Ad Valvas 1979-1980 - pagina 351

11

) VALVAS — 21 MAART 1980

Ir. Zola Skweyiya van het ANC:

.Zolang in één landapartheidis jaatin heelAMka de strijdém / #

Als dit blad verschijnt is het precies twintig jaar geleden dat de politie van het apartheidsbewind in Zuid A frika het vuur opende op demonstrerende Afrikanen. Sharpeville 21 n ^ a r t 1960 is een keer­ punt in de bevrijdingsstrijd van de bevolking van Zuid­Afrika. Het A frican National Congres (A NC) wordt verboden, een geweldloze oplossing wordt geblokkeerd door de moorddadige reaktie van het blanke bewind. Na twintig j a a r bevrijdingsstrijd is Zuid­Afrika met het bezette Namibië, het laatste bolwerk van apartheid nu in Zimbabwe het Patriot­ tisch Front aan de macht gekomen is. Terwijl A frika zich opmaakt voor de beslissende strijd en de stem­ men voor een totale boykot van Zuid A frika steeds sterker worden, dreigt op de VU een benoeming van een blanke Zuid­A frikaan aan de Letteren facul­ teit. De campagne, die het A NC gestart is om de wetenschappelijke kontakten met het apartheids­ bewind te staken, lijkt niet overbodig. Dr. Zola Skweyiya reisde de afgelopen twee weken langs Nederlandse universiteiten om op te roepen voor een boykot en steun aan de bevrijdingsbeweging. Op 12 maart hield hij een lezing op de VU. We waren daarbij en hadden na afloop een gesprek met hem. ilang in A frika nog een land be­ erst wordt door kolonialisme en artheid gaat de bevrijdingsstrijd 3r Niet alleen door de bevolking a dat land, maar door alle Af nka­ rs Dat IS het algemeen geldende ncipe van solidariteit in ons we­ ädeel.' Dit was de belangrijkste idschap, die Skweyiya m zyn le­ g over de aktuele situatie in d­z^frika naar voren bracht. }r deze solidariteit zijn de vroe­ E Portugese kolomen A ngola, zambique en Guinee Bissaus be­ id en IS het Patriottisch Front in ibabwe aan de macht gekomen. ar de stnjd houdt niet op bij de itieke onafhankelijkheid van I land Heel A frika moet bevrijd rden Niet alleen pohtiek, maar ; ekonomisch en sociaal. Die ld moet nu gevoerd worden in ibabwe en die stnjd is zwaarder idie voor de onafhankelijkheid.

Cenigperspektief 'i als m Zuid­Afrika zyn in Zim­ iwe alle belangrijke posities in de itschappy nog in handen van nken en heeft de zwarte bevol­ nauwelijks mogelykheden ï onderwys en scholing. Dat is tvan de ene op de andere dag te mderen. In de voormalige Por­ ese kolomen zyn de blanken isaal weggetrokken met als ge­ ! dat de ekonomie en de sociale astruktuur voor een groot deel

^JT^NT^^iTl?! voor iedere student

WlUEMVEKMEfND/FUPMKAM

STUDENT FISCUS

i f 14,90 jÊrkrijgbaar in iedere lii^rsiteits) boei(tiahdel UITGEVERIJ BERT BAKKER AMSTERDAM

Wim Crezee Dirk de Hoog stil kwamen te liggen en alles van de grond af opgebouwd moest worden zonder noemenswaardige steun van het westen. In Zimbabwe is de situatie dubbel zo moeilijk De hele ekonomie is afgestemd op Zuid­ Afnka. Voor een deel is dat een bewuste politiek geweest en voor een ander deel een gevolg van het feit, dat Zuid­Afrika als enig land de boykot volledig negeerde. A ls die verbindingen ineens wegvallen stort de hele ekonomie in. Daarom

heeft het Patriottisch Pront gezegd, dat de banden met Zuid­Af nka niet verbroken zullen worden. Nog steeds dreigt een militaire in­ terventie vanuit Zuid­A frika Tij­ dens de verkiezingen waren Zuidaf­ rikaanse troepen m Zimbabwe en al lange tijd zyn eenheden uit Zuid­ Afrika m het Rhodesische leger op­ genomen, waarvan niet zeker is, dat ze teruggetrokken zijn. Langs de grenzen staat het leger paraat Vol­ gens Skweyiya heeft Zuid­A fnka nog niet ingegrepen, omdat de blanken verrast zyn door de massa­ le overwinning van het Patriotti­ sche Pront. De strategie om de handlanger Muzorewa aan de macht te brengen door met miljoe­ nen guldens zyn kampagne te steu­ nen IS mislukt als gevolg van het enorme bewustzyn van de zwarte bevolking. Maar de blanken m Zuid­A frika zullen nooit uit zichzelf de macht afstaan. De repressie is enorm toe­ genomen. Tydens de verkiezingen waren alle zwarte woonwyken en 'thuislanden' door het leger omsin­ geld, wat volgens Skweyiya een nieuw gegeven is, omdat tot nu toe in Zuid­A frika de politie dit soort werk deed en nu voor het eerst het leger voor bewaking ingezet is. Hy verwacht dat de politiek van de 'thuislanden' versneld doorgezet zal worden Deze politiek houdt m, dat op basis van stamverband zoge­ naamde onafhankelyke staten ge­ vormd worden, onder leiding van stromannen van het apartheidsre­ giem, die als arbeidsreservoir die­ nen A lleen het A NC kan de bevry­ ding brengen en hoe meer steun het ANC krygt hoe eerder de stryd be­ slecht zal zyn en hoe eerder aan de onderdrukking en het bloedvergie­ ten een einde zal komen. Hy eindigde zyn toespraak met een aantal konkrete verzoeken voor hulp vanuit de universiteiten. Zo is er een dringende behoefte aan leer­ middelen en boeken Ook is het ANC zeer geïnteresseerd naar on­

derzoeksresultaten over allerlei as­ pekten van de Zuid­Afnkaanse sa­ menleving.

Perfektioneting van onderdrukking 'Het belangrijkste doel van mijn tournee is erop aan te dringen dat de banden tussen blanke Zuidafrikaanse en Nederlandse universiteiten verbroken worden. Het belang van deze wens van het ANC wordt duide­ lijk wanneer je begrijpt dat Zuid­Afrika, als een hoog ontwikkeld kapita­ listisch land, een grote behoefte heeft aan wetenschappelijke kennis. Dat laat zich ook illustreren door de enorme bedragen die de Zuidafrikaanse regering steekt in de ontwikkeling van kennis, in de research. De regering heeft in het verleden grote moeite gedaan om kontakten met westerse landen te leggen, om de westerse technische know­how te kunnen impor­ teren. Maar het ANC heeft altijd gezegd dat Zuid­Afrika die technologie en wetenschappelijke kennis gebruikt voor de perfektionering van de onderdrukking en de apartheid. Dat de kontakten met westerse uni­ versiteiten een bedreiging voor de vrede in het gehele Afrika vormen, wordt duidelyk als we kyken naar de ontwikkeling van nukleaire technologie in Zuid­A fnka. Deze technologie is van groot belang voor het minderheidsbewind, dat zyn overheersende positie even­ tueel met kernwapens wil bestendi­ gen. Verschillende onderzoeksrap­ porten hebben aangetoond dat er al proeven met deze wapens zyn geno­ men. Er bestaat geen twyfel over of die technologie aanwezig zou zyn, wanneer westerse landen (op dit punt met name West­Duitsland) zulke innige banden met research­ centra m Zuid­Afnka hebben. Dat is een van de redenen geweest om naar Nederland te komen; om intellektuelen en studenten te laten zien dat westerse kennis gebruikt wordt om de apartheid in stand te houden. Ik heb in myn lezingen en diskussies de wetenschappers hier in HoUapd willen overtuigen van het feit dat het ANC het enige alter­

natief is voor de huidige regering. Dat IS ook de les die je kan trekken uit de ontwikkelingen in Zimbab­ we, A ngola en Mozambique: daar zyn de bevrydmgsbewegingen aan de macht gekomen en dat is ook de hoop en het perspektief voor het ANC. Voordat ik myn reis begon, heb ik wat gelezen over de traditie van de Nederlandse universiteiten, die er een is van humanisme en gevoel van solidanteit met onderdrukte groepen m de derde wereld landen. De bedoeling van myn reis is om de intellektuelen aan te moedigen deze traditie te verbinden met de stryd en doelstellingen van het ANC.'

vu-traditie We konfronteren dr Skweyiya met de VU­traditie' de kontakten m.et de Potchefstroom.universiteit, een uni­ , verstteit die de apartheidspolitiek onverkort steunt en ook op haar eigen terrein in praktijk bracht D e

kontakten ­met deze universxteü werden door de VU­top destijds ver­ dedigd door te wijzen op de moge­ lijkheden van een 'kritische dialoog' met de blanken aldaar. Wat denkt Skweyiya van so'n buitenlandpoli­ tiek? 'Ik heb daarover gelezen en ik heb gehoord dat de studentenbeweging aan de VU er in 1976 in is geslaagd deze kontakten te doen laten ver­ breken. Zo'n pohtiek van dialoog met de blanken is niet m het voor­ deel van de zwarte meerderheid m Zuid­Afnka. De Potchef stroomuni­ versiteit is, samen met de universi­ teiten van Stellenbosch en Bloem­ fontein, het centrum van de reaktie en het ideologisch bolwerk van de apartheid. Elk kontakt met het westen wordt door het apartheids­ bewind gebruikt, gebruikt om de machinerie van de onderdrukking van de zwarten te perfektioneren. Wanneer de VU met de onderdruk­ kers een dialoog voert dan is dat geen adekwate uitdrukking van de gevoelens van solidariteit en huma­ niteit die de Nederlandse bevolking in de loop der jaren, met name tydens haar verzet tegen het Duitse fascisme in de tweede wereldoorlog, heeft ontwikkeld. De v u moet haar blik op de toe­ komst richten; men moet inzien dat de huidige regering m Zuid­A fnka geen lang leven meer beschoren is, omdat zy gebaseerd is op onder­ drukking en onrechtvaardigheid.

Na afloop van de lesmg hadden we een gesprek met Skweyiya over sijn tournee door Nederland.

Het enige wat de VU nu moet doen IS het aanknopen van relaties met die krachten in de Zuidafnkaanse samenleving, die deze onderdruk­ king bestryden, dat wil zeggen kon­ takten leggen met het ANC.' In zijn verhaal over de mogelijkhe­ den van ondersteuning van de be­ vrijdingsstrijd refereert Skweyiya aan het Govan Mbeki­fonds van de Universiteit van Amsterdam. Dit fonds, genoemd naar een op het Robbeneiland gevangen gehouden leider uit de bevrijdingsstrijd en die sinds twee jaar eredoktor van de UvA is, beoogt een financiële ondersteuning te geven aan Zui­ dafrikaanse studenten die ten ge­ volge van de apartheidspolitiek niet in staat zijn in eigen land te studeren. Verder tracht het fonds het wetenschappelijk werk in het voetspoor van Mbeki te stimule­ ren. De VU heeft, na haar verbreking van de kontakten met Potchefstroom, de universitaire sam­enwerking verlegd naar Botswana, Lesotho en Swazi­ land D rie kleine landen, die politiek gazien onafhankelijke staten zijn, maar in ekonomisch opzicht vol­ strekt gedomineerd worden door Zuid­Afnka. Hoe denkt het ANC over universttatre kontakten met deze landen? Skweyiya formuleert het voorzach­ tig positief; 'Het is beter om met hen samen te werken dan met de Pot­ chefstroom, omda* deze landen tot op zekere hoogte direkt of indirekt bezig zyn met de bestryding van de apartheid. Zo'n samenwerking kan

Vervolg oppag.

15

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen