Ad Valvas 1979-1980 - pagina 118

AD VALVAS — 26 OKTOBER 1979

Verklaring comité 'Denk aan Praag' ondersteund maar daarnaast ook een eigen

verklaring

SRVU herziet standpunt over Charta 7 7 De SRVTJ kiest voor een politieke solidariteit met de demokratische oppositie in Tsjechoslowakije. Dat is de uitkomst van een diskussie over de Oost-Europa-poIitiek die onlangs binnen deze studentenvakbond gevoerd werd. Aanleiding voor deze diskussie was een oproep van het comité „Denk aan Praag" om te protesteren tegen de arrestatie en het proces van een aantal leden van de Charta-beweging. Nog maar twee jaar geleden vond de SRVU dat steun aan dissidenten alleen maar de koude oorlog kan aanwakkeren. Nu roept hij op om Charta te steunen. De vakbond wil het niet laten bij een eenmalige solidariteit, maar zelf een aktieve Oost-Europa-politiek gaan voeren. Er is een werkgroep opgericht die een forum gaat organiseren over de linkse oppositie in verschillende Oostbloklanden, waaronder Oost-Duitsland en Tsjechoslowakije. In dit artikel een verslag van de diskussie, die tot deze koerswijziging leidde. Om de ontwikkelingen binnen de SRVU ten aanzen van oostEuropa te kunnen overzien eerst even een brokje geschiedenis. In een SRVU-verklaring, die in juni 1977 in Ad Valvas verscheen staat te lezen: „De SRVU wil ook aandacht besteden aan de naleving van de Akkoorden (van Helsinki) in de socialistische landen. Zij konstateert tot haar teleurstelling en afschuw, dat in het konkrete geval van Tsjechoslowakije door de regering aldaar vele mensen, die voor andere wegen in de opbouw van het socialisme pleiten, monddood worden gemaakt en die bij hun beroep op de grondwet, die de bescherming van de individuele vrijheden garandeert, met gevangenneming en andere vormen van repressie worden bejegend."

Dirk de Hoog de weg naar zo'n socialisme staan ter diskussie. Een debat dat met voortvarendheid gevoerd zal moeten worden door iedereen die de apathie, de teleurstelling over tegenvallende idealen, de angst om Vcin de r e -

met de groei van de krisisverschijnselen in Tsjechoslowaakse ekonomie en in de hele samenleving worden sommige verworvenheden geleidelijk beperkt. Het gaat om fundamentele verworvenheden in de zogenaamde tertiaire sektor en op het gebied van de kollektieve voorzieningen. Het peil van de gezondheidszorg en het onderwijs gaat achteruit." — Er werd door een diskussiant dan ook opgemerkt, dat Charta voor een deel dezelfde problemen aankaart als de SRVU hier doet. Toch moet Charta niet gezien worden als een hecht blok met een eenduidig programma. Onderling vinden vele diskussies plaats en bestaan meningsverschillen. „Maar dat is ook begrijpelijk", merkte iemand op, „want voorwaarde voor de ontwikkeliug van een politiek pro-

Eurokommissie Na afloop van de ledenvergadering hadden we een gesprek met seluretaris buitenland van de SRVU, Arjan Vos. Over de koerswijziging van de SRVU zegt hij het volgende: „De diskussie over oost-Europa was twee jaar geleden nog nauwelijks opgepakt. Het standpunt was, dat kritiek alleen maar rechts in de kaart kon spelen, met alle gevolgen van dien. Er is een aantal redenen waarom die houding verlaten is. Onder invloed van het eurokommunisme, het oplevend stalinismedebat en aanzetten tot een marxistische analyse van het oosten is de probleemstelling veranderd. Het gaat niet meer om de tegenstelling oostwest, maar om de vraag: wat zijn de perspektieven van een demokratisch socialisme hier en daar.

Bahro

De beleidsraad, het besluitvormende orgaan van de SRVU, kon niet tot overeenstemming komen. Daarop werd de unieke stap gemaakt om een algemene ledenvergadering uit te schrijven, die de beslissing over eventuele steun aan het comité „Denk aan Praag" moest nemen. De vergadering werd voorbereid door diskussies binnen verschillende fakulteitsgroepen en een brochure van het SRVU-bestuur. De inzet van het debat wordt door Anet Bleich in deze brochure omschreven als „De feilen van het reëel bestaande socialisme"; de contouren van een radikaal en demokraties socialisme, en

Hiertegen werd aangevoerd dat dit een zelfstandig probleem is, dat niet mechanisch gekoppeld moet worden aan de problemen van Charta. „De relatie bewapening en demokratische rechten ligt niet zo eenvoudig als gesuggereerd wordt, ook in het oosten liggen oorzaken, want als ze tanks nodig hebben tegen het Westen, moeten ze die niet naar Praag sturen, dat scheelt dan Uiteindelijk werd met grote instemming besloten zowel de eigen verklaring als de oproep van het comité te ondersteunen. Deze beslissing werd beargumenteerd, doordat alleen een eigen oproep een verbreking van de eenheid in de steun aan de mensen van Charta is en dat de eigen verklaring voldoende waarborgen biedt voor voortzetting van de diskussie.

En verderop in de verklaring: „Maar de SRVU acht het wel tot haar verantwoordelijkheid horen om voortbouwend op haar traditie van strijd voor internationale solidariteit, tegen imperialistiese manoeuvres en bewapeningswedloop, te waarschuwen voor initiatieven, die gebeurtenissen geïsoleerd bekijken en aan de orde stellen en daarmee effekten teweeg brengen, die — of het nu bedoeld, goed bedoeld, of niet bedoeld, of niet goed bedoeld is, schadelijk zijn voor vrede, veiligheid, internationale ontspanning en daarmee de mensenrechten zelf. Vanuit deze verantwoordelijkheid doet ze niet mee met de handtekeningenaktie." De afgelopen twee jaar is het oostEuropa-debat in de Unkse gelederen in volle heftigheid losgebarsten. Met het dilemma „zwijgen of de koude oorlog aanwakkeren" wordt geen genoegen meer genomen.

Ondanks de aangekondigde heroriëntatie en de ondersteuning van de aktie voor de vrijlating van de oostduitse dissident Bahro, had de SRVU het toch moeilijk met de oproep van het comité „Denk aan Praag". Deze oproep pleit voor de vrijlating van een tiental Charta '77-leden, die binnenkort terechtstaan op beschuldiging van „in grote hoeveelheid geschriften vervaardigd en verspreid te hebben, die gericht zijn op ondermijning van het vertrouwen van de bevolking van de CSSR in de staatsorganen en het oproepen van een vijandige stemming tegenover de socialistiese en maatschappelijke staatsinrichting:".

Wetenschappen, voor met een eigen verklaring te komen, die enerzijds de politieke solidariteit met Charta tot uiting brengt, maar anderzijds zich afschermt tegen verheerlijking van het Westen of een koude oorlogssfeer zou kunnen aanwakkeren. Rond deze verklaring zette de diskussie zich voort. Belangrijkste element was het voorstel op te roepen de bewapening in het Westen te verminderen, omdat „juist de militaire dreiging uit het westen, in oost-Europa de angst voor interne demokratisering veroorzaakt".

De algemene oost-Europa.

ledenvergadering van de SRVU

gen in de drup te komen, kortom de oorzaken van de huidige machteloosheid van links, wil doorbreken". Op de ledenvergadering werd gediskussieerd over de betekenis van Charta '77 en over de wijze waarop de SRVU solidair met deze beweging kan zijn.

Charta progressief De SRVU ziet Charta als een beweging, die vanuit een progressief standpunt, hervormingen wil aanbrengen in Tsjechoslowakije. Een indirekte voortzetting van de vernieuwingsbeweging uit de Praagse lente van '68, die streeft naar verwezenlijking van mensenrechten zoals vastgelegd in het handvest van de Verenigde Naties en de Tsjechische grondwet. Deze rechten beslaan een breed terrein. Het gaat niet alleen om demokratische vrijheden, maar ok om ekonomische rechten. Dat Charta mensenrechten breed opvat blijkt volgens de SRVU onder andere uit het feit dat de publikatie van een aantal stellingen over de ekonomische situatie waarschijnlijk de werkelijke achtergrond van de arrestaties vormt. Eén van die stellingen luidt: „Tegelijkertijd

in diskussie

over

gramma is een brede diskussie onder de bevolking, en die wordt juist onmogelijk gemaakt."

Daarnaast is binnen de studentenvakbond een diskussie gaande over zijn positie. Er is een nieuwe lichting studenten aktief, die vraagt naar de geworteldheid van de vakbond onder studenten, naar de zelfopvatting

Kommentaar Het is ooTc nu niet zo dat alle meningsverschillen rond de oost-politiek van de SRVU opgelost zijn, maar dat leidt niet meer tot de houding: we kunnen geen standpunt innemen. Eén van die verschillen is bijvoorbeeld of de linkse oppositie in het oosten' politiek moet worden gesteund, of alleen moet worden gepleit voor recht op meningsuiting. Zelf vind ik, dat een linkse politiek verder gaat dan de mensenrechten, dat het ook gaat om het analyseren van het burokraties systeem, ekonomiese hervormingen, medezeggenschap en dergelijke zonder daarbij de grondprincipes van het socialisme los te laten. Dat hoeft niet in strijd te zijn met een ontspanningspolitiek, omdat we het westen niet voorstellen als een beter systeem, het is geen diskssie van goed of fout.

Eén klassifikatie gedrag voor alle levende wezens De Amerikaan J o h n Bleibtreu is de auteur van het boek „The parable of the beast". Hij geeft hierin een overzicht van het biologisch onderzoek vanaf ongeveer 1967. Het boek bedoelt een synthese van feiten en ideeen te geven uit de plant-, dieren menskunde. De laatste jaren heeft Bleibtreu zich verdiept in de ideeën van de Boliviaanse filosoof en mystikus Oscar Ichazo. De eerste neerslag daarvan op biologisch terrein vormt het onderwerp van een lezing die John Bleibtreu houdt in het biologisch laboratorium, 6 november 20.30 uur. De lezing wordt in het Engels gegeven. Er moet een poging worden ondernomen een klassifikatie voor het gedrag van alle levende w e zens tot stand te brengen. Pas dan kunnen universeel aanvaardbare vergelijkingen gemaakt worden. Oscar Ichazo heeft zo'n klassifikatietheorie voorgesteld. Voor het eerst k a n ieder botanisch, zoölogisch of menselijk gedrag rationeel b e grijpelijk worden gemaakt. A l dus een door John Bleibtreu gegeven intro voor zijn lezing. De lezing wordt georganiseerd door de biologische studentenvereniging Gyrinus Natans.

— Jubüeum. Mevrouw H. Veiten (Ineke) zal op 1 november a.s. 12y2 jaar werkzaam zijn als telefoniste aan de telefooncentrale van de VU en het AZVU. „Zij heeft zich in die periode doen kennen als een bekwame kracht en een prettige koUega," aldus haar kollegae. Advertentie

'Demokratie in Westen echter geen heilig alternatief Over de verklaring van het comité „Denk aan Praag" bestonden meer meningsverschillen. De passage „Het is een grove schending van de demokratische principes, zoals deze door een grote meerderheid van de mensen in het westen beleefd worden," vormde het grootste struikelblok. Vrij algemeen werd gesteld dat deze zin doet geloven dat de demokratie in het westen het heilig alternatief is voor hoe een demokratie in elkaar moet zitten. Oftewel, als er gepraat wordt over „het reëel bestaande socialisme", moeten we ook praten over „het reëel bestaande vrije westen". Op grond van deze bezwaren stelde Mundus-SRVU, de fakulteitsgroep Sociaal-Culturele

en de verhouding met andere progressieve organisaties. Een gevolg daarvan is het minder georiënteerd zijn op CPN-standpunten, vooral in de zin dat meningsverschillen binnen de SRVU meer in het openbaar bediskussieerd worden. Binnen de buitenlandpolitiek van de SRVU wordt oost-Europa één van de speerpunten, vooral omdat hiermee een breuk met het verleden duidelijk wordt en de heroriëntatie gestalte krijgt. Daarnaast blijft het buitenlandbeleid vah de VU hoofdpunt, zoals de samenwerking met Indonesië en de ZuidAfrika-politiek, want „ook daarvoor moeten alternatieven bevochten worden"!" meent de SRVU.

met onze studentenpas komt u over de minimum loongrens De Vakaturebank |

UITZENDBURO IVan Baerlestraat 45 - Amsterdam |

Tel 020 - 765246

Vijzelstraat 55 - Amsterdam Tel 020 - 229214

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen