Ad Valvas 1979-1980 - pagina 241

5

AD VALVAS - 25 JANUAR11980

VS en Engelandhebben grote voorsprong op audiovisuele markt voor bet hoger onderwijs

'n belangrijk deel worden terugverdiend.

Dreigt er opnieuw Ameriicaanse koionisering van onze wetenschappeiijlce kuituur?

Kwaliteit

- Onder invloed van de snelle ontwikkelingen op het gebied van de video- en televisie-technologie is er een opmerkelijke toename te bespeuren in het gebruik van audio-visuele middelen. De ontwikkelingen, kabeltelevisie, satelliet-t. v., teletekst, beeldtelefoon en viewdata-systemen, g a a n zo snel, dat we zo langzamerhand kunnen gaan spreken van een visualisering van de westerse cultuur. Terwijl de omzetten van de boekhandels blijven stijgen zijn daarnaastde audio-visuele media sterk in opmars bij de overdracht van informatie, vaardigheden, vormen van amusement en ontspanning etc. Ook in het onderwijsveld rukken deze media op. Het hoger onderwijs niet uitgezonderd. Psychologisch inzicht en therapeutische vaardigheden k u n n e n via een filmpje of video-band met tekst soms effectiever worden overgedragen dan via de bestudering van een studieboek of een paper. Maar zoals zo vaak bij snelle technologische veranderingen hinkt de waardering en de maatschappelijke inbedding ervan weer een flink eind achteraan. De audio-visuele produktie geniet lang niet de erkenning, die een wetenschappelijke publikatie in schriftelijke vorm ten deel valt hoezeer de maatschappij ook bezig is te 'visualiseren'. Met dat tekort aan erkenning gaat weer een verhoogde kans op onvoldoende kwaliteit van AV-produkties samen. En de taalbarrière leidt, zeker in het nederlandse taalgebied, tot een uiterst zwakke positie van nederlandse produkties op de internationale markt van AV-produkties. Een amerikaanse kolonisering van onze cultuur, i.e. onze wetenschappelijke cultuur, op het nivo van de geschreven publikatie reeds lang een gegeven, dreigt hier opnieuw. Tot deze soms naargeestige gedachten kun je komen als je de toespraak beluistert, die Michiel Samson enkele weken geleden hield bij de opening van het IWAPP festival 1980 op de VU, een internationale markt van audio-visuele produkties ten behoeve van het hoger onderwijs, psychologie in dit geval. M e t hem hadden we ook nog een kort interview. Ir. Michiel Samson, onderwijskundige bij de Stichting Film en wetenschap en organisator van het festival, rent de hele dag van hot naar her. In zijn modieuze driedelig donkergrijze pak lijkt hy een beetje op een bedrijvige ceremoniemeester, die ervoor zorg draagt, dat de bruiloft tot in de puntjes vlot verloopt maar de vergelijking Ujkt niet helemaal op te gaan. Het festival maakt een wat chaotische indruk. Het verblijf van de organisatoren m dezelfde gang als waar ons redaktiebureel at, is veranderd in een geïmproviseerd fUmdistributiebedrijf. Eenzaam zit een medewerker tussen de 180 die zijn geselecteerd uit 260 ingezonden programma's. Zo'n

Eenzaam, temidden

Jaap Kamerling driehonderd bezoekers waaronder 70 buitenlanders, saouwen vier dagen lang van collegezaal tot collegezaal, om filmpjes te bekijken of diaseries over onderwerpen, die uit een amerikaanse blokcursus 'hoe leer ik in drie maanden psychologie' lijken te zijn geplukt.

Vm-nivo Want hoewel er van te voren al een flinke selektie is gemaakt uit de ingezonden produkties, er zitten nog heel wat audio-visuele prullen

van een chaos van

banden.

van over de oceaan bij. Lekker leren neuken onder psychologische begeleiding in drie fasen, is misschien nog niet eens zo'n gekke produktie, 'Violence in family', een sociologiserend beeldverhaal in dia's, is al wat minder, het had ook best een omslagverhaal kunnen zijn uit de 'Viva' of 'Mensen van Nu'. Voornaamste doel van het festival is geïnteresseerde curricuUumplanners en docenten een soort overzicht te geven van wat er op het gebied van de psychologie zoal op de internationale onderwijsf ilmraarkt te koop is. Michiel: 'Als mensen buitenlandse programma's willen uitkiezen is de keus zo ontzettend moeilijk. De mensen missen het overzicht. De buitenlandse markt is slecht toegankelijk. Verder willen we de produktie van psychologische programma's van goede onderwijskundige kwaliteit stimuleren. En ook hoop ik, dat het IWAPP-festival (Interuniversity Working Group for Audivisual Programmes on Psychology) in ons land het onderzoek naar de effecten van de toepassing van AV-media in het onderwijs zal stimuleren. Die toepassing wordt dus vooral belemmerd door de slechte toegankelijkheid van en gebrek aan voldoende software van goede onderwijskundige kwaliteit. Hoger onderwijsinstituten maken vooral gebruik van het centrale distributiekantoor van de Stichting Film en Wetenschap en, voor wat betreft de sector gezondheidszorg en psychiatrie, het Nationaal Centrum voor geestelijke volksgezondheid. En die zijn beide voor een belangrijk deel aangewezen op het buitenland, vooral de V.S. en Engeland.

chiel de verkoopmogelijkheden voor boeken maar liefst 1000 keer zo groot als die van av-materiaal. Als op de nederlandse markt een wetenschappelijk leerboek wordt uitgebracht kunnen bij een ruim gebruik op de universiteiten, de kosten er wel worden uitgehaald. Maar van een filmpje voor universitaire onderwijsdoeleinden, waarvan de prijs bv. / 500 bedraagt, kun je er meestal maar zo'n tien in ons land verkopen terwijl de investeringskosten dan zo'n 50.000 gulden hebben bedragen. Bij een grotere afzetmarkt zou het allemaal een stuk rendabeler worden. Je zou dus om te beginnen een nederlandse av-produktie ook in

Er moet voor de ontwikkeling en produktie hiervan een goede infrastruktuur worden opgezet met veel aandacht voor de onderwijskundige kwaliteit. Aan dat laatste schort het vaak nogal. Zeker de helft van de filmpjes voor onderwijs in de psychologie voldoet volgens Michiel niet aan de minimum-eisen. De in Amerika gemaakte filmpjes hebben vaak meer het karakter van diskussie-filmpjes zonder te zijn afgestemd op duidelijke leerdoelen. Op dat punt zou er dus geconcurreerd kunnen worden. Noodzaak is dan wel, dat de overheid in de continentale landen het opbouwen van een audio-visuele mfrastruktuur gaat stimuleren en subsidiëren. In ons land heeft de overheid de oprichting van produktie-centra wel gestimuleerd maar dat is met voldoende. Je moet daarnaast ontwikkelingscentra hebben. In de VS zyn er behalve de grote universiteiten ook veel commerciële producenten en grote ondernemingen op elektroni^a-gebied en

Index Maar hoe weetje wat er allemaal op de markt is en hoe de kwaliteit is. Er ziJn wel heel wat catalogi beschikbaar en een aantal distnbuteuren bekend maar een index zoals voor wetenschappelijke literatuur IS er niet. En kritische diskussies over av-programma's in professionele wetenschappelijke tijdschriften zijn eerder uitzondering dan regel. Wel is men nu in de V.S. bezig met het maken van een soort index op wereldschaal. Festivals als deze zijn nu bedoeld om de toegankelijkheid te verbeteren. Michiel gelooft daarbij meer m gespecialiseerde festivals dan heel algemene bij het openbreken van de markt. Zo'n groot algemeen festival dat in principe alle disciplines omvat wordt jaarlijks door de International Scientific Film Association georganiseerd. Festivals met een wat beperktere scope zijn waarschijnlijk beter in staatom de geïnteresseerde enigszins wegwijs te maken in het onvoorstelbaar grote aanbod vanuit de angelsaksische landen ALSvan audio-visueel materiaal, een marktartikel, waarin commerciële producenten en distributeurs duidelijk brood beginnen te zien als het gaat om verkoop voor onderwijsdoeleinden.

Taalbarrière

Opvallend is, dat van de AV-programma's, die op de VU te zien waren, driekwart uit de engelssprekende landen (vooral de VS en Engeland) komt en slechts éen kwart uit landen als West-Duitsland (7 procent), Frankrijk (ook 7), Italië, Nederland, Hongarije, Zweden, Denemarken, België en Japan. Dat heeft vooral te maken met de geweldige taalbarrière, die de niet-engelssprekende landen moeten doorbreken om tot de markt door te dringen. Het is voor producenten in de VS en Engeland natuurlijk veel interessanter om geld te investeren in de ontwikkeling en produktie van audio-visueel materiaal. Reden waarom in die landen dan ook veel meer geïnvesteerd wordt op dit gebied. Opmerkelijk is, dat die taalbarrière veel sterker geldt voor de verkoop van audio-visuele programma's dan voor de literatuur. Op de onderwijsmarkt zijn volgens Mi-

IWAPP-voorzitterir. rend.

Michiel Samson, diuk redeneiend

het engels moeten mtbrengen, wat met de hier vertoonde filmpjes ook het geval is. Ondertiteling in het engels wordt in het buitenland minder gepruimd meent Michiel en betekent verder een verdubbeling van de produktiekosten. Nasynchronisatie is nog veel duurder. In Duitsland wordt dit wel veel gedaan maar

Onze kult uur is aan het 'visualiseren' daar heb je een flinke industrie die zich hierop richt. (J. van Reeden, hoofd AVC-vu vindt die factor 1000 ongenuanceerd en overtrokken. Dat hoeft beslist niet altijd zo te zijn, vindt hij). Behalve dat de taalbarrière moet worden overbrugd is het verder van groot belang, dat er goede distributiekanalen vanuit Nederland naar andere landen komen. Die kanalen zijn op dit moment nog met best, er zijn maar weinig kontakten met buitenlandse distributeurs. Nog belangrijker IS wellicht, dat er in ons land (en andere niet-engelstaUge landen) meer geld zou moeten worden geïnvesteerd in de produktie van audio-visuele programma's. Bij kwalitatief hoogwaardige programma's met een engelse versie kunnen de investeringen soms voor

en geUnu-

bv. Kodak, die geld steken in produktie en ontwikkeling van audiovisueel materiaal. In ons land is daar minder sprake van en Michiel vindt verder dat de fundamentele research op dit gebied thuishoort op de universiteiten. Die research moet onafhankelijk worden verricht. Met steun van de overheid. Een overheid, die trouwens al enkele studie-commissies voor de toepassing van AV-matenaal heeft instelt. Michiel betreurt het, dat in ons land wat de onderwijskundige kant van het onderzoek betreft nog nauwelijks iets is gedaan. Hoe wordt bijvoorbeeld audio-visueel materiaal in ons geheugen opgeslagen en wat zijn de verschillen tussen schriftelijke en audio-visuele informatieoverdracht? Op geen enkele nederlandse faculteit wordt hiernaar onderzoek verricht. Er is volgens hem slechts één onderwysresearchburo, dat hier aandacht aan besteedt. Anders ligt het natuurlijk met het onderzoek naar de invloed van de massa-media zoals de televisie maar dat is een heel ander gebied.

AVC's De audio-visuele diensten van onze universiteiten zijn ook nog lang niet waar zij wezen moeten. Michiel: 'Gelukkig begint het nu gewoon te worden, dat een universi-

Vervolg oppag.

11

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen