Ad Valvas 1979-1980 - pagina 27

AD VALVAS —

Opening

7 SEPTEMBER 1979

academisch

jaar in den

lande

TH'$ Staan Maar voor het bedrijfsleven en roep om minder overheidsinmenging „Het kleinere bedrijf biedt vaak betere innovatiemogelijkheden dan het grootbedrijf", aldus de heer Trip, ex-minister van wetenschapsbeleid, bij de opening van het akademisch jaar van de TH-Delft. Het wetenschappelijk apparaat is te sterk gericht op het bevorderen van grootschalige ontwikkelingen. Van de zes miljard die in 1978 aan onderzoek en ontwikkeling werden uitgegeven nam de overheid, c.q. de universiteit er drie voor zijn rekening. Twee miljard werd in deze sfeer geïnvesteerd door de vijf grote concerns zelf en één miljard door alle andere, veelal grote bedrijven. Doch al deze grotere bedrijven met meer dan 500 personeelsleden nemen slechts de helft van de productie en werkgelegenheid in de industriële sector voor hun rekening. De andere helft wordt verzorgd door ca. 10.000 middelgrote en kleine bedrijven, die nauwelijks toegang hebben tot wetenschappelijke research. Trip stelde in Delft dan ook de vraag aan de orde, „of het niet hoog tijd wordt dat er maatregelen worden genomen die er toe kunnen leiden, dat de helft van het productieapparaat, de middelgrote en kleinere ondernemingen, méér kan profiteren van het gunstige wetenschappelijke klimaat". Een vraag waar hij dan zeU meteen het antwoord op gaf: De TH-Delft zou het initiatief moeten nemen tot een Nationaal Onderzoekprogramma om een gericht regeringsbeleid in dezen mogelijk te maken. Trip meent dat een dergelijk onderzoek zal uitmonden in een aanpassing van het onderwijs en onderzoek aan onze Technische Hogescholen en misschien zelfs in een speciale opleiding, gericht op de ontwikkeling van de nu al te zeer ondergeschoven kleinere bedrijven. Bij de TH-Twente liet ex-rector prof. Van Spiegel navenante geluiden horen. „De welhaast paradijselijke situatie dat universiteiten en hogescholen geen directe afhankelijkheid hebben van onderzoeksopdrachten uit de praktische maatschappij en in een soort automatisme voldoende gelden ontvangen om hun n a a r eigen inzichten ingerichte onderzoeken te verrichten is voorbij." Aldus de rector in het Tukkerse. Innovatie betekent dan ook voor hem „bijdetijdse" dienstverlening aan derden. Met een knipoog naar het middelgrote en kleinbedrijf dat ook volgens de Twentse geleerde te weinig aan zijn wetenschappelijke trekken komt, aktualiseerde de geleerde zijn visie door uiteen te zetten wat er in Twente zoal aan plannen bestaat om de nieuwe tijd te halen. Informatica, civiele techniek, bedrijfskunde en zelfs een studierichting rechtsgeleerdheid blijken dan op het verlanglijstje te staan. En om nog even in de TH-sfeer te blijven, ook de voormalige Eindhovense rector Van Leeden maakt zich zorgen over het vernieuwingsproces van het midden- en kleinbedrijf. In Eindhoven komt daar dan ook nog enige WUBbiaanse smart bij en Haags onbegrip voor „wetenschappelijke taal". „Techniek is kennelijk niet koosjer, want het ruikt n a a r fabrieken en het leidt tot consumptie en de consumptiemaatschappij is een onding." Bovendien luistert de overheid alleen naar „politieke taal" en is „de lol van de WUB er af", aldus de geleerde Van Leeden, die het wel prettig zal vinden dat hij zich nu niet meer onledig behoeft te houden met het besturen van zijn hogeschool. Advertentie

DIKS Autoverhuur bv V. Ostadestraat 278. Amsterdam-!: Telefoon 714764 en 723366 Fil. W. de Zwijgerlaan 101 Telefoon 183767 400 nieuwe luxe- en bestelwagens waaronder: FORD - VW - Slt^CA - OPEL NIEUWE

MERCEDES VRACHTWAGENS TOT 26 M3 EN 5 TON (groot en klein rijbewijs) Lage prijzen en studenten 10 procent korting

Hein

Meijers

Op eenzelfde geprangd tijdsbesef trakteerde de ex-rector van Leiden, professor Kuenen in symbiose met de aldaar gevestigde c.v.b. voorzitter Cath, het sleutelstedelijk gehoor. „Het gebod: „Gaat heen en vermenigvuldigt u" kan niet meer uitgevoerd worden, want er is nergens meer een geschikte plek om heen te gaan," aldus de heer Kuenen in een uiteenzet-

siteit op de nullijn drastisch verschilt van de universiteit met enig accres". „Een klein accres, mits goed gebruikt, is al voldoende om een sfeer van stimulering en uitdaging op te roepen," aldus de heer Borgman in zijn toespraak. Hij pleit dan ook voor een jaarlijks weerkerende herverdeling van middelen, die het mogelijk moet maken om met behoud van de nullijn om macro-economische redenen, toch nieuwe kansen voor nieuw onderzoek te scheppen. Filosoferend over een verschuiving op de Groningse begroting van 1% per jaar, konkludeert hij dat dit aldaar „overeen zou komen met 40 formatieplaatsen, of om slechts vijf minuten per dag van alle medewerkers." Voorts tracteerde hij in zijn openingsrede op een collegeverhandeling over de herstrukturering van het wetenschappelijk onderwijs waarbij alle recente Haagse plannen nog eens een keer de revue passeerden en al eerder gehoorde kritiek werd gebundeld tot een aanzet tot een wat meer gedifferentieerde nieuwe opzet van het hogere onderwijs. In die sfeer zit ook Alex Heer-

tie. Vooral de commissie-Polak kreeg er van langs en zelfs werd Elsevier's Magazine aangehaald om extra glans te geven aan de bezwaren die tegen deze commissie te maken zijn.

Autonomie

bedreigd

Fel was het betoog VEin de aftredende rector van de Rotterdamse Erasmusuniversiteit prof. dr. B. Leijnse. „De Nederlandse staat zou zijn direkte inmenging in ons wetenschappelijk onderwijs moeten staken." De universiteiten worden nu geforceerd, grotendeels los van de basis (fakulteiten), in de Haagse tang genomen. Hun autonomie op het terrein van onderwijs en onderzoek is in gevaar. De vmiversiteiten zouden een positie moeten innemen zoals de Amerikaanse Independent Universities. Overigens zou dat ontwikkelingsproces de nodige pijn en moeite met zich brengen. „Niets is namelijk zo

opvoedend als het äragen van de volle verantwoordelijkheid voor de eigen daden". Maar het zou allerlei scheve verhoudingen verhelpen. Ook dr. K. van Nes, scheidend voorzitter van het CvB van de VU, wees op de waarneembare dreiging van centralisatie door de overheid, iets wat hij als een ongunstige ontwikkeling bestempelde. Zie pag. 1. Bij de landbouwhogeschool viel, dankzij mevrouw Zeldam-Hartelust, aftredend voorzitster van de hogeschoolraad, voor de afwisseling eens een positieve uiteenzetting te horen over de gang van zaken bij de gedemokratiseerde universiteit. „In plaats van telkens weer te vragen nasir de efficiency van het tegenwoordige tmiversitaire bestuur, zou men meer moeten letten op de effectiviteit ervan. Het is wel duidelijk dat de demokratisering geleid heeft tot langere besluitvormingsprocessen, maar die zouden uiteindelijk weleens doelmatiger kunnen blijken dan de sneller genomen besluiten van vroeger." Aldus mevrouw Zeldam. Daarbij opperde zij dat de WUB een „belangrijk psychologisch instrument" is, dat heel wat konflikten heeft gekanaliseerd, die anders veel schade zouden hebben aangericht. (GUPD, Quod Novum, Rotterdam; red.)

Realisering stichting ondervindt veel vertraging

UR fiatteert extra trap aan tweetrapsraket ter lancering van een Stichting Ad Valvas De universiteitsraad kan zich in grote lijnen verenigen met de procedure, die de Beleidsraad Ad Valvas wil gaan volgen om op langere termijn tot een stichting Ad Valvas te komen, om de redaktionele onafhankelijkheid van het blad zoveel mogelijk te garanderen. Om de kontinuïteit in het overleg met het CvB over de nieuwe organisatiestruktuur zoveel mogelijk te waarborgen zal de samenstelling van de beleidsraad per 4 september zo min mogelijk wijzigingen ondergaan. Voorzitter Boeker zal in elk geval tot januari 1980 het voorzitterschap blijven vervullen. Alleen de PKV zette een kritische kanttekening. De Beleidsraad is weliswaar op de goede weg, aldus de PKV, maar aan de mogelijkheid van een zgn. vrije stichting naast die van een zgn. B3stichting (mét behoud ABP-pensioenrechten, waarvoor overigens ook de PKV een voorkeur heeft, zou sneller moeten worden gewerkt dan de Beleidsraad nu van plan is.

Scheidend CvB-voorzitter dr. K. van Nes in de VU-aula: groeiende overheidsbemoeienis met de universiteiten is een ongunstige ontwikkeling. ting over kwantiteit en kwaliteit. Volgens hem is de universiteitsraad uitgelopen op „een slechte imitatie van het landelijk parlement" en was de situatie aan de universiteit van vóór de WUB zo slecht nog niet. Het is de Leidse geleerde een gruwel dat de keuze voor leden van de xmiversiteitsraad nu ook „in partijen moet gebeuren", immers dat is „onuniversitair". Dit gegeven, gecombineerd met de al te zeer op de kwantiteit gerichte inspanningen van de universiteitsraad bepaalt dan de huidige impasse in de ontwikkeling van de kwaliteit. Een impasse die de Leidse CvBvoorzitter Cath dan tot enige overpeinzingen brengt over „de gedachte dat de universiteit een bedrijf is, evenals de waterleiding." Volgens de heer Cath verabsoluteert de universiteit al te zeer zijn autonome positie. „Het blijft bij navelstaren en de navel is niet het meest interessante deel van de Alma Mater", aldus Cath.

ma van Voss, progressief student van de universiteitsraad in Utrecht, die aldaar het akademisch jaar mocht openen. Het is bij ons weten de eerste keer in de geschiedenis van het openen van akademische jaren, dat een student de kans krijgt om het universitaire volkje vlak voor de openingsborrel toe te spreken. In zijn betoog, dat een samenvatting behelsde van hetgeen ons van regeringswege boven het hoofd hangt, pleitte hij voor het meer inhoud geven aan de universitaire demokra-

In januari dit jaar koos de UR voor de „tweetrapsraket" ter realisering van een stichting. Eerst zou Ad Valvas tijdelijk in een detacheringsstichting moeten worden ondergebracht ter voorbereiding van de B3stichting. Omdat de weg naar een B3-stichting wel eens zwaar zou kunnen zijn (de VU is immers een particuliere instelling en dan wordt behoud van ABPrechten bij oprichting van een stichting extra moeilijk wegens de de daarvoor nodige wijziging van de ABP-wet), zou in die tweede fase tevens de vrije stichting (particuliere pensioen\erzekering) als mogelijkheid onderzocht moeten worden.

Tweefasenplan van Pais door AR afgewezen

Nieuwe kansen scheppen voor onderzoek

De Academische Raad heeft de door minister Pais beoogde tweefasenstruktuur afgelopen woensdag in een apart daarvoor belegde vergaderng in Eindhoven afgewezen. De raad vond dat in plaats hiervan snel de op de lange baan geschoven wet-Herstructurering moet worden uitgevoerd. Deze wet (max. studieduur 5 jaar) is een paar jaar geleden aanvaard. Minister Pais heeft echter al laten weten door te gaan met de invulling van de tweefasenstruktuur, waarmee de Tweede Kamer zich in principe al akkoord heeft verklaard, zoals hij zei. De bewindsman had de Academische Raad gevraagd vóór 10 september met een standpunt te komen.

Op datzelfde thema borduurt ook de Groningse rector Borgman, als hij na een uiteenzetting over het belang van het wetenschappelijk onderzoek en het Haagse planningsgebeuren waar zoveel energie in gaat zitten, vaststelt dat „de univer-

De delegaties van de nstellingen waren niet unaniem in hun afwijzing van het plan-Pais. Die van de rijksuniversiteit Limburg, de Rotterdamse Erasmusuniversiteit en de katholieke hogeschool Tilburg stemden tegen. Zij zagen wel wat in de

tweefasenstruktuur, maar zij meenden dat er nog wel het een en ander aan zou moeten worden gesleuteld eer deze rijp is voor toepassing.

Vervolg op pag. 16

De Beleidsraad heeft nu met goedvinden van de UR één trap aan de raket toegevoegd. De realisering van een stichting is nogal vertraagd (zij zou er rn.i.v. september volgens de plannen moeten zijn) en daarom wil de raad vast wat anticiperen op de stichting door in januari de samenstelling van de Beleidsraad aan te passen aan de in een wat verder verschiet liggende detacheringsstichting en een loskoppeling van Pers en Voorlichting te bewerkstelligen. De komende maanden wordt met het CvB onderhandeld om in januari tot ontbranding van deze eerste trap te komen. De zaak is vertraagd doordat het overleg met het CvB nog met heeft geleid tot een verzoek van het college aan het ABP het personeel van Ad Valvas te mogen detacheren bij een stichting. Het CvB heeft zich pas kortgeleden bereid verklaard dat te doen. Wel heeft het CvB op 16 mei een brief aan het ministerie van O en W gestuurd met het verzoek de ABP-wet zo te wijzigen, dat ook een stichtmg Ad Valvas onder deze wet kan vallen. Aan die brief wordt nu serieus gewerkt maar beantwoording kan nog wel even duren. De PKV is bang, dat de vrije stichting als mogelijkheid voor het geval een B3-stichting niet lukt, op de lange baan komt. Beleidsraadsvoorzitter Boeker stelde de fraktie gerust. De mogelijkheid van een vrije stich-

Vervolg op pag. 9

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen