Ad Valvas 1979-1980 - pagina 75

AD VALVAS — 28 SEPTEMBER 1979

7

Examenkommissies als beschermengelen medische beroepsgroep Wie een medies student (e) in zijn/haar omgeving heeft, is waarschijnlijk op de hoogte van de autori­ taire en infantiliserende struktuur van de mediese opleiding. Als medies stu­ dent wordt je gekonfron­ teerd met een wir­war van vakken, met een studie­in­ houd die m.n. in de prekli­ niese fase 1). van de oplei­ ding nou niet direkt tot de verbeelding spreekt en met een zeer streng examen­ systeem. Kortom als pre­ klinies student moet je je binnen strakke tijdslimie­ ten door gortdroge en vaak omvangrijke tentamens heenwerken, die niet een wetenschap skr ities e maar een konsumptiehouding vereisen. Op de tentamens gaat het meestal om het zo goed mogelijk kunnen op­ hoesten van feiten en feit­ jes. Het kontrast met de latere beroepsuitoefening is extreem. Via een groot aantal hin­ dernissen en onaantrekke­ lijkheden in de opleiding worden je op een geraffi­ neerde manier belangrijke normen en waarden — die tot de beroepsideologie van artsen behoren — bijge­ bracht. 2). Artsen hebben autoriteit en het artsen­ wereldje is — door beheer­ sing van informatie — een afgeschermd en voor bui­ tenstaanders („leken" noe­ men ze dat bij ons) magies en ongrijpbaar gebeuren. Om dit beeld te handhaven hanteren medici de ge­ noemde beroepsideologie. Zo'n ideologie is hard no­ dig, omdat de verheven po­ sitie van medici minder grond heeft dan in het al­ gemeen aangenomen wordt. Het zou b.v. toch te denken moeten geven dat de statistieken uitwijzen dat we er met z'n allen —

het daarbij behorende mens­ en maatschappij­ beeld aanpassen". Hieronder zal hierop enigs­ zins verder ingegaan wor­ den. Met name de rol van examenreglementen bij een en ander zal aan de orde komen.

Achterhaald Mediese kurrikula staan over het algemeen met moderne onderwijskundige inzichten op gespannen voet. D it uit zich o.a. in de opbouw en vormgeving van de studie en in de regle­ mentering van de exa­ mens. Onze fakulteit kent tot op heden een strak jaarsysteem. Wat dat bete­ kent kunt u vragen aan de vele slachtoffers die elk jaar in de examenslag val­ len. Om de gedachten te bepalen een voorbeeld. Stel je bent derdejaars stu­ dent geneeskunde. Behalve kleine deeltentamens kan je het gros van je tenta­ mens (8 vakken) pas voor het eerst in mei/juni af­ leggen. In augustus volgt hiervoor de herkansing. Heb je pech en skoor je in augustus twee onvoldoen­ des gemiddeld lager dan 5, dan word je afgewezen voor 9 maanden. Heb je voor de andere vakken tus­ sen 6 en 7 geskoord dan vervallen deze behaalde resultaten: ga terug naar af! Cijfers hoger dan 7 blij­ ven ruim een jaar staan. Dit verfijnde onderscheid tussen een 6 en een 7 als voldoende is overigens een voorbeeld van een van de sublieme staaltjes van ho­ gere wiskunde van dB exa­ menkommissie aan onze fa­ kulteit. 6). Mocht je b.v. in september afgewezen wor­ den voor 3 maanden, dan moet je een groot gedeelte

r­. KyCiV ' ^ ^

ondanks de enorme vlucht die het mediese kennen en kunnen heeft genomen — niet gezonder op wor­ den! 3). Niettemin staan artsen nog steeds als tweede geno­ teerd op de nationale top­ tien van maatschappelijk aanzien. Hun positie hand­ haven ze via een sterke in­ terne kontrole en een ster­ ke socialisering van een­ maal gevestigde waarden. 4). D e struktuur van de mediese opleiding kan dus niet los gezien worden van de mediese beroeps­ ideologie. Prof. dr. M. J. de Vries (hoogleraar patholo­ giese anatomie aan de Erasmusuniversiteit) zegt het zo 5): „(...) dat niet de voorbereiding op de latere funktie in de maatschappij de doelstelling is, maar dat het systeem gericht is op selektie van studenten die zich in de bestaande maat­ schappelijke strukturen en

van het eerste semester duimen draaien, omdat je pas in december weer ten­ tamen mag doen en je for­ meel pas daarna met je volgende jaar mag begin­ nen. Op deze en andere manie­ ren raken elk jaar opnieuw veel studenten gedupeerd. Vorig jaar bedroeg het aantal 9­maanders (in principe alles over tenzij hoger dan 7) 32 van de ± 270. 7). D it jaar waren het er zelfs 40! Het vierde jaar (Dl) laat al geen vrolijker beeld zien. Van de ± 100 kandidaten in sept. slaag­ den er 18 en 15 studenten moeten alles overdoen In het vierde jaar heb je twee herkansingsmogelijkheden, waarbij alle onvoldoendes weggewerkt moeten wor­ den. Zo niet, dan moet ook hier bewezen worden dat reeds behaalde tentamens nog een keer behaald kun­ nen worden

U begrijpt, een studie­mo­ tiverende aangelegenheid bij uitstek. En dat, terwijl het in het vierde jaar gaat om zware tentamens met soms extreem lage sla­ gingspercentages. 8). Ove­ rigens is er voor het vier­ de jaar met ingang van de lopende kursus een nieuw reglement van kracht ge­ worden. D it verschilt ech­ ter niet wezenlijk van het oude reglement: hier en daar zijn lichte versoepe­ lingen aangebracht. Het is verbazend en be­ droevend dat aan de schan­ delijke praktijken m.b.t. de examenregelingen aan de mediese fakulteit tot op heden nog geen einde is gekomen: Al jarenlang protesteren studenten te­ gen deze onzinnige en on­ zindelijke manier van se­ lekteren. Steeds weer blij­ ken de examenkonfimissies oppermachtig, hoewel hier en daar een marginale ver­ betering afgedwongen kon worden. Zo blijven nu — zoals vermeld — cijfers ho­ ger dan 7 (dat was het kompromis van de exa­ menkie ...) wat langer geldig Aan de andere kant is b.v. het reglement voor het derde jaar (CIII) vorig jaar nog verscherpt. Voor­ dat we op de positie van de examenkonfimissies en de argumentatie die ze hanteren ingaan, zullen we om de blik te verruimen — dat is moeilijk voor me­ dici — de examenregle­ menten van andere (VU)­ fakulteiten eens de revue laten passeren.

augustus gezakt, dan moe­ ten alle vakken overgedaan worden (het subtiele on­ derscheid tussen 6 en ho­ gere cijfers geldt hier niet.. .). Wat ons bij de be­ studering van de regle­ menten ook opviel, was dat er bij veel (sub­)f'a­ kulteiten frekwent her­ kansingsmogelijkheden zijn en dat de overgang tussen de jaren zeer flexi­ bel is. De mediese fakulteit kent voor het eerste jaar één herkansing en voor de ja­

Onthullend

ren twee t/m vier twee herkansingen, waarbij je in sommige gevallen niet eens tot de laatste herlcan­ sing wordt toegelaten (af­ wijzing voor 9 maanden). Dat het op mediese fakul­ teiten ook anders kan, il­ lustreert het reglement van de U.V.A. D it regle­ ment is weliswaar niet zo flexibel als de bovenge­ noemde, maar heeft er wel een aantal kenmerken mee gemeen. Een voldoende wordt — zoals dat in heel Nederland het geval is — aan de U.V.A. omschreven door het cijfer zes. Blijkbaar is het onder­ waarderen van de zes nfi.b.t. de geldigheidsduur geen objektief medies ver­ schijnsel. Misschien moet de onderwaardering van de zes aan onze fakulteit daarom wel in verband ge­ bracht worden met het bij­ zondere karakter van onze universiteit... Een ander in het oog lopend kenmerk van het U.v.A.­reglement is dat de overgang van het 2e naar het 3e jaar flexibel is. Studenten die in de ge­ legenheid zijn geweest om het onderwijs van het 2e jaar te volgen, kunnen deelnemen aan tentamens van het 3e jaar! Een zelfde flexibiliteit geldt voor de overgang van het derde­ naar het vierde jaar. Er moet dan wel aan een aan­ tal (omschreven) rand­ voorwaarden voldaan zijn. Al met al kan het regle­ ment van de U.V.A. gezien worden als een meer aan deze tijd aangepaste rege­ ling. Veel van de infan­ tiele en archaiese trekjes die examenreglementen van mediese fakulteiten meestal kenmerken, zijn eruit verdwenen. Leden van examenkom­ missies op onze fakulteit

In totaal bekeken we de reglementen van 10 (sub­) fakulteiten waaronder ook de voor medici ,.harde" vakkea als natuur­, schei­ en wiskunde. D aarnaast bestudeerden we het regle­ ment van de zusterfakul­ teit aan de U.V.A. 9). We wisten natuurlijk al wel dat de reglementen van de mediese fakulteit een ach­ tergebleven gebied vorm­ den, maar dat de verschil­ len zo groot zouden zijn, hadden we eigenlijk niet verwacht. Zo komt in sommige VU­ reglementen m.b.t. de Tcan­ didaats­ en doktoraalten­ tamens het woord geldig­ heidsduur niet eens voor! In andere VU­reglemen­ ten wordt meestal een gel­ digheidsduur voor tenta­ mens vermeld van 3 tot 4 jaar. Vaak wordt daarbij aangegeven dat als studen­ ten door deze beperkingen in moeilijkheden komen, de examenkommissie zal overwegen of de geldig­ heidsduur verlengd kan worden, danwei of het be­ treffende tentamen gedeel­ telijk of geheel overgedaan moet worden. Een derge­ lijke coulante houding van examenkommissies is op de mediese fakulteit tot op heden onbestaanbaar: slechts in sporadiese ge­ vallen kunnen persoonlijke regelingen worden getrof­ fen. , De gegevens die we von­ den t.a.v. de propedeuse waren eveneens opzienba­ rend. Bij alle door ons on­ derzochte studierichtingen aan de VU is de geldig­ heidsduur van behaalde propedeuse­tentamens mi­ nimaal 1 jaar. Op de me­ diese fakulteit gaat dat wel even anders: ben je in

zijn — voor zover ons be­ kend is — zonder uitzon­ dering hoogleraar of lek­ tor. Met name prekliniese hoogleraren van een me­ diese fakulteit kunnen vaak getypeerd worden als ondemokratiese persoon­ lijkheden: representanten van een autoritaire en on­ demokratiese artsenstand. Het optreden van examen­ kommissies kan dan ooTc worden gezien in het licht van een voortdurende wor­ steling om zich aan demo­ kratiese kontrole te ont­

Te gast „Te gast" is een tot nu toe onregelmatig verschijnende rubriek waarin mensen uit de wereld van het weten­ schappelijk onderwijs al dan niet op verzoek van de redactie hun mening geven over aktuele zaken waarin zij thuis zijn. A ktuele zaken vatten wij op als feiten en ontwikkelingen die zich op het terrein van het weten­ schappelijk onderwijs en onderzoek alsmede in de samenleving van vandaag voordoen. Deze week de student Hans Baayen, lid van het aktie­ komitee Betere Examenregelingen zijn een Must, die de strakke examenregelingen op de medische faculteit bekijkt tegen de achtergrond van de beroepsideologie die aan de medici­in spe wordt overgedragen. „Via een groot aantal hindernissen en onaantrekkelijkheden in de opleiding wor­ den je op geraffineerde manier belangrijke normen en waarden — die tot de beroepsideologie van artsen behoren — bijgebracht", schrijft Baayen o.a.

trekken. Is het in andere fakulteiten niet zo'n kwes­ tie wie de regels stelt t.a.v. de examens (we kwamen zelfs reglementen tegen met als opschrift ,.fakul­ teitsbesluit, anders is het aan de mediese fakulteit. Nog onlangs verwierp de ClII­examenlcommissie een door de Fakulteitsraad aanbevolen soepeler regle­ ment voor het derde jaar. Het ontbreekt de heren (want vrouwen zie je daar niet) van de examenkom­ missie kennelijk aan histo­ ries besef, want in '77 heeft de Fakulteitsraad — na zeer veel aktie en dis­ kussie — vastgesteld dat „de bevoegdheid inzake het stellen van regels over in­ richting en geldigheidsduur (...) van tentamens bij de Fakulteitsraad berust". 10). overigens zijn de gronden waarop examenkommissies tot afwijzing van versoep'e­ ling van reglementen be­ sluiten vaak te gek om los te lopen. Een paar daarvan willen we u niet onthou­ den: — „Van reglementen dient een zekere aansporing voor het studietempo uit te gaan" 11). In de praktijk betekent dit, dat de „snel­ le jongens" het toch wel binnen de gestelde tijd ha­ len, terwijl de „zwakke­ ren" vaak ekstra belast worden met het overdoen van voldoendes. Het ef­ fekt hiervan op het studie­ tempo laat zich raden. — „A ls we studenten voor een jaar laten zakken (nogmaals: dat kan han­ gen op één of twee vak­ ken! — H.B.) dan wordt een solieder ^ondergrond voor de verdere studie ver­

Vervolg op pag. 11 ­Mi

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen