Ad Valvas 1979-1980 - pagina 485

AD VALVAS — 20 JUNI 1980

11

Symposium NUFFIC:

Malaise in onderwijs lean in jaren '80 slechts toenemen De huidige malaise aan de universiteiten - en eigenlijk in het gehele onderwijs - geldt niet exklusief voor Nederland. Het is een wereldomvattend probleem, dat in de jaren tachtig alleen maar kan verergeren. De Derde-Wereldlanden zien hun bevolking zo snel toenemen, dat er tegelijkertijd steeds meer analfabeten komen èn mensen die wel kunnen lezen en schrijven. Het platteland blijft daarbij ver achter op de steden. Het hoger onderwijs is er dikwijls beter ontwikkeld dan het lagere onderwijs, maar rust daardoor op een te smalle basis. In de ontwikkelde landen zit het hoger onderwijs vastgeroest. Komt er niet spoedig een nieuwe, frisse aanpak, dan raakt dit onderwijs hopeloos achter op de maatschappelijke ontwikkeling. Tot deze weinig vrolijke bespiegelingen komen dr. Ph. Coombs, vroeger staatssekretaris onder president Kennedy, en de Nederlandse onderwijsdeskundige dr. L. Dubbeldam van het Centrum voor de studie van het onderwijs in de ontwikkelingslanden (CESO). Hun rapport over toekomstige problemen in het hoger onderwijs stond vorige week dinsdag ter diskussie op de bestuursstudiedag die de organisatie van de Nederlandse universiteiten voor internationale samenwerking NUFFIC hield in Den Haag. Coombs is de man die zo rond de tijd van de demokratisering aan de universiteiten, eind van de jaren zestig, de toen nog argeloze akademische wereld opschrikte met zijn voorspelling van een 'world educational crisis'. Aan het Spaanse hof dachten ze zelfs dat hij die had uitgevonden, vertelde hij op de studiedag, waar hij als piece de resistance zijn ideeën toelichtte. Volgens Coombs is de krisis de laatste tien jaar duidelijker geworden, ofschoon zij van karakter is veranderd. Leek het eertijds vooral een moeilijk vraagstuk al die jonge mensen op te vangen, later is daar het besef bij gekomen dat vooral de kwaliteit van het onderwijs te wensen over laat. 'Beter wordt belangrijker dan meer'. Het scherpst biykt dat in de ontwikkelde landen, waar stabilisatie dreigt te ontaarden in stagnatie. Het is typerend dat Coombs bijna overal dezelfde vraagstukken signaleert die nu ook in Nederland de gemoederen bezwaren. Wat hem in Nederland overigens speciaal is opgevallen, zijn de lange studieduur en het lage percentage vrouwen op de instellingen voor hoger onderwijs. Waar het in Europa aan schort, is voldoende variatie en differentia-

Advertentie

tie, vindt Coombs. De universiteiten zijn museumstukken, met een krampachtig hoog gehouden traditie van gelijke graden aan gelijke universiteiten. Die traditie moeten we maar liever verlaten, zegt hy. 'In Amerika is er een college voor iedereen.' Nederland zou zijn hoger beroepsonderwijs, dat relatief goed is ontwikkeld, kunnen gebruiken om het postsekundair onderwijs een bredere basis te geven. Daarnaast is er naar Coombs' mening een aanzienlijk aantal jonge-ren en volwassenen in de lagere sociaal-ekonomische groepen, die nu slecht zijn vertegenwoordigd op de universiteiten, maar die toch hun vorming full time of part time willen voortzetten. Open universiteiten en volwassenenedukatie moeten daarom hoog in het vaandel worden geschreven. En er moeten royale beurzen komen voor studenten uit arme milieus, zo goed als studenten een reéel deel van hun studiekosten zelf moeten betalen. Het geld moet ergens vandaan komen, want 'het nieuwe tijdperk van krappe budgettering is aangebroken', gelooft Coombs. Willen de regeringen de mensen massaal tot het hoger onderwijs toelaten, dan moeten de bestaande instellingen dus bloeden. Kwalitatieve verbeteringen zijn noodzakelijk, net als betere aansluitingen op de samenleving. Dat hebben we eerder gehoord, evenals de opmerking dat de instellingen geen akademici moeten afleveren voor wie straks geen werk is, terwijl grote groepen onderwijsvragenden in de kou blijven staan. Coombs verfijnt dat nog wel door op te merken dat werkloosheid haar oorzaak vindt in de ekonomie en

van samenwerking met Nicaraguaanse instellingen. In zijn advies aan de raad stelde de commissie buitenlandbeleid vast dat tijdens de commissievergaderingen van de kant van het Büro Buitenland en het buro van de rector duidelijk geworden is dat de huidige ambtelijke taak t.o.v. Latijns Amerika op beide buro's verwerkt kan worden. Verder dat binnen het buro van de rector naar verwachting in de nabije toekomst een uitbreiding van de thans beschikbare ambtelijke ondersteuning gerealiseerd kan worden. De kommissie is van mening dat binnen het buro Buitenland de aanwezige ambtelijke ondersteuning uitgebreid zal dienen te worden zodat de samenwerking met Nicaragua konkreter gestalte zal kunnen krijgen.

help een vluchteling aan studie of werk op de VU giro 632210 t.n.v. Vluchtelingenaktie Eeuwfeest VU

De aantallen studenten zyn In de periode tussen 1950 en 1980 meer toegenomen dan in de hele wereldgeschiedenis ervoor. Byna ongeloofiyk is de toename in landen als byvoorbeeld Kenya. Op het altaar van de vooruitgang wordt dan wel vaak het lagere onderwUs geofferd, vooral dat op het platteland. Ook de verdeling van dit kostbare hoger onderwys over de bevolking is zelden rechtvaardig.

In Latyns Amerika volgen kinderen uit gezinnen met lage inkomens, die 65 procent van de bevolking vormen, gen^iddeld 2,47 jaar goedkoop onderwys. Kinderen uit de middengroepen (30 procent) zitten gemiddeld 8,64 jaar op school, kinderen uit de hogere milieus (5 procent) 17 jaar. Het leeuwedeel van de investeringen in het onderwys gaat dus naar de mensen met ruime inkomens. Een pluspunt is wel dat de universiteiten in de ontwikkelingslanden steeds beter de hun gestelde uitdaging zyn gaan begrypen, vaak beter dan de al gauw paternalistisch optredende Westerse zusterinstellingen, zy staren zich niet meer blind op Westerse modellen en werken mee aan een opleving van de eigen kulturele tradities, alsdus Coombs. (G.U.P.D., Utrecht)

Bert Kieboom

PKV-motie Nicaragua aanghouden De universiteitsraad heeft dinsdag de PKV-motie over ambtelijke ondersteuning van het VU-beleid t.a.v. Latijns Amerika vooralsnog aangehouden. Op de vorige URvergadering had deze studentenfractie een motie ingediend waarin zij het CvB verzocht binnen het Büro Buitenland minimaal een halve formatieplaats te bestemmen voor ambtelijke ondersteuning in verband met het aangaan

niet in het onderwys. Belangrijk is in zyn visie dat akademici meer tot maatschappeiyke duizendpoten dan tot vakspecialisten dienen te worden opgeleid. Zitten wij hier in het Westen al volop in de problemen, in de Derde

Wereld rijzen ze helemaal de pan uit, zo maakt het rapport van Coombs en Dubbeldam duidelijk. Tussen 19S0 en 1975 is de wereldbevolking gegroeid van %% tot 4 miljard en tot 2000 groeit die verder tot 6,2 miljard. Verreweg het snelst gaat die groei in de Derde Wereld, waar in 2000 van de wereldbevolking 80 procent woont, tegen 66 procent in 1950.

De kommissie stelde de raad voor in november, wanneer er waarschijnlyk meer duidelykheid is over de mogeiykheden van samenwerking met Nicaragua, te bekyken of de op dat moment geboden ondersteuning binnen de buro's buitenland en dat van de rector adekwaat is. Derhalve adviseerde de kommissie de raad de ingediende motie vooralsnog aan te houden. {J.K.)

'Indonesië op goeie weg, denl( il(' Vervolg van pag. 3

lyk in ieder ontwikkelingsland een geweldige opgave je te richten op de behoeften van de armsten onder de bevolking, omdat vaak de politieke macht by de minder armen berust. Je moet een zekere verdelende rechtvaardigheid trachten aan te brengen waarby de armsten meer accent krijgen. Dat moet in Nederland ook. Dat is een lastige politieke opgave. Ik denk dat men in Indonesië op de goeie weg zit, maar zeker nog niet op het eindpunt. Er wordt meer aandacht besteed aan het platteland, meer aan de armste wyken in de steden, meer aan de eerstelyns gezondheidszorg, aan het basisonderwys, de drinkwatervoorziening, de verbetering van de landbouw. De mensenrechten zyn op zeer heftige wyze geschonden na de coup van 1965. Je kunt zeggen dat de tragedie en het schandaal van de dertigduizend gevangenen die zo'n dertien jaar zonder vorm van proces hebben gevangen gezeten vrijwel afgebouwd is en dat vind ik een geweldige vooruitgang. Daar staat nu een optreden jegens de studenten tegenover zoals wy dat althans niet gewend zyn. De gevangenisstraffen die hen worden opgelegd zyn doorgaans van korte duur, maar daarom nog niet gerechtvaardigd. Gerelateerd echter aan de gevolgen van de coup in '65 zyn de studentenrellen eigeniyk van geen betekenis. Als de vraag van samenwerking me in '65 was gesteld zou ik 't er moeilyk mee hebben gehad. Toen hoefde ik 'm niet te beantwoorden. Dat hebben myn successieve voorgangers gedaan in positieve zin. Ik gun hen graag die wysheid. Maar het zou toch te zot zyn om vyftien jaar lang te beslissen om door te gaan en dan plotseling te stoppen, juist op een ogenblik dat de situatie spektakulair verbeterd is. In sommige kringen ontbreekt in hoge mate een stukje bescheidenheid ten aanzien van de Nederlandse verantwoordeiykheid voor de so-

ciale en politieke strukturen in Indonesië. Dat neemt niet weg dat we met de Indonesische autoriteiten over die dingen moeten praten. Dat gebeurt ook, althans door my gebeurt dat.'

kolonisatie van Oost-Timor er weinig problemen waren geweest.'

- Maar Indonesië sxt er nog steeds. 'Dat vind ik een verkeerde handelwyze van Indonesië die temeer te betreuren valt omdat het naar myn - Bent u met bang dat ome hulp de taxatie makkelyk op een andere manier had kunnen worden opgeterugkeer van oud-polttieke gevanlost, waarby men zich formeel aan genen in dienst van de universiteide regels van het volkenrecht kad ten vertraagt of tegenhoudt? 'Ik denk dat de oud-politieke gevan- ^ kunnen houden.' genen maar zelden zouden kunnen voorzien in de behoeften van de - Ik begrijp nog steeds niet waarom universiteiten aan experts, zodat je het fett dat Indonesië Oost-Timor niet kunt zeggen dat onze mensen wél illegaal beset en daar de menhun plaats innemen. Maar het biy ft senrechten schendt voor u geen renatuurlyk een misstand dat die den IS om de hulp te beperken tot die mensen moeiiyk of niet in overmet een humanitair karakter, zoals heidsdienst komen. Overigens ben de hulp aan Vietnam. ik van mening dat onze relatie met 'Ik kom u al aanzieniyk tegemoet Indonesië, althans in de twee-endoor te zeggen dat u met een formeeen-half jaar dat ik het meemaak, le vergeiyking een eind kunt kotoch merkbaar heeft bygedragen men, maar dat een politieke vergeaan de verbetering van de positie lyking en het effekt daarvan voor van de politieke gevangenen.' de mensenrechten wel een heel andere is. Wat in Oost-Timor op dit ogenblik gebeurt is dat men de Indonesië versus Vietnam schade poogt te herstellen. Die schade is aangericht, daar is geen - U heeft de - universitaire en andetwyfel aan. In Cambodja zien we re - hulp aan Vietnam beperkt tot daar weinig van, even afgezien van die met een humanitair icarakter. de schendingen van de mensenWaarom heeft u de hulp aan Indorechten in Vietnam zelf. De bootnesië niet aan een dergelijk krttertvluchtelingen zyn nu wel gestopt, um onderworpen? maar dat betekent niet dat de men'Omdat ik geloof dat er in Vietnam sen het beter gekregen hebben.' sprake was van ernstige schendingen van de mensenrechten, zowel in het binnenland als in Cambodja Het interview met De Koning had door de inval aldaar. Daardoor hebplaats voordat de universiteitsraad ben we die hulp heroverwogen. We zyn beslissing over voortzetting zyn niet zo ver gegaan als andere van het samenwerkingsverband landen die de hulp gestopt hebben. met de UGM nam (die positief uitIk vond dat het niet aanging om gevallen is, zie elders in dit numvoedselhulp en irrigatieprojekten mer). en dergeiyke af te bouwen. Wel Als de vyftig door de minister voor vond ik het nodig zo min mogeiyk het interview uitgetrokken minuregiem versterkend te werken.' ten om zyn en ik hem vraag of hy nog iets heeft toe te voegen aan wat - Is Vietnams inval in Cambodja hy gezegd heeft, merkt hy nog op, niet te vergelijken met Indonesiês dat 'men niet op de rug van een golf van emoties de beslissingen zou inval in Oost-Timor? 'Ik denk datje formeel een eind zult moeten nemen waar én de VU spyt komen, maar materieel is 't natuur- van krijgt én waar Indonesië spyt lyk een heel andere zaak. In Indo- van zal hebben'. Hy spreekt de hoop nesië had het anders opgelost kun- uit 'dat de universiteitsraad zyn benen worden, in Vietnam had het sluit over verlenging van de samenwerking met Gadjah Mada met enihelemaal niet moeten gebeuren.' ge wysheid zal nemen en zich niet zal laten opjennen door de toch wat - Hoe bedoelt u dat? verkeerd gerichte verhalen van me'Ik denk dat wanneer Indonesië met Portugal was gaan praten over de- neer Jongkind'.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen