Ad Valvas 1979-1980 - pagina 479

AD VALVAS — 20 JUNI 1980 schaamte worden gezegd fascisme.

Interdisciplinaire groep bepleit:

Doelstelling moet meer inhoud krijgen

van het

Er zou al veel gewonnen zijn als een interdisciplinaire groep om de tafel gaat zitten en een eerste praatstuk opstelt omtrent de grondprincipes van een evangelische visie op wereld en samenleving of anders gezegd van een evangelisch beleid gericht op een vreedzame en leefbare wereld.

De Vrije Universiteit hield onlangs ter gelegenheid van haar honderdjarig bestaan een bezinningsdag met betrekking tot haar grondslag, ook wel doelstelling genoemd. Dat was zinvol. Het evangelie en dus ook de grondslag daarop gebaseerd, is zeer verplichtend. Om deze tot haar recht te doen komen is een periodieke samenspraak hierover van de betreffende gemeenschap, of het nu een universiteit, een politieke partij, een vakbeweging of een redactie-collectief betreft, bij uitstek noodzaak. Niet alleen om elkaar in deze te inspireren, maar ook om voortdurend zich gezamenlijk te bezinnen op de vraag wat precies de maatschappelijke en politieke implicaties van het evangelie zijn. Indien men dat niet doet vervalt men vrij snel, om met Martin Niemóller te spreken in een belijdenisloze belijdenisgebondenheid. Laatstgenoemde verwijt in een recent vraaggesprek in Nene Stimme zijn kerk in West-Duitsland in min of meer dezelfde miserabele toestand te verkeren als vóór 1933, omdat zij naar zijn mening haar grondslag slechts repeteert en niet omzet in een actueel belijden d.w.z. in daden, die daarop geënt zijn. Het is een verwijt, dat ook binnen de gemeenschap van de VU nogal eens wordt gehoord, met in de laatste plaats van de zyde der studenten. Vaak terecht. Een gevolg van het gebrekkig functioneren van de evangelische grondslag is, dat steeds meer mensen er afstand van nemen. Op zich een begrijpelijke reactie, die je ook in de politiek tegenkomt, maar die daarom mog met juist hoeft te zijn. Ik ken stafleden, die vijftien jaar geleden nog volmondig instemden met de grondslag, maar nu laten weten dat het voor hen niet meer hoeft. Hierin is zeker ook de invloed te bespeuren van een stuk deconfessionalisenngsideologie op andere levensterreinen. Denken we maar aan de opnchting van de PPR en meer recent aan die van de groep Chnstenen van Sociahsme, dié'voor een maatschappelijk en politiek per.spectief niet meer by het evangelie maar bij de leer van Marx te rade gaan. Het is echter m eerste instantie te herleiden tot het feit, dat de VU het operationeel maken of invullen van de grondslag niet de hoogste prioriteit heeft gegeven.

Distantie Er is in deze sprake van een negatieve wisselwerking. Geen of te weinig invulling roept distantie op, het laatste wordt als bedreigend ervaren voor het karakter van de VU met als gevolg dat men strenger wordt met bgtg^^jpg tot de instemming van oêgrondslag by het aantrekken van nieuwe staf, hetgeen op haar beurt door anderen ook weer als bedreigend wordt ervaren. En zo ontstaat een polarisatie tussen twee groepen, die steeds meer van elkaar vervreemden. Er wordt daarbij een onjuiste tweedeling geconstrueerd als zou de schei-

Mans

Feddema

ding tussen conservatief en progressief alleen maar lopen volgens de lijn van voorstanders of tegenstanders van de grondslag. Als de eerste oorzaak van deze Impasse IS, dat de grondslag met of niet voldoende functioneert, moeten we ons afvragen, waartoe dat dan te herleiden is. J.P. Kuiper stelt byv. in de bundel 'VU tussen twee VUren' dat de doelstelling verschillend wordt geïnterpreteerd. J. van Putten meent zelfs dat je er heel verschillende of zelfs tegenstrijdige kanten mee uit kunt, en wil daarom dat de VU zich ontdoet van haar grondslag. Een onduidelijke doelstelling kan natuurlijk niet functioneren. Instemming met of een handtekening voor een onduidelijke grondslag vragen zal steeds meer verzet oproepen. Een eerste vereiste is daarom duidelijkheid te verschaffen omtrent de betekenis van de doelstelling Het is zeer de vraag of je met het evangelie verschillende kanten uitkunf. Ik meen dat dat niet het geval is, dat het evangelie van het Koninkrijk zoals Jezus ons dat geleerd heeft, duidelijk genoeg is, maar dat de misverstanden in deze zijn opgeroepen door het feit, dat wij mensen ons vaak niet willen laten gezeggen door het evangelie en dan allerlei argumenten bedenken ter rechtvaardiging daarvan. Afstand nemen van de grondslag omdat anderen er te weinig mee doen is een begrijpelijke reactie, maar het is ook de weg van de minste weerstand. Ik meen, dat een ander antwoord moet worden gegeven.

Lippendienst Advertentie

@

@

met onze studentenpas komt u ver over de minimum loongrens De Werkbank I UITZENDBURO Kinkerstraat 2 -Amsterdam Tel 020 162121

De tijd van het oude, louter aan een kerkelijke groepering gebonden, confessionalisme zonder concrete inhoud of alleen met een paar vage noties, die al dan niet van de jongelingsverenigmg zyn blijven hangen, is voorbij. Ik kan wel instemmen met J. Verkuyl als hij bepleit dat er ernstig gezocht moet worden naar stafleden, die bewust de doelstelling van de VU als de eigen doelstelling aanvaarden. Maar daarmee mag beslist niet worden volstaan, wil men voorkomen dat alles leidt tot louter lippendienst. Indien de wetenschap, in plaats van de wereld te schaden, er juist op gericht moet 2ajn deze te dienen, is het zaak te weten vanuit welke optiek dit dient te geschieden. Vanuit de ideologie van het fascisme, het kapitalisme, het marxisme ofwel het anarchisme zal aan dit dienen op verschillende wyze gestalte worden gegeven. Maar is het niet naast deze vier een andere weg indien men daaraan inhoud wenst te geven vanuit de visie van het evangelie van het Koninkryk van gerechtigheid en vrede? Trouw vraagt m een hoofdartikel (31 mei 1980) om een interdisciplinair instituut aan de VU ter bestudenng van het marxisme. Op zich geen onzinnige zaak. Maar zou een interdisciplinair bestuderen van de sociaal-politieke betekenis van de leer van het Koninkryk Gods niet een veel hogere prioriteit hebben? Dat dan niet alleen vanwege de

Dr Hans Feddema geschetste problemen, maar ook omdat vele chnstenen binnen en buiten de VU vry gemakkelyk in de ban raken van allerlei ideologieën, die m 1 haaks staan op deze leer. met in de laatste plaats van het kapitalisme, maar ook van het marxisme en zelfs - dat moet tot onze

Ik stel voor dat het bezinningscentrum van de VU dit tot haar eerste doelstelling maakt en byv fungeert als een platform van zo'n studiegroep Daarby zou eventueel kunnen worden aangesloten by de Commissie voor Kerk en Samenleving van de Wereldraad van Kerken, die eind mei aan het Centrale Comité heeft voorgesteld een groep

theologen, natuurwetenschappers en sociale wetenschappers bijeen te roepen om een studie te maken van een christelijk-sociale ethiek. Als er meer helderheid gaat ontstaan omtrent de grondprincipes van het evangelie van gerechtigheid en vrede - ook of dit een eigen conflictmodel in zich bergt - zullen er meer samenhangend accenten kunnen worden gelegd in het onderwijs of selecties worden toegepast met betrekking tot de onderwerpen van onderzoek. Ook kan dan een meer gefundeerd antwoord worden gegeven op de vraag of er al dan niet onderzoek mag worden verricht in zowel extreem-rechtse als extreemlinkse landen. Met zo'n interdisciplinaire studie zyn niet alleen de VU-gemeenschap, maar ook vele ander sociale en politieke instellingen gebaat, die allen worstelen met de vraag hoe op adequate wyze vanuit het evangelie een antwoord te geven op de vele problemen waarvoor de mensheid staat. Niet alleen in negatieve zin, byv in de kritiek op of het ontmaskeren van de machten, hoe belangryk reeds op zichzelf, maar vooral ook in positieve zin. Gedachten van een 'verantwoordelyke' of van een 'rechtvaardige, radicaal-democratibche en leefbare of houdbare samenleving', zoals die by de Wereldraad van Kerken leven, dienen meer gemeengoed en ook verder uitgewerkt te worden, met name ook wat betreft de vraag via welke strategie of via welk conflictmodel zo'n samenleving kan worden bereikt Van de VU kan met recht meer dan het gewone worden gevraagd m. om met Berkhof te spreken, de dienst aan de broederschap van het Koninkryk' (dr JP Feddema is docent NietWesterse Sociologie aan de Vrije Universiteit)

'Zogende zuster' Marri Dijkhuis verliest in hoger beroep De waarnemend hoofdverpleegster bij het academisch ziekenhuis van de VU, Marri Dijkhuis, beter bekend als 'de zogende zuster', had vorig jaar haar toen pasgeboren zoon Martin niet thuis in de Bijlmer onder werktijd de borst mogen geven. Het ziekenhuis had haar immers een kamertje ter beschikking gesteld om er haar baby ongestoord te zogen. Deze uitspraak deed het Amsterdamse gerechtshof op 30 mei in het hoger beroep van het ziekenhuis tegen mevr. Dijkhuis, die vorig jaar september in het door haar aangespannen kort geding van rechtbankpresident mr. W..I. Borgerhoff Mulder te horen gekregen dat zij haar kind met behoud van loon ook thuis mocht voeden. Nee, zei het hof, de Arbeidswet van 1919 zegt weliswaar dat de werkgever verplicht is ervoor te zorgen dat 'aan eene vrouwelyke arbeider, die een borstkind heeft en hiervan aan hem heeft kennis gegeven, behoorlyk gelegenheid gegeven wordt haar kind te zogen', maar dat betekent met dat een moeder kan kiezen wat haar het beste uitkomt Alleen als het ziekenhuis geen ruimte voor het voeden zou hebben vry gehad, zou dat thuis hebben mogen plaatsvinden Het hof leidde dit af uit de wetsgeschiedenis (er is geen jurisprudentie) Van byzondere omstandigheden die het ziekenhuis als goed werkgever tot meer verplichtten dan de Arbeidswet verlangt was, aldus het hof, bovendien niet gebleken Redelykerwys kon van het ziekenhuis dan ook niet worden gevraagd het goed te vinden dat M a m Dykhuis gedurende enige tyd dagelyks vier werkuren voor voedingen naar huis ging

De verpleegkundige had zich augustus vorig jaar genoodzaakt gezien de baby steeds door haar man naar het ziekenhuis te laten brengen, omdat het ziekenhuis haar slechts toestond voor een voeding onder werktyd een uurtje eerder naar huis te gaan. Voor de andere voedingen werd een naaikamer vrygemaakt, maar uitsluitend gedurende de voedingstyd Tweemaal per dag moest haar man zo op en neer met het kind, wat het gezin Dykhuis zeer bezwaarlyk vond en wat er tenslotte toe leidde dat M a m naar de rechter stapte omdat ze nu eens precies wilde weten wat haar rechten waren Het hof sprak echter uit dat het ziekenhuis met kon worden verplicht om de baby onder werktyd te herbergen, omdat aannemelyk was

dat daar geen ruimte voor was en dat bovendien zou inhouden dat het toezicht op het kind door M a m of andere werknemers zou moeten worden verricht, wat niet alleen werkonderbreking tot gevolg zou hebben, maar ook problemen zou kunnen geven (niet beschikbaar zyn of zich niet verplicht voelen om op de baby te letten) M a m Dykhuis overweegt om in cassatie te gaan by de Hoge Raad.

geweest, was het hele probleem er ook niet geweest' Ze noemt een creche 'een consequentie van de Arbeidswet ' De AZVU-direktie heeft inmiddels de beleidsuitspraak gedaan dat een kmderdagverblyf tot het normale takenpakket van het ziekenhuis moet worden gerekend Tot dit inzicht was het college van bestuur van de VU waarmee overleg over de reali.senng van het kmderdagverblyf gaande is onlangs ook gekomen (Zie ook elders in dit nummer) M a m Dykhuis moet nu de totale pioceskosten, ruim ƒ4000,—. betalen terwy! haar ook nog een loonvoi dering van het ziekenhuis wegens de uren die zy afwezig was boven het hoofd hangt 'Wat de proceskosten betreft kryg ik waarschynlyk / 1500,— als rechtsbystand van myn beroepsorganisatie.

I %v ï—^';-*c

Marri Dijkhuis 'Ik overweeg om ,n cassatie te gaan' 'Ik vind het ontzettend jammer dat Ik de zaak in hoger beroep heb verloren.' zegt zy, als we haar in het ziekenhuis opzoeken 'Deze uitspraak IS honderdtachtig graden anders dan die van het kort geding. Zou dat komen omdat het hier gaat Over iets nieuws''' Net zo goed als er toiletten en kantines voor het personeel in ziekenhuizen en bedry ven bestaan, zo zouden er ook voorzieningen moeten worden getroffen om byvoorbeeld babies borstvoeding te kunnen geven, vindt zy. 'Als er een creche in het ziekenhuis was

de landelyke organisatie voor werkers in de gezondheidszorg, terug De mogelyke loonvordering komt neer op een kwart van myn salaris over viereneenhalve maand. Dat heeft het ziekenhuis zich al direkt, toen ik op en neer naar huis ging, voorbehouden.' Of de loonvordering doorgaat stond op het moment van het schryven van dit artikel nog niet vast. Wel vernamen we van drs. J.A. Ubbink dat daar donderdag in de direktievergadering over zou worden beraadslaagd. (JvdV)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen