Ad Valvas 1979-1980 - pagina 56

AD VALVAS — 21 SEPTEMBER 1979

4

Prof. Tennekes n.a.v. cyclus: 'Die hele opkomst bezie ik met gemengde gevoelens*

van het eindeloos

bezig zijn met

jezelf

Broodje Cultuur in

'Wat is er met onze relaties aan de hand'?, eerste vraag in Studium Génerale-cyclus „Wat is er met onze relaties aan de hand?". Op deze vraag tracht mevrouw Chr. Brinkgreve een antwoord te geven tijdens een lezing, die zij op 1 oktober in het Hoofdgebouw van de VU (zaal KC-07) houdt. Zij bijt de spits af in een cyclus van zeven spreekbeurten, die in het kader van een Studium Generale worden gehouden. Het onderwerp van de Studium Generale is dit jaar „relaties"'. Ja, wat is er eigenlijk met onze relaties aan de hand? Erg veel kennelijk, gezien de belangstelling waarin het onderwerp zich de laatste jaren mag verheugen. Het gevolg van deze belangstelling is onder andere een geweldige opkomst van de therapeutische industrie. Zo geweldig, dat ik onlangs eens iemand heb horen zeggen „Ik zou me bijna onder therapeutische behandeling stellen, juist omdat ik geen relatieproblemen heb." Net als het drinken van melk, is het problematiseren van relaties tegenwoordig ook een „must". Is het nu zo nodig om een Studium Generale te wijden aan een onderwerp dat de laatste jaren toch al zo tot in den treure onder de aandacht van de mensen wordt gebracht? Waarom een Studium Generale over zo'n modieus onderwerp als „relaties"? Ik vroeg het aan de heer J. Tennekes, hoogleraar in de culturele antropologie aan de VU en „aanbrenger" van het onderwerp. „Nou ja, ik zou het niet durven ontkennen, het heeft iets modieus. Maar op een Studium Generale worden onderwerpen behandeld, waarvan we mogen aannemen dat ze bij brede lagen van de universitaire bevolking leven. Maar wanneer ik de vraag of het onderwerp niet erg modieus is, bevestigend beantwoord, wil dat niet zeggen dat het daarom niet serieus zou zijn. Het is nu eenmaal een probleem waar veel mensen mee zitten, of op een bepaalde manier mee geconfronteerd worden. En dat geldt zeker voor de studentenpopulatie, waar dit alles oen geweldig grote rol speelt. Ik geloof persoonlijk dat er een ontwikkeling aan de gang is die positieve kanten heeft: mensen worden geholpen, die vroeger nooit geholpen hadden kunnen

QéLoaf

iK.

:^

Cok de Zwart waar we eigenlijk weinig greep op hebben. De hele relatieproblematiek en de daarbij behorende therapieën zijn allemaal individuele problemen. Maar doordat we er mee bezig zijn, zijn we tegelijkertijd bezig om onze hele cultuur te veranderen. Steeds meer mensen raken in moeilijkheden, er komen allerlei nieuwe mogelijkheden en gedachten over hoe mensen die in psychologische moeilijkheden zitten te helpen.

Problemen scheppen die er niet zijn Bij mijzelf speelde het idee dat daardoor ook opnieuw problemen komen daar waar ze niet zijn. Deze problemen moeten dan ook weer opgelost worden, waardoor het hele therapeutische bedrijf weer uitgebreid behoort te worden. Dit was een beetje de lijn die ik als antropoloog had, toen ik met dit onderwerp kwam." Bij de verdere uitwerking van het idee werd het ontwerp echter losgemaakt uit het culturele proces, waar de heer Tennekes de nadruk op wilde leggen. De commissie, die het idee verder moest uitwerken en waarin behalve de heer Tennekes ook

Frank de Louw en Peter Daniels zitting hadden („Het is nadrukkelijk een product van ons drieën!") kwam tenslotte met een bredere opzet. De heer Tennekes: „Het principe van een Studium Generale is aansluiten bij wat er bij de mensen leeft en een zo breed mogelijke oriëntatie over het onderwerp geven en vooral niet indoctrineren. Daarom hebben we ook nadrukkelijk sprekers uitgenodigd die een zo breed mogelijk terrein bestrijken, vanuit allerlei uitgangspunten. Persoonlijk kijk ik er wel met gemengde gevoelens tegenaan. Als ik zelf zoiets zou opzetten, vanuit mijn eigen optiek op de cultuurontwikkeling, dan zou het veel kritischer zijn op allerlei ontwikkelingen die zich heden ten dage voordoen. Dan zou ik meer de neiging hebben de hele opkomst van het eindeloos bezig zijn met jezelf, met

Programma Studium Generale met als thema 'relaties'

worden. Maar er zitten ook negatieve kanten aan: mensen krijgen problemen die ze vroeger nooit zouden hebben gehad. Het zijn echter wel serieuze problemen. Het is een ontwikkeling waar we maar tot op zekere hoogte greep op hebben en waar heel veel mensen reëel mee zitten." In eerste instantie had de heer Tennekes het voorstel gedaan een Studium Generale te houden over „relatietherapieën". „Eigenlijk heeft een cultureel antropoloog niets met relatieproblematiek te maken. Ik zelf zat meer in de richting van psychologische problemen die kennelijk bij de ontwikkeling van de Westerse cultuur behoren. De hele relatieproblematiek is cultuurbepaald. Mijn punt was de cultuurontwikkeling. Ik wilde het in eerste instantie creëren rond het cultuurrelativisme en cultuuraanleg Van de mens. Hoe ontwikkelt een cultuur zich? Natuurlijk via onszelf, maar ook boven onze hoofden heen. We doen mee aan processen

teken van'relaties!

Het Studium Generale, dat dit najaar wordt gehouden heeft als thema „Relaties". In het Hoofdgebouw van de VU (zaal KC-07) wordt een cyclus van zeven lezingen gehouden. De commissie die belast was met het uitnodigen van de sprekers wilde personen hebben, die de problematiek zo breed mogelijk benaderen. „Een zo divers mogelijk sprekersaanbod", aldus de heer J. Tennekes, één van de commissieleden: Of de commissie hierin is geslaagd kunt u beoordelen aan de hand van het hiernavolgende programmaoverzicht. Op 1 oktober houdt mevrouw Chr. Brinkgreve een lezing getiteld „Wat is er met onze relaties aan de hand?". Het is een inleidend college over het onderwerp. Welk soort problemen speelt in welk soort relaties? Hoe ervaren mensen die problemen en welke oplossingen probeert men te vinden? Dit zijn vragen waarop de spreekster een antwoord zal trachten te geven. Mevrouw Brinkgreve is werkzaam op het Psychologisch Laboratorium van de Universiteit van Amsterdam en werkt mee aan een universitaire opleiding van psychotherapie. Zij heeft sociologie gestudeerd en is één van de auteurs van het boekje „Margriet weet raad", een verslag van de resultaten van een onderzoek naar de verandering in klachten en adviezen in de adviesrubriek van het weekblad Margriet gedurende de laatste

veertig jaar. „Ontwikkeling in primaire relaties" is de titel van de tweede lezing, die op 9 oktober door mevrouw dr. In 't Veld-Langeveld wordt gehouden. Een lezing over recente ontwikkelingen in relaties tussen echtgenoten en tussen ouders en kinderen. Zij behandelt de veranderingen die hierin zijn opgetreden, zoals het toenemende aantal echtscheidingen, het aantal huwelijkssluitingen, emotionele belasting van de huwelijksrelatie e.d. Mevrouw In 't VeldLangeveld is lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Voordien was zij hoogleraar in de empirische sociologie. Zij publiceerde over gezinssociologie en gezinsbeleid en de emancipatie van de vrouw. Prof. dr. H. L. O. G. Dethier is de derde in de rij sprekers. De lezing die hij op 17 oktober

het problematiseren van je relaties, om daar een ernstige waarschuwing over uit te spreken en de opkomst van de therapeutische industrie met gemengde gevoelens te bekijken."

Opzet

oriënterend

De heer Tennekes is zich er echter heel goed van bewust dat een Studium Generale met een dergelijke opzet zijn doel voorbij zal schieten: „De bedoeling van een Studium Generale is altijd oriënterend. Op zich is het verschaffen van informatie van verschillende aard en vanuit verschillende perspectieven zeer zinvol. De mensen moeten dan met die informatie zelf verder gaan. Daarom is er ook een zo divers mogelijk sprekersaanbod. Het is duidelijk dat er sprekers zulen komen met zeer verschillende instellingen. De één heeft uitvoerig over communes geschreven en zal dat

In het kader van het Studium Generale over „relaties" organiseert het Algemeen Cultureel Centrum enkele voorstellingen „Broodje Cultuur". Op dinsdag 9 oktober treedt de toneelgroep „Hare Majesteit" op met een nieuwe produktie over relaties. De voorstelling wordt gegeven in de Aula. Popstudio Hinderik treedt dinsdag 20 november in de Aula op met het stuk „Tovenaar van Nergens". Poppentheater over hoe in de opvoeding de rollen van mannen en vrouwen worden bepaald. Dinsdag 6 december kan men het Werktheater aan het werk zien. In de Kerkzaal treedt het op met het stuk „Zus en Zo". Alle „Broodjes Cultuur" beginnen om half één en duren ongeveer een uur. Bovendien draait het ACC in de maanden oktober en november diverse films die nauw aansluiten bij het thema „relaties". Nadere aankondigingen kunt u in de nummers van Ad Valvas vinden. Daarnaast organiseert het Vormingscentrum VU ook dit jaar weer themagroepen over sexualiteit en relaties. In de groepen komen thema's aan de orde als de relatie met je eigen lichaam, sexualiteit en lijfelijkheid, de dwang tot hetero-sexualiteit en monogamie, machtsverhouding tussen man en vrouw. Ook zijn er zogenaamde ongestructureerde groepen, die bedoeld zijn om contacten te leggen. Op dinsdag 25 september is er een „open avond" in pH'31, waar meer informatie te verkrijgen is en men zich kan opgeven voor deelname aan de groepen.

zien als dé oplossing voor allerlei problemen. Anderen zullen heel wat meer problemen zien en minder oplossingen. Dat is een gegeven met deze opzet. En dat is een goed gegeven."

houdt gaat over „relaties in he- ciaal wetenschappelijk onderden en verleden". De heer De- zoek aan de Vrije Universiteit. thier zal onder andere ingaan op In deze functie is zij werkzaam de vraag hoe er door de eeuwen op het grensgebied van socioheen is gepraat en gedacht logie en sociale psychologie, daar waar samenlevingsstrucover liefdes- en vriendschapsrelaties. Bestonden- er in het turen en individueel welzijn elverleden ook relatieproblemen, kaar raken. Sinds een aantal van welke aard waren deze jaren houdt zij zich bezig met een onderzoeksproject betrefdan? De heer Dethier is gewoon hoogleraar in de Godsdienstfi- fende het verschijnsel eenlosofie en Godsdienstgeschiede- zaamheid. nis aan de Vrije Universiteit te Prof. dr. H. R. Wijngaarden, Brussel en wetenschappelijk emeritus hoogleraar in de perhoofdmedewerker bij de Intersoonlij kheidsleer en de confacultaire Vakgroep Esthetica flictuologie aan de VU en nu en Filosofie van de cultuur aan gevestigd als psychotherapeut de Universiteit van Amsterdam. spreekt op 13 november over Hij heeft geschreven over de fi- „relaties en relatietheorieën". losofie van de middeleeuwen en Vragen als welke oplossingen de renaissance en hedendaagse zijn er op het individuele vlak Franse filosofen," zoals Sartre, en op het vlak van relatienetFoucoult en Levi Strauss. werken als bijvoorbeeld het geOp de vraag in welke opzichten zin aangedragen? Welke theraonze cultuur verschilt van an- pieën zijn er en wat doet de dere culturen als het om rela- therapeut? Wat mag van een ties gaat, gaat dr. J. M. Schoffe- therapie wél en wat niet worleers in in een lezing getiteld den verwacht? komen aan de „Relaties hier en in andere cul- orde. ' turen". De heer Schoffeleers De laatste spreekster is mespreekt op 25 oktober. Hij is vrouw dr. ir. C. J. Weeda. Zij lector in de niet-westerse reli- houdt op 21 november een legies aan de Vrije Universiteit. zing over „leefvormen en beVoordien was hij 20 jaar mis- leid". In deze lezing wordt insionaris in Afrika en als do- ''gegaan op nieuwe samenlecent verbonden aan de univer- vingsvormen, zoals communes siteit van Malawi. en het alleen wonen, en de juOp 6 november spreekt me- ridische, economische en archivrouw dr. J. de Jong-Gierveld tectonische belemmeringen van over „het missen van bepaalde deze samenlevingsvormen. relaties en eenzaamheid". Zij is Mevrouw Weeda heeft Agrarigepromoveerd op een disserta- sche Sociologie gestudeerd met tie die handelt over de ongehuwden en is nu lector in methoden en technieken van soVervolg op pagina 10

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen