Ad Valvas 1979-1980 - pagina 438

AD VALVAS — 30 MEI 1980

4

Noodzaak pré-entry science project uit te breiden

VU geeft scholieren platteland Botswana tweede kans om op universiteit te komen Dr. G.D. Thijs, natuurkundige en Vu-stafmedewerker aan het pré-entry science projekt van de VU in de jonge Afrikaanse staat Botswana was vorige maand even met verlof in ons land, een gelegenheid die hij aangreep om met het buro buitenland en rector Verheul te praten over uitbreiding van de capaciteit van het projekt, dat in een zeer grote behoefte blijkt te voorzien. Het projekt behelst het universiteitsrijp maken van middelbare scholieren, met name voor faculty of science die de vakken natuur- wis- en scheikunde en biologie omvat. Van de ongeveer 1100 scholieren die zich elk half j a a r voor de klaarstoom-kursus aanmelden moeten er via een selektie steeds zo'n 9 van de 10 kandidaten afvallen omdat de capaciteit op dit moment nog maar 120 studenten per zesmaandse cursus bedraagt. De staf wil de capaciteit daarom volgend j a a r al graag verhoogd zien tot 150 studenten en in 1983 tot 180. Daartoe moet ook de staf van vijf vaste krachten worden uitgebreid. Voor volgend j a a r streeft men n a a r uitbreiding tot zeven stafleden. Het pre-entry-science-projekt startte in 1977 in het kader van een veel ruimer samenwerkingsverband tussen de VU en de gezamenlijke universiteit van Botswana en het ook in Zuidelijk Afrika gelegen Swaziland, die in beide landen een lokatie heeft. Hoofddoel van het projekt is het voorzien in studenten die zich in de sciencevakken willen bekwamen en leraar daarin willen worden op de middelbare scholen van Botswana. Voor het projekt in Swaziland geldt een soortgelijke doelstelling. Het projekt verloopt erg succesvol. Na een jaar was het aantal bèta studenten al verdubbeld. Indirect gaat het er eigenlijk om het nivo van het middelbaar onderwijs te verbeteren. Eén van de meest schrijnende problemen van Botswana is namelijk dat het middelbaar onderwijs niet aan de verwachte output kan voldoen omdat er onvoldoende leraren worden opgeleid. Meer dan 80 procent van het docentencorps bestaat uit buitenlanders, die in het algemeen een tweejarig contract hebben. Komen vooral uit de VS, Engeland en Zweden, Canada en Nederland. Weten van de cultuur heel weinig en zijn niet ingespeeld op de levenswijze waarin de leerling verkeert. Bovendien vertrekken ze meestal weer als ze een beetje ervaring hebben opgedaan. De regering wil daarom dit docentencorps 'localiseren' en daarnaast sterk uitbreiden. Er kunnen dan meer leerlingen doorstromen naar de universiteit om weer leraar te worden en op hun beurt weer het onderwijs te verbeteren. En dat niet alleen. Behalve leraren heeft het arme Botswana voor zijn ontwikkeling grote aantallen deskundigen nodig. En het liefst natuurlijk uit het land zelf.

Advertentie

festivu

5 sepit 1980 Voor personeel en studenten, hun gezinnen, vrienden en vriendinnen, jong en oud! op een feestelijk aangekleed binnenterrein en in de gebouwen: braderie, barbecue, klassieke muziek, popgroepen en dansorkesten, film, toneel, cabaret enz. van 14.00—02.00 uur.

Jaap Kamerling Gerard Thijs vertelt ons, dat de regering van Botswana op dit moment sterke nadruk legt op de opleiding van leraren in de bètavakken. De helft van de beurzen bestemt zU daartoe. Het leraarschap heeft echter nog een betrekkelijk laag image in Botswana zodat heel wat studenten onder die druk om leraar te worden proberen uit te komen. Die 50 procent wordt dan ook niet gehaald maar die grens wordt niet echt scherp gehanteerd. Gerard verwacht, dat wanneer de overige posten in de maatschappij waarvoor academici nodig zijn bezet zullen zijn, wat ook hard nodig is, de populariteit van een docenten-carrière wel zal stijgen. Van de 120 leerlingen die elk half jaar worden bijgespijkerd worden zo'n 70 toegelaten tot de faculty of science. De rest, die dat niet haalt, gaat of naar de school of education om tweedegraads-leraar te worden of komt in andere faculteiten terecht. De toeloop naar de voorbereidende kursus is erg groot omdat de regering het met succes doorlopen ervan als voorwaarde stelt voor toelating tot de universiteit. Wie na de cursus geen leraar wil worden gaat na het voor iedereen gelijke eerste deel van de scienceopleiding medicijnen doen of engineering of landbouw, vaak in het buitenland waar de universiteiten een hoger entree-nivo eisen.

Negentig procent kandidaten voor cursus valt af Op de pré-entry science cursus zelf, die te vergelijken is met de bovenbouw van ons VWO-onderwijs, wordt de leerling onderwezen in de vakken wis-, natuur- en scheikunde, biologie, Eäigels en studievaardigheid. Wie toegelaten wil worden, en dat zijn er erg veel, wordt aan een selectie onderworpen omdat het aantal toe te laten leerlingen nu eenmaal erg beperkt is. De leerling die op dat moment ongeveer het HAVO-nivo heeft, krijgt twee abiUty-tests en twee acliievement-tests

gen heeft. Er zijn wel oppositiepartijen maar die zijn erg marginaal kwa grootte. De verkiezingen verlopen zonder twijfel goed maar je kunt wel kanttekeningen maken bij de mogelijkheden voor de oppositie om eigen standpunten toe te lichten. Die zijn in de praktijk beperkter dan die van de grote Botswana Demokratie Party.'

Eén krant: Staatsblad J_ Botswana, 570.000 vierkante km (iets groter dan Frankrijk), plm. 1 miljoen inw.; Swasiland, 17.363 vierkante km. plm. % miljoen inw. Het meest zuidelijk Lesotho, 30.340 vierk. km. (iets kleiner dan ons land) met plm. 1 miljoen inw. dat ook participeert in het samenwerkingsverband met de VU. voor zijn kiezen. De ability-tests zijn ontworpen door prof. Drenth, die ze ook in Oostelijk Afrika gebruikte. Ze worden volgens Thijs volstrekt niet politiek gebruikt zoals in Indonesië wel is voorgekomen bij het screenen van politieke gevangenen m.b.v. tests. De regering laat de VU bovendien volledig vrij. De ene test is een nogal engelse en is toegespitst op de taalvaardigheid in

Is er een vrije pers? Thijs: 'Er kunnen kritische artikelen in de kranten komen maar het is niet zo volstrekt vrij als bij ons. In het algemeen is het wel zo, dat als ze kritisch zijn ze wel een buro hebben moeten passeren. Zonder nu te zeggen dat alles wordt weggestopt. Je kunt het geen censuur noemen. (Er is in Botswana één krant, de staatscourant, en één radio-omroep, de staatsradio. Red.). Je moet het zien vanuit de bezorgdheid van een jong land dat in een opbouwfase verkeert. De vorm van demokratie die daarbij gehanteerd wordt kan dan wel eens wat anders uitvallen maar dat moeten ze daar zelf bekijken. Ik vraag me af of je hier onze normen kunt hanteren. Het land heeft verder niet een duidelijk socialistische garnituur zoals Tanzania en Mozambique. De wijze waarop men het land ontwikkelt heeft nogal kapitalistische trekjes maar daar heeft men voor gekozen.'

Tijdens de kursus ligt de nadruk op de praktika. Hier zijn de studenten bij het natuurkunde praktikum aan de slag. het engels: uit een aantal mogelijke woorden het paaiende kiezen. De tweede is een vrij abstracte waarbij je uit vijf alternatieve figuren de figuur moet halen die niet in het rijtje past. De achievement-tests zijn pure wiskunde-testen of pure science-testen. Komt met zo'n selectie dit projekt nu tegemoet aan de behoeften van brede lagen van de bevolking? Gerard: 'Met deze testen meet je of iemand in principe geschikt is ook al bakt hij er op dit moment nog niet zoveel van omdat hij bijvoorbeeld uit een plattelandsmllleu komt dat weinig is toegesneden op het onderwijs. De plattelandsleerling heeft in het algemeen minder onderwijskansen dan de leerling in de stad omdat het onderwijs op het land slechter is. Als je niet zou bijscholen is het gevaar groot dat alleen de leerlingen uit de grote steden aan de bak komen. Je verschaft dus een tweede kans aan leerlingen uit afgelegen gebieden.'

Demokratie? Hoe zit het met het demokratisch gehalte van Botswana? Gerard: 'Het is in Afrika een van de heel weinige landen waar formeel een demokratie bestaat in de zin van een meerpartijenstelsel, met verkiezingen waarbij volgens de uitslag daarvan behandeld wordt. Aan de andere kant is het wel zo, dat in feite één partij het voor het zeg-

Dit projekt doorbreekt dat? 'Wij brengen algemeen vormend onderwijs in de B-vakken. Je verschaft het land mogelijkheden om tot ontwikkeling te komen zonder het in een bepaalde richting te dwingen. En je voorkomt met dit projekt dat alleen de mensen uit de

Ook studenten in Botswana en Swaziland In Swaziland wordt evenals in Botswana een kursus gehouden die tot doel heeft het aantal studenten aan de beta-fakulteü te vergroten. Deze twee kursussen vertonen veel overeenkomsten. Zo maken beide gebruik van nederlandse student-assistenten. Elders in dit nummer van Ad Valvas (pag. IJ.) staat een oproep aan belangstellende beta~stu^ denten en studenten Engels/studievaardigheid te solliciteren naar een assistenschap voor de kursus in 1981. Dat een baan daar heel anders is dan in Nederland spreekt voor zich. Gedurende de kursus begeleiden de assistenten groepjes studenten bij werkkolleges en praktika, zij korrigeren en bereiden toetsen voor. Daarnaast zijn de assistenten betrokken bij de beoordeling van de studenten en de evaluatie van de kursus. De assistenten wonen op de kampus. Dat betekent dat ze tussen de studenten wonen waardoor eenvoudig kontakten gelegd kunnen worden. Deze assistentschappen bieden een goede mogelijkheid kennis te maken met land en bevolking en met vele aspekten van de problemen van één der armste landen. steden kansen krijgen. Je zit tamelijk vooraan in het onderwijssysteem (kwa leeftijd) en je probeert het land meer eigen leraren te geven. Het demokratisch gehalte van Swaziland, dat voor driekwart wordt begrensd door Zuid Afrika en waar de VU ook een pré-entry science projekt heeft is wéér minder. Dit land geregeerd door koning Shobioze II die in 1973 alle politieke partijen verbood en in 1977 het parlement naar huis stuurde. De koning geldt voor veel Swazi's niet alleen als een symbool van nationale eenheid maar ook van de gezondheid van het volk en de vruchtbaarheid van het land, een karakterisering die in zijn naïviteit veelzeggend is.' Is er een goede kans, dat de capaciteit kan worden vergroot? Gerard: 'Ja dat denk ik wel. Waarschijnlijk niet via de Nuffic want dat doet via de VU al meer in Botswana. Tenzij de VU alle kaarten op Botswana zou willen zetten dan zou er met de Nuffic wel over te praten zijn. Maar wij denken meer aan het European Development Found in Brussel, een EEG-fonds, dat ook al de Studentenkosten voor het projekt financiert. Er zijn wel mogelijkheden dat het EDP ook een zekere uitbreiding van de staf voor zijn rekening wil nemen. Volgend jaar zou het projekt, dat voor vijf jaar was opgezet in eerste Instantie, aflopen. De kans is echter groot, dat het wordt voortgezet, omdat het ook daarna nog jarenlang in een grote behoefte zal blijven voorzien.'

Eindelijk lachen in Broodje Film: de Marx-brothers Vermoedelijk is het op 4 juni prachtig weer. Dan lijkt het waarschijnlijk dat iedereen de middagpauze benut om snel even de muffe VU te verlaten om buiten brood en wat dies meer zij te nuttigen. De kans bestaat echter, helaas, dat het weer niet zo riant is. Met die mogelijkheid moet je altijd rekening houden. En ook als het mooi weer is, zijn er altijd nog die mensen die niet van buiten zitten houden of uit verbrandingsoverwegingen gedwongen zijn binnen te blijven. Het ACC heeft op deze mogelijkheden geanticipeerd. Nog een laatste broodje Film. En in tegenstelling tot wat bezoekers gewend zijn (opbouwende, konstruktieve, pedagogies verantwoorde films) wordt het deze keer een gewone lachfüm.

Of nee, geen gewone lachfüm. Zo zijn ze bij het ACC ook wel weer. Deze lachfilm is eigenlijk de konstruktieve, pedagogies verantwoorde onder de lachfilms. De Marxbrothers natuurlijk. En wel A night at the opera, degene die op een grote oceaanstomer speelt. Waar de füm verder over gaat, doet volstrekt niet ter zake. Van het verhaal behoor je je achteraf niets te herinneren. Het gaat om de grapjes, de gimmicks, de trucs, het spel. En daar is in dit stukje natuurlijk niks over te zeggen. De aankondiging: füm van de Marxbroth TS behoort al voor een volle zaak te zorgen' Behalve misschien als het echt heel mooi weer is. Dus: 4 juni. 12.30 precies, in KC-07. Toegang 1 gulden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen