Ad Valvas 1979-1980 - pagina 303

15

AD VALVAS — 22 FEBRUARI 1980

Neutronenbom-werkgroep VU:

Wetenschap: bijdrage aan de vrede of aan de status-quo Hoe kunnen studenten, docenten en onderzoekers a a n de VU h u n werk meer in verband brgen met het bevorderen van vrede in de maatschappij? Deze vraag staat centraal bij de heroprichting van een VU- werkgroepje dat een half j a a r geleden opgezet was vanuit het 'Samenwerkingsverband Stop de Neutronenbom - Stop de Kernwapenwedloop'. Als initiatiefnemers hiervan willen we nu peilen, of er voldoende belangstelling bestaat voor het opzetten van een overlegverband, dat op verschillende nivo's het vredesonderwijs en -onderzoek aan de VU zou k u n n e n bevorderen. Dit lijkt ons om verschillende reden nodig èn mogelijk. Wat de noodzaak betreft willen we in de eerste plaats stellen, dat de universiteit opleidt tot funkties waarin men altijd, direkt of indirekt, wel te maken krijgt met maatschappelijke problemen omtrent vrede en oorlog, veiligheid en onveiligheid. Bijvoorbeeld funkties die verband houden met de technische ontwikkeling of de produktie van wapens (gespecialiseerde onderzoekers); of l^leidsfunkties, waarin ook besluitvorming plaatsvindt ten aanzien van vredes- en veiligheidskwesties (bestuurders, ambtenaren); of geza«;hebbende funkties, vanwaaruit men invloed uitoefent op de ideeën en opvattingen die mensen hebben over wat voor vrede en veiligheid wel en niet haalbaar of geoorloofd is (journalisten, onderwijzers, vormingswerkers, predikanten). In de tweede plaats konstateren wij, dat een zeer groot deel van de energie en de middelen die in het algemeen aan wetenschappelijk onderzoek besteed worden, ten goede komen aan wapenontwikkeling. Hoewel het hierbij met name gaat om toegepast onderzoek dat plaatsvindt buiten de universiteit, lijkt het ons zeer waarschijnlijk, dat het fundamentele onderzoek, dat hier vooral op bêta-f akulteiten verricht wordt, dit op verschillende manieren ondersteunt. En tenslotte zijn wij van mening, dat de wetenschap in de praktijk zeer eenzijdig gebruikt wordt voor poUtieke doelemden met betrekking tot vrede, zoals dat ons inziens ook weer gebeurde in het forumdebat over kernbewapening, dat 26 november jl. op de VU gehouden is: de voorstander van de status-quo hi het denken en handelen ten aanzien van (on)vrede en (on)veiligheid (H. Neiunan van de CDA- Commissie Vrede en Veiligheid) probeerde zich te presenteren als de 'realist', die uitgaat van 'wetenschappelijk vaststaande feiten'; daartegenover probeerde hij de kritlkus van die

Vervolg van pag. 11 de Nederlandse overheid moest afrekenen met de landverraders uit de tweede wereldoorlog. 'Hun aantal was bijzonder groot en men kon zich afvragen of het Nederlandse politie-apparaat, dat in hoge mate uit collaborateurs bestond, wel geëigend was om de opsporing en inhechtenisneming ter hand te nemen'. Het problematische van de vervolging van deze groep was volgens Diederiks, die hier verwees naar de studie van Belinfante 'In plaats van Bijltjesdag', dat men 'teveel uitging van een collectieve vijandschap die geen individuele beoordeUng openliet'. Diederiks maakte hier een vergelijking met de collectieve vervolging van vreemdelingen in de laat middeleeuwse stedelijke gemeenschap. De provorellen in het midden van de jaren '60 stelden de overheid opnieuw voor een beleidsvraagstuk, zy schiepen 'een spanningsveld tussen de vrijheid van demonstratie en het verstoren van de openbare orde', tussen collectief ge-

status-quo, die zoekt naar meer verantwoorde alternatieven (M. Paber van het InterKerkelijk Vredeberaad) af te schilderen als de 'wereldvreemde idealist, die aUeen maar uitgaat van 'abstrakte ethische principes'. Het is nu zaak, dat er tegenwicht geboden wordt tegen de eenzijdige gerichtheid van wetenschapsbeoefening en dat akademici beter toegerust worden om de vredesproblemen, waar ze mee in aanraking komen, te onderkennen en verantwoorde bijdragen te leveren tot de oplossing ervan. Er is voor ons ook reden om aan te nemen, dat dit mogelijk is. In feite bestaat er al geruime tijd vredesonderwijs en -onderzoek aan de VU: sinds 1973 vormt de, vanuit verschillende fakulteiten opgerichte. Werkgroep Polemologle een kader waarbinnen gespecialiseerd onderzoek verricht kan worden naar ontwikkelings-, veiligheids- en bewapeningsvraagstukken. Maar juist ook op bredere schaal zou er op de diverse fakulteiten aandacht geschonken kunnen worden aan maatschappelijke en ethische vredesproblemen die verbonden zijn aan specifieke takken van wetenschap. Enerzijds is er juist onder studenten en wetenschappelijk personeel een grote betrokkenheid waar te nemen bi) vredesakties. Dit is te zien aan de deelname aan manifestaties en handtekentngenakties e.d. tegen kernwapens in Nederland en ook aan het draaien van een IKV- kerngroep op de VU. Anderzijds zijn er op de meeste fakulteiten algemene kritische diskussies gaande over de maatschappelijke funktie en relevantie van Wetenschap en over de verantwoordeUjkheid van de wetenschapper daarbij. Op iedere (sub)f akulteit zullen wel onderzoek- en onderwijsprojekten te vinden zijn, waarin maatschappelijke problemen centraal staan. Of anders wel studendrag en individuele verantwoordelijkheid. Een beruchte ordemaatregel ten aanzien van de provo's was de toepassing van de methode-Koppejan, waarbij groepen demonstranten in een vrachtwagen werden geladen, naar de rand van de stad gereden en daar - buiten het bereik van het stedeUjk openbaar vervoer - weer uitgeladen. Zonder de beleidsaspecten uit het oog te willen verliezen, ziet Diederiks het vervo^ingsbeleid toch meer als een min of meer gevestigd gedragspatroon dan Bis een tevoren uitgestippeld plan. Daarvoor is het (straf)-recht volgens hem teveel een verschijnsel dat de maatschappelijke ontwikkeling volgt. 'Het recht loopt niet voorop'. Naarmate de maatschappij ingewikkelder wordt, dreigen volgens Diederiks het recht en de bestudering daarvan steeds meer een eigen leven te gaan leiden. Om deze ontwikkeling tegen te gaan, pleit hij er - onder meer met zijn bijdrage aan het Studium Generale - voor dat het recht in een breder sociaal wetenschappelijk kader wordt bestudeerd, om al te enge denkpatronen te doorbreken.

ten die hvm skripüeonderzoek proberen te verbinden met hun maatschappelijke interesses. Op zich aanknopingspunten genoeg, lijkt ons.

Aanzetten Als Initiatiefnemers willen we nu een groep mensen bij elkaar zien te krijgen om te bespreken, hoe vredesproblemen meer aan de orde zouden moeten en kuimen komen in bet onderwijs en onderzoek van de verschillende (sub)fakulteiten (en niet te vergeten: de pedagogisch-didaktische opleidingen die daaraan verbonden zijn): in vaisken Wetenschap en Samenleving of Wetenschapsethiek, in themata op kolleges of literatuurlijsten, in Projekten van val^roepen, in studieen slcriptie-overleggroepen van studenten etc. Wat voor aanzetten zijn daar al toe? Op wat voor manieren zou dat verder gestimuleerd kunnen worden? In wat voor verbanden zou dat kunnen gebeuren? Wat voor kontakten overlegvormen zouden daar bij passen? Wat voor ideeën leven hier zoal over? Wie in deze problematiek geïnteresseerd is en er verder over wil meedenken of eraan meedoen, verzoeken wij om voor vrijdag 7 maart kontakt met ons op te nemen (liefst schriftelijk). Als er genoeg belangstellenden zijn, beleggen we een bijeenkomst. Intussen proberen we zelf nog onze kontakten uit te bouwen met groepen die overeenkomstige doelen voor ogen hebben. In ieder geval krijgen alle respondenten zo snel mogelijk bericht van ons. De initiatiefnemers: Marten van Harten, Da Costaplein 4", Amsterdam (tel. 124304), Erna Treurniet, Van Spilbergestraat 54", Amsterdam (tel. 182570), CorrieZunneberg, Uilenstede 266, Amstelveen (tel. 433592)

Oproep herdenking Februaristaking Erna Treurniet, studente theologie aan de VU, schrijft ons: Maandag a.s. wordt, zoals elk jaar, de Februaristaking uit 1941 herdacht. Ondergetekenden hebben de nu volgende verklaring onderschreven om de VU-bevolktng op te roepen aan de herdenking deel te nemen. Op 25 en 26 februari 1941 gingen meer dan 300.000 mannen en vrouwen, waaronder arbeiders, ambtenaren, winkeliers, studenten en scholieren in Amsterdam, Utrecht, de Zaanstreek, het Ch>oi en Kennemerland in staking. De staldng, waartoe het initiatief uitging van de illegale kommunistische partij, bood de gel^enheid de opgekropte gevoelens van afschuw en verontwaardiging over de terreurdaden van het fascisme om te zetten in een daad van solidariteit en verzet. De Februaristaking vond niet alleen instemming in binnenen buitenland, maar gaf ook de stoot tot het van de grond komen van een krachtige verzetsbeweging in Nederland. In deze verzetsbeweging vonden groepen van zeer uiteenlopende poUüeke en levensbeschouwelijke opvattingen elkaar. De gereformeerden hadden hierin een zeer brïangrijk aandeel. De gedenksteen bij de ingang van de Universiteitsraadszaal herinnert ons allen hieraan.

• Op vrijdag 22 febmari spreekt Jo Hom voor de Amsterdamse Gesprekskring over 'Amsterdam en de politie'. Plaats en aanvang: Amsteldijk 58 om 20.15. • De pas opgerichte Knltniirkommissie Spaans organiseert voor alle <ez)stadenten Spaans een feest op zondag 24 februari in sociëteit Pylades, Leidsegracht 108 (achter het Leidseplein). Aanvang: 20.00 uur, toegang ƒ2,50. Muziek (waarschijnlijk de Chileense groep Lautaro), informatie van Amnesty International over Latijns Amerika, lekkere hapjes en Spaans spreken. • Maandag 25 februari houden de AB VA-Vrouwen een thema-avond met als onderwerp 'De Sociale Verzekeringen'. Bestaande wetten worden kritisch bekeken. Ons uitgangspunt daarbij is dat ieder mens gezien wordt als zelfstandig individu en dat er geen onderscheid wordt gemaakt naar geslacht of burgeUjke staat. De avond begint om 20.00 uur in het Vrouwenhuis, Nieuwe Herengracht 95. Aue vrouwen zijn van harte welkom. • In de British Council wordt op 26 februari om 20.00 uur de film 'Cromwell' gedraaid. Plaats: Keizersgracht 343. • Woensdag 27 februari wordt In 'De Paraplu', Van Heuven Goedhartlaan 22 te Amstelveen, een thema-avond gehouden over 'Vrouwen in de overgang (vido)'. Na een inleiding over de medische en maatschappelijke effekten wordt over dit onderwerp een videofilm gedraaid uit de serie 'Ot en hoe zit dat nu met Sien'. Hierna wordt in kleine groepjes verder gepraat. Enkele vidovrouwen zijn aanwezig om vanuit eigen ervaring te vertellen. Aanvang: 20.30 uur. Bar open van 20.00 tot 23.30 uur, behalve tijdens de inleiding. • De gespreksgroep Homofilie vertoont op donderdag 28 februari om 20.00 uur de Mm 'Word is out', een serie' zeer boeiende interviews. Na afloop discussie in kleine groepen en daarna borrelen. Plaats: hoofdgebouw zaal 2A-0 • Op zondag 24 februari spreekt in de bijeenkomst van de Amsterdamse stndentenekklesia in de Amstelkerk aan het Amstelveld Guus van Hemert. Het onderwerp: 'Over priesters en levieten'. Aanvang 12.00 uur. .' De 'werkgroep Israel' organiseert op 28 febmari in Hotel Krasnapolsky om 20.00 uur een forumdiskussie met als deelnemers dr. H. Roethof (lid Tweede Kamer voor de PvdA), dr. El-Sheikh (Egyptenaar), Mhammed Watted asr.Arabier) en Fred Grttnfeld (politicoloog). Vdoraitter: André Boers. • In het kader van het Studium (ïenerale Tussen misdaad en straf, spreekt op donderdag 28 februari prof. dr R.W. Jongman, hoogleraar criminologie aan de BU van Groningen, over 'Klasse-elementen in de rechtsgang - over sociale ongelijkheid -'. Plaats: hoofdgebouw, zaal KC07 om 16.30 uur. • Op 29 februari spreekt Simon Vinkenoog voor de Amsterdamse Gesprekskring over 'Hoera, meerderjarig'. Plaats en aanvang: Amsteldijk 58 om 20.15 uur. • Elke eerste en derde donderdag van de maand is er in het Vrouwencaf é Saarein, Elandstraat 119, een PAW-Vrouwenborrel vanaf 20.30 uu. Alle PAW-vrouwen zijn welkom. • Het documentatiecentrum Homostndies, gevestigd in het Baschwitzinstitunt. Weteringschans 102, tel. 235385 (tst 26), zal m.i.v. 6 maart a.s. behalve op vrijdagmiddag van 15.00 tot 17.00 ook op donderdagavond van 19.00 tot 21.00 uur geopend zijn. Het jaarlijks defUé op 25 februari langs de Dokwerker, waarmee de Februaristaking wordt herdacht, is in de afgelopen jaren nooit bepierkt gebleven tot een herdenken aUeen. Steeds benadrukt zij evenzeer de noodzaak en mogelijkheid van verdediging van de nationale zelfstandigheid, en de demokratische en sociale verworven rechten; van de noodzaak en mogelijkheid van een protest tegen terreur en onderdrukking. Tenslotte maant zij tot waakzaamheid tegen opduikend neo-fascisme. Het is daarom verheugend te konstateren dat jaar in jaar uit meer mensen aan de oproep aan het défilé deel te nemen, gehoor geven. Hiertoe behoren vele jongeren, die weliswaar zelf de v fascistische terreur en buitenlandse overheersing niet meegemaakt hebben, maar de verschrikkingen ervan hedentendage hebben leren kennen uit verhalen van bevrijdingsbewegingen uit Areola, Chili, Zuid-Afrika en Vietnam. Ook lopen elk jaar personeelsleden en studenten van de VU in het défilé mee. Voor hen betekent de hei^ dehking van de Februaristaking vooral een optreden: - vóór vrede en veiligheid in de wereld, - vóór een vreedzaam samenleven van de staten en vóór de bescherming'van de nationale onafhankelijkheid, - tégen de invoering van nieuwe massavernietigingswapens, - tégen iedere vorm van rassisme en anti-semitisme. De indrukwekkende ondersteuningsakties voor Vietnam en Nicaragua, de protesten tegen fascistische terreur in Spanje en Chili en tegen elke vorm van rassisme in Zuid-Afrika, de akttes tegen de neutronenbom en tenslotte het verienen van eredoktoraten aan Martin Luther King, Beyers Naudé en

Dom Helder Camara wijzen erop dat aan de VU vele mensen hierdoor aangesproken voelen. Onderstaande mensen en organisaties roepen de VU-bevoIkIng op in deze traditie voort te gaan en in grote getale deel te nemen aan het défilé dat op 25 februari a.s. vanaf 17.00 uur op het Jonas Daniël Meyerplein aan de Dok werker zal voorbijtrekken.' H.J. van Alphen, voorzitter ÜB; Mleke Brak, feministisch theologe; H. v.d. Berg, wm SCW, kaderlid ABVA-VÜ; E. Boeker, hoogleraar natuurkunde; Paul van Dijk, medewerker ACC; C. Jonker, hoofd begeleidingsdienst P.Z.; Peter Geschlere, wm NWS/CA; A. V. Hattum-Hendriks, sekretaresse MiT/SCW, Mw. Hulshof, medewerkster kantine; Interfakultalr Vrouwen Overleg; Ben van Kaam, redakteur VXJ-magazlne; Jaap Kamerling, journalist; NUs Keppel, wm SCW, kaderUd ABVA-VU; TUly Klaassen-Torbijn, studie-sekretaresse SCW; A. Kranenburg, portier provisorium I; 8. de Lange, studentenpredlkant; W.T.T. v.d. Lee, medewerker Radio NucUden Centrum; Bob van der Leest, medewerker iDegrotingszaken, lid UB; H. Linneman, hoogleraar economie; J.W. Mekking, sekretaris UR; A.W. Musschenga, studlesekretarls Bezinningscentrum; E. Pauelsen, tandartsassistente, 2e voorzitster ABVA-VD; P.K.V.-fiaktle UR; P.B. v.d. Ploeg, Technlkus AVC; Slets Prins, medewerker pei^ Eoneelswerk; Kick v.d. Pol, wm ekonomie; W. v. Raamsdonk, stud.dekaan; L. Blngnalda, stud.predlkant; Peter van der Schaft, w.a. theologie; A. Schippers, stud.predikant, voorzitter RSA; D.M. Schut, medeweiker PZ; W.S. Slofstra, medewerker historische kie Vü; Janderk Slothoul>er; Gerhard de Smid, wm PAW; W.A. de Smit, medewerker bibliotheek, Ud DB; SRVD-bestuur; T.D. StahU, Ud CvB; StrUdllederenkoor VU; Jan v.d. Veen, journalist; Anita Verheggen, medewerkster ACC; vu-werkgroep 'Stop de Nbom'; Peter Wolters, fotograaf AVC; H. v.d. Zouwen, hoogleraar SCW.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen