Ad Valvas 1979-1980 - pagina 453

AD VALVAS — 6 JUNI 1980

7 elke dag om je heen wat voor vakidioten gekreëerd worden. Nu leer je Je eigen vak te relativeren en oog te krijgen voor sociale en ekonomische aspekten.'

Maatschappelijke vragen centraal in experimentele Natuurkunde-kursus Binnen de natuurwetenschappen begint de diskussie over maatschappelijke aspekten van 'waardevrije' wetenschapsbeoefening steeds meer een plaats te krijgen binnen het onderwijsprogramma. Wetenschap en samenleving is in het kandidaatsonderwijs op de meeste bèta-fakulteiten een vast onderdeel ondertussen, en wetenschapswinkels beginnen een vertrouwd beeld te worden op de Nederlandse universiteiten, waarbij vaak vanuit de 'technische vakken' een belangrijk aandeel geleverd wordt. In het kader van de herprogrammering is op de subfakulteiten natuurkunde en scheikunde een experiment gestart om ook in de doktoraalstudie aandacht te besteden aan de relatie wetenschap en maatschappij. Dit j a a r startten beide subfakulteiten gezamenlijk het experiment van de maatschappelijke of algemene variant. Voor de duidelijkheid zij vermeld, dat dit experiment los staat van de door de affaire-Brookman in opspraak geraakte vakgroep Geschiedenis en Maatschappelijke Aspekten van de Natuurwetenschappen (GMAN). Het programma neemt een half jaar in beslag en bestaat uit twee fasen. Er wordt begonnen met in kleme werkgroepjes literatuur door te neiren over wetenschapsfilosofie, wetenschapsbeleid, de plaats van de natuurwetenschappen in de samenleving en dergelijke. Daarbij ligt een grote nadruk op het bediskussieren van de enorme hoeveelheid aangeboden informatie. 'Onlangs had ik een dlsküssie met eerste jaars studenten over kernenergie, waar iedereen tegenstander was. Dat is nogal frustrerend voor een diskussie, dus heb ik kernenergie zelf maar verdedigd, omdat niemand het wilde doen. Ook voor dit experiment is het belangrijk dat verschillende meningen naar voren komen, om te leren een standpunt in te nemen en te motiveren en niet dat met een verwijzing naar Marx of een andere grootheid de diskussie over is.' zegt Jaap Akkermans, betrokken bij de organisatie van dit nieuwe studieonderdeel. Op zich is deze werkwijze al een tamelijk nieuw element in de bèta opleiding, die toch grotendeels bestaat uit hoorkolleges en praktika. Het in teamverband leren samenwerken, liefst interdisciplinair, is dan ook één van de doelstellingen van het experiment. Maar ondanks dat de kursus openstaat voor studenten uit andere fakulteiten, staat eigenlijk alleen de belangrijkste begeleider garant voor een inbreng uit andere disciplines. Deze begeleider, Jobst Conrad, studeerde naast natuurkunde ook politieke wetenschappen. Volgens hem bestaat er nog steeds een enorme kloof tussen wetenschappers uit

gaan wat je als natuurkundige nog kan bijdragen aan oplossingen als je begint met de sociale, politieke en ekonomische aspekten duidelijk te krijgen. De filosofie achter het Projekt is te omschrijven als: de probleemstelling niet te laten voortkomen uit intern theoretische vragen, wat gangbaar Is, maar vanuit maatschappelijke vragen.'

Daarnaast willen we ons bewust bezig blijven houden met het gangbare natuurkundige onderzoek en dat konfronteren met andere invalshoeken. We wiUen ons niet afsluiten van de rest van de subf akulteit, maar daar juist mee in kontakt blijven en ervaringen uitwisselen.'

Beroepsperspektief

Wetenschapswinkel Voordat de groep het onderwerp vaststelde inventariseerde men bij wetenschapswinkels knelpunten in het onderzoek. De groep wil deze kontakten voortzetten, maar ziet ook verschillen tussen de winkels en de nieuwe kursus. Akkermans: 'Wetenschapswinkels proberen een stukje onderzoekscapaciteit toegankelijk te maken voor andere

Eén van de redenen voor het opzetten van het projekt is, dat de traditionele opleiding steeds minder aansluit bij de beroepsperspektleven van afgestudeerden. Op de bèta-fakulteiten ligt de nadruk .nogal op het afleveren van hooggekwalificeerde onderzoekers, maar op de arbeidsmarkt is daar onvoldoende vraag naar. Maar ook studenten hebben andere

Dirk de Hoog de bèta-hoek en de sociale wetenschappers. 'Er moet een wetenschappelijk kader ontwikkeld worden, waarbinnen communicatie met elkaar mogelijli wordt,' zegt hi). De tweede fase van het projekt is meer praktisch gericht. Een bepaald probleem wordt bij de kop genomen om na te gaan wat natuurkundigen kunnen bijdragen aan oplossingen. De groep heeft gekozen voor het energieprobleem, toegespitst op energiebesparing in huishoudens. De werkelijke werkzaamheden voor dit onderzoekje starten pas in de herfst, zodat daar nu nog niet zoveel over verteld kan worden.

iiiiii»liii

pmgiirarnTiim

ä<U!l»liku;Cl|n'ipimppr^piinini^jiui- ' '"^

inKlJiirvimmiiuitn

^ ^

»P

• Op vrijdag 13 juni spreekt Glaucio DUlon-Suares (flacso) in de dependance van het Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns Amerika (CEDLA), over 'Brazil, new political parties and old conflicts'. Inlichtingen: 020-5253498, 5252521 of 5253499. Plaats: Oude Turfmarkt 151. te Amsterdam. • Op vrijdag 13 juni organiseert het Zimbabwe Komitee een bijeenkomst over de vrouwenstrijd in Zimbabwe. Twee vertegenwoordigsters van de vrouwenorganisatie van de Zanu uit Zimbabwe zullen over de recente situatie daar vertellen. Speciale aandacht wordt besteed aan de rol van de vrouwen bij de wederopbouw van het land en de problemen daarbij. Er worden recente dia's uit Zjimbabwe getoond en er valt Zimbabweaanse muziek te beluisteren. Plaats en aanvang: 'De Populier", Nieuwe Herengracht 93 te Amsterdam om 20.00 uur. Toegang / 1,50. « Op zaterdag 14 Juni zingt de Augustinus Cantorij o.I.v. Frans Schouten in de Waalse Kerk werken van Sweelinck en Ponlenc. Medewerking: Kees Bomewasser, orgel. Kaarten k f 8,50 (C.J.P./65s/Studenten, / 6,-) verkrijgbaar bii Cisca Ticketshop en 's avonds aan de kerk vanaf 19.30 uur.

Uit kontakten met bet bedrijfsleven blijkt, dat ze daar nog niet zo warm lopen voor deze experimenten. Akkermans: 'Ik heb onder andere met mensen van Philips gesproken en die hebben liever een goed onderzoeker. Als zo iemand belangstelling heeft voor meer maatschappelijke aspekten, geven ze liever intern in het bedrijf een bijscholing, dan dat het op de universiteit gebeurt.' (Misschien is een beter kompliment voor dit experiment niet mogelijk! D.deH.)

- Nieuw hoofd PZ bij AZVU. Met ingang van 1 juni 1980 is de heer drs. L. J.P.C, van der Staak benoemd tot hoofd van de dienst Personeelszaken van het Academisch 2Qekenhuls der Vrije Universiteit (AZVU). De heer Van der Staak was voordien werkzaam in het AZVU als hoofd van de dienst Personeelsont^ wikkeling. Per 1 mei zijn de Personeelsdienst en de dienst Personae ti ontwikkeling samengevoegd v,: één dienst Persone<»iszaken waarvan de heer Van dsr Staak nu h jcfd is geworden.

Klauiftm in BroQdje Muziek fpSWpS:

Natuurkundigen bezig met energievraagstuk Wel maakt de motivatie voor dit onderwerp de bedoeling van deze opleiding duidelijk. Conrad: 'Het energievraagstuk is niet in de eerste plaats een wetenschappelijk of technisch probleem, maar politiek. Voor natuurwetenschappers is dat een vrij nieuwe invalshoek omdat je dan met de bekende methoden van probleemoplossing niet ver komt. We willen proberen om na te

Wat over twee jaar gaat gebeuren, als officieel het experiment stopt, is nog onbekend. De begeleiding is op tijdelijke basis en de personeelspot zal eerder krimpen dan groeien. Dus het personeelsprobleem is al te voorzien. Maar ook de beroepsperspektieven zijn nog niet duidelijk.

groepen, waarbij de vraagstelling vaak erg praktisch gericht is en beperkt blijft tot een klein stukje van de natuurwetenschappelijke kennis. Wij vinden dat het maat-" schappelijk interpretatiekader in de kursus aan de orde moet komen.

interesses gekregen. Liesbeth Vis, een deelneemster aan het projekt: 'Zeker als vrouw kom je nauwelijks aan het werk als onderzoekster, nog afgezien van de vraag of dat wel zo plezierig is binnen een mannenwereld bij uitstek. Wat dan overblijft is het onderwijs, maar als je daar geen zin in hebt, daalt je motivatie voor de studie wel snel. Bij deze benadering zie je weer een aantal nieuwe mogelijkheden en heb je de n ogelijkheid om over deze problemen te praten. Een andere student. Toon Moene, vindt dit onderdeel eigenlijk onmisbaar voor iedere student: 'Je ziet

Op 12 juni treedt in Broodje Muziek, een samenwerkingsprojekt van het ACC en de Eeuwfeestcommissie, een klaviertrio op bestaande uit leerlingen van het Sweelinck Conservatorium. U kunt luisteren naar Gonnnelieke Oosterom - viool, Carolien Boersma - cello en Jim Burch - piano. Dit trio speelt al geruime tijd samen en heeft zich een zeer goede naam verworven binnen het Conservatorium maar ook ruim daarbuiten. Er worden werken gespeeld van Schubert, Glazounof en Dvora'i (diens befaamde IXmiky-trio!). Cf 12 juni kunt U om 12.30 uur in %) Aula terecht om deze mensen (e horen en de toegang is gratis. Nu ie zomervakantie wordt deze r ^ ks concerten voortgezet.

Vnderzoe/csminimum vaststellen van 30/3Sprocejit' Vervolg vanpag.

3

In het overleg met de fakulteiten kunnen volgens De Smit best afspraken worden gemaakt over de ontwikkeling van de bestedingspatroon in de toekomst. 'Eén van de dingen waar je daarbij aan zou kunnen denken is het vaststellen van een minimum-percentage voor onderzoek: 30, misschien 35 procent.' Sminla: 'Er zijn tal van argumenten om het onderzoekspercentage intern op te hogen. Een kleine universiteit als de VU heeft een stevig onderzoeksbeleid nodig. We moeten proberen de onderzoeksband smaller te maken: op het ogenblik lopen de onderzoekspercentages per fakulteit uiteen van 25 tot 75 %, we zonden er naar kunnen streven daar 40 tot 60 % van te maken.' De gegevens over de hoeveelheid onderzoek moeten door de fakulteiten zelf worden verstrekt. Hoe betrouwbaar is dat? De Smit: 'Je kunt altijd informatie onderling vergelij-

ken, er zijn allerlei checks mogelijk. Er zou bijvoorbeeld ook gebruik kunnen worden gemaakt van het wetenschappelijk verslag. Er kunnen van centraal nivo ook eisen worden gesteld aan de vorm waarin de informatie wordt verstrekt.' Sminia: 'Bij de Centrale Diensten moet er ^ervaring ontstaan in het beoordelen van de waarde van opgegeven cijfers. Ik geloof zeker dat er in principe de kwaliteit voor aanwezig is. En de fakulteiten zijn best bereid tot een open diskussie, als er van centraal goed op wordt ingespeeld.'

Toets Als aanvulling op het huidige model stelt de werkgroep voor een onderzoeksbodemtoets in te voeren: een minimum-percentage onderzoek waar een fakulteit in ieder geval bovenuit moet kunnen komen. Het in de brief aan de fakulteiten genoemde getal van 25 % is zo laag dat er nauwelijks gevolgen aan het invoeren van een dergelijke toets verbonden zouden zijn. maar in de boezem van de werkgroep leven dus Inmiddels wel degelijk ideeën over hogere percentages. De

toets is overigens uitdrukkelijk bedoeld in relatie met het huidige model. Sminia: 'De bedoeUng is om het onderzoek als zeltandige faktor meer naar voren te laten komen. In het alternatieve model hoeft dat niet meer, want daarin hebben we al opgenomen dat onderzoek geen restpost meer is.' Nadat het werkgroeprapport in de commissies begroting en planning is behandeld zal het waarschijnlijk via het college van bestuur naar de fakulteiten gaan voor kommentaar. Mogelijk zal de kwestie ter sprake komen in het derde bestuurlijk overleg (tussen c o l l i e van bestuur en de fakulteitsbesturen) dat in het najaar plaatsvindt; mogelijk zal er ook nog een hearing of iets dergelijks worden georganiseerd. De beide werkgroepsleden bopen dat in ieder geval zoveel mogelijk fakulteiten schriftelijk zullen rear geren. De universiteitsraad heeft dan tot augustus 1981 de tijd om de resultaten van de diskussie te verwerken in de formatieverdeling voor 1982. We zullen dan weten wat de uitwerking is geweest van de knuppel die nu in het hoenderhok is geworpen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen