ' De VU heeft m e t beide rekening te houden. Wie wil deelnemen aan de studiedag kan zich opgeven bij het Kongresbureau Vrije Universiteit, postbus 7161. 1007 MC Amsterdam Verzocht wordt ook het beroep/f unktie op te geven Deelnemers dienen de kosten van de congresmap ( / 17,50, studenten ƒ 10,--) na ontvangst te voldoen door overschrijving op rekeningnummer 40 92 30 308, Amrobank. A J Ernststraat, A'dam (gironr Amrobank 48 72 75) t n V 'VU tussen twee VUren', Congresbureau Vry? Universiteit A'dam. De congresmap kan ook los besteld worden voor ƒ 12,50 (excl verzendkosten) bij het Bezinningscentrum (De Boelelaan 1087 a, Amsterdam, tel 020 - 548 3812) De VU-boekhandel verkoopt de congresmap ook

De Maagd in de tuin Een van de aanvankelijke eeuwfeestprojecten was de vervaardiging van een replica van het houten VU-schild met de beeltenis van De Maagd in de Tuin. Omdat dit project kostbaar leek is het als eeuwfeestproject geschrapt De Dienst Pers en Voorlichting heeft toen op eigen initiatief ondersocht of er niettemin interesse voor een exemplaar van het schild sou bestaan. Ineen vitrine in de hal van het hoofdgebouw werd enige maandeneen voorbeeld getoond, naar aanleiding waarvan men sich vrijblijvend als geïnteresseerde kon opgeven. Daarna verhuisde het materiaal naar de gebouwen van de faculteit geneeskunde Het aantal opgaven is tot dusver teleurstellend geweest Tot volgende week vrijdag kan men sich alsnog opgeven Blijft het aantal aanmeldingen te laag, dan kan het project geen doorgang vinden en sullen diegenen, die reeds een formulier hebben ingeleverd, schriftelijk op de hoogte worden gesteld. De vitrine is momenteel opgesteld in de hal - tegenover de kantine in het gebouw van de faculteit geneeskunde

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen