Ad Valvas 1979-1980 - pagina 183

197' 15

AD VALVAS — 30 NOVEMBER 1979

Pais ziet af van invoering op 1 september

1980

Twee-fasénstruktuur zal jaar later van start gaan Minister Pais Conderwijs en wetenschappen) heeft besloten af te zien van zijn voornemen de invoering van de door hem voorgestane twee-fasenstructuur in het wetenschappelijk onderwijs per 1 september 1980 dwingend op te leggen. De bewindsman gaat er nu van uit, dat de twee-fasenstructuur één jaar later van start moet gaan, zij het dat universiteiten of studierichtingen, die eerder willen beginnen met de invoering, daartoe natuurlijk de vrije hand hebben. Een en ander blijkt uit mededelingen, die 's ministers hoogste ambtenaar voor het hoger onderwijs, dr. mr. H. J. Leibbrandt aan vertegenwoordigers van de universiteiten en hogescholen heeft verstrekt.

CeCöI-

ernten[OU'

van indibei 122 tentennisornt ond um

Tijdens dat bestuurlijk overleg m het kader van de meerjarenplanning voor het wetenschappelijk onderwijs kwamen verschillende onderwerpen ter sprake, die van belang zijn voor de voorbereiding van meerjarenafspraken voor de periode 1981-1985, de zgn. derde planningsronde. Eén van die onderwerpen is uiteraard de invoering van de twee-fasenstructuur. In dat verband deelde Leibbrandt mee, dat minister Pais er van uit gaat, dat het definitieve wetsontwerp tweefasenstructuur wetenschappelijk onderwijs (tot nu toe is slechts een Voorontwerp gepubliceerd, waarop inmiddels van diverse zijden is gereageerd. red.) direct na het kerstreces by de Tweede Kamer zal worden ingediend. Als alles meezit en Tweede en Eerste Kamer akkoord gaan, kan dan, in het tijdschema van minister Paisi, de definitieve

een lur flag

•assels tra, 1, ula ende de ien

wet Twee-fasenstructuur in augustus 1980 in het Staatsblad verschijnen. Tegelijkertijd kan dan het Algemeen deel van het Academisch Statuut, dat de inrichting van het wetenschappehjk onderwijs in hoofdtrekken nader regelt, voor advies naar de Academische Raad worden gezonden. Invoering van de twee-fasenstructuur zou vervolgens per 1 september 1981 kunnen geschieden, zij het dat instellingen of studierichtingen, die kans zien al per september 1980 nieuwe programma's voor het eerste, propaedeutische studiejaar gereed te krijgen, uiteraard, op basis van de in augustus 1980 in het Staatsblad gepubliceerde wet, eerder van wal kunnen steken met de nieuwe structuur.

Grondig bestudeerd Het recente standpunt van minister Pais — waarvan al een,

Minister Pais: Wie het eerder kan, heeft de vrije hand natuurlijk ... zij het wat cryptisch geformuleerd, voorproefje te vinden was in de beantwoording van Kamervragen naar het .,exacte tijdschema" voor de invoering van de twee-fasenstructuur, op welke vraag de bewindsman antwoordde, dat hij bij de indiening van het wetsontwerp „in januari 1980 zijn voornemens met betrekking tot de invoeringsproblematiek bekend zal maken" —- is te zien als een reactie op het rapport van de werkgroep Verandering onderwijsstructuren wetenschappelijk onderwijs (VOSWO). Deze in het planningscircuit

'Probeer eerst APO voor hele WO' Vervols van pasina 1 zetten totdat de zaak landelijk IS geregeld". Van de Pol koos voor een andere opzet. De enige manier om v.'aterdichte garanties te krijgen is het maken van keiharde afspraken op centraal nivo of het afsluiten van een APO (arbaidsplaatseno vereenkomst) voor het hele wetenschappelijk onderwijs. De ABVA heeft dat 7n]uist in Den Haag voorgesteld, zo kon hij meedelen. De bond is in beginsel bereid te praten over methodes waarbij hogerbetaalden kunnen meebetalen aan uitbreiding van het aantal arbeidsplaatsen in het wetenschappelijk onderwijs. Op centraal nivo. J e bent dan op een heel andere manier bezig. Net als z'n NCBO-collega ver< wachtte hij weinig van afspraken tussen de minister en de VU. De minister zal zich er dan zeker „sterk" voor maken om ftet bespaarde geld in het WO te houden maar wat dat betekent, daar heeft iedereen zo z'n eigen gedachte over (bij de laatste onderwijsbegroting bleek hoe weinig, dat in de praktijk inhoudt. Red.).

I

schamen", nu eindelijk eens in dienst van de VU zelf komen (op dit moment zijn ze in dienst van een particulier schoonmaakbedrijf. Red.). En verder zou er gewerkt moeten worden aan taakverruiming voor de lagerbetaalde funkties zodat die hoger ingeschaald kunnen worden en schaal drie geleegd kan worden. NCBO-bestuurder Kool vond, dat er nog wel wat moet veranderen op de VU wil het meediskussiëren van het personeel over de salarisverhoudingen enige realiteit krijgen. „Veel funktionarissen dulden maar weinig inspraak en hebben er niet veel moeite mee te proberen collega's ondergeschikt te houden ten behoeve van zichzelf. De mogelijkheden om daarin verandering te brengen taxeerde hij nog als volstrekt onvoldoende. Meediskussiëren kan pas als er de bereidheid bestaat elkaar ook echt als gelijke te zien en als mens te accepteren. Oud-CvB-voorzitter K. van Nes, ook als lid van het forum ajinwezig, bezag de zaak-optimistischer. „Garanties kun je alleen krijgen als je 't zelf doet en je als VU geld afzondert en er zelf

'Gast'arbeiders eerst maar eens in dienst nemen Als je op de VU iets wil doen aan salarisverhoudingen en de positie van de laagstbetaalden wilt verbeteren dan is er heel wat op de VU te verbeteren zonder dat je op eigen houtje de salarisschalen op de helling zet, vond de ABVA-man

Nog genoeg te doen Hij pleitte voor een proefpolder waarin de „gasf'arbeiders van de VU, „die onder arbeidsomstandigheden werken waarvoor we ons met z'n allen moesten

een besteding voor bepaalt. Hij verweet de bonden, dat ze zich niet al veel eerder hiermee hadden beziggehouden. Hij zag zeker een wezenlijke rol voor de bonden weggelegd in deze materie maar misschien zou je wel zo ver moeten gaan om alle organen die hiermee te maken hebben uit te nodigen de diskussie te beginnen. Een kleine groep zou daartoe een inleidend diskussiestuk kunnen opstellen. Van Nes stelde zich achter de proefpoldergedachte van mevrouw Van Stegeren. Hij had

het idee, dat „Van de Pol teveel is gebiologeerd door de wens, dat de hogerbetaalden moeten inleveren ten behoeve van de lagerbetaalden. Hij laat de belangen van de laagbetaalden zo zwaar wegen, dat het belang van de werkloosheid op de achtergrond raakt. Kool vond het daarom ook veel beter de diskussie over de nivellering en die over de werkgelegenheid goed uit elkaar te houden en afzonderlijk te voeren. Het had hem teleurgesteld, dat de vraag naar rechtvaardige inkomensverhoudingen nogal op de achtergrond was geraakt. De heer Van Noord, eén van de initiators van de salarisdiskussie, had in CNV-pubUcaties maar weinig gemerkt van zorg op dat punt. Die opmerking kon Kool echter pareren, met de opmerking, dat de nivellering tussen 1972 en nu is voortgeschreden van 1 op 7 (landelijk naar 1 op 3,4 (VU nu). (Vergelijkbare cijfers? Red.)

Niet verbaasd Het forumlid P. H. Vuisje, wm-er bij het Centrum voor onderzoek van maatschappelijke tegenstellingen in Leiden plaatste de diskussie weer in een veel ruimer perspectief door zich af te vragen of het niet eens tijd werd de universiteiten te laten inleveren ten gunste van andere sectoren in de maatschappij waar zich veel ernstiger knelpunten voordoen. Hij had zich er helemaal niet over verbaasd, dat een aantal mensen op de VU het niet rampzalig zouden vinden er wat op achteruit te gaan. Het gemiddelde inkomen hier is immers anderhalf keer dat van Jan Modaal in het land. Hij zag als de meest konkrete kapstok voor de benadering van deze kwestie het marktmechanisme. Worden er op de universiteiten geen salarissen betaald, die hoger zijn dan strikt noodzakelijk is om be-

opererende en iiit departementale ambtenaren en vertegenwoordigers van de universiteiten en hogescholen samengestelde werkgroep had ruim een maand geleden geconcludeerd dat invoering van de twee-fasenstructuur per september '80 „tot de onmogelijkheden" behoort. De VOSWO-werkgroep bepleitte dan ook een geheel andere invoeringsstrategie: er zou geen uniforme invoeringsdatum, maar een uniforme afsluitingsdatum moeten worden bepaald, vóór welk laatste tijdstip de twee-fasenstructuur overal zou moeten zijn ingevoerd. Die afsluitingsdatum, zou, aldus het VOSWO-rapport, 1 september 1984 kunnen zijn. Tussen september 1980 en sep, tember 1984 zou dan de tweefasenstructuur „geleideUjk" kunnen worden ingevoerd. Uit de mededelingen, die dr. Leibbrandt donderdag 15 n o vember aan de instellingen voor wetenschappelijk onderwijs verstrekte, blijkt nu dat minister Pais die suggestie van de hand wijst. De minister heeft aldus Leibbrandt, het VOSWOrapport grondig bestudeerd. Zijn conclusie zou zijn, dat de suggestie voor een flexibele invoeringsstrategie naast voordelen ook risico's met zich brengt. Vandaar zijn besluit om dit VOSWO-voorstel niet over te nemen. De conclusie van de VOSWO, dat invoering per 1 september 1980 onmogeUjk is, heeft bij de minister echter wél gehoor gevonden. Vandaar zijn voornemen om de invoeringsdatum op 1 september 1981 vast te leggen, onder handhaving van het streven de wet in augustus 1980 rond te hebben, zodat instellingen of studierichtingen die dat v/illen alvast aan de slag k u n nen gaan. Op die manier, aldus

paalde arbeidsprestaties los te krijgen, zo vroeg hij zich af. Daarbij herinnerend aan de roemruchte Toxopeus-ronde uit de jaren 60, toen er voor ambtenaren en wetenschappers aanzienlijke salarisverhogingen werden doorgevoerd. Dat was , nodig vond men, omdat je anders geen mensen meer voor het werken op een universiteit kon krijgen en men liever naar het bedrijfsleven uitweek. Maar inmiddels hebben de schaarsteverhoudingen zich grondig gewijzigd doordat het aanbod van academici sterk is toegenomen. Daar komt nog bij, dat destijds die salarisverhogingen over de hele linie zijn doorgevoerd terwijl dat vanuit het oogpunt van de markt niet overal nodig was. Al met al reden om je af te vragen of alleen al gezien de marktverhoudingen de salarissen op de universiteit niet wat omlaag kunnen. De politiek zal vervolgens moeten uitmaken naar welke sectoren in de maatschappij dat afgeroomde inkomen heen moet. Het geld dat binnen de universiteiten over blijft kun je dan zo herverdelen, dat de werkgelegenheid daarmee gediend is. Ook het CvB-lid De Jager bleek op de lijn te zitten van afweging van het belang van het WO met andere prioriteiten in de samenleving en Van Noord was het helemaal met Vuisje eens, dat je voor verschillende doelen kunt nivelleren. Het is misschien wel beter arbeidsplaatsen te creëeren voor bijvoorbeeld kleuterleidsters. Dat is een zaak, die op politiek nivo moet worden beslist.

Uskast? De hele diskussie bleef wat warrig en hinkte in feite niet op twee maar zelfs drie gedachten: de werkgelegenheid, rechtvaardiger inkomensverhoudingen en andere prioriteiten op VU-nivo en het makro-nivo van de hele samenleving. Waarbij sommigen (zoals de heer Kool) vonden, dat je de eerste twee gedachten beter uit elkaar kan houden terwiUe van een goede diskus-

verduidelijkte dr. Leibbrandt het gevoelen van zijn bewindsman, heeft de minister, zij het op een andere wijze dan de VOSWO suggereerde, tóch voor een flexibele invoering gekozen. (GUPD, Folia

Civitatis)

— Het schip van 1980. De minister voor wetenschapsbeleid dr. ir. van Trier gaat onderzoek financieren naar de mogelijkheden van „het schip van 1980". Het gaat om een gerationóiliseerd scheepsontwerp voor de naaste toekomst. Rekening wordt gehouden met de zich wijzigende energiesituatie. Ook wordt eventueel geavanceerde elektronika toegepast bij de bediening van gecompliceerde scheepstypen. Het onderzoek is één van de voorstellen van het Nederlands Scheepsbouwkundig Proefstation en het Nederlands Maritiem Instituut. De bijdrage vEin Wetenschapsbeleid betreft een bedrag van ƒ 250.000,— in een zogenaamde haalbaarheidsstudie. Op basis van de resultaten van deze studie kan een ontwerp gemaakt en vervolgens een dergelijk schip gebouwd worden.

Advertenties opgeven bij J. G. Duyker, postbus 40, Noordwolde (Fr.). Tel. 05612-541

sie en anderen (Van Noord), dat je ze heel gemakkelijk kunt koppelen. Dat er op het stuk van meer werkgelegenheid en rechtvaardiger inkomensverhoudingen best wat zou kunnen gebeuren, daarover was vrijwel ieder het wel eens. De hamvraag bleef echter of je elk vrijwillig initiatief op mikro-nivo (de VU) in de ijskast moet zetten tot er op landelijk nivo iets als een APO voor het WO van de grond is gekomen. Vanuit de zaal kwam de suggestie of je zo'n arbeidsplaatsenovereenkomst niet gedecentraliseerd zou kunnen nastreven en dan gekoppeld aan de externe meerjarenafspraken. Daarbij dook tegelijk weer het punt op of ook niet andere organen op de VU betrokken kunnen worden bij het streven naar rechtvaardiger salarisverhoudingen en meer werkgelegenheid: de UR en het CvB in dit geval ABVA-man Kick van de Pol geloofde echter, dat met name de UR niet zoveel invloed heeft op die meerjarenafspraken en ook de zo nodige drukmiddelen tegenover de minister mist. De vakbonden zijn veel beter gewapend om zoiets aan te pakken dan de universiteitsraden verspreid over het land, die nauwelijks in staat zijn hun beleid onderling te coordineren. Hij was niet zo tevreden met die mja's omdat die gevolgen kunnen hebben voor de werkgelegenheid „terwijl wij daar buiten staan". Kennelijk valt er in het kader van de mja's dus wel wat te regelen als het gaat om werkgelegenheid. Giesbers deed het voorstel om eerst op centraal nivo te proberen een APO van de grond te krijgen voor het hele wetenschappelijk onderwijs. Lukt dat niet dan kunnen we als VU zeggen dat niet te pikken en als imiversiteit alleen de onderhandelingen over een APO openen. Het laatste woord hierover is zeker nog niet gezegd en Van Nes daagde de bonden uit de diskussie „goed gedocumenteerd" voort te zetten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen