Ad Valvas 1979-1980 - pagina 155

11

AD VALVAS — 16 NOVEMBER 1979

Mevr. dr. J. de Jong-Gierveld

op Studium

Generale:

''

j^jBUIMlliDBnMïnmaiiïminn^innii^

Meer dan de helft alleenstaanden voelt zich eenzaam „Eenzaamheidsgevoelens onder studenten zijn redelijk vergelijkbaar met die van niet-studerende alleenstaande leeftijdsgenoten", aldus mevr. dr. J. de Jong-Gierveld, lector methoden en technieken van het sociaal-wetenschappelijk onderzoek aan de VU. Ze concludeerde dat aan de hand van een onderzoek onder de Eindhovense studentenpopulatie. Dat deed ze op 6 november toen ze in het kader van de Studium Generale over „het missen van bepaalde relaties en eenzaamheid" sprak. „Een niet onaanzienlijk deel van de Eindhovense studenten, voor zover zonder partnerrelatie, bleek gemisgevoelens te kennen, met name toegespitst op het ontbreken van de partnerrelatie", zei mevr. De Jong. „Ik mis een man/vrouw die speciaal bij me hoort" en „ik mis iemand met wie je je vreugde en verdriet zou kunnen delen" zijn veel gehoorde klachten. Gevoelens van eenzaamheid hangen ook sterk samen met weinig frequent sexueel contact of met het ontbreken daarvan, zo blijkt uit een recent gehouden onderzoek naar de relatie tussen eenzaamheid en sexualiteit onder Amsterdamse studenten.

Droevig

verhaal

In het verleden werd eenzaamheid veel positiever gewaardeerd dan tegenwoordig. Vooral in de middeleeuwen werd eenzaamheid gekoppeld aem bepaalde mystieke ervaringen, aan het bereiken van, of reiken naar een hoger doel. Tegenwoordig echter heeft eenzaamheid te maken met het ontbreken van bepaalde contacten, wanneer deze wèl op prijs gesteld zouden worden. Eenzaam zijn betekent een onplezierig gemis aan bepaalde relaties, maar ook; een gemis aan een gewenste intimiteit in een relatie. „In verreweg de meeste gevallen een negatief gewaardeerde zaak", aldus mevrouw De Jong, die deze uitspraak staafde met resultaten van een onderzoek onder Duitse en Amerikaanse studenten in 1974. „Een verhasd over eenzaamheid blijkt een droevig verhaal te moeten

Mevr. dr. J. de

Jong-Gierveld

zijn. Zelfs mensen die bewust gekozen hebben voor een leven alleen, de kluizenaars-typen onder ons, zelfs zij blijken daarin veelal niet gelukkig, zelfs eenzaam te zijn". Eenzaamheid is een subjectieve ervaring. Het gaat er immers om hóe iemand zijn communicatie met anderen beleeft, ervaart en evalueert. Afhankelijk van iemands persoonlijke karakteristieken en van de sociale situatie waarin hij is gesteld zal de ene persoon met weinig sociale relaties deze situatie als problematisch ervaren en zich eenzaam voelen; de ander met eveneens weinig relaties voelt zich wellicht niet eenzaam. Belangrijk hierbij zijn volgens mevr. De Jong, de aard van de verstoorde, ontbrekende of gemiste relatie, de wijze waarop men wordt opgevangen door anderen, de mentaliteit, maar ook de mate waarin men bepaalde sociale vaardigheden heeft aangeleerd, die het aangaan en onderhouden van sociale relaties bevorderen of belemmeren. Eenzaamheid komt voornamelijk voor onder die categorieën van mensen die niet of niet meer in een primair leefverband zijn opgenomen (verwe-

Cok de Zwart duwde, gescheiden en oudere ongehuwde mannen en vrouwen). Gehuwde mensen blijken vaker minder eenzaam of niet eenzaam te zijn, „zelfs indien de kwaliteit van de huwelijksrelatie tekort schiet". Een Amerikaanse onderzoeker komt dan ook tot de conclusie: „...het schijnt in onze (de Amerikaanse) samenleving zó te zijn, dat het gehuwd zijn gunstiger is voor mannen dan voor vrouwen, terwijl het alleen zijn, als je dat al gunstig zou mogen noemen, in verhouding ongunstiger uitvalt voor mannen dan voor vrouwen". Mevr. De Jong meent dat deze stelling ook opgaat voor de Nederlandse situatie. Wat zijn nu de achtergronden en oorzaken van eenzaamheidsgevoelens? Een belangrijk facet is, zo meent dr. De Jong, „het netwerk van gerealiseerde sociale relaties", zowel in kwalitatief als kwantitatief opzicht. Er zijn verschillende ideeën omtrent de indeling van relatievormen naar diepgang of de mate van intimiteit. Mevrouw De Jong onderscheidt drie niveaus van relaties. Het eerste niveau wordt gekarakteriseerd door „eenzijdige aandacht van de een voor de ander". Het tweede niveau is het zogenaamde „oppervlakkige contact", terwijl het derde niveau van relatievormen de zogenaamde „gemeenschappelijkheid" betreft. „Voorwaarde voor het uitgroeien van oppervlakkige relaties tot gemeenschappelijkheid is dat wederzijdse sympathie, een bepaalde affectie ten opzichte v£m elkaar wordt aangetroffen. Gemeenschappelijkheid in normen en .waardenoriëntatie, in

Vakgroep

criminologie

handelen en denken, naast genegenheid vormen de belangrijkste karakteristieken van deze relatievorm".

Alternatieve

levensstijlen

Op de vraag hoe een persoonlijk relatie-netwerk idealiter zou moeten zijn opgebouwd om de kans op eenzaamheidsgevoelens te verminderen is volgens mevr. De Jong geen algemeen antwoord te geven. Toch kan men stellen dat de kans op het aanwezig zijn van eenzaamheidsgevoelens kleiner is wanneer een partner-relatie onderdeel uitmaakt van het netwerk van sociale relaties. Maar ook relaties van lagere niveaus zijn van belang, zoals familierelaties, vrienden- en buurtrelaties. „Samenvattend kan gesteld worden, dat het voor elke persoon, in welke levenssituatie ook gesteld, van levensbelang is een gevarieerd netwerk van sociale relaties te verwerkelijken, waarbij zo mogelijk inbegrepen een partner-relatie". Mevr. De Jong toonde dit aan aan de hand van enkele onderzoeksresultaten. Uit' n recentelijk uitgevoerd onderzoek onder ruim 550 Nederlandse mannen en vrouwen, naar de opbouw van het netwerk van sociale relaties en gevoelens van eenzaamheid blijkt dat 14% van de mensen mèt een partner-relatie zichzelf eenzaam vond. Van de mensen zonder een dergelijke relatie beschouwt gemiddeld 51% zichzelf tot de eenzame mensen uit de samenleving. „Is het dan niet begrijpelijk dat grote aantallen mensen uit de laatste categorie trachten (alsnog) een partner-relatie te realiseren?", vroeg mevrouw De Jong, die zei dat alleen al het aantal personen, dat wel een partner wenst, maar er in het zogenaamde „vrije veld" niet in lijkt te slagen deze te vinden, rond de 570.000 ligt. Een punt van discussie is de vraag in hoeverre deze mensen bij hun zoeken geholpen moeten of kunnen worden. In dit verband sprak dr. De Jong over de „alternatieve levensstijlen", zoals een zelfgekozen bestaan als onafhankelijke alleenstaande, als „vrijgezel minder uit noodzaak, meer uit vrije wil". Zij vroeg zich af hoe

Vervolg

viert 25-jarig

op pag. i Z

bestaan

Binnenlands asylrecht thema van symposium De beoefening van de criminologie aan de Vrije Universiteit is 25 jaar geleden van de grond gekomen. Ter gelegenheid daarvan wordt op 30 november a.s. een wetenschappelijk symposium gewijd aan het Binnenlands Asylrecht. Het symposium wordt gehouden in „De Duif", de kerk die verleden jaar onderdak bood aan de 182 Kerk-Marokkanen, die met uitzetting bedreigd werden en daarom een hongerstaking hielden onder het motto van „Geen Marokkaan het land uit!" Het thema van het symposium is de vraag naar vergroting van de rechtsbescherming van groepen en individuen, die sociaal, cultureel en economisch „ondergeprivilegeerd" zijn. Anders gezegd: hoe kan men zich beter beschermen tegen de overheid op wier grondgebied men woont. Men kan dan verwijzen naar de rechterlijke macht,

maar er kleven grote onvolkomenheden aan dit syst?em van rechtsbescherming. De molens malen langzaam en veel mensen beschikken niet over de vaardigheden en kennis om voldoende voor hun eigen belangen op te komen. Vreemdelingen bijv. krijgen onvoldoende gelegenheid om zich tegen uitzetting te verweren.

• Op vrijdag 16 november is er in het mannenhuis (Zandstraal 4 om 21 uur) een vergadering over het oprichten van een mannenlijn, een telefoondienst van en voor mannen, die bezig zijn met mannen-emancipatie. De groep zoekt nog uitbreiding. • Filmhuis Uilenstede draait op 16 november de Algerijnse film „Mektoeb". Deze film stelt de problemen van geëmigreerde werknemers centraal. Aanvang: 21.00 uur. • Op zaterdag 17 november om 20.30 uur vindt in theater „De Populier", Nieuwe Herengracht 93, de première plaats van een nieuwe produktie van Poëzie Hardop: „Ik zei de gek". • Op zondag 18 november wordt in de bijeenkomst van de Amsterdamse Studentenekklesia in de Amstelkerk aan het Amstelveld de toespraak gehouden door Anneke Reitsma en Marga Schreuder. Aanvang: 12.00 uur. • In de serie literaire ontmoetingen, iedere derde zondag van de maand, zondag 18 november om 14.30 uur een ontmoeting met Jan Wolkers in theater „De Populier", Nieuwe Herengracht 93. • Op 19 november start de nakennismakingstijd van de studentenvereniging „Unitas Studiosorum Amstelodamensium (USA). Inlichtingen: 224216 (Olof), 799525 (Robert) of 728153 (Anja). • In het kader van het Studium Generale over de salarisverhoudingen binnen de universiteit wordt op maandag 19 november een forumdiscussie gehouden met vertegenwoordigers van de UR, de ABVA en de NCBO. Aanvang: 16.30 uur in de aula van het Hoofdgebouw. • Filmhuis Uilenstede draait op 20 november de Syrische film „De bedrogenen". Deze film handelt over het Palestijnse vraagstuk. Aanvang: 21.00 uur. • In het kader van de Collecteweek voor Angola organiseert het Medisch Komitee Angola op dinsdag 20 november in het Hoofdgebouw van de VU een discussieavond over de gezondheidszorg in Zuid-Afrika. Aanvang: 20.00 uur. • In het kader van het Studium Generale over „Relaties" heeft het ACC op 20 november een „Broodje Cultuur" georganiseerd met „Popstudio Hinderik". Het poppentheater laat zien hoe in de opvoeding de rollen van mannen en vrouwen worden bepaald. Aanvang: 12.30 uur in de aula. • Het Studium Generale over „Relaties" heeft op woensdag 21 november het thema: „Leefvormen en beleid". Mevrouw dr. ir. V. J. Weeda spreekt hierover om 16.30 uur in zaal KC-07 van het Hoofdgebouw. • Van dinsdag 20 tot en met zaterdag 24 november wordt in „Het Soeterijn" het toneelstuk „Sus(suspect person)" opgevoerd. Het is een bijtend stuk dat handelt over het racisme in Engeland. Plaats en aanvang: Mauritskade 63 om 20.00 uur. • De vakgroep Informatica van de economische faculteit organiseert een lezingencyclus over „Computers in de wetenschap" Op 21 november om 20.00 uur spreken P. G. Bosch en J. M. van Oorschot over: „De noodzaak tot toenemende inschakeling van de gebruiker bij het ontwerpen en de invoering van geautomatiseerde systemen". Plaats: Collegezaal 2, faculteit der geneeskunde. Van der Boechorststraat 7, Amsterdam. • Het Medisch Komitee Angola organiseert op 22 november om 21.00 uur een Jazz-concert in het Bim-huis, Oude Schans 73 te Amsterdam. Medewerking wordt verleend door Harry Miller and friends, het Herbie White Combo en door vele anderen. • Op donderdag 22 november zal op SSRA aandacht worden besteed aan de actuele situatie in Zuidelijk Afrika. Er is dan een spreker van de anti-apartheidsbeweging Nederland. Aanvang: 20.00 uur op de Leidsegracht 108. • Op donderdag 22 november om 16.15 uur start een demonstratieve optocht vanaf het VU-hoofdgebouw onder het mom „Geef Amstelveen de (tramlijn) vijf". De stoet rijdt via Amstelveen weer naar het hoofdgebouw terug. Inlichtingen: 457107 tussen 17.00 en 19.00 uur. • Vrijdag 23 november spreekt W. Kamsteeg voor de Amsterdamse Gesprekskring over: „Het Vaticaan en de democratie". Aanvang: 20.15 uur, Amsteldijk 58. In Nederland bestond tot voor kort — en elders bestaat nog steeds — het binnenlands asylrecht. Dit betekent dat men in „vrijplaatsen", zoals kerken en enclaves, een toevlucht kan vinden. De bedoeling daarvan is, dat men zich beter kan voorbereiden op de verdediging van rechtsbelangen of kan deelnemen aan de beslissing over de eigen toekomst. Tegenwoordig wordt dit binnenlands asylrecht herontdekt en opnieuw bepleit. Hier te lande is prof. dr. Herman Bianchi, criminoloog aan de VU, een voorvechter van het binnenlands asylrecht. Hij zal ook de eerste spreker zijn op het symposium van zijn vakgroep. Na hem zullen inleidingen te beluisteren zijn van mgr. dr. H. C. A. Ernst, bisschop van Breda, prof. dr. Ruud Huysmans (Katholieke Theologische Hogeschool in Amsterdam), prof. dr. Uwe Wesel (Freie Universität in Berlijn) en mr. Willem vB.n Bennekom, advocaat en procureur in Amsterdam. De avond is geheel gewijd aan een plenaire diskussie.

Naast de genoemde spreke'-?zijn vertegenwoordigers van allerlei organisaties uit de politieke, beleids- en kerkelijke wereld uitgenodigd. Bovendien zal er een aantal vertegenwoordigers van maatschappelijke groeperingen aanwezig zijn die rechtstreeks bij deze problematiek betrokken zijn. Belangstellenden kunnen zich opgeven hij het Criminologisch Instituut der Vrije Universiteit, t.a.v. Symposium, Postbus 7161, 1007 MC Amsterdam. Voor opgave en nadere informatie kan men ook even aankloppen hij de kamer van het secretariaat van de vakgroep, kamer 5A-28 in het hoofdgehouw (bellen kan ook: tel. (548)2602).

Denk eraan: mede(delingen in tweevoud inleveren

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen