Ad Valvas 1979-1980 - pagina 134

10

AD VALVAS — 2 NOVEMBER 1979

VU-Nicaragua Vervolg van pagina 2 risatie moet maken. Als het NUFFIC meedoet zou die missie interuniversitair van karakter kunnen zijn. Vervolgens moet er dan een aansluiting gezocht worden bij het beleidskader voor internationale samenwerking van de VU, moet er gekeken worden naar de mogelijkheden op de faculteiten en de bestuurlijke inpasbaarheid. Over de financiering hadden we het al. Een dergelijke gefaseerde aanpak lijkt het komité het beste om tot een ordelijke, efficiënte en snelle realisatie van een samenwerking met Nicaragua te komen. Het komité wil tenslotte een half-time medewerker aangesteld zien, die de mogelijkheden op de VU voor samenwerking onderzoekt en de financiële hulpaktie verder afwikkelt. De UR-kommissie buitenlandbeleid ondersteunt deze wens.

Alfabetisatie Dat het de regering ernst is met het onderwijs in Nicaragua blijkt wel uit haar regeringsprogramma, waarin zij spreekt van een kompleet nieuw onderwijssysteem dat het veranderingsproces in kritische en bevrijdende zin richting moet geven. Het onderwijs moet bovendien passen in de ontwikkeling van het land. Vandaar de nadruk op technisch en agrarisch onderwijs. Allereerst moet echter het analfabetisme (70 procent van de bevolking) worden uitgeroeid. Kort geleden is de regering begonnen met een gigantische alfabetisatie-kampagne. Binnen één tot drie jaar moet het ene kwart van de bevolking dat kan lezen en schrijven dit leren aan het andere driekwart dat analfabeet is. Er zijn al „brigades" opgericht, bestaande uit docenten, studenten uit het voortgezet onderwijs en andere vrijwilligers/sters. Deze krijgen eerst een kursus itf de methodeFreire (leren lezen en schrijven vanuit de eigen voor de leerling zelf belangrijke situatie) en zwermen vervolgens uit over alle delen van het land om hun kennis over te dragen. Nu de lagere scholen weer begonnen zijn wordt duidelijk, dat veel kinderen in de oorlog traumatische ervaringen hebben opgedaan. Bombardementen, schietpartijen en moorden hebben niet nagelaten de kinderen ernstig in verwarring te brengen. De minister van onderwijs Carlos Tunnerman heeft daarom een speciale „revolutiemaand" afgekondigd. De 10.000 leerkrachten in Nicaragua hebben een stoomcursus gevolgd. Het is de bedoeling dat zij de kinderen uitleg geven over de oorlog en de revolutie die daaraan een einde maakte. Zo krijgen de kinderen de kans hun schokkende ervaringen te verwerken. Of al dat soort plannen werkelijk uitgevoerd kunnen worden hangt voor een groot deel af van de vraag of er geld is. Totnutoe hebben veel landen wel delegaties naar Nicaragua gestuurd om de situatie in ogenschouw te nemen maar de beloofde stroom geld bleef vaak Advertentie

DIKS Autoverhuur bv V. Ostadestraat 278. Amsterdam-(; Telefoon 714754 en 723366 Fü. W. oe Zwijgerlaan 'iOI Telefoon 183767 400 nieuwe luxe- en bestelwagens waaronder: FORD-VW-Sltv1CA-OPEL NIEUWE

MERCEDES VRACHTWAGENS . TOT 26 M3 EN 5 TON (groot en klein njbev^ijs} Lage prijzen en studenten 10 procent korting

Oriëntatie op bedrijfsleven uit. Wat erg triest is omdat de regering van Nicaragua wél een inventarisatie heeft gemaakt van de benodigdheden on aan het buitenland gedetailleerde projektaanvragen stuurt. De r e gering weet wat ze nodig heeft maar weet ook, dat zij alleen hulp zonder voorwaarden accepteert. De verworven onafiiankelijkhcid wil zij niet weer inruilen voor geld.

Giften Er liggen nu twee heel concrete onderwijsprojekten, door de regering van Nicaragua zorgvuldig uitgekozen en aan de Nederlandse universiteiten en hogescholen (én hun achterban) aangeboden om ze te ondersteunen. Beide Projekten sluiten di-

rekt aan bij de behoeften van het land: de wederopbouw van het door uitbuiting en oorlog geteisterde Nicaragua, dat nu eindelijk een regering heeft, die de belangen van heel het Nicaraguaanse volk wil dienen (zie hiernaast een overzicht van de geschiedenis van Nicaragua, eerst decennia lang een wingewest van de VS en daarna 44 jaar een privé-wingewest van de familie Somoza, die zelf door zijn bezittingen het belangrijkste deel van de economie van Nicaragua beheerste. Giften zijn welkom op- postgiro 283200 t.n.v. VU, afd. Financiën, Postbus 7161 te Amsterdam onder vermelding van „VU voor Nicaragua". Informatie bij het initiatief komité: tel. 020-945869.

Werkloosheid 40 procent Iets over de economische situatie waarin Nicaragua verkeert. Die is op het ogenblik uiterst moeilijk. De buitenlandse schuld bedraagt maar liefst drie miljard gulden. De handelsbalans vertoont over 1978 een tekort van 200 miljoen dollar terwijl het land vrijwel geen reserves meer heeft. Door de gevechten en bommardementen tijdens de burgeroorlog zijn vele katoen-, suiker- en koffieoogsten vernield. Vanouds is het grootste deel van de inkomsten juist uit deze sectoren afkomstig. Door de politieke instabiliteit van de laatste jaren heeft er een grpte kapitaalvlucht naar het buitenland plaatsgevonden. Investeringen vonden er de laatste jaren steeds minder plaats en het buitenland wilde ook geen leningen meer verstrekken. De werkloosheid wordt momenteel geschat op maar liefst 40 procent. Tegenover deze gigantische problemen is de nieuw^e regering met grote voortvarendheid opgetreden. Zij heeft een inventarisatie gemaakt van de hulp die Nicaragua nodig heeft voor zijn wederopbouw. Vooral financiële en technische hulp is hard nodig op korte termijn. Ook is er een groot gebrek aan voedsel en me-

Vprvoli

van pagina

1

voorstel met een eigen suggestie gekomen. Men vond het beter een aantal personeelszetels te creëren waarin het onderscheid TAS-WP zou zijn weggewerkt. Aanpassing van de zetelverdeling akkoord, aldus het DAK, m a a r dat is alleen gerechtvaardigd als er nieuwe gezichtspunten in zijn verwerkt, zoals personeelszetels. Zoals bekend bestaat het DAK uit zowel WP als TAS-leden. Het DAK wees o.a. op het pleidooi VEin de Groningse prof. Van Strien tijdens het symposium Evaluatie WUB om uit te gaan van werkeenheden waarvan het personeel raadsvertegenwoordigers aanwijst, los van het kunstmatige onderscheid tussen WP en TAS. Om daar eens mee te gaan experimenteren leek het DAK een goede zaak. Inzet zouden kunnen zijn drie TAS- en drie WP-zetels. In tegenstelling tot het - voorstel De Smit c.s. ging het DAK dus niet uit van het geledingenprincipe. De reglementencommissie had er echter op gewezen dat het DAK-voorstel zo niet kon worden uitgevoerd omdat de Rege-

dicijnen. Onderwijshervormingen zijn ook een hoge prioriteit voor de regering. Onder het Somoza-regime is het volk dom gehouden zodat het gros van de bevolking niet kan lezen of schrijven. Door de jarenlange strijd van de bevolking is er echter een bewustwordingsproces op gang gekomen, waardoor vele Nicaraguanen gemotiveerd zijn om hun onderwijsachterstand in te halen. Een interessant gegeven tenslotte waarom de opbouw van een rechtvaardige maatschappij in Nicaragua goede kansen maakt is, dat het inmiddels genaaste bezit van de Somoza's zo'n overwegend deel van de Nicaraguaanse economie uitmaakte, dat de maatschappij ingrijpend kan worden hervormd zonder gevestigde belangen aan te tasten. Als de regering zegt, dat landhervorming de eerste prioriteit heeft, dan hoeft geen enkele grootgrondbezitter voor zijn akkers te vrezen: het gaat slechts om Somoza's grond. Het bijna-monopolie van de dictator in zoveel sectoren van de economie wordt achteraf een voordeel: alleen zijn verdrijving al schept één van de belangrijkste voorwaarden voor een rechtvaardige ontwikkeling ten gunste van heel het volk.

len anders voorschrijven. Toch stond zij in meerderheid sympathiek tegenover iets dergelijks. In haar advies aan de raad zei de commissie dat het voor de hand ligt op langere termijn meer accent te leggen op dezelfde essentiële gemeenschappelijke funktie van de TAS en het WP, nl. het goed laten funktioneren van de universiteit. In het dagelijkse werk op de universiteit als geheel en binnen de fakulteiten is het onderscheid tussen beide groepen gaandeweg aan het vervagen. Met name in de bêta-fakulteiten zijn TAS-sers vaak rechtstreeks bij onderwijs en onderzoek betrokken. Omgekeerd vervullen WP-leden ook t r a ditionele TAS-taken. Het geledingen-onderscheid wordt minder helder en overtuigend, aldus de commissie. Daarom steunde zij de wens van de DAK-fraktie om haar idee in te brengen bij de ad hoc commissie WUB/WWO die het VU-commentaar op het voorontwerp van de nieuwe wet voorbereidt. De raad volgde de reglementencommissie daarin en wees het DAK-voorstel overigens af. (J.v.d.V.)

Vervolg van pagina 1 dat het niet-industriële deel van het RD-potentieel zich, door onvoldoende bekendheid met de gang van zaken in het bedrijfsleven, in een verre van eenvoudige positie bevindt.

Er bestaat dus een principieel verschil tussen de hier en daar al werkende Wetenschapswinkels en de transferpunten. De transferpunten bemiddelen in het tot stand komen van contractresearch . en de vraagstellers mogen commerciële doelen na streven. Wetenschapswinkels

Innovatiegericht onderzoek in meerjarenafspraken Vervolgens wordt een informatiekloof tussen kennisgebruikers en kennisproducenten vastgesteld. Het beleid dat üit die constateringen gedestilleerd wordt kan sommige universitaire onderzoekers rauw op de maag vallen: uitgaven voor onderzoek worden op de nullijn gehouden. Er komt geld beschikbaar voor innovatiegerichte projekten die echter een bijdrage van de universiteiten met zich meebrengen. ZWO zal ook subsidie gaan geven aan de toegepaste technische wetenschappen. Er zal gestreefd worden naar een herprogrammering van onderzoek zodat het sterker georiënteerd wordt op nieuwe voor het Ne^ derlandse bedrijfsleven in de toekomst belangrijke gebieden. Dit beleid zal worden gerealiseerd door behalve in de al genoemde opname van bepalingen in de meerjarenafspraken, ook contractresearch aan te moedigen en aantrekkelijk te maken. In de personele sfeer wordt gedacht aan het waarderen van industriële ervaring bij aanstellingen en de bevordering van-de mobiliteit van de onderzoekers. Er komt een subsidie voor de extra kosten die het met zich mee brengt universitaire onderzoekers tijdelijk bij een industrie te laten werken. Door het opnemen van buitenuniversitaire leden in faculteitsraden en de sekties van de Academische Raad, voorgesteld in het voorontwerp van de nieuwe wet op het W.O., neemt de invloed van het bedrijfsleven op bestuur en beleid van de wetenschappelijke instellingen toe, zo wordt in de nota gesteld. Aan de drie TH's worden zogenaamde transferpunten ingesteld, die de centrale ingang zullen zijn voor organisaties die gebruik willen maken van aanv/ezige technische kennis binnen de instellingen. De rol van het transferpunt bestaat uit het tot stand brengen van contacten tussen vraagstellers en onderzoekers en het begeleiden van die contacten. Onderzoek dat door de transferpunten geïnitieerd wordt moet in principe betaald worden door de vraagsteller, die kan echter proberen subsidie te krijgen uit de verschillende voor het bedrijfsleven in te stellen innovatiefondsen.

Afscheid prof. G.H.A. Grosheide Op 16 november (15.30 uur) zal prof. dr. G. H. A. Grosheide F.Wzn. in de VU-aöla een afscheidscollege geven. Na afloop is er tijdens een receptie gelegenheid prof. en mevr. Grosheide te hand te drukken. Prof. Grosheide werd op 1 september 1938 aan de VU benoemd tot lector in de wiskunde en de astronomie. Op 18 september 1945 volgde zijn benoeming tot hoogleraar in de wiskunde. Prof. Grosheide is op 1 sept. j.l. met emeritaat gegaan. Hij heeft daarmee een academische loopbaan van ruim 40 jaar afgesloten waarin hij in de faculteit van W. en N. het onderwijs in de meetkunde en gedurende vele jaren ook dat in de astronomie heeft verzorgd en waarin hij de VU in tal van funkties heeft gediend.

richten zich op klanten die geen mogelijkheden hebben, en in het kader van de innovatienota ook niet krijgen, om onderzoek te betalen. Voorwaarde is dikv/ijls dat de vraagstellers geen commerciële doelen mogen nastreven. De transferpunten zullen aan ieder van de drie TH's bemand worden door twee transferfunctionarissen en een administratieve kracht. Tot 1984 worden deze drie plaatsen boven de formatie toegekend, daarna moeten de kosten in principe uit de normale rijksbijdragen aan de TH's worden betaald. In de nota wordt de verwachting uitgesproken dat minstens een deel van de kosten terugverdiend kan worden in de vorm van onderzoekscontracten.

Geld De innovatie kost de wetenschappelijke instellingen geld. Of anders gezegd: er zal lopend onderzoek moeten worden afgestoten om innovatiegericht onderzoek te kunnen gaan doen. De hoeveelheid innovatiegericht onderzoek zal enerzijds in de meerjarenafspraken per^ instelling worden geregeld, anderzijds wordt het onderzoek gestimuleerd door naast de bijdragen die de instellingen zelf leveren subsidies beschikbaar te .stellen. Hoeveel extra geld er beschikbaar komt is momenteel moeilijk na te gaan. De fondsen zullen in de komende vijf jaar toenemen. In de innovatienota wordt echter al helemaal gedacht in de terminologieën van de pas uitgekomen Beleidsnota Universitair Onderzoek waarin de bestaande eerste, tweede en derde geldstromen gesplitst en herverdeeld worden. Zeker is dat de gelden niet automatisch binnen komen. Ze komen beschikbaar via de universitaire voorwaardelijke financiering en de projektfinanciering van de geherstructureerde ZWO. In de nota wordt voor innovatiegerichte onderzoekprogramma's van TH's, universiteiten, andere onderzoekinstellingen en bedrijfsleven voor 1980 een bedrag genoemd van 11.5 miljoen. Dat loopt op tot 19.8 miljoen m 1984. De eigen bijdrage van de genoemde instellingen loopt in dat overzicht van 5 miljoen in 1980 tot 40 miljoen in 1984. Ergens anders in' de nota komen de bedragen van 5 tot 40 miljoen weer voor als de bijdrage die uitsluitend door onderzoel'.instellingen moeten worden bijgedragen, exclusief het bedrijfsleven dus. Even daarvoor staat ^ a t de overheid slechts zal voorzien in de extra kosten van samenwerking tussen bedrijfsleven en overheidsinstelling. Die extra kosten worden dan beraamd op 10% van de totale kosten van het onderzoeksprogramma, wat niet klopt met de hiervoor gegeven cijfers. Wanneer de universiteitsraad tot adviserend orgaan geworden is, de faculteitsraden hun buiten-universitaiie maar binnen-industriële leden hebben, het College van Bestuur het beleidsbepalend orgaan is, kortom als de nieuwe WUB er is en de nieuwe WWO, dan komt Pais het ons tijdens de jaarlijkse bijstelling van het meerjarencontract allemaal vertellen. (GUPD, Groningen)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen