Ad Valvas 1979-1980 - pagina 126

2

AD VALVAS — 2 NOVEMBER 1979

UR-kommissie

buitenland stelt zich positief op achter plannen voor

samenwerking

Ontredderd Nicaragua als nieuwe partner voor ontwikkeiingssamenwericing met VU De aktiviteiten van het initiatief-komité „VU voor Nicaragua", dat eind augustus een krachtige steun in de rug kreeg van de universiteitsraad van de VU, heginnen steeds duidelijker vorm aan te nemen. Half oktober was er de thema-avond over de gezondheidszorg in het door hongersnood en verwoestingen getroffen Nicaragua, die het komité samen met de werkgroep medische ontwikkelingssamenwerking organiseerde en er wordt nu met veel energie toegewerkt naar de Nicaragua-week op de VU, die van 12 t/m 16 november in het hoofdgebouw wordt gehouden en wordt afgesloten met een grote manifestatie. De VU gaat participeren in een landelijke financiële aktie, die geld en materiële middelen moet opleveren voor twee middelbare scholen in de Nicaraguaanse steden Massaya en Rivas, steden, die ernstig te lijden hebben gehad onder de gevechten en bombardementen in de strijd van het volk tegen de dictatuur van Somoza, wiens juk uiteindelijk na vele jaren volhardende strijd is afgeworpen. Het 44-iarige bewind van Somoza, die met zijn familie decennia lang Nicaragua uitbuitte als w^as het een privé-wingewrest, heeft diepe sporen nagelaten. Van de arts Meta Romein, die onlangs als vertegenwoordigster van het medisch komité Nicaragua een tiendaags bezoek aan het land bracht konden we horen, dat tengevolge van de hongersnood, die in do burgeroorlog ontstond, een kwart van de kinderen ondervoed is en dat voor de 2,5'"miljoen Nicaraguanen slechts 4000 ziekenhuisbedden beschikbaar zijn na de bombardementen, die 5 van de 25 ziekenhuizen volledig verwoestten. En dat in een situatie waarin 100.000 mensen dringend medische zorg nodig hebben omdat ze gewond zijn, een miljoen mensen honger lijden waardoor zij zijn verzwakt en infectie-ziekten als tuberculose en pyodermatitis (huidinfectie) in frekwentie toenemen.

60% a 70%

Jaap

Kamerling

voor de bouw en het meubilair van de praktikumruimten worden geraamd op 127.000 dollar per school, waar nog eens twee maal 115.000 dollar bijkomt voor de praktikumuitrusting. De Nederlandse universiteiten en hogescholen kunnen behalve door financiële akties hier ook helpen door niet moer gebruikt materiaal naar Nicaragua te sturen voorzover dat geschikt is voor het onderwijs daar. Het Nicaragua-komité van de VU vindt, dat ook een universitaire hulpaktie aan dit verzoek van minister Tunnerman tegemoet moet komen ook al gaat het hier om middelbaar onderwijs. Het gaat hier immers om een prioriteit, die de regering zelf stelt. Wellicht kan in een later stadium gebruik gemaakt worden van specifieke know-

gelijke Projekten te inventariseren. Als. het NUFFIC het niet doet zal de VU zelfstandig dat gaan doen. Het komité heeft alle universiteitsraden in het land gevraagd of zij ook voelen voor strukturele samenwerking met Nicaragua. ~~ In een nota aan de kommissie buitenland van de universiteitsraad zet het komité uiteen waarom universitaire samenwerking met Nicaragua uitstekend past in het beleidskader van de ontwikkelingssamenwerking, die de VU in de Derde Wereld bedrijft. Dit beleidskader onderscheidt de volgende kriteria waaraan universitaire ontwikkelingssamenwerking zou moeten voldoen: a. de keuze voor een ontwikkelingsland, b. de direkte noodsituatie, c. een keuze voor projekten/aktiviteiten, die ontwikelingen ondersteunen welke grote delen van de bevolking (met name de armsten) ten goede komen en c. de keuze voor projekten/aktiviteiten, die de samenleving (incl. de universiteiten) minder afhankelijk maken. Het overheidsbeleid van Nicaragua blijkt in sterke mate aan deze kriteria te voldoen. Bezien we de randvoorwaarden, die het VU-beleidskader voor ontwikkelingssamenwerking voor partnerkeuze stelt dan kan van die van de ,,potentiële kwaliteit" het volgende gezegd worden: Er zijn in Nicaragua twee vrij oude universiteiten, het onderwijs is evenwel 'grotendeels

analfabeet

Somoza's dictatuur heeft ook in het onderwijs niet nagelaten sporen te trekken. Een op papier aardig uitziende onderwijswet kan de harde werkelijkheid niet verhullen, dat z«'n 70 procent van de bevolking van Nicaragua niet kan lezen en schrijven, het tekort aan vooral technisch geschoold personeel nijpend is en het wetenschappelijk onderwijs niet verder gaat dan het kandidaatsniveau. Door het oorlogsgeweld van de afgelopen maanden heeft het toch al armzalige onderwijssysteem harde klappen gehad. Veel scholen, laboratoria en bibliotheken zijn zwaar beschadigd. In deze situatie verzond onderwijsminister Carlos Tunnerman half september een telegram aan het NUFFIC (Stichting van Nederlandse Universiteiten en Hogescholen voor internationale samenwerking) waarin hij dringend noodhulp vroeg voor herstel van het onderwijssysteem. De schade schat hij op 25 miljoen dollar over het hele land. De NUFFIC reageerde hierop door te vragen of de minister ook konkreet kon zeggen voor welke Projekten hij uit Nederland hulp verwachtte en korte tijd later kwam de gedetailleerde aanvraag voor hulp aan de scholen in Massaya en Rivas. De minister vroeg hulp voor de bouw en inrichting van praktikumruimten voor twee middelbare scholen. Deze praktikumruimten zullen gebruikt worden voor praktisch onderwijs in biologie, natuurkunde, scheikunde en natuurlijke historie. Er is in Nicaragua een geweldig grote behoefte aan technisch geschoolde mensen. De kosten

IVliddaggebed In het middaggebed van a.s. donderdag 8 november, gaat voor ds. S. A. Boonstra. Plaats: Kerkzaal 16e verdieping. Aanvang: 13.00 uur.

Veel kinderen hebben m de oorlog traumatische ervaringen opgedaan. Zij zullen uitleg krijgen over de oorlog en de revolutie die daai-aan een eind maakte. how, die de VU in huis heeft zoals de bijscholing van leerkrachten en het bijscholen van scholieren tot het nivo, waarop ze naar de universiteit kunnen.

Struktureel De financiële aktie wordt op de VU gevoerd door accept-giro's aan alle studenten en personeelsleden te sturen met een bijsluiter over de Projekten. Verder door kerkkoUektes, een koUekte bij de Diesdienst (die ongeveer ƒ 900,— opbracht) en een beroep op de leden van de Vereniging waarvan de VU uitgaat. Zowel bij het NUFFIC als het VU-komité wil men het echter niet laten bij een financiële aktie. Er moet, vindt men, een strukturele samenwerking op universitair nivo tot stand komen met Nicaragua. Het VUkomité heeft daar al duidelijke ideeën ovev. Je kunt geen geloofwaardige financiële aktie voeren als je daar geen langdurig perspectief aan geeft door een meer strukturele samenwerking, vindt het komité op de VU. Het CvB heeft het NUFFIC gevraagd in Nicaragua mo-

beperkt tot het kandidaatsnivo. Voor na-kandidaatsonderwijs is men op het buitenland (de Verenigde Staten) aangewezen. De potentiële kwaliteit is dus wel aanwezig maar verdient in verband met de wens tot vergroting van de onafhankelijkheid en zelfstandigheid (juist t.o.v. de VS die Nicaragua decennia lang de wet voorschreven) van het nationale onderwijs duidelijk een aanvulling.

Onderwijs

sleutelrol

Wat de randvoorwaarde „zingeving" betreft, die het beleidskader stelt: Van het academisch onderwijs in Nicaragua mag een grote maatschappelijke revolutie verwacht worden. Er is in dat land immers een duidelijk streven naar „self-relience" (het onafhankelijk van het buitenland op eigen benen willen staan). Ook probeert de Nicaraguaanse overheid de toegankelijkheid van het onderwijs sterk te vergroten door prijscontroles op leermiddelen, gratis lager- en middelbaar onderwijs en beurzen. En als het gaat om de rand-

iiMüilülicj voorwaarde „academische vrijheid", die het beleidskader hanteert: De onderwijsparagraaf van het regeringsprogramma van de Voorlopige Regering van Nicaragua garandeert deze uitdrukkelijk. Tenslotte nog de randvoorwaarde van „maatschappelijke openheid". Het nationaal programma voor geïntegreerde onderwijsontwikkeling in Nicaragua geeft het onderwijs daar „een sleutelrol in het veranderingsproces in het richting geven in kritische en bevrijdende zin".

derwij skunde voor de technische wetenschappen, dus kan op dat gebied wat doen. De VU heeft wat het laatste betreft zelf ervaring opgedaan in ontwikkelingslanden. De natuurkunde- en scheikunde-subfaculteiten op de VU hebben in Indonesië en Zuidelijk Afrika (de Boleswa-landen) opleidingsprojekten voor leerkrachten. Ook heeft de VU projekten in de Derde Wereld op het gebied van bijscholing van leerkrachten (economie) en het bijscholen van scholieren tot het universitair nivo („upgrading"). Het VU-instituut voor pedagogische en didaktische vorming en de afdeling onderwijsresearch op de VU zouden verder bijdragen kunnen leveren aan de leerplanontwikkeling en de onderwij splanning in Nicaragua. En tenslotte kan de VU zeker wat doen op het punt van de revalidatie van slachtoffers van het Somoza-regime. De me-dische faculteit heeft op dit moment al een revalidatie-projekt in Vietnam.

Gefaseerde

aanpak

Een mogelijk aanbod vanuit de VU voor samenwerking zou volgens het komité kunnen bestaan uit het beschikbaar stellen van staftijd van onderwijsen onderzoeksplaatsen (beurzen) en materiële middelen. Het geld zou kunnen komen uit de zogeheten „vrije beleidsruimte", de Verenigingsbegroting en de pot van de PUO (Projekten voor universitaire ontwikkelingssamenwerking) en de begroting van het ministerie van Ontwikkelingssamen-

Nicaragua past heel goed in huidige beleidskader Universitaire samenwerking tussen de VU en Nicaragua past dus zeer goed binnen het huidige beleidskader daarvoor van de VU, zo konkludeert het Nicaragua-komité in zijn beleidsnota aan de universiteitsraad. Universitaire samenwerking sluit bovendien goed aan bij de door de VU beoogde vebreding van de buitenlandse relaties, vervolgt het komité. Er lijkt dan ook alle reden te zijn om een samenwerking met instellingen in Nicaragua aan te gaan, vindt het. Daar komt nog bij, dat het onderwijs één van de allerhoogste prioriteiten is van de Nicaraguaanse regering. De wederopbouw van het land eist een goede scholing van de bevolking vooral op technisch en agrarisch gebied. Daartoe moet allereerst het enorme analfabetisme bestreden worden. De regering heeft zich daarom een ware kruistocht voorgenomen om dat uit te roeien.

VU heeft

ervaring

Op grond van de berichten uit Nicaragua ziet het VU-komité op een groot aantal terreinen mogelijkheden liggen voor universitaire samenwerking. In dit verband worden genoemd: projekten in de gezondheidszorg (revalidatie), „upgrading"-projekten (klaarstomen voor de universiteit), onderwij splanning, leerplanontwikkeling, de bestuurlijke aspekten van het onderwijs (de opbouw van stafkaders), de plattelandsontwikkeling en tenslotte de nationale alfabetisatie-campagne. Op die terreinen vooral liggen de prioriteiten van het onderwijsbeleid van de Nicaraguaanse regering. En voor een aantal van die terreinen heeft de VU know-how in huis, bijvoorbeeld door ervaring met andere en eerdere gelijksoortige projekten in andere ontwikkelingslanden (Zuidelijk Afrika, Indonesië). Nicaragua heeft vooral behoefte aan de uitbouw van het agrarisch en technisch onderwijs, vertelt Ruerd Rubens van het VU-komité. Aan het eersfe zou vooral de Landbouwhogeschool van Wageningen een bijdrage kunnen leveren. De TH van Twente 'heeft «en afdeling' on-

werking. Het PUO-potje blijkt inmiddels leeg te zijn. Wat het organisatorisch kader van de samenwerking betreft wordt er de voorkeur gegeven aan een „samenwerkingsverband" tussen de VU en Nicaragua. De VU zou formeel een aanbod moeten doen aan de Nicaraguaanse regering een universitaire samenwerking te beginnen. Een speciale VU-missie zou daarna ter plaatse een behoeften-inventa-

Vervolg op pagina 10

Redaktie-adres: De Boelelaan 1105 of Postbus 7161 Amsterdam, telefoon 020-5484330. B g g. 5486930. Kamer OD-01 Hfdgeb. VU. Redaktie: Jan van der Veen (hoofdredakteur), Jaap Kamerling, Mathilde van Amstel (redaktie-assistente). Medewerkers: Warner Bruins Slot, Harm Tilstra, Bart Muysson. Cok de Zwart, Hans SctiUmacher, Simon Kooistra en (met-red) Dienst Pers en Voorlichting. Fotografen: Mark van Dorp (AVC), Eduard de Kam, Peter Wolters (AVC). Tekenaars: Aad Meijer

Personeelsfonds toch nog vergeten? U las het artikel in Ad Valvas van 19 oktober en wilde uit collegialiteit zich aanmelden als deelnemer van het fonds of uw bijdrage verhogen! Het personeelfoiids helpt immers medewerkers van de VU die tijdelijk in moeilijke financiële omstandigheden verkeren! Bel even met de secretaris (hoofdgebouw,, kamer 2E-18): toestel 4356, voor het formulier.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen