Ad Valvas 1979-1980 - pagina 92

AD VALVAS — 5 OKTOBER 1979

12

Werkeenheid op VU betaalt zelf extra kracht

Vervolg van pagina 1 ding van 1 op 2 i tussen de hoogst- en laagstbetaalden, zou hij maar liefst ƒ 1020,— per maand moeten inleveren. Volgens de schaal der rechtvaardigen (1 op de 3) zou hij dan meehelpen 272 extra mensen op de VU aan werk te helpen en volgens die der zeer rechtvaardigen 662 man/vrouw. Zou daarentegen de verhouding 1 op 4 worden ingevoerd (inkomensverschillen groter) dan zou hem dat ƒ 695,— extra per maand opleveren. Maar hij zou zich dan wel mede debet weten aan een verlies van 383 arbeidsplaatsen. Een administratief hoofdmedewerker (schaal 103 en dicht in de buurt van het gemiddelde inkomen op de VU) verdient op dit moment ƒ 2368,— netto. Bij 1 op 3 („rechtvaardig") zou hij er ƒ 84,— netto op achteruit gaan en bij 1 op 2 i ƒ 181,—. Bij invoering van de schaal der onrechtvaardigen zou hij echter maandelijks ƒ 138,— meer in zijn loonzakje vinden. (N.B. De hier steeds gehanteerde netto-bedragen vormen het bruto-loon minus de loonbelasting maar zonder dat daar de pensioenpremie is afgetrokken. „Schoon" is dus minder dan netto.)

Links wil het meest nivelleren Een boeiende uitkomst van het onderzoek van Marianne Frantsen is ook, dat of men nu veel of weinig verdient, men zichzelf nu goed- of onderbetaald acht, dit nauwelijks van invloed is op de opvattingen, die de VUwerknemer heeft over welke inkomensverschillen rechtvaardig zijn en welke niet. De geesten worden op een andere manier gescheiden. En wel via de politieke voorkeur die men heeft. Marianne vormde bij haar onderzoek een links blok (D'66, PvdA, PPR, PSP en CPN), een konfessioneel blok (KVP, ARP, CHU en CDA) en een rechts blok ( W D en DS'70). Het V ü personeel zag er toen als volgt uit (Marianne kreeg van de 300 vragenlijsten, die op basis van een aselecte steekproef werden toegestuurd er 186 terug, wat een vrij hoge respons betekent): (zie onderaan pagina) Bij de laagst- en hoogstbetaalden bleek een Uehte, voorkeur voor links te bestaan, gevolgd door de konfessionele partijen; bij de middengroep lag het andersom. Zeer duidelijk kwam nu bij een opdeling naar politieke richting een relatie naar voren w a t betreft opvattingen over inkomensnivellering. De linkse groep wil het meest nivelleren (95%) en het verst. Vrijwel allen in deze groep zijn ook voor het instellen van een maximuminkomen. De opvattingen van de konfessionele groep liggen zo'n beetje tussen links en rechts in: vóór inkomensnivellering is 70 procent. Rechts wil het minst nivelleren. X

Geen verschil van mening is er tussen de manier waarop men de inkomensverschillen wil verkleinen. Het onderzoek bevestigt de veronderstelling, dat opvattingen over inkomensni-

vellering net als politieke voorkeuren sterk bepaald worden door iemands normen- en waardensysteem en mensvisie. Opvallend is overigens wel, dat juist de hoogstbetaalde VU-medewerkers het meest de instelling van een maximum-inkomen aanstreepten (68.9% tegen 68% van het totale VU-personeel). Onder de hoge en middengroep werd ook vaker een loonsverhoging in centen i.p.v. in procenten als mogelijkheid tot nivellering genoemd, terwijl juist de mensen met de hogere inkomens door deze maatregelen getroffen zouden worden. Zouden de mensen dan toch aardiger zijn dan men denkt?

aan de VU 35 nieuwe formatieplaatsen zouden kunnen worden betaald. Hij dacht daarbij met name aan salarisverlaging van de hoogstbetaalden. Hij zei dat in de tijd, dat Den Haag de kraan voor verdere uitbreiding VEin het universitair personeelsbestand had toegedraaid. Het daarna gepresenteerde „Meer-Mans-Projekt' heeft het langs bestuurlijke weg niet gehaald moest Van Nes op 3 september in zijn bestuursverslag helaas konstateren maar niettem i a was er toch een beginnet j e gemaakt op die ene afdeling. De betreffende VU-medewerkers, die liever ongenoemd willen blijven, hebben de zaak als

Ruim driekwart van VU-medewerkers vóór verkleining verschillen Zoals we al opmerkten is 77.2 procent van de VU-medewerkers voor een verkleining van de inkomensverschillen. Van de hoogstbetaalden wil 69.4 procent dat. Een niet al te groot verschü dus op basis van inkomen. Ook bij landelijk onderzoek blijkt de tendens van maar geringe innerlijke acceptatie van de huidige inkomensverhoudingen. Slechts zo'n twintig procent van ons volk vindt die rechtvaardig, zo bleek uit een ongeveer gelijktijdig met het VU-onderzoek gehouden onderzoek van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Van de genieters van hogere inkomens op de VU is 37.3 procent bereid een stapje terug te doen. Daarbij zij nog eens onderstreept, dat in het onderzoek bij de vragen geen relatie werd gelegd met het mogelijk effect op de werkgelegenheid. Zodat het percentage nog wel eens hoger zou kunnen zijn.

Als puntje bij paaltje ... Bert van Kaam schrijft in zijn artikel in VU-Magazine wel, dat opvallend is met hoeveel scepsis gereageerd wordt op uitslagen van onderzoeken als dat van Marianne Frantsen. Hoewel de gestelde vragen duidelijk^ selecterend werkten is de reaktie van menigeen: „Haha, dat zéggen ze nu wel op een (cinoniem) enquête-formulier, maar ondertussen... Als puntje bij paaltje komt... Toch is er op de VU al een werkeenheid waar een aantal medewerkers zich bereid toonde 10 procent van hun salaris af te zonderen om daarmee ruimte te scheppen voor het aantrekken van een extra medewerker op de afdeling. Oud-CvB-voorzitter Van Nes meldde dit vorige maand in zijn bestuursverslag bij de opening van het Academisch Jaar. Hoopvol vroeg hij zich af of dit misschien „het wolkje als eens mans had" was, dat de profeet Elia zag en dat zich ontwikkelde tot een geweldige en weldadige bui.

'Meer-Mans-projekt' Het was dezelfde Van Nes, die twee jaar geleden de aandacht trok van de pers, toen hij bij de opening van het Academisch J a a r voorrekende, dat een salarisverlaging van gemiddeld 1 procent al een zodanige besparing zou opleveren, dat daaruit

volgt geregeld: men besloot formeel geen volledige arbeidsplaats meer t e bezetten maar negen-tiende plaats. Maar in feite werkt men gewoon door. Door formeel slechts voor negen-tiende t e gaan werken kon echter wel bereikt worden, dat de salarissen van de tien medewerkers verminderd werden en al die tiende arbeidsplaatsen bij elkaar een extra arbeidsplaats opleverden. En werk is er genoeg. Daar lag het niet aan.

CorSnoek Buiten de VU zijn meer van dit soort herverdelingsinitiatieven geweest. Zo bestaat er sinds enkele jaren bij het Centraal Planbureau een zgn. „Salarisherverdelingsfonds", op anoniem e en strikt vrijwUlige basis met een aanzienlijk aantal deelnemers, zo w^eet VU-Magazine. Onder de deelnemers wordt een, zei het klein, gedeelte van het salaris herverdeeld omdat men de salarisverschillen te groot vindt. Hetzelfde idee leefde bij een Katholieke Pedagogische Academie waar het personeel vrijwillig het jaarsalaris van een onderwijzer bijeenbracht. En in de Ned. Hervormde Kerk werd in 1976 een achttal predikanten ongerust, wat resulteerde in de kerkgroep „Dienen en Verdienen", die blijft hameren op een ander salarisbeleid in de kerk (de Groninger ethicus prof. Roscam Abbing treft men o.a. aan in deze groep). Vrij bekend zijn de pogingen van de ambtenaar Cor Snoek uit Peize, die vergeefse pogingen deed zijn werkgever t e dwingen hem een lager salaris te geven dan voor zijn funktie gold. Hij verloor. De rechter veroordeelde de heer Snoek tot aanvaarding van zijn hogere salaris omdat het accepteren daarvan niet in strijd werd geacht met zijn belang. Het is dus kennelijk niet zo eenvoudig minder te gaan verdienen met behoud van de werkkring. Het meest radicale herverdehngsinitiatief bestaat sinds 1975 bij de hulpverleningsorganisatie het JAC in Amsterdam waar ongeveer dertig werknemers hun van CRM afkomstige salaris in een pot storten waarna iedereen bruto evenveel krijgt, ongeacht de funktie. Het aantal gemaakte arbeidsuren is het enige dat een rol speelt bij de verdeling van de pot. Ook bij het JAC in Utrecht, Dordrecht en Rotterdam gebeurt dit. Er moeten nog wel meer van dit soort initiatieven zijn in ons land.

Laag 41.7% 29.1% 14.6% 14.5%

Midden 34 % 42.8% 19.7% 36 %

ABVA, NFO-kringen (als het om inkomensnivellering in het algemeen gaat) en, onomwonden, bij het Alternatief Ambtenaren Aktie-komitee. Hoe moet je opkomen voor mensen, die minder willen verdienen, zo vragen de meeste bonden zich af. Ze voelen zich als een advocaat die van zijn cliënt de opdracht krijgt de belangen van de tegenpartij te behartigen. Er wordt dan ook wat argwanend gekeken naar het AAA-komitee, dat juist de richting uit wil van nivellering ten gunste van meer werkgelegenheid. Ook op de VU bestaat een groep, die dit AAA-streven ondersteunt. De groep, bestaande uit 37 VU-medewerkers, zond in augustus vorig jaar een brief naar de universiteitsraad, waarin gevraagd werd of de problematiek iets te maken had met de doelstelling van de VU. Gevraagd werd de meningsvorming daarvoor binnen de VU op gang te brengen. „Uit deze meningen zou daarna bij grote overeenstemming gedacht kunnen worden aan de invoering van eigen salarisschalen voor de VU", aldus de brief. De groep meent, dat daarvoor juridisch geen belemmeringen bestaan. De VU kan de bij het Rijk geldende salarisschalen overnem e n maar is daartoe als bijzondere universiteit niet verplicht, zo luidt ook de mening van dr. J a n Donner, die op 20 september 1978 aan de VU promoveerde op een proefschrift over „De vrijheid van het bijzonder wetenschappelijk onderwijs". Of deze opvatting het voor de rechter zal redden zou natuurlijk nog moeten blijken. „Er wordt", zo schrijft Ben van Kaam, „ook anders over gedacht en vrijwel vast staat, dat wanneer de VU eventueel

VU-lezingen

Hoog 46.8% 35.4% 8 % 9.7%

Bonden De vakbonden blijken over het algemeen nogal gereserveerd te staan tegenover inkomensnivellering als zodanig t.b.v. 't scheppen van arbeidsplaatsen, zo

mocht besluiten tot invoering van eigen salarisschalen er een proces zal volgen, waEtrin uitgevochten zal worden hoe vrij de „Vrije" in dit opzicht eigenlijk nog is n a de honderd procent subsidiëring. Bepaalde vakbondsvertegenwoordigers zouden dat nog wel eens willen uitvechten". . _ Het moderamen van de UR raadpleegde de werkgroep Doelstelling, een universiteitscommisise over de vraag of de doelstelling iets met deze hele zaak te maken heeft en het antwoord was een ondubbelzinnig „ja".

Lezingen-cyclus Het moderamen verzocht bovendien de Commissie voor het Studium Generale een lezingencyclus te organiseren over de salarisverhoudingen. Het moderamen wil graag de hele universitaire gemeenschap bij de diskussie hierover betrekken. Vragen als „Vinden w e de huidige salarisverschillen rechtvaardig?" „Moer er om meer arbeidsplaatsen te scheppen worden genivelleerd?" etc. komen in de cyclus uitvoerig aan de orde. In Ad Valvas van 21 september stond al een summier overzicht van de cyclus, die op dinsdag 23 oktober begint. Prof. dr. P. J. Roscam Abbing, de ethicus, die in het begin van de jaren '70 over de ethiek van de inkomstenverdeling publiceerde, zal de spits afbijten. Ook zullen de hoogleraren prof. dr. A. J. Vermaat en prof. dr. H. Thierry spreken. De cyclus wordt op 19 november afgesloten met een forumdiscussie. We zijn benieuwd wat daar uit zal gaan komen. Wat oud-CvBvoorzitter Van Nes betreft loopt de VU voorop bij het bevorderen van w^erkgelegenheid door salarisvermindering. Wie w^eet kan de VU althans in de imiversitaire wereld deze voortrekkersrol inderdaad eens gaan vervullen.

voorleken

Samenleven met de chips Op 10 oktober start een lezingencyclus „Computers in de wetenschap" in het kader van het honderdjarig bestaan van de VU. Op die dag zal dr. A. S. Tanenbaum (subfakulteit wiskunde) in een op een lekenpubliek afgestemd verhaal spreken over „Samenleven met de chips". Wat is een computer? In welke

'Kroegen en hoeren' Op zondag 7 oktober om 11.00 uur spreekt pater Van Kilsdonk over kroegen en hoeren, in de Dominicuskerk, Spuistraat 12. Iedereen is welkom. In de Amstelkerk aan het Amstelveld spreekt om 12 u u r Huub Oosterhuis in de bijeenkomst van de Amsterdamse studentenecclesia.

Mannencafé Een groepje mannen uit Amsterdam is van plan om, ter aanvulling van de mannenbeweging, een mannencafé te beginnen. Als je hier ideeën over hebt en/of hier tijd in wilt steken, kom dan op donderdag 11 oktober a.s. om 20 uur naar Herengracht 36'". Er wordt dan een eerste bijeenkomst gehouden.

Over schoonheid

Salarisgroep Politieke Partijen Links Konfessioneel Rechts Geen voorkeur

konkludeert het Centrum voor Onderzoek van Maatschappelijke Tegenstellingen van de Leidse Universiteit. Behalve bij de

Op zondag 14 oktober om 12 uur spreekt pater J. van Kilsdonk over de spanning tussen schoonheid en religie. Plaats Studentenacclacia Amstelkerk, Amstelveld 2.

richting gaat de technologische ontwikkeling? Hoe kimnen de vruchten ervan in de samenleving worden geïntegreerd en hoe zal een maatschappij-metchips eruit zien? Vragen die aan de orde zullen komen. De lezingencyclus wordt gepresenteerd door verschUlende vakgroepen informatica op de VU. De volgende lezingen vinden plaats op 21 november, 6 februari (1980) en 5 maart (1980. Hierover volgt t.z.t. nadere informatie. Al deze lezingen worden gehouden in collegezaal II op de medische fakulteit en duren van 20.00-21.30 uur. De lezingencyclus is een van de drie onderdelen van het Eeuwfeestprogramma „Computers in de samenleving". De andere twee behelzen een tentoonstelling „Computer en beroep" (april 1980) en een symposium over de sociale implicaties van de komende informatiemaatschappen (10 aprU 1980). Advertentie INTERVIEWERS GEVRAAGD: Het ITSWO zoekt voor het onderzoek Bartimeüs (over het maatschappelijk funktioneren van blinden en slechtzienden) een aantal ervaren interviewers. Het onderzoek start eind september en zal ongeveer 3 mnd. duren. Werktijden zijn in overleg vast te stellen. Geïnteresseerden kunnen zich schriftelijk/tel. melden bij ITSWO, Prins Hendriklaan 27, telefoon 763651.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen