Ad Valvas 1979-1980 - pagina 429

11

AD VALVAS — 23 MEI 1980

Verbetering natuurkunde-onderwijs dient self-reliance' Vervolg van pag. 9 komend Indonesisch experimenta­ tor dan interessante hoofdbrekens, alvorens hij ontdekt had dat een fout resultaat veroorzaakt werd door een condensator, waarvan de inwendige weerstand door verblijf in de tropen een f aktor tienduizend kleiner is geworden. De keuze van niet te moeilijke (be­ gin) opdrachten bracht sukses bin­ nen bereik en werkte daardoor mo­ tiverend.

Veelheid In de loop der jaren werd met een veelheid van experimenten en meetopstellingen gewerkt, op vóór­ en nikandidaatsniveau. De experimenten kwamen gelijkelijk uit vrijwel alle gebieden van de natuurkunde, zoals: electrodyna­ mica, mechanica, (electronica) vaste stof, licht, atoomfysica, kern­ fysica, vacuümtechniek, thermo­ dynamica, etc. Het budget hiervoor was Dfl 40.000 (incl. 30% vracht) per jaar, waarvan ook nog de me­ chanische werkplaats en litera­ tuur betaald moest worden. Vaak werd een elementaire start gekozen, waarbij het konstrueren van meet­apparatuur (vooral m de tweede fase van het projekt) ruim aandacht kreeg. Men leerde dat ook in een situatie waarin niet over ruime geldmiddelen voor de aan­ schaf van apparatuur beschikt kan worden nog veel leuk en leerzaam werk gedaan kan worden. Veel werk was 'onderwijsgericht' en de resultaten werden bij de oplei­ ding van studenten op de praktika gebruikt. Door het instellen van regelmatige werkbesprekingen en rapportageplicht werd getracht de kommunikatievaardigheden. (en het Engels) te verbeteren. De Nederlanders gaven vanaf 1974 samen met een Indonesische coun­ terpart kolleges en vraagstukken­ praktika in de 'analyse van fysische metingen' en 'fysische meetmetho­ den en instrumentatie' voor derde­ jaars studenten. Was in de eerste jaren sprake van individueel uitgevoerde, (open­en­ ded) experimenten, naarmate het projekt voortschreed (74­75) (over­ gang VUA ­4 naar het 2y3­jarig ver­ volgprojekt VUA ­9) werden moge­ lijkheden geschapen voor klein on­ derzoek in teamverband. Als proef werd gestart in '75 met een groep (geofysica) die voor de Indo­ nesisch vulkanologische dienst een electronisch systeem zou bouwen om de temperatuur van het krater­ meer van de vulkaan Kelut continu te meten. Het verloop van deze tem­ peratuur kan n.1. een aanduiding zijn voor een komende uitbarsting (de Kelut is een der gevaarlijkste vulkanen in Indonesië). Later is deze groep uitgebreid met stafleden uit de afdelingen electro­ nica en atoom/kernfysica. Zij is erg goed gaan funktioneren, zowel wat het teamverband betreft als de praktische resultaten. Het meetsy­ steem is omstreeks '77 in bedrijf gesteld en is sindsdien aanzienlijk uitgebreid en verbeterd. Thans worden ook andere parameters ge­ meten (regenval, stand van het wa­ ter, zonnestraling). De inbedrijfs­ telling van het meetsysteem heeft indertijd de voorpagina's van de In­ donesische kranten gehaald. De groep heeft in 1979 haar interes­ segebied uitgebreid (aardbevingen) en heeft als naam gekozen: 'natural disasters'. Zij is zich er ook sterk van bewust geworden, dat tot nu toe voorname­ lijk electronisch­technische presta­ ties werden geleverd en dat het werk aanzienlijk zinvoller zal wor­ den als de benodigde geofysische kennis wordt verdiept. Eind '75 werd een tweede groep gevormd uit leden van de afdeling atoom/kernfysica. Het program van deze groep hield in dat men zich eerst zou bekwamen in bepaalde kernfysische meetmethoden en deze vervolgens zou toepassen op praktijkproblemen in de omgeving van Yogya. Het waarnemen en analyseren van radioactieve stra­ ling levert n.1. een methode om uiterst gevoelig allerlei stoffen aan te tonen en kwantitatief te meten. Het leren werken met deze z.g. 'low­

level counting' technieken heeft even weinig te maken met het over­ dragen van kennis op het gebied van kernenergie als het leren ge­ bruiken van radio­actieve (isoto­ pen) technieken aan medici en zie­ kenhuizen. In Yogya werden als toepassingen in de regio gezien onderzoek van het milieu en het meten van radon­ gas (van nature radioactief) dat uit een <?ulkaanbodem ontsnapt. (Dit laatste in samenwerking met de groep 'natural disasters'). Deze groep is minder vlot op gang gekomen, mede door moeilijkheden met de bezetting, maar sinds 1978 lijkt er een keer ten goede te zijn gekomen. De groep heeft zich genoemd: 'envi­ ronmental radiation' en heeft zich daarmee duidelijk afgewend van een oude wens om puur kernfysisch onderzoek te gaan doen. In 1978, bij de overgang van VUA ­9 naar het vervolgprojekt 'Physics' (in kader van het samenwerkings­ verband U.G.M.­V.U.) werd duide­ lijk dat de toestand rijp was om ook aan verbetering van de praktika en daarna de colleges te gaan werken. Dit werd in het projektvoorstel op­ genomen. Doordat de goedkeuring van het vervolgprojekt door NUFFIC pas eind '79 werd verkregen, ontstond er in '79 een 'Nederlanderloos' tijd­ perk. Dit is door de Indonesiërs benut om het eigen kunnen te te­ sten, door het stellen van doelen die na een half jaar bereikt zouden moeten zijn en een evaluatie van de resultaten. Hoewel de resultaten in vergelij­ king met die in het verleden erg positief waren, bleken beide part­ ners na afloop overtuigd van de noodzaak tot verdere samenwer­ king. Bij een bezoek aan Yogya in sep­ tember '79 (na de test) werd nog meer duidelijk. Bij dat bezoek is n.1. in gesprekken met een deel van de staf gebleken, dat er zich in het denken een verrassende wending had voorgedaan. Men was het eigen niveau beter gaan inzien, had oog gekregen voor de mentale moeilijk­ heden die een Indonesiër moet overwinnen alvorens technische of experimentele natuurkunde te kunnen bedrijven, kon de moeilijk­ heden appreciëren die wij in voor­ gaande jaren daardoor hadden ge­ had en bovendien bleken deze za­

ken nu voor het eerst bespreekbaar te zijn. Deze mentale 'revolutie' had erg belangrijke consequenties: voor het eerst kon in het projektvoorstel in duidelijke woorden de situatie ge­ schetst worden. Dit leidde mede tot goedkeuring van het projekt door NUFFIC. De voorgestelde praktikumver­ nieuwing, mede gencht op mentali­ teitsverandenng van de nieuwe studenten, ontmoette bijval en en­ thousiasme. Een groot deel van de staf prefe­ reerde een verdere training m het projekt, niettegenstaande moge­ lijkheden voor een studie in het buitenland (via een Wereldbankle­ ning). In het projektvoorstel is ook voor­ zien in een beëindiging van de trai­ ning van een individueel staflid. Deze vindt plaats als een deelnemer blijk heeft gegeven onder Indonesi­ sche omstandigheden zelfstandig en vakkundig een toepassing of on­ derzoek te kunnen uitvoeren. Van Indonesische zijde wordt dit gemar­ keerd door de toekenning van een Ph­D graad. Eind 1978 was de mechanische werkplaats door training van tech­ nici (ook in Nat. Lab. V.U. zo ver ontwikkeld dat gehoopt werd dat zij op eigen kracht kon blijven funk­ tioneren. Er was een systeem ont­ wikkeld waarbij de technici (10 man) elkaar verder konden trainen. Eind '79, na een jaar zonder Neder­ landers, bleek dat deze hoop inder­ daad bewaarheid was geworden. De werkplaats draaide goed, de trai­ ning ging door, en de werkplaats kon aan de eisen van de natuurkun­ de­afdeling voldoen. Een electronische werkplaats is in opbouw, en zal in het projekt 'Phy­ sics' gesteund worden»

Evaluatie Over het bereiken van de doelstel­ lingen in de diverse Projekten het volgende. Achteraf is gebleken dat wede eerste, moeilijke, l/jjaarnodig hebben gehad om de situatie en de problemen goed te leren kennen. De resultaten waren aanvankelijk dan ook minder dan was verwacht. Het duurt veel langer om junior stafle­ den tot het Nederlandse drs.­niveau te brengen dan in 1970 kon worden voorzien. En mede daardoor was

Een technicus in de subfakulteit natuurkunde in Yogyakarta konstrueert een regenmeter.

ook het effect van de training van deze stafleden op het onderwijs aan studenten tegenvallend. In het licht van de beter onderken­ de moeilijkheden zijn de positieve resultaten echter des te sprekender. Vooral is het duidelijk in de ge­ noemde 'revolutie' in denken en de gevolgen daarvan. Concreet is dit ook zichtbaar in de resultaten van de groep Natural Disasters, zowel in het vermogen om als team te wer­ ken, als in de praktische resulta­ ten. Positief is ook dat de noodzakelijke praktikumvemieuwing, waarbij aan een andere opzet en methodiek gedacht moet worden, nu zinvol is geworden door het begrip ervoor bij stafleden. In het huidige Bagian Fisika is het beeld uit '69­'70 niet meer te her­ kennen: wensdromen hebben plaatsgemaakt voor realiteitszin, kritisch denken is aanwezig, er wor­ den reële plannen gemaakt, gevoed door een sterke motivatie om voor land en volk zinvol werk te doen. De mechanische werkplaats kan nu vakwerk leveren en behoort onge­ twijfeld tot de beste van Indonesië.

Belang In verband met de ontwikkelingsre­ levantie citeren wij eerst uit het PUO­reglement (Programma Uni­ versitaire Ontwikkelingssamen­ werking): 'Als universitair programma heeft het PUO ­ met inachtneming van het Nederlandse ontwikkelingssa­ menwerkingsbeleid ­ tot doel steun te verlenen bij de opbouw en verster­ king van instellingen van post­se­ cundair onderwijs en ondersoeksin­ stellingen in ontwikkelingslanden om op die wijse op wetenschappe­ lijk of technologisch niveau een bij­ drage te leveren aan de oplossing van de problemen die verband hou­ den met de ontwikkeling van die landen, dit in het bijsonder met inachtneming van de behoeften van de armste bevolkingsgroepen of landstreken en met de nationale self­reliance van het desbetreffende land.' Het reglement gaat dus uit van het gegeven, dat in het algemeen uni­ versitaire ontwikkelingssamen­ werking slechts indirect de armsten ten goede komt. Daarnaast wordt een alternatief criterium voor sa­ menwerking genoemd: self­relian­ ce. Het projekt betreft opbouw van post­secundair onderwijs en onder­ zoek. De afdeling Natuurkunde ­ U.G.M. (Bagian Pisika) heeft een duidelijke taak deskundigheid te le­ veren opdat Indonesië tot self­re­ liance op een veelheid van gebieden kan komen; heeft een (onder­ wijs)taak t.a.v. kleine universitei­ ten uit geheel Indonesië (natuur­ kunde als hulpwetenschap); kiest voor het eigen werk toepassingen waar de armste plattelandbevol­ king de meeste baat bij zal hebben (bestudering van natuurrampen, milieu, zonne­energie in de dessa voor de gewone man). Daarbij wordt veel nadruk gelegd op het zelf (kunnen) bouwen van de apparatuur, zozeer zelfs dat wij wel bezorgd waren dat men te tech­ nisch ging worden. In de afgelopen 10 jaar is niet gebleken dat het eigen beleid van Bagian Pisika op enige wijze van hogerhand ongunstig be­ ïnvloed of beperkt werd; het tegen­ deel is waar. Ook de afdeling atoom/kemfysica kon vrij haar koers uitstippelen. Wat de self­reliance betreft tenslot­ te nog het volgende punt, dat door onze partners sterk benadrukt wordt. In Indonesië klinkt al lang de klacht dat in wetenschapsgebieden als landbouw, diergeneeskunde, medicijnen etc. de Indonesische af­ gestudeerde vaak teleurstelt in de praktyk. Het gevolg is dat men blijft vragen naar buitenlandse adviseurs en or­ ganisaties. De vraag is echter of hun adviezen en onderzoekingen wel altyd de Indonesische belangen doeltreffend dienen. De oorzaak van de vaak te geringe kwaliteit van de afgestudeerde in

deze gebieden wordt mede gezocht in de slechte kwaliteit van het na­ tuurkunde­onderwijs (naa^t schei­ kunde en wiskunde). Aan de U.G.M, levert Bagian Pisika (afd. Natuurkunde) dit natuurkun­ de­onderwijs aan ca. 1.200 studen­ ten van andere wetenschapsgebie­ den. Verbetering van dit onderwijs dient èn de self­reliance èn de oplos­ sing (door Indonesiers) van de vele problemen die vooral het armste deel van de bevolking treffen. Zelfstandig kritisch denken in plaats van aan de leiband van 'het boek' of 'de expert' of 'de hogere' lopen, speelt daarby een beslissende rol.

Advertentie

DIKS Autoverhuur bv V. Ostadestraat 278, Amsterdam­(Z). Telefoon 714754 en 723366 , Fil. W. de Zwijgerlaan 101 \ Telefoon 183767 400 nieuwe luxe­ en bestelwagens ­ waaronder: FORD ­ VW ­ Si MCA ­ OPEL NIEUWE MERCEDES VRACHTWAGENS . TOT,26 M3 EN 5 TON (groot en klein rijbewijs) Lage prijzen en studenten _ 10 procent korting

• •

• •

• •

• •

• •

FEEST?? • •

• •

• •

• •

• •

zaal te huur voor feesten capaciteit 100­400 personen

Joseph Lam Jazzclub Laagte Kadijk35 Amsterdam lnl.tel.020­24g750/906490

l \ l SERVICE KRIJNEN TYPE SERVICE

UWSKRIPTIE door ons snel, goed en verzorgd uitgetypt voor ƒ 4,50 (A4, 34 regels) per pagina Telefoon 02159-32365

<l><g>

met onze studentenpas komt u ver over de minimum loongrens De Vakaturebank

UITZENDBURO IVan Baerlestraat 45 - Amsterdannl Tel 020 - 765246 Vijzelstraat 55 - Amsterdam

Tel 020-229214

,%f\..

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen