Ad Valvas 1979-1980 - pagina 135

AD VALVAS — 2 NOVEMBER 1979

Prof. In 't Veld-Langeveld

11

signaleert nieuwe trend

SBIMjIfflB) tiniinwiihnïiïïR i^i\|fïïïï<4piiHBfl ^^PP"* CifflE) * m M ^ ffi?^ immu]

Opeenvolging van verbintenissen in plaats van het huwelijk „Onder primaire relaties versta ik doodgewoon relaties tussen huwelijks- of levenspartners, relaties tussen ouders en kinderen", aldus mevrouw In 't Veld-Langeveld. Zij hield dinsdag 9 oktober een voordracht getiteld „Ontwikkeling in primaire relaties" in het kader van de Studium Generale. In de lezing, die het aanhoren zeker waard was onderscheidde zij vier complexen van waarden die voor het gezin en huwelijk belangrijk zijn, waaraan de mensen hun normen ontlenen en waarvan ze vinden dat ze zich ernaar moeten gedragen. Deze vier complexen van waarden zijn: het belang van het huwelijk, het waardecomplex betreffende de gezinsgeslotenheid, de rolverdeling tussen man en vrouw en de „kindercultus". Mevrouw In 't Veld schetste in het kort de opvattingen uit de vijftiger- en zestiger jaren over het huwelijk en gezin om vervolgens te bezien welke veranderingen hierin zijn opgetreden in de zeventiger jaren. Vóór 1970 was het huwelijk de meest te waarderen levenstaak. Je behoorde getrouwd te zijn. Sinds 1972 daalt het huwelijkscijfer echter sterk. Als oorzaak noemde mevrouw In 't Veld het ongehuwd samenleven: „Dit neemt grote vormen aan en heeft invloed op het huwelijkscijfer. Het scheelt de overheid ook. Het scheelt de fiscus aanmerkelijk in zijn inkomsten. Daarom wil men daar nu iets aan gaan doen; men wil man en vrouw gelijkstellen. De overheid doet veel aan emancipatie, maar voornamelijk wanneer het in haar eigen kraam te pas komt. Die indruk krijg je wel eens." De vroegere opvatting dat een huwelijk zichzelf in stand moest houden schijnt zich ook te hebben gewijzigd, gezien de echtscheidingscijfers, die drastisch zijn gestegen. „Echtscheiding raakt veel meer geaccepteerd. Eén op de 4 huwelijken eindgt in echtscheiding. Als deze trend ïich doorzet is dat op den duur sen op de drie huwelijken". Ook in de opvattingen over de huwelijkstrouw is volgens mevrouw In 't Veld een verandering opgetreden. Er is een grotere tolerantie gekomen. Uit een onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau blijkt dat men een avontuurtje, een slippertje niet onmiddelUjk desastreus acht voor het huwelijk. De opvattingen over de koestelingsfuctie van het huwelijk en gezin zijn echter onveranderd gebleven. Men is en blijft van mening dat men genegenheid en liefde alleen nog maar duurzaam kan ontvangen in speciale daarvoor bestemde relaties, en dat zijn de relaties van huwelijk en gezin. Dit betekent volgens mevrouw In 't Veld „solidariteit": het gezin bewaart naar buiten toe de vuile was hang je niet buiten". Of in de opvattingen hierover eenheid. „Populair gezegt de veranderingen zijn opgetreden kon mevrouw In 't Veld moei-

Colloquium 'Geloot Wetenschap en de Toekomst' Naar aanleiding van het grote congres over „Geloof, Wetenschap en de Toekomst" dat in juli in Boston plaatsvond zal op donderdag 8 november om 16.00 uur in kamer S.303, wis- en natuurkundegebouw een colloquium gehouden worden. Een discussie over de thema's van het congres zal worden ingeleid door twee VU deelner^ers, en wel prof. dr. H. Verheul (natuurkunde) en A. Boonstra (student-assistent Geschiedenis en Maatschappelijke Aspekten van de Natuurwetenschappen). Voorts zal prof. dr. M. J. S. Rudwick (vakgroep OMAN) rapporteren over het internationaal symposium over „Wetenschap en Theologie in de 20e eeuw", dat in september in Oxford plaatsvond. Alle belangstellenden zijn van harte welkom.

Cok de Zwart lijk oordelen: „Of mensen nu gemakkelijker bij elkaar aankloppen met hun moeihjkheden, daar zijn weinig wetenschappelijke gegevens over. Bekend zijn wel gevallen van kinder- en vrouwenmislj^ndeling. Bekend is ook dat de omgeving ervoor terugschrikt zich daarin te mengen. Sinds een aantal jaren hebben we voor kindermishandeling de zogenaamde vertrouwensartsen. Het schijnt echter nog maar een topje van een ijsberg te zijn, dat daarmee boven water komt." Ondanks het feit dat er in de 70er jaren een enorme toeloop van vrouwen naar de arbeidsmarkt plaatsvond, ondanks de feministen die aan de weg timmeren is er volgens mevrouw^ In 't Veld in de rolverdeling tussen man en vrouw weinig veranderd. „Arbeid buitenshuis voor de gehuwde vrouw wordt op ruime schaal aanvaard, dat wel, maar, mits men niet denkt dat de kinderen eronder lijden en mits er van de man geen ingrijpende wijzigingen worden verwacht in zijn gedrag. Dat betekent in feite dat men de vrou'w part-time w^erk gunt, maar niet veel meer". In de opvattingen over kinderen en huwelijk zijn in de loop der tijd belangrijke veranderingen opgetreden: er is een groeiende groep die helemaal geen kinderen wil. Uit onderzoek blijkt ook dat men een kinderloos huwelijk niet meer afkeurt en er begrip voor heeft dat een huwelijk welbewust kinderloos blijft. „Ook de opvatting dat alleen een volledig gezin een goed opvoedingsmilieu biedt, is verzwakt. Men legt nog wel steeds de nadruk op een liefdevolle relatie, maar het mag een relatie met één ouder zijn, en zelfs wel met twee ouders van dezelfde kunnen", aldus mevrouw In 't Veld. „Dit zijn wat trekken van het gezin, die ik belangrijk vind. Sommige zijn veranderd, andere niet. Nu is het niet zo dat die veranderingen algemeen aanvaard zijn, met uitzondering misschien van echtscheiding. Maar de veranderingen hebben wel het karakter van een trend, dat wil zeggen dat ze ceterus paribus zich zullen verbreiden", aldus mevrouw In 't Veld, die drie belangrijke veranderingen in de primaire relaties onderscheidde: „In de eerste plaats is de betekenis van het ouderschap en met name de centrale positie van het moederschap afgenomen. Ten tweede zijn er aanwijzingen dat de relatie tussen ouders en kinderen zich zal gaan wijzigen, dat het een wat opener en gemakkelijker relatie zal worden en ten derde is de grote nadruk op het huwelijk als institutie verminderd, waarbij ik niet geloof dat het een afbraak van de institutie huwelijk ten gevolge zal hebben. Het huwelijk blijft toch een van de belangrijkste verbintenissen". Volgens mevrouw In 't Veld zullen de rolverdeling tussen

man en vrouw en het grote belang dat men hecht aan een min of meer duurzame relatie met een parner, waarvan da koestering het voornaamste doel is, hetzelfde blijven. Tegenwoordig wordt het kerngezin, tw^ee ouders met kinderen, dat in de 19de eeuw vorm kreeg en zich in de 20ste eeuw verbreidde tot in alle lagen van de maatschappij als steeds meer benauwend ervaren. „Maar", volgens mevrouw In 't Veld, „als men kijkt naar de recente veranderingen, dan geven deze maar zeer ten dele soulaas. In plaats van het huwelijk voor het leven schijnen we een opeenvolging te krijgen van al dan niet geformaliseerde verbintenissen: de seriële monogamie. Maar de emotionele overbelasting van die verhoudingen blijft bestaan en daarmee veel ellende en eenzaamheid als die verhoudingen verbroken worden. De seriële monogamie is dus geen oplossing voor de essentiële problematiek van het bestaande huwelijk."

Toekomstvisie Welke kant moet het op? De veranderingen die mevrouw In 't Veld voor ogen staan zijn niet op korte termijn realiseerbaar, want er is een anderssoortige samenleving voor nodig. „De mensen zouden voor hun behoefte aan genegenheid weerklank, steun en koestering niet alleen maar op hun partner aangewezen moeten zijn. Je moet het ook bij anderen kunnen en mogen vinden." Meer openheid dus. Ook zou een relatie volgens mevrouw In 't Veld op meer peilers moeten worden gebouwd dan enkel die van wederzijdse liefdevolle koestering. ,,De knusheid van de warme open haard en de koud geserveerde Bols zijn op zichzelf echt niet voldoende voor een stabiele relatie". Maar hiervoor is een andere samenleving nodig, waarin men niet meer zo de behoefte voelt om zich in het gezin af te sluiten van de wereld die nu nog zo grootschalig en gebureaucratiseerd is. „Een nieuw post-industrieel gezin zal een complement zijn van de vermenselijking van de arbeid en van de grotere vrijheid om te werken hoe en wanneer men wil. En daar zijn we nog een heel eind van af."

39nj^^^B)(GïSnEOCii]ilDQiIIQ)€inin!!ü)l

• Op vrijdagavond 2 november om 20.15 uur spreekt Aad Veldhoen voor de Amsterdamse Gesprekskring over „Wat doen we met ons leven?!" Plaats: Amsteldijk 58, Amsterdam. • The National Institute (TNI) organiseert op zaterdag 3 en zondag 4 november een aantal lezingen over het thema „The New Europe and NATO". Tijden: zaterdag van 13.00 tot 16.00 uur en zondag van 10.00 tot 12.00 en van 13.30 tot 17.00 uur. Sprekers zijn Ulrich Albrecht en Claude Bourdet. Plaats: Paulus Potterstraat 20, Amsterdam. Voor verdere informatie: TNI, tel. 726608 (Jan Joost Teunissen). • Zondag 4 november om 11.00 uur start in de Dominicuskerk, Spuistraat 12 te Amsterdam, de cyclus „De weg van de mens", het verhaal van het Oude Testament opnieuw benaderd als ons verhaal. Het Collegium Misicum Judaicum, o.l.v. Chaïm Storosum zal hierbij een concert geven van joodse muziek door de eeuv/en heen. U bent van harte welkom. • Zondag 4 november wordt in de bijeenkomst van de Amsterdamse Studentenekklesia in de Amstelkerk aan het Amstelveld de toespraak gehouden door Huub Oosterhuis. Aanvang: 12.00 uur. • Maandag 5 november organiseert Ichthus een lunchconcert van Daniël Wayenberg. Gespeeld worden werden van Schumann en Franck. Tijd en olaats: de aula van het hoofdgebouw van 12.30 tot 13.30 uur. Toegang: ƒ 1,—. • Op 6 november organiseert studentenhuis Aenstal op Jan Luykenstraat 41 een koffiegesprek voor studentes. Mevrouw dr. Ph. C. Hageman, wetenschappelijk medewerker van het Nederlands Kanker Instituut, spreekt over „Virologie en fundamenteel kankeronderzoek". Aanvang: 18.45 uur. Tel. 720664. • In het kader van het Studium Generale over „Relaties" spreekt op dinsdag 6 november mevrouw dr. J. de Jong-Gierveld over „Het missen van bepaalde relaties en eenzaamheid". Plaats: KC-07, hoofdgebouw VU om 16.30 uur. • The British Council draait op dinsdagavond om 20.00 uur de film „The Duellists". Plaats: Keizersgracht 343. • Het Vrouwenoverleg P.A.W. organiseert op 7 november een avond over de vraag „met wat men zich het komende jaar gaat bezighouden". Ook kunnen er die avond nieuwe groepen gevormd worden. Plaats en aanvang: PH'31 om 20.00 uur. • Op woensdag 7 november geeft de Chileense volksmuziek- en zanggroep „Ortiga" een concert in de Aula van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, Mauritskade 63 te Amsterdam. „Ortiga" is een groep die in Chili woont en werkt onder zeer moeilijke omstandigheden. Het concert begint om 20.15 uur. • In het kader van het Studium Generale over „de salarisverhoudingen binnen de universiteit" spreekt op donderdag 8 november om 16.30 uur prof. dr. H. Thierry in de aula van het hoofdgebouw. • Op donderdag 8 november om 18.00 uur is er een „Open Tafel" bij het Quakercentrum, Vossiusstraat 20 te Amsterdam. Aansluitend, om 19.30 uur vindt er een discussie plaats over het onderwerp „Mensen, mensen! Gaan we verder, alleen of samen?" • In het KWJ-gebouw, Celebesstraat 61 om 20.00 uur, wordt op donderdag 8 november een informatieavond georganiseerd over „Dienstplicht en dienstweigeren". De avond begint met de film „Scènes uit een soldatenleven". Daarna informatie en discussie. • Vrijdag 9 november spreekt drs. Frans van der Ven voor de Amsterdamse Gesprekskring over „Misbruik van het vrijwilligerswerk". Aanvang: 20.00 uur, Amsteldijk 58. • Eveneens op vrijdag 9 november spreekt dr. P. A. Meijer uit Leiden voor het Nederlands Klassiek Verbond over „Pythagoras en de Pythagoreeërs". Deze lezing begint om 20.15 uur in het Allard Pierson Museum, Oude Turfmarkt 127 te Amsterdam. • Op zaterdag 10 november organiseert de Stichting van Antilliaanse Medische Studenten een „Antilliaanse Medische Dag" in het Tropenmuseum, Mauritskade 63 te Amsterdam. Na de lunch om 12.00 uur spreken een arts, een oogarts, een verpleegkundige en een bioloog. De bijeenkomst is met name bedoeld voor alle Antilliaanse medische studenten en Antilliaanse specialiserende artsen.

Cyclus 'Golfbeweging en recessie' over oorzaken en gevolgen Andries de Grip en Jan Luiten van Zanden schrijven ons: „Nadat in de voorgaande lezingen verschillende aspekten van de lange golven vanuit een aantal vakwetenschappen (ekonomie, geschiedenis, sociologie, filosofie en kriminologie) zijn belicht, wordt de kollegecyklus de komende weken gevolgd met enkele kolleges waarin zal worden ingegaan op mogelijke oorzaken en gevolgen van recessie-perioden. In de eerstvolgende lezing op dinsdag 6 november zal de Belgische hoogleraar Löwenthal ingaan op monetair-ekonomische aspekten van een ekonomische recessie. Prof. Löwenthal is verbonden aan een instituut voor konjunktuuronderzoek in Louvain-La-Neuve, waar al sinds de jaren dertig onderzoek naar lange golven verricht wordt, De week daarna (13 november) zal de Zwitserse historicus en algemeen-ekonoom prof. Siegenthaler een lezing houden over de socio-politieke aspekten van een ekonomische krisis. Prof. Siegenthaler staat bekend vanwege zijn theorie over de wisselwerking tussen ekonomische groei en de maatschappelijke (sociaal-politieke) struktuur. De ekonomische krisis

wordt in deze theorie verklaard door de ongelijke groei van de

verschillende bedrijfstakken (landbouw, industrie en dienstensektor), waardoor er een wijziging optreedt in de (sociaal-politieke) machtsverhoudingen. Een ekonomische krisis zorgt echter weer voor een herstel van het machtsevenwicht, wat tevens kan leiden tot een andere rol van de overheid in het ökonomisch proces. Meer over de daaropvolgende lezingen verschijnt in de volgende Ad Valvas.

Programma —

Recessie: oorzaken en gevolgen monetair-ekonomische aspekten sociaal-politieke 13 november aspekten invloed op de Derde 20 november Wereld 6 november

27 november — Beleid 4 december

Prof. P. Löwenthal (Louvain-La-Neuve) Prof. H. Siegenthaler (Zürich) Prof. Linnemann (VU-Ontwikkelingsekonomie) technologische aspekten Prof. G. Mensch (Berlijn)

golfbeweging en Dr. Verberg economisch beleid (Min. V. Ekon. Zaken) 11 december golfbeweging en Prof. J. V. d. Doel politiek beleid (UvA) (gevraagd) 18 december forum onder leiding van prof. A. -J. Vermaat De kolleges beginnen om 11.00 uur (tot 13.00 uur) en vinden plaats in het hoofdgebouw 10-A-OO.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen