Ad Valvas 1979-1980 - pagina 281

AD VALVAS — 15 FEBRUARI 1980

Ernst Utrecht overpolitieke gevangenen:

Aanpassen aan de nieuwe orde is een reicbaar begrip Ernst Utrecht is een erg druk man. Sinds hij in 1969 uit Indonesië moest vluchten is hij druk in de weer met het organiseren van de oppositie tegen het Generaalsbewind van Djakarta. Zo was hij onlangs in België aanwezig bij de oprichting van een Indo­ nesië­komitee aldaar. Tot 1967 was hij een promi­ n e n t lid van het Indonesische parlement. De staats­ greep dat j a a r deed hem echter verhuizen n a a r de gevangenis. Toen hij in 1969 vreesde terug te wor­ den aangehouden ontvluchtte hij zijn vaderland. Zijn voornaamste beroepsbezigheid sindsdien is een leerstoel in de ekonomie a a n de James Cook univer­ siteit te Sydney in A ustralië. Ernst Utrecht publi­ ceerde ook uitvoerig over China, Indonesië en over de Filippijnen. Onze Belgische collega Willy van Damme had een gesprek met hem in Brussel voor het Tilburgs Hogeschoolblad. THB: Het land met de meeste mos­ lims ter wereld is Indonesië. Acht U op de eilandenarchipel ook een isla­ mitische reveil voor mogelijk soals in Pakistan en Iran? Ernst Utrecht: 'Volgens mij is het onmogelijk dat er in Indonesië een situatie kan ontstaan zoals in Iran en Pakistan. De islam is immers te weinig diep geworteld in de kuituur van de mensen. De meesten zeggen wel islamitisch te zijn. Voor zeker meer dan 50% van die moslims betekent het weinig, ze leven meest­ al volgens de oude leefregels. De Islam is op de Archipel gekomen via Arabische zakenlui. De mensen gingen tot die godsdienst over om­ dat het de beste wijze was om han­ del te doen. Voor sommigen was het ook het middel om te revolteren tegen de koning, tegen de feodali­ teit. Toen echter die koningen zich officieel bekeerden tot de Islam ver­ dween dat aspekt. Ik betwijfel ook of men in landen als Pakistan en Iran kan spreken van een Islamiti­ sche reveil. Het is een middel om het volk aaneen te smeden tegen het imperialisme. Het is in die zin geen kultuiurbeweging maar een politie­ ke beweging. Het is een middel om nationalisten en kommimisten aaneen te binden. Wanneer dan de "imperialist" is verdwenen dan valt die koalitie uiteen.' THB: Naar aanleiding van het be­ zoek van de Japanse premier Ohira aan de Chinese Volksrepubliek is er in Indonesië nogal wat vrees ont­ staan dat de geldstroom van o.a. investeringen naar het land zal op­ houden. Men vreest namelijk dat China Indonesië eal vervangen als grootste ontvanger van Japans ka­ pitaal. Is die vrees gegrond? Ernst Utrecht: 'Japan heeft met In­ donesië een sterk negatieve han­ delsbalans door de invoer van olie. Met China heeft het daarentegen een sterk positieve handelsbalans. De bedoeling van Japan is waar­ schijnlijk om beiden meer in even­ wicht te brengen door minder van Indonesië te kopen en haar inkopen van vooral steenkool en olie in Chi­ na te verhogen. Japan kan het zich ook niet permiteren om de reusach­ tig grote Chinese markt naast zich te laten liggen. Het is ook zo dat Indonesië steeds Produkten zal Advertentie

DIKS Autoverhuur bv V. Ostadestraat 278, Amsterdam­(Z), Telefoon 714754 en 723366 Fil. W. de Zwijgerla. '­ Telefoon 13376'. 400 nieuwe luxe­ èn bestelwagens waaronder: ­ FORD­VW­SIMCA­OPEL ­NIEUWE MERCEDES VRACHTWAGENS TQT 26 M3 EN 5 TON age prijzen en studenten ' 10 procent korting

i/fy van Damme kunnen verkopen aan Japan, daar China niet alles kan leveren. Een voobeeld hiervan is rubber terwijl men ook steeds oUe zal blijven leve­ ren. Indonesische olie heeft Immers een veel lichtere samensteUing dan de Chinese en de Japanse raffina­ derijen zullen er dan ook blijven gebruik van maken. Uiteraard zal de Indonesische regering haar ont­ wikkeUngshulp van Japan zien ver­ minderen. Dit Is wel een groot pro­ bleem voor de regering'

Fretilin THE: Nu Indonesië haar houding in het konflikt tussen China en Viet­ nam heeft gewijsigd en een pro­ Chinese koers volgt schijnt de hulp aan het Fretilin op Oost­Timor te sijn gestopt. Hetzelfde heeft sich ook voorgedaan in Birma, Thailand en Maleisië en mogelijk op de Filippij­ nen. Ernst Utrecht: 'Voor zover ik weet geeft China nog steeds hulp aan het Fretilin. Veel betekent dat echter niet. China is ook niet in staat om de blokkade van het Indonesische leger rond het eiland te doorbreken. Veel hulp heeft China dan ook niet gegeven. Buiten wat geld aan bui­ tenlandse delegaties van het Preti­ ün en diplomatieke steun heeft het nooit veel betekent. De voornaam­ ste steun krijgt het van Mozambi­ 'que waar het haar regering heeft gevestigd. Het schijnt ook dat de Portugese regering betrekkelijk veel geldelijke steun geeft. Dit on­ danks haar officieel neutrale hou­ ding. Veel steun komt ook van par­ tikulieren.' THB: Hoe is de situatie aan het front op Oost­Timor? Ernst Utrecht: 'De Indonesische troepen hebben het kustgebied ste­ vig in handen, terwijl de guerrilla in het bergachtige binnenland zit. Geen van beiden schijnt erin te luk­ ken om de andere uit zijn positie te verdrijven. Het is een patsteUing waarmee het Indonesische leger schijnt genoegen te nemen. Op dit ogenblik dreigt het konflikt ver­ geten te worden en dat is waarop men in Djakarta hoopt. Een ver­ geten oorlog waaraan niemand meer denkt.' THB: Er gaan geruchten de ronde dat de hongersnood op Oost­Timor nog erger is dan in Kambodja. Wat is hier van waar? Ernst Utrecht: 'In het eerste gedeel­ te van die oorlog was er in het binnenland volop voedsel. Later zijn dan enkele makkeUJk te ver­ bouwen gebieden in handen van Indonesië gevallen. Gedurende een aantal jaren hadden ze nog steeds voedsel daar ze grote voorraden hadden aangelegd. Er ziJn wel een ganse serie hongerlijdende mensen gesignaleerd. Maar hier stelt zich de vraag af of het mensen betreft die zich bevinden in het "niemands­

land", dus tussen de oorlogvoeren­ de partijen, of dat het mensen zijn in het binnenland zelf. Het kan natuurlijk ook een gevolg zijn van misoogsten. Op dit ogenblik schijnt het toestromen van hongerige mensen te zijn opgehouden dit ter­ wijl nog mogelijk wel 80% van de bevolking zich in het binnenland bevindt. Waarschijnlijk betreft het hier dus mensen die zich in het "niemandsland" bevonden. Ook kan men hier te maken hebben met een gevolg van de slechte, ééntoni­ ge, voeding. Wel is het zo dat Indo­ nesië alles probeert te minimalise­ ren.'

Politieice gevangenen

die de grote handelsfirma's kontro­ leren gaan veel liever zaken doen met de Chinezen dan met de Indo­ nesische. De import en export zijn in Indonesië bijna volledig door de staat gekontroleerd. De reden waarom men liever werkt met Chi­ nezen zijn tweeërlei. Vooreerst wer­ ken ze effektiever daar ze het appa­ raat beter beheersen en ten tweede zijn ze politiek weerloos. Door dit laatste feit kan men hen beter af­ persen. Niet dat het bij Indonesi­ sche middenstanders ook niet ge­ beurt maar^het stuit er op meer moeilijkheden. In feite is de politiek van de Generaals steeds tweeslach­ tig geweest. Langs de ene kant moet zij rekening houden met haar eigen middenklasse en langs de andere zijde kan zij niet zonder de Chine­ zen. Zo heeft president Suharto een groep Chinezen die hem op rege­ ringsvlak advizeren. Nu het regime Suharto begint te verzwakken krijg je dan een ongenoegen dat zich tegen de Chinezen en de generaals te zamen keert.'

en schrijven.^ Praktisch gezien kan je stellen dat het analfabetisme op­ gehouden heeft te bestaan. Er is wel een groot hiaat naar boven toe. Men heeft te weinig kaders voor de middelbare scholen en de universi­ teiten. Het lager onderwijs staat wel niet op een hoog peU maar het werkt toch. Er zijn natuiu­lijk wel uitzonderingen zoals in grote plaat­ sen als Djakarta waar er wel dege­ lijk universitair onderwijs is. Dit dan vooral op technisch gebied, de Technische hogescholen. Ook krij­ gen dit soort universiteiten steun uit het buitenland. Zo zijn Instituut Technologie Bandung en Universi­ teit Indonesia goed te noemen. De apparte Chinese scholen die er vroeger waren zijn nu allemaal ge­ sloten. Vanuit nationalistisch standpunt is dit goed te noemen maar langs de andere kant is het natuurlijk spijtig dat de etnische minderheden hun taal niet wordt onderwezen. In die Chinese scholen konden Indonesiërs in de praktijk niet binnen. De Chinese kuituur Is immers gans anders. Ik persoonlijk vond het een goede maatregel maar vindt dat ze hun taal toch moeten kunnen leren. Er zijn in Indonesië twee soorten scholen: privé en staatsscholen. Voor deze laatsten moet In theorie geen ingangs­ en schoolgeld betaald worden. In de praktijk is het echter zo dat wie veel geld heeft veel moet betalen. Bijna steeds kijkt men echter niet naar je rijkdom maar is het voldoende dat je Chinees bent.'

THB: Er sijn weer een serie politieke gevangenen vrijgelaten op Indone­ sië. Hoe is de situatie op dit ogenblik met de Indonesische politieke ge­ vangenen? Ernst: 'De geschiedenis van de poU­ (Tilburg, GUPD) tieke gevangenen is een gevolg van de klassenstruktuur. Er zijn wel een aantal echte kommunisten opge­ pakt die gevaarlijk voor het regime THB: Hoe staat U tegenover de ge­ Medewerker konden zijn. Het is echter allemaal ruchten dat de Indonesische rege­ willekeurig geweest. Zo zijn de beide ring Sinnens is om 1 miljoen Chine­ tandheelkunde overleden schoonvaders van generaal Yussof sen het land uit te wijzen? Afgelopen maandag is het hoofd en president Suharto die nochtans Ernst: 'Ik denk dat het een kwakkel van de onderhoudsdienst tandheel­ hoge posten bekleden in de Kom­ is. Op dit ogenblik namelijk wil kundige apparatuur (subfakulteit munistische Partij steeds verbor­ Indonesië goede betrekkingen met tandheelkunde) J. Peters (58) aan gen gehouden. Dit ondanks het feit China. Indien het dat niet zou doen een hartaanval overleden. De heer dat alle generaals van het regime dan zou Indonesië door China op Peters was vanaf januari 1971 in hiervan op de hoogte waren. Het ekonomlsch gebied gewurgd wor­ dienst van de VU. Hij was o.a. merendeel van deze gevangenen den. Dus langs de ene kant moet het betrokken bij het projekt 'Techni­ waren boeren, kleine ambtenaren rekening houden met de eigen mid­ sche bijstand VU aan Suriname bij en onderwijzers. A l die boeren hun denstand en langs de andere zijde de opleiding van jeugdtandverzorg­ grond werd afgepakt. Zo werd op die met China. Mogelijk worden er zo­ sters', dat een vijftal jaren geleden wijze de landbouwhervorming van als in de jaren '60 terug een aantal startte en nu in de afloopfase is. 1963 totaal ongedaan gemaakt. Chinezen het land uitgezet. Bij­ Voor zijn verdiensten op het terrein Wanneer ze nu worden vrygelaten voorbeeld diegenen die niet mee­ van de ontwikkeling van tandheel­ zijn ze meestal zo lang van hun dorp werken met het regime, niet kor­ kimdige apparatuur kreeg hij vorig weg dat ze achter hun eigendom rupt genoeg zijn. Men neemt wat jaar een bronzen penning van de niet meer zuUen vragen. Het is voorbeelden om de bevolking kalm stichting 'Honderd jaar tandheel­ trouwens ook zo dat dat in feite een te houden.' kundig onderwijs in Nederland'. van de voorwaarden is om terug op (Red.> vrije voeten te worden gesteld. Deze mensen waren ook aUeen maar op Nationalistisch papier kommunist. Van de 10 mil­ joen leden die de Indonesische THB: Kunt U iets seggen over het ­ Studentenstop Landbouwhoge­ Kommunistische Partij op papier verschil in scholarisatiegraad tus­ school. De Landbouwhogeschool te beweerde te hebben zijn er mis­ sen de Chinese en de Indonesische bevolkingsgroep. Wageningen wenst voor het ko­ schien maar 200.000 echt kommu­ mende studiejaar een studenten­ nist te noemen. Via steekpennin­ Ernst: 'Toen de Nederlanders weg­ stop voor de propadeuse van de gen kopen die oude landheren de trokken heeft men onmiddellijk de natuurwetenschappelijke studie­ generaals om. Zo zorgen ze ervoor strijd aangebonden tegen het anal­ richtingen. De hogeschoolraad dat de boeren in het gevang blijven fabetisme. Dit mag waarschijnlijk heeft daartoe, zij het met minieme en wanneer ze vrij zijn zich moeten een van de grote verwezenlijkingen meerderheid besloten. Men meent aanpassen aan de "nieuwe orde", van het regime mogen worden ge­ noemd, het Sukamo­regime dan voor niet meer dan 900 studenten een rekbaar begrip.' wel. Men kan stellen dat iedereen plaats te hebben en verwacht een tot de leeftijd van 40 jaar kan lezen aanbod van 1000, om en nabij. THB: In de jaren '60 sijn er in Indo­ nesië nogal wat rassenrellen geweest en waren er een aantal deportaties van Chinesen naar hun moeder­ land, China. Ernst: 'Bij de kleine man, de boer, is er geen rassenhaat tegen de Chine­ zen. De vroegere kolonisator, Hol­ land, heeft de Chinezen gebruikt als tussenpersoon tussen de grote Ne­ derlandse handelshuizen en de In­ donesische boeren. De Chinezen kochten de Produkten van de boe­ ren op voor de Nederlanders en ver­ kochten de Nederlandse waren aan diezelfde boeren. Daar ze daarbij ook vreemdeling waren bleken ze ook meer betrouwbaar voor de Ne­ derlanders. Daar de grond vroeger behoorde aan de dorpsgemeen­ schap en zodoende de Chinese za­ kenman uitgesloten was van het grondbezit moest hij zich wel spe­ cialiseren in de handel. De grond is voor de Indonesische boeren heilig en kan niet aan vreemden worden gegeven. Daardoor hadden die Chi­ nezen een hogere levensstandaard en beter onderwijs. Langzamer­ hand heeft men in Indonesië nu de oprichting van een autochtone middenstand gekregen. Ekono­ Vlak voor en tijdens de Russische revolutie was er in Petersburg een mlsch technisch kan ze tegen de groep dichters, deAkmeisten. Eén van hen was Osip Mandelstam. De Chinese middenstand echter niet dichter verbannen, zijn gedichten verboden tijdens Stalin. In 1938 in op. Daarom wakkert ze dan de ras­ een 'doorgangskamp' omgekomen. Gebruikmakend van de Memoi­ senhaat aan tegen de Chinese be­ res van N­Adjez|da Mandelstam en de gedichten van haar man en volkingsgroep. In die jaren hoopte hun tijdgenote Anna Achmatova maakte Poëzie Hardop een thea­ die middenklasse dat de Generaals terproduktie. een einde zouden maken aan die Spelers: Jan van Eijndthoven, Mies de Heer en Wdela de Vos. Regie: Chinezen. Had men de Chinezen Vonne van der Meer. De premiere is op vrijdag 15 februari in theater kunnen vermoorden dan had men De Populier. dat zeker ook gedaan. De militairen

'A/s een bontmuts in een mouw'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen