Ad Valvas 1979-1980 - pagina 98

AD VALVAS — 12 OKTOBER 1979 Kolen, staal, boter en melk zijn al vele jaren Ingrediënten van een Europese politiek. De resultaten die ermee bereikt worden zijn niet altijd even indrukwekkend. A f en toe loopt de zaak vast in een berg. Inmiddels worden nieuwe terreinen aangeboord, zoals geld en energie. Ook onderwijs blijkt onderwerp van Europese bemoeienissen. A l vele jaren zelfs wordt gepoogd te komen tot een Europese onderwijspolitiek. Het is natuurlijk de vraag of deze pogingen wél suksesvol zullen zijn. Rode draad in die politiek is de permanente edukatie De kon­ krete uitwerkingen hiervan vormen het zogenaamde weder­ kerend onderwijs en het be­ taald edukatief verlof De grondgedachte hierbij is dat een ieder m staat gesteld moet wor­ den af en toe weei eens onder­ v/ijs te volgen teneinde wat bij te tanken Permanente edukatie is een keiharde noodzaak om het UI deze snel verainderende maatschappij nog bij te kunnen benen Onmiskenbaar een juiste ge­ dachte ZIJ ligt zelfs zo voor de hand dat zonder al te veel moei­ te een wereldomspannende be­ weging op gang is gekomen die het opneemt voor de permanen­ te edukatie Deze nieuw^e onder­ v/ijskonceptie wordt nu door al­ lerlei verschillende groeperin­ gen gepresenteerd als de medi­ cijn tegen allerlei verschillende kwalen van de moderne maat­ schappij Zonder iets af te doen aan de grote voordelen die zoiets als permanente edukatie zou kun­ nen opleveren, is enige reserve toch op zijn plaats Het is nog maar zeer de vraag of de prak­ tijk uiteindelijk zo schoon zal zijn als de leer Er tekenen zich rond deze on­ derwijsvernieuwing twee hoofd­ stromingen af die tegengestelde belangen vertegenwoordigen Aan de ene kant is er de stro­ ming die uitgaat van allerlei fiaaie principes zoals de voort­ durende ontplooiing van alle talenten die er maar m de mens te vinden zijn Het w^ederkerend onderwiis zou in die benadering een onderwijssysteem moeten x'ormen dat een aanvulling is op het bestaande onderwijs Er zouden geen belemmeringen mogen bestaan voor de deel­ name Speciale aandacht zou moeten worden besteed aan die groepen die tot nu toe te weinig onderwijs hebben genoten Die IS onder meer aan te tref­ fen binnen het volkshogeschool­ »Aerk In het begin van de jaren zestig ontstonden daar de eerste initiatieven in de richting van de permanente edukatie Deze benadering is uiteraard ook te vinden bij de vakbeweging

Eisen

Bert D etermeyer viteiten gesteund die ook maar op enierlei wijze met Europa m verband te brengen zijn

Prins Bernhard Belangrijke man m de stichting is prins Bernhard Weliswaar werd hij m 1975 nog voor vier jaar herkozen als president van het bestuur, maar na het Lock­ heed­schandaal in '76 vond men het raadzamer hem erelid te maken De prins werd opgevolgd door zijn advokaat, mr Ynso Schol­ ten, tot dan vice­president van de stichting, tevens kommissa­ ris bij Philips, Hoogovens, A kzo en SHV en voormalig CHU­mi­ nister van Justitie Scholten is bovendien adviseur inzake het vennootschapsrecht, met alleen van de Nederlandse regering maar ook van de Europese Com­ missie, het dagelijks bestuur

De pogingen om tot een

Wederkerend onderwijs als goedkoi e van het I o Dit melden de Engelse listen Fred Hirsch en Fletcher in een boekje Bertrand Russell Peace tion)

journa­ Richard van de founda­

Josef Abs Aan de wieg van de ECS ston­ den naast Retmger en Bernhard ook mensen als Paul Rijkens van Unilever en Robert Schu­ man, geestelijk vader van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, de voorloper van de EEG A anvankelijk kreeg de ECS vooral steun van­ uit Nederland en Duitsland Een van de belangrijkste Duitse fans was dr Herman Josef A bs HIJ had tijdens de Tweede We­ reldoorlog faam verworven als „de geestelijke vader van de verderfelijke Deutsche Bank, die een ongelooflijke koncentra­

plan op te stellen opdat de do­ nateurs beter zouden weten waaraan hun geld besteed werd De stichting zou een schets gaan maken van het Europa na het ;aar 2000 In 1965 werden de onderdelen van de schets vast­ gesteld de hervorming van het onderwijs, de toepassing vän de sociale wetenschappen m de in­ dustriële ontwikkeling, verste­ delijking en bevolkingsgroei, opname van de plattelandsjeugd m de maatschappij van mor­ gen Het onderdeel over de industri­ ële ontwikkeling werd aange­ pakt op verzoek van de Organi­ satie van Ekonomische Samen­ werking en Ontwikkeling, de klub van de rijke westerse lan­ den Het onderwerp platte­ landsjeugd op verzoek van de Wereldvoedselorganisatie van de Verenigde Naties, zo ver­

Na de Shell kwamen ook ande­ ren over de brug, waarbij voor­ al het Nederlandse bedrijfsle­ ven goed vertegenwoordigd was. A an het onderwijsprojekt werd verder onder meer bijge­ dragen door de Raad van Euro­ pa, Hoogovens, VNU, Unilever, Delta Lloyd, Ogem, Nederland­ se Scheepvaart Unie, Akzo, C en A, V en D, A gnelli Foundation (Fiat), Wallenberg Foundation (Zweedse bankier), de Belgi­ sche regering, EEG, foundation Eiksbanken Jubileum in Stock­ holm en het Nederlandse mini­ sterie van CRM.

arbeidsmarkt

Aan de andere kant is er de be­ nadering vanuit de arbeids­ markt Hierbij funktioneert het wederkerend onderwijs als een uiterst flexibel systeem om •verknemers aan te passen aan de Errilhge eisen van de arbeids­ markt Met een (beperkte) vooropleiding als grondslag zou­ den werknemers dan door hun bedrijf af en toe „uitgenodigd" kunnen worden om hun kwali­ fikatie via om­, her­ en bijscho ling aan te passen aan het pro­ duktieproces. Het hoeft geen betoog dat de in lichting van het wedeikeiend onderwijs zal vei schillen naai felang de benadei ing die geko­ zen wordt Een en andei zal nog w el wat touwti ckkcn vei gen Het zal met name van de geoi ganiseerde kracht van de vak­ beweging afhangen of er vol doende weciwerk geboden zal kunnen worden aan de diuk \ a n het bedriifslevon Vanuit „de arbeidsmaikt" bestaat im­ mers een warme belangstelling voor deze onderwijsveinieu­ wmg Enkele van de ovei wegin­ gen en aktiviteiten van het be drijfsleven met betiekking tot wederkerend ondeiwijs zijn hieronder op een rij gezet Interessant in dit velband is de Europese Cultuiele Stichting (ECS) Deze stichting woidt be­ \ o l k t door een gezelschap hoog­ waardigheidsbekleders (ban­ kiers, industriëlen, diplomaten, wetenschappers e d ) uit de Eu­ ropese alnden, die allen pal staan voor de Europese een­ wording Met het oog daaiop worden allerlei kulturele akti­

het onderwijsprojekt uit (Op­ merkelijk punt hierbij is weer dat Kohnstamm, oud­sekretaris van koningin Wilhelmina, na de dood van Retinger m 1960 diens opvolger geworden zou zijn als schakel tussen de CIA en di­ verse Europa­klubs A lthans volgens het onderzoek van Hirsch en Fletcher zoals in 1976 weergegeven m het weekblad De Groene A msterdammer ) In 1967­'68 was het voorberei­ dende werk afgesloten en kon het eigenlijke onderzoek begin­ nen Begin '68 nodigde Bern­ hard een tiental stichtingen uit om hen te verleiden tot mede­ financiering van het Plan Euro­ pa 2000 A ls eerste kwam de Gulbenkian­stichtmg uit Portu­ gal over de brug die 500 000 dol­ lar toezegde voor het onderwij s­ en het landbouwprojekt Als eerste grote onderneming met geld trad de Shell op, die in 1968 315 000 dollar (toen zo'n 14 miljoen gulden) toezegde voor het onderwijsprojekt In hetzelfde jaar gaf de Shell ook een subsidie van 750 000 dollar aan de OESO Dit geld was be­ stemd voor de oprichting van het Centre for Educational Re­ search and Innovation, dat nog datzelfde jaar als onderdeel van de OESO van de grond kwam De Ford Foundation stelde hier­ voor een miljoen dollar ter be­ schikking Het CERI ging zich vervolgens ook op het weder­ kerend onderwijs storten De werkzaamheden van dit nieuwe instituut en de ECS werden op elkaar afgestemd

Voetbalpool

van de Europese Gemeenschap Andeio Nedeilandeis die in het ^lichtingsbcstuui, de raad van gouvoineuis geheten, zijn ver tegenwooidigd ziin H D Pier ^on van de Nederlandse Re­as suiantie Gioep N V , di M A l­ biecht direktcur Hoogovens, pi of F A lting van Geusau, di­ lekteui van het J F Kennedy instituut van de Katholieke Ho f,oschool in Tilburg, prof H Riugmans oud­iektoi van het Rui opa­kollege m Brugge en E Wellcnstein, oud du ekteui­ge­ nei aal buitenlandse betrekkin­ gen bij de Euiopese Gemeen­ schap Dt Euiopese Culturele Stich­ 1'hg ontstond m 1954 Belang­ ii)kste inspiratoi was de ver maaide di J Retinger, een nau­ we VI lend van Beinhaid Retin­ gei was hot biein van alleilei Euiopa"­initiatieven (met na­ me de opi ichting van de Euro pese Beweging), met als belang­ iilkste stieven het behoud van Europa vooi de westeise in­ v^loedssfeei (Pikante bijzondei beid hieibi) is dat een gioot aantal van die initiatieven van de giond geholpen weid met gelden van de A merikaanse in­ lichtingendienst CIA , waarbij Retingei de kontaktman was

tie van ekonoiu'si n macht met aktieve deelneming aan de mis­ dadige politiek van hot nazi­re­ gime kombineerde Do Deutsche Bank van A bs werkte als top­ 'nstituut van de Duitse lege­ i'ng", aldus een publikatie van het na­oorlogse A merikaanse militaire bestuur in Duitsland Kennelijk is A bs bekeeid tot iets andere methoden ofschoon zijn belangstelling niet primair kultuieel is, gezien zijn na­ooi­ logse publikaties over de mtei nationale konventie voor de we deizijdse bescheirnmg van ver­ mogensrechten in het buiten­ land" In het begin bestond er weinig behoefte aan de kuituur van de ECS, want de stichting leidde een kwijnend bestaan A ls laat­ ste poging besloot B e m h a i d m 1957 een giote manifestatie te oiganiseien m de hoop dat dat de nodige portemonnees zou openen Philips en Unilevei stelden een staf vooi de organi­ satie tei beschikking en allerlei Euiopese koiyfeeen zoals A den­ auer, Spaak en Monnet tiaden op Het geld stioomde daaiop inderdaad binnen, zo vei meldt Paul Rijkens m zijn memoires In het begin van de jaien zestig v/eid besloten een meerjaien­

meldde het ECS­j aarverslag ovei 1965 De studie over de onderwijs­ hervorming gebeurde op voor­ stel van de Europese industriële werkgeversorganisaties „die het urgent achten dat er een volsla­ gen nieuw onderwijssysteem ontwikkeld wordt. Zij hebben de Europese Culturele Stichting voorgesteld een toekomst­studie aan dit probleem te wijden, dat, naar hun mening, een beslis­ sende invloed zal hebben op de ontwikkeling van Europa gedu­ rende de 31e eeuw", aldus het jaarverslag.

Uiteraard betaalde de ECS ook het een en ander Zij kon zich dat permitteren vanwege haar geregelde inkomsten uit onder meer de Nederlandse Voetbal­ pool en de A lgemene Loterij Nederland Het onderwijspro­ jekt was verreweg het grootste onderdeel van het totale Plan Europa 2000 In 1975 werden de studies afgerond A an het totale plan was toen zo'n 7,5 miljoen gulden gespendeerd Meer dan 200 wetenschappers uit 15 lan­ den hadden meegewerkt en de resultaten werden gepubliceerd m 47 boeken die m acht talen w erden uitgegeven Sinds 1975 wordt het werk voortgezet m aparte instituten \ an de ECS, waaronder een On derwijsmstituut en een Insti 1 uut voor een Europese Politiek voor Milieuvraagstukken Tot

Shell en de Loterij op de bres voor onze oiftplooing In de jaien erna weid de opzet van de velschillende studies uitgewerkt Hierbij waren zo'n 'estig , prominente geleerden" betiokken Max Kohnstamm, oud­sekietaris van de Hoge Autoiiteit van de Europese Ge­ meenschap van Kolen en Staal en toen nog president van het EEG­mstituut voor universi­ t a u e studies m Biussel, werkte

de oprichters van het Onder­ v\ ijsmstituut behoorde ook de Euiopese Commissie De EEG kommissaris belast met onder­ viJijsviaagstukken, momenteel G Biunner maakt dan ook deel uit van het bestuur van het in­ stituut Het instituut verricht voorbereidende werkzaamheden voor de Europese Commissie Een andere bestuurder van het

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen