Ad Valvas 1979-1980 - pagina 370

AD VALVAS — 11 APRIL 1980

2

Ton Veugen namens het ISO:

Kabinetswisseling kan uitvoering twee-fasenstruktuur beletten Met deze veranderingen komt de minister niet aan de fundamentele kritiek van het onderwijsveld tegemoet. Zo luidt de reaktie van ISOwoordvoerder Ton Veugen (tevens UR-lid voor de VUSO) op het wetsontwerp twee-fasenstruktuur. Hieronder laten we hem aan het woord. 'Om enkele kritiekpunten te noemen: Naar aanleiding van de interpretatie van het eerste artikel van de Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs werd gesteld dat het wetenschappelijk karakter van de doctorale studie veranderde in een (in het Memorie op blz. 21 genoemde) 'wetenschappelijke beroepsopleiding'. Ook het verschuiven van de numerus fixus naar de tweede fase werd niet positief ervaren. De student kent geen rechtszekerheid m.b.t. de selectie tot de maatschappelijk meer gewaardeerde tweedefaseopleiding. De selectiecriteria verschillen jaarlijks en zijn o.a. afhankelijk van de behaalde studieresultaten. Tenslotte als illustratie de kritiek op het propedeusejaar, dat in Pais' plannen in september '81 van start moet gaan. Er is een grote spanning tussen de verwijzende functie van de propedeuse, die o.a. tot uitdrukking moet komen in een verbreding van het studieaanbod, en de doelstelling een volwaardige opleiding in vier jaar te kunnen volgen. Een zinvolle verwijzing buiten h e t eigen vakgebied zal by gebrek a a n m a n k r a c h t en deskundigheid niet mogelijk zyn De percentages studievertraging en -mislukking zullen daardoor ongunstig beïnvloed worden Ook de voorgestane v e r a n deringen van h e t voor-ontwerp zyn m e t a a n kritiek ontbloot - Het vaststellen van h e t a a n t a l toe te laten s t u d e n t e n voor een tweede-faseopleiding kan slechts binnen de marges van h e t ministerie (Terwyl momenteel voor de overgang van h e t k a n d i d a a t s n a a r h e t doctoraal geen bindende richtlynen bestaan) Het z w a a r t e p u n t valt op de meerjarenafspraken, die by h e t ontbreken van een plannmgswet geen optimale rechtszekerheid bieden - De a a n d a c h t voor de werkstud e n t door h e t opzetten van deeltijdstudies IS een positieve ontwikkeling, m a a r vertoont de kenmerken van een ad-hoc beleid Zo

zyn de voorwaarden waaronder deeltydsstudies k u n n e n worden opgezet afhankelyk van nog te formuleren ministeriele n c h t l y n e n en de visie op de O p e n Universiteit Ook k a n deze regeling, by gebrek a a n een goed studiefinancieringsstelsel, aanleiding zyn tot rechtsongelykheid Een s t u d e n t m e t ryke ouders zou via een deeltydstudie zyn m s c h r y vingsduur k u n n e n verlengen - Een verruiming van de formulering van de wettekst, zodat ook opleidingen die dienstig k u n n e n zyn voor h e t bekleden van een of meer maatschappelyke betrekkingen als tweede-fase-opleidmg in h e t academisch s t a t u u t k u n n e n worden opgenomen, blyft afh a n k e l y k van de m a a t s c h a p p e l y ke behoefte, zoals de minister deze ziet - De bewindsman deed h e t m zyn persverklaring voorkomen dat h e t m e t wettelyk vastleggen van een gescheiden financiering voor de twee fasen een respecteren van de universitaire a u t o n o m i e is Weliswaar wordt de zelfstandigheid en de beleidsvryheid van de faculteiten m e t n a m e gewaarborgd door een zekere vryheid m de middelentoewyzing, m a a r h e t respect van de minister lijkt eerder afgedwongen door de moeilykheden by de realisatie van zyn p l a n n e n (de Algemene R e k e n k a m e r adviseerde negatief - Bylage X) In algemene lynen b e n a d r u k t h e t ISO (het I n t e r u n i v e r s i t a i r S t u d e n ten Overleg, w a a r i n de VUSO p a r t i cipeert) de ernstige bezwaren tegen de p l a n n e n van Pais in de discussies m e t kamerleden Ze wyst d a a r b y op de onmogelykheid om een volwaardige wetenschappelyke opleiding met h e t huidige eindniveau m een c u r s u s d u u r van vier j a a r te persen Het ontwerpen van een eerste fase opleiding, die zowel m a a t s c h a p p e lyk b r u i k b a r e eindopleiding g a r a n deert als een zinnige voorbereiding op een tweede fase is, lykt onrealistisch Het invoeren van vaste n u m e r u s fixi voor de deelname a a n h e t tweede-faseonderwys k e u r t h e t ISO af, evenals de by een ander begrotingsmodel onnodige m s c h r y v m g s b e perking De b o v e n s t a a n d e kritiek op de p l a n n e n van Pais betekent niet d a t h e t I S O geen veranderingen m de huidige onderwysstruc-

Veelkritiek op wetsontwerp Vervolg van paß. 1 Vooral voor de byzondere instellingen lykt dit van belang te zyn Die hebben trouwens toch een streepje voor gekregen ze behoeven niet de goedkeuring van de minister (krachtens h e t Academisch S t a t u u t ) om een twee-fasenstudierichting te s t a r t e n Een klein stukje a u t o n o m i e krygen de instelling verder terug door h e t besluit van de minister de gescheiden financiering voor de twee fasen alsmede h e t onderzoek (via afzonderlyke artikelen op de ryksbegroting) te laten vallen W a a r m e e de zelfstandigheid en de beleidsvryheid van de faculteiten wat groter wordt door een zekere vryheid m de middelentoewyzing Wel geven in de nieuwe regeling de verantwoordelyke ministers de financiële kaders a a n waarover de Tweede K a m e r zich zal uitspreken en die voor de instellingen als r i c h t l y n e n gelden by h e t opstellen v a n h u n begroting De S t a t e n - G e n e r a a l behoudt een controle-mogelykheid achteraf by de jaarlykse diskussie rond h e t Algemeen Financieel S c h e m a Tenslotte is voor h e t eerst in de wetgeving van h e t wetenschappelyk onderwys een regeling voorgesteld voor de p a r t - t i m e studerenden H e t wetsontwerp introduceert

de mogelykheid de m s c h r y v i n g in gedeelten van j a r e n op te n e m e n De minister streeft ernaar de nieuwe wet in september 1980 van kracht te laten worden zodat er dan al met experimentele studierichtingen gestart kan worden. Op basis van overleg tussen de secties van de Academische Baad, de instellingen en het departement wil de bewindsman tot een gefaseerde invoering van de tweefasenstruktuur in september 1981 overgaan. Dit alles vereist een behandeling van het wetsontwerp in de Kamer vóór het zomerreces. D66 kan hier dus mogelijk roet in het eten gooien. Het definitieve wetsontwerp is door h e t Landelylc Overleg G r o n d r a d e n zeer kritisch o n t v a n g e n en ook h e t m e e r gematigde I n t e r u n i v e r s i t a i r Studenten-Overleg is kritisch gestemd De g r o n d r a d e n van h e t LOG reageerden m e t een reeks van bezettingen, een landelyke demonstratie in W a g e n i n g e n en een uiterst scherpe afwyzmg van h e t wetsontwerp, h e t I S O eveneens met een vry scherpe afwyzmg. Een kort verslag van de bezettingsactie op de VU plus een verklaring van h e t LOG volgt hiernaast, n a m e n s h e t I S O schreef h e t VUSO-UR-lid Ton Veugen een ingezonden stuk, w a a r i n h y ook de reakties van de politieke p a r t y e n in de Tweede K a mer op een ry tje zette

t u u r wenst In veel gevallen zullen ook opleidingen die niet op h e t beroep van onderzoeker gericht zyn een zinvolle plaats in h e t W O k u n n e n i n n e m e n Voorwaarde is wel dat deze opleidingen, die korter k u n n e n zyn d a n de huidige, a a n sluiten by de belangstelling van studenten en maatsch^pelyk b r u i k b a a r zyn Voor a n d e r e faculteiten zal juist d.m v. inhoudelyke verbeteringen van h e t onderwysp r o g r a m m a de studievertraging en uitval bestreden moeten worden

Tweede kamer-leden In gesprekken m e t de onderwysspecialist van de VVD-fractie m de Tweede K a m e r , Dick Dees, blykt duidelyk dat h y zich a c h t e r een snelle invoering v a n de tweefasens t r u c t u u r stelt Volgens de VVD zal een twee-fasenstructuur een einde m a k e n a a n de impasse m h e t wetenschappelyk onderwys, welke zich zou uiten in beperkte financiële middelen t.o v een groeiende instroom van studenten, h e t grote a a n t a l studiestakers, de lange cursus- en studieduur, studieprogramma's die onvoldoende a a n s l u i t e n by de individuele en m a a t s c h a p p e l y k e behoeften en h e t onderzoek d a t vaak sluitpost ten koste van h e t onderwys is. Toch vindt dit k a m e r lid d a t h e t wetsontwerp op een a a n tal p u n t e n nog onduidelyk en onvoldoende IS Met n a m e d e n k t hy daarby a a n de relatie m e t h e t Post Academisch Onderwys en de postdoctorale opleiding waarvoor een j a a r voldoende wordt geacht Het kamerlid L a n s m k (CDA-onderwy sspecialist) betoogde d a t zy n s inziens de academische wereld zeker m e t u n a n i e m was in de afwyzmg van de twee-fasenstructuur In in-

D e dktie-vergadenng gebouw te bezetten

wddr het besluit viel de besluunvleugel

dividuele gesprekken was hem duidelyk geworden dat van diverse zyden ook veel positieve reacties op h e t wetsontwerp te beluisteren waren. N a een eerste vluchtige studie van h e t wetsontwerp h a d hy veel waardering voor de a a n d a c h t die a a n de werkstudenten werd besteed. Het creëren van deeltyd-studies zou volgens h e m de e m a n c i p a tie van de vrouw ook t e n goede k o m e n M e t betrekking t o t de positie van de byzondere instellingen, wilde h e t CDA-kamerlid eerst n a een nadere bestudering van h e t wetsontwerp c o m m e n t a a r leveren.

Alternatief

Mertens, D'66, zag wel degelijk mogelijkheden om in het kader van een geïntegreerd stelsel voor hoger onderwijs, de inschrijvingsduur voor studenten te beperken. Voor de behandeling in de kamer wist deze Democraat te melden, dat D'66 met een alternatief wetsontwerp zal komen. Over de inhoud van een en ander, wilde hij op dit moment (27 maart) nog niets kwijt. Maar het geheel zou in sterke mate tegemoet komen aan het commentaar, welke met name van de planningscommissie van de academische raad op het wetsontwerp gegeven werd. Het duidelykste in de afwyzmg van h e t wetsontwerp was h e t kamerlid van den Anker (PvdA) De beperkte

'Akties zullen toenemen Vervolg vanpag. 1 de faculteiten van a n d e r e instellingen wordt gebroken, zo betogen de bezetters Verder is h e t zo, dat overal w a a r nieuwe studierichtingen komen een twee-fasenstruktuur wordt gecreëerd De besturen van de VU moeten k r a c h t i g stelling n e m e n tegen d a t soort tactieken De bezetters komen binnenkort met een aktiekrant waarin de bezetting zal worden verslagen en geëvalueerd. Ook wordt daarin het onderwijsfestival aangekondigd dat in de week van 24 april zal worden georganiseerd. Op de subfaculteiten gaan de bezetters in de komende tijd werken aan plannen voor onderwijsprojekten die aansluiten bij de problemen waar maatschappelijke groeperingen mee zitten. Te denken valt bv. aan jeugdwerkloosheid bij economie, aan juridische steun voor krakers, het huisvrouwensyndroom bij medicijnen. Door met zulke ideeën de onderwijsprogramma's in te gaan

vullen kan er een klimaat geschapen worden dat het onmogelijk zal maken dat een twee-fasenstruktuur kan worden opgedrongen.

Wageningse lente De bezetters hebben ook een teleg r a m a a n minister Pais verstuurd waarin ze h e m berichten, d a t wanneer hy z'n wetsontwerp niet intrekt hy h e t nog wel zal merken W a g e n i n g e n k a n daarby als een voorbeeld dienen. 'De Wageningse lente k o m t toch', zo luidde de tekst van een spandoek op de grote Wageningse d e m o n s t r a t i e De bezetters van de VU vinden dat er n u intensief gewerkt moet g a a n worden a a n onderwysverbeteringen en d a t de reeds g e m a a k t e vyfjarige p r o g r a m m a ' s in geactualiseerde vorm moeten worden ingevoerd By h e t begin van de bezetting toen de bezetters h e t CvB h u n verklaring wilden overhandigen weigerde h e t CvB die officieel in o n t v a n g s t te n e m e n Ook weigerde h e t een diskussie m e t de bezetters a a n te g a a n Er IS d a a r n a geen k o n t a k t meer m e t

Een beeld van de besetting van de bestuursvleugel donderdagavond drukker dan ooit bij de leestafel van het Informatiecentrum

Het is

van het hoofd-

toelating tot de tweede fase (een van de k e r n p u n t e n van Pais beleid) leidt, volgens de sociaal-democraat, tot een onverantwoorde verzwaring v a n de eerste fase D a a n n wordt een competitie-element ingebouwd, d a t slechts voor de besten een r e c h t op een vervolgopleiding geeft De PvdA is van m e n i n g dat een verdere h e r s t r u c t u r e r i n g op basis van herprogrammeringsvoorstellen, die onder v a n K e m e n a d e ' s Wet h e r s t r u c t u r e r i n g w.o. waren ingediend, moet p l a a t s vinden D a a r i n wordt hy gesteund door de 'jonge socialisten in de PvdA', die m een reaktie op h e t wetsontwerp zich 'zeer teleurgesteld' voelden Zy bepleiten 'langer te discussieren over de gewenste s t r u c t u u r van h e t hoger onderwys' i p v ' n u overhaast een onvoldoende doordacht en onderwyskundig zwak onderbouwd wetsontwerp tot wet te verheffen' Conclusie: De behandeling van het wetsontwerp in de Tweede Kamer zal gezien de hoeveelheid amendementen en op handen zijnde moties een lange tijd in beslag nemen. Vooral het alternatieve wetsontwerp van D'66 kan de behandelingsprocedure tot na het zomerreces rekken. Daarmee komen de plannen van Pais ernstig in gevaar: evenals de herstctureringsvoorstellen van van Kemenade belet een kabinetswisseling dan de uitvoering van het onderwijsbeleid'.

h e t CvB geweest Na de bezetting vertrok een deel van de actie-vierders n a a r Valkenburg voor een scholmgsweek H e t LOG (het Landelyk Overleg van Grondraden) berichtte op de dag van de presentatie van het wetsontwerp dit funest te vinden voor de nederlandse samenleving Met deze nieuwe opzet voor h e t onderwys zullen de wetenschappers nog verder worden geïsoleerd van de problemen van de m a a t schappy Het LOG verwacht, dat de akties op de universiteiten en hogescholen m k r a c h t en a a n t a l zullen t o e n e m e n Inzet daarby is, d a t de besturen van de instellingen de nieuwe s t r u k t u u r n i e t invoeren Ook IS h e t de bedoeling, d a t er betere p l a n n e n voor de s t r u k t u u r voor h e t onderwys en h e t onderzoek komen Al j a r e n l a n g wordt door wet e n s c h a p p e r s en s t u d e n t e n gewerkt a a n verbetering van h e t onderwys H e t p r e s e n t e r e n v a n dit wetsontwerp vormt h e t d i e p t e p u n t m het negeren van de i n b r e n g van de stud e n t e n by de invulling van h u n onderwys Er was al veel eerder kritiek op h e t voorontwerp van wet met n a m e ook op de selektiedrempels die er k o m e n en de verkorting van de s t u d i e d u u r De universiteit e n en hogescholen u i t t e n d a a r o p ernstige bezwaren en de Academische R a a d wees de p l a n n e n af De k e r n p u n t e n in h e t n u ingediende wetsontwerp zyn e c h t e r hetzelfde gebleven, zo constateert h e t LOG

(JK)

Redaktie-adres: De Boelelaan 1105 of postbus 7161, 1007 MC Amsterdam, tel 0205484330, b g g 54869 Redaktlebureel kamer OD-01, hoofdgebouw VU Redaktie: Jan van der Veen (hoofdredakteur). Jaap Kamerling, Mathilde van Amstel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen