Ad Valvas 1979-1980 - pagina 85

AD VALVAS — 5 OKTOBER 1979

Nog duister wat 'kritische dialoog' met de PU voor centrale interfakuhéit is „ ü kan net so goed sê ons moet van ons blanke vel afstand doen want dit is vir ons net so onmoontlik as die dinge wat u van ons eis." Aldus luidde in 1976 de niet mis te verstane reaktie van de Fotchefstroom Universiteit (PU) op een advies van de toenmalige commissie internationale samenwerking aan de VU om de kritische dialoog met de blanke Zuidafrikaanse universiteit toch vooral voort te zetten. Met de PU zou best te praten zjjn over hervorming van het apartheidssysteem. Het CIS-advies was gebaseerd op de „openhartige" gesprekken die „in een goede sfeer" waren gevoerd tussen delegaties van de VU en de PU (kwalifikaties van de VU-delegatie). De VU-delegatie had een uitgebreid verslag van haar bezoek aan Zuid-Afrika gemaakt ten behoeve van de universiteitsraad, die moest beslissen over het al dan niet voortzetten van de kontakten. Een samenwerkingsverdrag tussen de twee christelijke universiteiten was in 1974 reeds door de VU opgezegd. Er kwam een onverwacht felle reaktie van de PU op het VUverslag. Bot, maar duidelijk verwierp de PU elke passage in het verslag die ook maar enigszins riekte naar een opening bij de PU. De PU stelde o.a.: „U is totaal verkeerd als u dink dat die PU besig is met 'n proses van aftakeling van afsonderlike ontwikkeling ( . . . ) . Met hierdie waninterpretasie van ons gesprekke kan u ons in 'n verkeerde lig bij ons eie mense stel." Alle aan de VU levende hoop op bereidheid van de PU om het apartheidssysteem ter dis-

Prof. dr. ir. E.

Schuurman

kussie te stellen leek met één klap de bodem ingeslagen. De UR sprak dan ook op 17 augustus 1976 met achttien tegen tien stemmen de mening uit „dat voortaan moet worden afgezien van kontakten vanwege de VU met personen en groepen vanwege de PU". Wie verwachtte dat daarmee een eind was gekomen aan „the continuing story" had het bij het verkeerde eind. De VU had bijna weer met de PU om één tafel gezefen bij de internationale conferentie van christeUjke instellingen in Grand Rapids vorig jaar. Pas na een vurig pleidooi van mevrouw Oshadi Pakathi van het Christelijk Instituut besloot de UR de conferentie te boykotten. Op fakultair en persoonlijk niveau bleven de kontakten met de PU welig bloeien. De URmotie had alleen betrekking op kontakten op het universitaire topniveau. Het voert te ver om hier een uitputtende opsomming te geven. Een hoogte- of liieptepunt vormde wellicht het feredoktoraat aan de PU voor prof. Van Riessen van de centrale interfakulteit (CIF). On-

gestemd. Hij acht met name persoonlijke kontakten erg zinvol: „Zuidafrikanen die hier komen doceren of studeren steldanks sterk aandringen van de len zich in 't begin defensief op. UR, die vreesde dat Van Riesmaar het verbUjf in Nederland sen voor het propagandakarrelaat hen niet onberoerd. Als ze tje van de PU werd gespannen, in Zuid-Afrika terugkomen liet de VU-filosoof zich er niet schrikken ze van de situatie die van weerhouden naar Zuidze daar aantreffen." Afrika af te reizen om de bul Als voorbeeld noemt hij prof. in ontvangst te nemen. Elaine Botha, die hier gewerkt Diezelfde CIF liet in juni jl. heeft aan haar proefschrift en blijken ook kritischer geluiden zich „bekeerd" heeft tot de aan jegens de PU te kunnen laten de PU tegenwerkte Koinoniahoren. De f akulteitsraad besloot groep, die hervormingen van een brief aan het departement het apartheidssysteem bepleit. voor filosofie van de PU te stuKlapwijk: „Als je breekt maak ren, waarin ze de steun van de je het voor zulke mensen helezusterinstelhng aan het apartmaal moeiUjk. Die hebben dan heidsbewind verwierp. Bovengeen achterland meer om op t e dien moesten fakultaire konrug te vallen." Hij hoopt m.a.w. takten met de P U voortaan op de „witte raven" aan de PU, door de raad goedgekeurd worzoals hij het zelf uitdrukt. Wel den. vindt Klapwijk dat de CIF moet stoppen met alle kontakten zoEen eerder voorstel van studra bUjkt dat ze worden misdentlid Evert van Leeuwen om alle kontakten te verbreken bruikt voor propagandadoeleinden. was met grote meerderheid verworpen. Kennelijk zag de Ook prof. Bos acht een kritiraad nog heil in een kritische sche diskussie mogelijk. De PU dialoog, ook al is die door de staat volgens hem zeker open UR drie jaar geleden tot volvoor kritiek van VU-zijde. Ook strekt onmogelijk bestempeld. over apartheid zou je met elkaar kimnen spreken, dit in Wat zijn de argumenten van de weerwil van de afwerende verschillende CIF-vertegen- reaktie van de PU op het verwoordigers om een dialoogpoli- slag van de VU-delegatie drie tiek aan te hangen en met wel- jaar geleden. Bos zegt dat de ke kans op effekt? En wat moet mogelijkheid van een kritische de inhoud van die dialoog zijn? dialoog is gebleken op de conStaat bij een ieder wel de ferentie van Grand Rapids. apartheidsbestrijding voorop? „Bel prof. Schuurman maar," Wij gingen te rade bij een aan- zegt hij, „die is er namens ons tal betrokkenen en konstateer- geweest." Uiteraard a titre den opmerkelijke verschillen in personel. benadering bij de voorstanders Prof. Schuurman gebeld. Hij van de dialoog. vertelt hoe zwaar de ZuidafriDe verschillen in benadering kanen in Grand Rapids onder bUjken parallel te lopen met de druk hebben gestaan. Hij noemt verschillen in bereidwilligheid de Bantoe-kenner Hennie Coetom ons te woord te staan. Deze zee die in verlegenheid werd is opvallend veel geringer bij gebracht bij zijn betoog over de oude en de nieuwe dekaan het thuislandenbeleid. Hij kon dan bij de anderen die wij sprehet niet verdedigen. De rektor ken. van de PU, prof. T. van der Prof. dr. A. P. Bos, tot sep- Walt, had een verhaal over „bijbelse gerechtigheid" gehoutember jl. voorzitter van de den, maar toetste daar niet zijn CIF en als zodanig ondertekeover apartheid naar van de inmiddels verzon-"^ opvattingen aan. Daar werd hij op aangeden brief beschuldigt Ad Valvallen. vas zelfs van het bedrijven van sensatie door zoveel aandacht Erg belangrijk beschouwt aan de brief te wijden. ,,De letSchuurman de aanwezigheid terUjke tekst van de brief is in Grand Rapids van zwarte. toch voldoende informatie," zo theologen als Sam Buti (voorstelt hij. zitter van de Zuidafrikaanse Raad van Kerken) en Eliza TeDe huidige dekaan prof. dr. J. ma. De laatste is vorig jaar nog van der Hoeven reageert enigsop de VU geweest, waar hij zins geïrriteerd: „Nou ja, ik ook gestudeerd heeft, om een weet het niet hoor, u moet maar dialoog met de PU te bepleizien. U heeft u w eigen vrijheid. ten. De SRVU heeft destijds Maar ik dacht dat 't mooi genoeg was dat we die kop daar tegen dit pleidooi geprotesteerd. gehaald hadden en ik weet niet zo goed wat u met een artikel'Wiens brood men eet...' tje hieromtrent nog wilt, maar ja. In elk geval kan ik u geen Prof, Schuurman heeft echter materiaal bieden wat interesgeen aanwijzingen dat de diasant zou zijn." loog in Grand Rapids positief effekt heeft gehad. Hij durft Prof. Bos zegt niet te kunnen het alleen te hopen. bedenken wat er door het Wel noemt hij enkele faktoren schrijven van de brief zou moedie de hoop doen tanen. Zo zou ten veranderen. „Het is de laatde Zuidafrikaanse rechtsfiloste drie jaar eigenlijk niet voorsoof Van de Vijver in Grand gekomen dat er werkelijk konRapids hebben gewaarschuwd takt was," zegt hij. voor de maatschappelijke druk waaronder de PU staat. Druk 'Vuurtje van onrust vooral van de regeringsgedelegeerden in het bestuur van de brandend houden' universiteit. Dr. Klapwijk, lid van de fakulVoorts beaamt hij een tevoren teitsraad namens de wetendoor Klapwijk geuite opvatting schappelijke staf, Ujkt meer bedat de PU financieel afhankelang aan de brief te hechten. lijk is van de Afrikaander achHij zegt: „We moeten voorkoterban en dat deze het niet zal men dat men denkt: Tussen de pikken als haar gevestigde beVU en PU is 't oorlog en tussen langen worden aangetast. de CIF en PU is 't pais en vree. „Wiens brood men eet diens Zo ligt het niet. Dat hebben we woord men spreekt," stelt prof. willen duidelijk maken, 't Zou Schuurman vast. te overwegen zijn om als we niets horen nog iets anders te Toch vindt prof. Schuurman proberen. Want we moeten 't dat de CIF moet blijven praten vuurtje van onrust wel branmet de mensen van de PU. Hij dende houden." is zojuist teruggekeerd van een Klapwijk heeft drie jaar geleconferentie over „christenen in den als UR-lid tegen de motie de politiek" in de Verenigde om de kontakten te verbreken Staten, waar de zwarte thuis-

Simon

Kooistra

Prof. H. van Riessen: van de PU

eredoctor

landleider Buthelezi ondermeer gesproken heeft. Deze zou aangedrongen hebben op handhaving van de banden met juist de christenen in Zuid-Afrika. „Op een direkte vraag van ons daarover zei Buthelezi het te betreuren dat de VU de banden met de PU heeft doorgesneden", aldus prof. Schuurman.

'Balk in eigen oog' Een intrigerende passage in de brief aan Potchefstroom is die waarin de CIF stelt zich bewust te zijn „van eigen tekortschieten in het opkomen voor internationale en interraciale gerechtigheid". Wat wordt hiermee bedoeld? De opsteller van de brief dr. Klapwijk: „Wat in Zuid-Afrika apartheid heet herhaalt zich op wereldniveau in de verhouding tussen het rijke westen en de arme ontwikkelingslanden. In Zuid-Afrika wordt het manifest in het konkrete regeringsbeleid. Maar in de algemene wereldverhoudingen staan wij als Nederland aan de kant van de rijke industrielanden en geven wij onvoldoende ruimte aan de gerechtvaardigde verlangens van de derde wereld. De Nederlanders zijn dus even schuldig als de blanken in Zuid-Afrika. Daarom moeten wij ten opzichte van Zuid-Afrika de nodige schroom en be.scheidenheid in acht nemen." Prof. Bos verwerpt een „farizeïsche" houding: „Ik denk dat iedereen de eigen splinters goed in de gaten moet houden, zeker als het risiko aanwezig is dat

er een balk in je eigen oog zit." Hoe denken de CIF-bestuurders een kritische diskussie met de ' Potchefstroomse fiolsofen op gang te brengen? De kersverse dekaan Van der Hoeven zegt dat het bestuur er ,in de drukte nog niet aan toegekomen is. „Wellicht" zal het bestuur er zich komend jaar nog wel over buigen. „Het is echter een zaak die nog door het oude bestuur is afgehandeld," aldus prof. Van der Hoeven. Desgevraagd ontkent de exdekaan Bos dat met het sturen van de brief het effekt van een diskussie met Potchefstroom is beoogd. „De raad wilde alleen haar standpunt duidehjk m a ken," zegt prof. Bos. Dit wijkt af van de visie van Klapwijk. Deze stelt: „Kommunikatie is een middel om een bepaald doel te bereiken. Als ik zie dat we eerder van het doel verwijderd raken dan er naar toegroeien vind ik dat we moeten stoppen."

'Mogelijkheid houden'

van appel

Prof. Bos zegt dat het effekt op de houding van de PU t e genover het apartheidsbeleid niet relevant is geweest bij het schrijven van de brief. Voor hem is de christelijke verwantschap tussen beide instellingen de kern van de zaak. Prof. Bos: „Het is niet zo dat vanwege de politieke opstelling van de PU tegenover apartheid er geen verwantschap meer is. De doelstellingen van beide instellingen zijn een herkenningspunt op basis waarvan je kunt spreken over je opstelling t e genover praktische problemen. Ik wil het niet benaderen in die zin dat de politieke opstelling allesbeslissend is. Dan kom je tot andere konsekwenties. Ik benader het zo: Er zijn politieke verschillen, maar we blijven de mogelijkheid van appèl op mekaar houden." Prof. Bos goed beluisterd betekent dit dat voor hem het handhaven van de banden met geestverwante instellingen als de PU, op de eerste plaats komt en pas daarna de politieke meningsverschillen. Dit in tegenstelling tot iemand als Klapwijk, voor wie de geestelijke verwantschap weliswaar ook belangrijk is, maar die duidelijk pleit voor verbreking van de kontakten als de dialoog een meer apartheidondersteunend dan apartheidbestrijdend effekt blijkt te zullen sorteren. Welke visie moeten we nu beschouwen als de CIF-lijn, die van Bos of die van Klapwijk? Dat blijft voorlopig duister.

Ad/es ALLES TERUG Stop - gisteren - stop - 'n telex - stop - gehad van Dr. Boekei, onze chef-eindproduktieleiderhoofd - stop - met als inhoud: hop - Quinon moet zijn: stop chinon. Dus: Froukje (wat een gedonder met die lipstift), Lambertine.

AANGEBODEN Groningen: 3-kamerwoning, nabij centrum, m. douche, gr. a. tuin, schuur, huur ƒ 86,25 p.m. Gevraagd: 2 k 3-kamerwoning/ etage. Hogere huur geen bezw. Voorkeur A'dam-z, centrum. Tel. 050-730750 of brief: Atjehstraat 5, Groningen.

FLANSERTJE (BKEINBREKELTJE) Behalve Rekels en Klunsen en Lamstralen, vindt iedereen nauwelijks kleine Nazaath-adjes zeer aantrekkelijk, alhoewel, toch, hè?. Wie spraken deze gevleugelde woorden? Postbus 627 1180 AP A'veen. P.S.: Dorien, O Dorien, 627627.

TE KOOP Antieke Haantjesklok met schotelwijzerplaat en wekker, ca. 1760. Tel. intern: 2726 of na 18 uur: 01724-8817.

FLITERTJES VAN NAZAATH 1. De tijd staat stil als je koffie gaat drinken bij een geziene gastvrouw. 2 Wie flitst daar? 3. Mensen met vakantie vinden het ergens mooi als het anders is, maar sommigen blijven liever thuis.

WIE HELPT ONS? Wij zoeken voor arts (vr.) uit Tsjechoslowakije een kamer van ± half oktober-half november, in de omgeving van de VU. Tel. 5483948 - vakgroep Farmacologie. TE KOOP Wegens verhuizing: Bruin velours halfronde bank, losse kussens en hoofdsteunen, z.g.a.n. Tevens Bosch koelkast met apart vriesvak, type KS 252 ZL, inhoud: 256 1., eveneens z.g.a.n. Inl.: 020-416564.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen