Ad Valvas 1979-1980 - pagina 170

AD VALVAS — 30 NOVEMBER 1979

2

Minister D e Ruiter in spreek beurt op de VU:

lutionaire openingen moet ma­ ken om de maatschappij te ver­ nieuwen." De wetgever zou zich t.a.v. die vraag moeten laten leiden door een aantal b e ­ ginselen: • Er is een zekere afstande­ lijkheid nodig tussen de wet­ gever en de mensen voor wie de wet bedoeld is. Dit is nodig voor de continuïteit en de rechtszekerheid; • Eerbied voor de individuele, mondige mens; nu overal op de goede plaats t e ­ • Behoud en bevordering van recht?" de rechtsstaat; Het toegenomen zelfbewustzijn • Bescherming van het zwak­ en de grotere mondigheid van ke, maar wel beperkt tot mensen hebben ertoe bijgedra­ datgene w a t die bescher­ gen dat men zich niet meer wil ming echt nodig heeft, om­ schikken in de onderdanigheid­­ dat anders de mondigheid waarvan men vroeger meende van mensen in gevaar komt; dat die bij zijn of haar stsind zou passen. „De berusting van • Voorkoming van misbruik „als je voor een dubbeltje gebo­ van regelingen. ren bent, dan word je nooit een kwartje" en de onderdanig­ heid van „Zo de heren het wij­ Misbruik zen, zullen de knechten het Een belangrijk probleem ­ op prijzen" is sterk aan het ver­ het gebied van misbruik van dwijnen. En gelukkig maar." regelingen ­ is voor minister Dö „Allerlei gezagspatronen wor­ Ruiter het indammen van het den ter discussie gesteld. Ook misbruik van BV's. Het is vrij daarin liggen uitdagingen voor gemakkelijk een BV op te rich­ de wetgever van n u om daar­ ten, vervolgens schulden te ma­ aan opnieuw vorm te geven." ken en de BV op te heffen, om Tenslotte noemde de minister als verklaring voor de grotere dan weer een nieuwe BV op te vraag naar wetgeving de inter­ richten en weer van voren af aEin te beginnen. Er wordt hier, nationalisering van de wetge­ ving. Vanuit de Benelux, de zo zei de minister, naar oplos­ Europese Gemeenschap, de singen gezocht om de bestuur­ van vennootschappen Raad van Europa en de VN ders rechtstreeks aansprakelijk te stellen in geval VEin misbruik van de heperking van de aan­ sprakelijkheid van de vennoot­ schap. Binnen korte tijd zullen hierover voorstellon naar bui­ .en worden gebracht. Verder ligt er n u een wetsont­ werp dat misbruik in de sfeer van de aanneming van wert' moet tegengaan, misbruik in de zin van ontduiking van het be­ talen van loonbelasting en so­ ciale premies door malafide on­ deraannemers of koppelbazen. De regering wil de hoofdaanne­ mer nu ook aansprakelijk stel­ len voor alle premies en belas­ tingen van zijn onderaannemers (keten­aansprakelijkheid).

'Bereidheid om zich aan de wet te houden neemt af' „Op dit moment bevinden we ons in de paradoxale situatie dat er een steeds grotere vraag is naar wetgeving, terwijl de bereidheid van mensen om zich aan eenmaal tot stand gekomen wetgeving te houden, afneemt", aldus minister De Ruiter die maandag 19 november een spreekbeurt hield op de VU over de rol van de wetgever in de hedendaagse samenleving. Minister De Ruiter, die destijds het ambt van rector magnificus aan de VU neerlegde voor de functie van minister van Justitie in het kabinet­Van Agt, bezocht de VU op uitnodiging van de juri­ dische faculteitsvereniging QB D, ter gelegenheid van haar 87e dies natalis. De minister voelde er weinig voor zich te beperken tot on­ derwerpen als de nieuwe zede­ lijkheidswetgeving, de abortus of het stakingsrecht, maar gaf er de voorkeur aan het onder­ werp te verbreden tot de rol van de wetgever, en m.n. van het ministerie van Justitie, in de hedendaagse maatschappij. De spreekbeurt kreeg daardoor sterk het karakter van een col­ lege „op eigen terrein". Er is de laatste tijd nogal eens de aandacht op gevestigd dat de wetgeving als activiteit in uni­ versitair verband zo weinig aandacht krijgt. In de juridische studie wordt, aldus minister De Ruiter, sterk de nadruk gelegd op de rechtspraak, maar de vraag hoe wetten tot stand ko­ men, wordt niet vaak zó expli­ ciet gesteld.

Lidwien Marcus aan dat wat al in de maatschap­ pij gegroeid was.

Geen rustgevend bezit In vroeger tijd was de rol van het ministerie bij de totstand­ koming van de inhoud van een wet groter dan tegenwoordig. „Nu wordt tijdens de parlemen­ taire behandeling van een wets­ ontwerp het ontwerp door sta­ pels amendementen vaak sterk

Wetgeving geen doel op zich ,,Wetgeving is bedoeld om een beleid in de maatschappij uit te werken; het is geen doel op zichzelf." Voor het maken van een wet is daarom een grote kennis nodig van de sociale werkelijkheid en in het bijzon­ der van het terrein waarop de beoogde wet betrekking heeft. De jurist heeft daartoe steeds informatie nodig van anderen, m.n. van de belanghebbenden. Is een wet eenmaal tot stand gekomen, dan is evaluatie nodig van de mate waarin met de be­ treffende wet het beoogde doel bereikt is. „In de praktijk blijkt dan vaak dat de natuur sterker is dan de leer. En de natuur is hier de politieke en maatschappelijke realiteit van alledag." Wetge­ ving werd vroeger, meer dan nu, gezien als de afronding van een maatschappelijke ontwikke­ ling. „De wetgever moest niet voorop lopen; dat gaf maar on­ rust". De wetgever moest zich beperken tot het vormgeven

Interne kunstuhleen op de VU Voor alle gebruikers/bewo­ ners van de werkkamers in de V.U.­gebouwen bestaat de mogelijkheid kunstwer­ ken te lenen ter verfraai­ ing van hun vertrekken. Zolang de voorraad strekt kan men één of twee kunst­ werken komen uitkiezen bij de Interne Kunstuit­ leen. Ook is het mogelijk reeds geleende kunstwer­ ken in te ruilen tegen an­ dere. De Interne Kunstuitleen bevindt zich in het keider­ vertrek KE­46 van het hoofdgebouw en is geopend elke eerste maandag van de maand van 10­13 uur. De eerstkomende kunstuit­ leen zal zijn maandag 3 de­ cember a.s. Inlichtingen: John Vrieze 548(4327) of Dymphe Jou­ stra 548(4329).

Mondigheid omgebouwd; de rustige be­ schouwingen zijn er niet meer; het is een voluit politieke bezig­ heid geworden." „Een totstand­ gekomen wetgeving is geen rustgevend bezit meer; de vraag naar wetgeving blijft bestaan". Een sprekend voorbeeld hier­ van noemde de minister het echtscheidingsrecht.

wordt de nationale wetgeving beïnvloed door richtlijnen, re­ soluties, verdragen e.d. Hier­ door neemt de taak van de wet­ gever toe. Deze invloed vindt o.m. zijn oorsprong in het stre­ ven naar rechtsregels met be­ trekking tot de technologie en het streven naar uniformering van het recht.

Vraag naar wetgeving

Wetgever voorop ?

Verklaringen voor het feit dat de wetgeving nu veel meer dan vroeger een „stormachtige be­ zigheid" is, liggen volgens de minister m.n. op probleemvel­ den als: • de technologische ontwikke­ ling; • de staat als rechtsstaat t.o. de staat als welvaarts­ of ver­ zorgingsstaat; • de erkenning van de mon­ digheid van mensen, en • de internationalisering van het recht. De technologische ontwikkeling zet (o.m.) op privaatrechtelijk gebied grote ontwikkelingen in gang. Op het gebied van het mi­ lieu kan men denken aan het regelen van de aansprakelijk­ heid voor de onafzienbare scha­ de die het gevolg kan zijn van een ongeluk in een kerncentra­ le of bij het vervoer van olie per schip. Op het gebied van de administratie zou men kunnen denken aan het waarborgen van de bescherming van de persoon­ lijke levenssfeer van mensen tegen het gevaar van het op­ slaan van alle mogelijke per­ soonsgegevens in computers. Naast het ideaal van de rechts­ staat is hier het ideaal gegroeid van Nederland als verzorgings­ staat. De overheid als herverde­ ler van inkomen is een andere dan de overheid die bepaalde handelingen strafbaar stelt. De overheid komt dan voor de vraag te staan: „komt het geld

Moet de wetgever voorop lopen of moet hij ontwikkelingen af­ ronden en vorm geven? Op de­ ze vraag is volgens minister De Ruiter geen algemeen antwoord te geven. „Het hangt van het onderwerp af of je ontwikelin­ gen moet volgen of dat je revo­

Behalve een toelichting op het beginsel van het tegengaan van misbruik, ging de minister in op het uitgangspunt van het er­ kennen van de mondigheid van de burger. De nieuwe zedelijkheidswetge­ ving biedt voor de minister een goed voorbeeld van de omslag van het paternalistisch, mora­ listisch denken van de overheid naar het steeds meer erkennen van de mondigheid van men­ sen. Het wetsontwerp wil nl. allerlei belemmeringen op het gebied van de pornografie op­ heffen, voor zover daardoor geen andere beginselen in het gedrang komen. De minister noemde in dit verband de be­ scherming van het zwaklje (de jeugd) en van het openbare le­ ven (niet iedereen wil met por­ nografie geconfronteerd wor­

'Abortusdiskussie moet doorgaan' Namens de SRVU schrijven Bram van Garderen en Ma­ rianne van der Sande ons: „Vandaag 30 november doet het hoger gerechtshof uitspraak in het hoger beroep dat prof. A rts heeft aangespannen tegen de Vereniging en in feite tegen het besluit van het A ZVU­bestuur. Dit besluit hield in dat het be­ slissingsrecht over abortusaan­ vragen aan prof. A rts onttrok­ ken werd. Tegen deze beslissing had hij al in juni een kort ge­ ding aangespannen wat hij ver­ loren heeft. En nu dus het ho­ ger beroep. De kwestie heeft in en rond de VU­gemeenschap nogal veel stof doen opwaaien, ook binnen SRVU­verband hebben we hier het afgelopen half jaar over ge­ praat. Hoe de uitspraak van het hoger beroep vandaag ook uitvalt, wij vinden het altijd van groot be­ lang dat het beleid van een vak­ groep op een afdeling bepaald wordt met medeverantwoorde­

lijkheid van alle betrokkenen. Wij vinden dat hier de kwestie van „welke arts mag beslis­ sen?" volledig voorbijgaat aan de diskussie die al jaren in Ne­ derland gaande is, waarbij „de vrouw beslist" een steeds meer geaccepteerd uitgangspunt is. De SRVU participeert ook al jaren in Wij Vrouwen Eisen, dat ijvert voor de volgende 3 punten: abortus uit het wetboek van strafrecht, abortus in het ziekenfondspakket en de vrouw beslist. Mensen moeten het recht hebben zelf over hun ei­ gen leefsituatie te kunnen be­ schikken, in dit geval de vrouw. We hopen dat de abortusdis­ kussie op de V ü , ook n.a.v. de forumdiskussie gisteren, meer aansluiting zal vinden bij de maatschappelijke ontwikkelin­ gen." Laatste nieuws: Zojuist verno­ men we.dat de hoger beroeps­ zaak voor onbepaalde tijd is uitgesteld. (Red.)

den). Frappant noemde de mi­ nister het in dit verband, dat het wetboek van Strafrecht van 1886 in feite in dezelfde richting ging­: „Het privé­leven was niet ter beoordeling aan de over­ heid". Een ander voorbeeld op dit ge­ bied ligt in het afstammings­ recht „In de slechte rechtsposi­ tie van het onwettige kind lag de afkeuring van de wetgever van het verwekken en geboren laten worden van een kind bui­ ten het huwelijk. Nu is meer de lijn: Het gaat om het wei­wezen van het kind. We mogen geen doem leggen op de als meer of minder goed beoordeelde af­ komst van de kinderen. De overheid staat daarbuiten. A n­ ders gezegd: De richting die de Nederlandse wetgever is inge­ slagen ­ en ik juich dat toe ­ is: Mensen gaan voor instellingen."

Tilosofiegroep vordert' De SRVU schrijft ons: „Het is een goede zaak dat A d Valvas de kolommen zoveel mo­ gelijk openstelt voor eenieder die iets op het hart heeft. Maar of de 12.000 lezers n u gediend zijn met een verhaaltje zoals de heer C. A . Bos, aktief Vereni­ gingsUd te Zwolle, in A d Val­ vas van 23 november schrijft vragen wij ons af. Lachwek­ kend is het wel, w a t hij onder de titel „HET is meer wat HET geweest is..." verkondigt. Maar dat iemand op een dergelijke manier op het initiatief van de taakgroep CIF­filosofieonder­ wijs van de SRVU meent te moeten reageren is ronduit be­ droevend. (CIF = Centrale In­ terfakulteit) Overigens gaat het goed met de taakgroep. De afgelopen maand is er op heel wat fakulteiten gepraat over het filosofieonder­ wijs daar (medicijnen, paw, ne­ derlands, lichamelijke opvoe­ ding, tandheelkunde, skw, psy­ chologie, sociale geografie, rech­ ten). Iets wat tot nu toe opviel was hoe vaak er, in 't verleden ook al, onvrede de kop heeft opge­ stoken met het onderwijs dat gegeven wordt, mede vanuit de cif. En dat er veel onduidelijk­ heid is Over de positie van de centrale interfakulteit daarbij. Binnen afzienbare tijd denken we de ervaringen uit die fakul­ teiten gebxmdeld uit te bren­ gen. Participatie van nog meer fa­ kulteiten is uiteraard van harte welkom."

Redaktleraad ('Beleldsraad'): prof. dr. E Boeker, vrz., dr J Davidse, E. A Drost, B. L. de Jong, J. Knol, dr G. Rietkerk, Th. van Tilburg. Sekretariaat redaktleraad: S Meulenberg, kamer 2 £ ­ 72, hoofdgebouw VU, tel. 020­5483633. Redaktle­adres: De Boelelaan 1105 of postbus 7161, 1007 MC Amsterdam, tel 020­5484330, b g g 5486930 Redaktiebureel kamer O D ­ 01, hoofdgebouw VU. Redaktle: Jan van der Veen (hoofdredakteur). Jaap Kamerling, Mathilde van Amstel. Medewerkers: Warner Bruins Slot, Wim Crezee, Dirk de Hoog, Simon Kooistra, Lidwien Marcus, Bart Muysson, Hans Schumacher, Harm Tilstra, Cok de Zwart en (met­red ) dienst Pers en Voorlichting. G.U.P.D.: De redaktie werkt met andere universiteitsbladen samen in de stichting Gemeenschappelijke Universitaire Persdienst. Kopij, met bestemd voor de mede­ delingenrubriek, moet (getypt) vóór maandag 10 uur ter redaktie binnen zijn Voor mededelmgen­ kopi)­ zie bovenaan rubriek.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen