Ad Valvas 1979-1980 - pagina 97

AD VALVAS — 12 OKTOBER 1979

Projektf^roep Imperialisme-Indonesië

hij politicologie

organiseert:

Kongres over 'internationalisering van de klassenstrijd' Francesco Mascini van de projektgroep „Imperialisme-Indonesië" schrijft ons: „Van 21 tot en met 24 november wordt er aan de V ü een kongres georganiseerd met als thema „Internationalisering van de klassenstrijd". Een kongres over marxistiese theorie en nationale volksstrijd, dat georganiseerd wordt door de projektgroep Imperrialisme-Indonesië van de subfakulteit politikologie. Een soort alternatieve, wat vroeg uitgevallen, viering van het eeuwfeest, zou je kunnen zeggen.

Theoretische

verdieping

Het doel van het kongres is een bijdrage te leveren aan de theoretics verdieping van het aan de orde gestelde thema — de internationalisering van de klassenstrijd. Deze doelstelling vloeit rechtstreeks voort uit de taakstelling van de projektgroep, welke in 1975 geformuleerd werd: „een bijdrage te leveren aan de theorievorming, die naar ons inzicht leidt tot bevrijding van de massa's in de Derde Wereld". Omdat de heersende sociale wetenschappen dit perspektief onvoldoende aan de orde stellen gaat het hier niet om een neutraal of onpartijdig kongres. Het imperialisme bestrijden is nu eenmaal geen waardevrije bezigheid. Het direkte doel van dit kongres is dan ook het helpen bevorderen van wetenschapsbeoefening, meer in het bijzonder in Nederland, ten behoeve van de organisaties die de bevrijding van en door deze massa's daadwerkelijk bevorderen. Getracht is in de struktuur van het kongres aan deze tweeledige doelstelling recht te doen. Eerzijds door een aantal gerenommeerde — voornamelijk marxistiese — wetenschappers een lezing te laten houden, anderzijds door in kleiner verband (wöï-kshops) bijdragen van Nederlandse wetenschappers en aktiekomitees te bespreken.

Bevrijdingsbewegingen Daarbij is natuurlijk ook gedacht aan de inbreng van vertegenwoordigers van bevrijdingsbewegingen, want tenslot-

Kongresmap Leden van de projektgroep hebben een kongresmap samengesteld voor mensen die wat minder ingewerkt zijn in deze materie. In deze theoretiese inleiding op het kongres wordt door de schrijvers een eigen standpunt ontwikkeld in de diskussie die tot nog toe gevoerd is. Deze map is voor ƒ 6,— te verkrijgen in de VU-boekhandel, op de SRVU-barak, bij de VESVU, bij FONO, en op de Koningslaan 31 (kamer 12). Op dit laatste adres zijn ook toegangsbewijzen voor het hele kongres te verkrijgen voor ƒ 12,50 (schriftelijk aan te vragen door het opsturen van een giro (betaal) kaart). Vanaf 22 oktober is een tweede map verkrijgbaar met achtergrond informatie over de bevrijdingsbewegingen — geschreven door Peter Custers, een bijdrage van dr. L. Schuurman over de bevrijdingstheologie en het programma van de workshops en de mogelijkheid tot inschrijving daarvoor (de prijs van die map is nog niet bekend, maar zal rond de ƒ 3,— liggen). Voor nadere inlichtingen Francesco Mascini of Peter Idenburg, tel.: 718543.

te is nationale volksstrijd een van de centrale thema's op dit kongres. Binnen de projektgroep zijn de theorieën van de Franse filosoof Louis Althusser grondig bestudeerd, wat zijn weerslag gevonden heeft in de vorm en inhoud van het kongres. Het onderscheidt dat hij maakt in zijn theorieën tussen politiek, ekonomie en ideologie, is gebruikt om de diverse bijdragen grofweg te ordenen. Op de tweede plaats heeft het kongres naast een theoretiese ook een prakties-politieke poot: de nationale volksstrijd. De

internationaliseringsver-

Relatie-adviezen

West-Europa zijn vertegenwoordigd , de betrokkenheid van ITT en CIA bij de coup in Chili of de politieke eisen die Wereldbank of IFM stellen aan de landen die „hulp" wordt gegeven. De internationalisering van de ideologie ziet men heel helder bij de massamedia: de monopoliepositie van de westerse persbureaus, de technologische ontwikkelingen, die (in de handen van de westerse mogendheden) op verregaande wijze de informatievoorziening op mondiaal niveau (kunnen gaan) regelen, enz. Het aantal voorbeelden is op alle terreinen eindeloos uit te breiden, het gaat hier om een indicatie van de problematiek. Het is tegen deze achtergronden dat de kongressprekers aan het woord zullen komen.

Sprekers schijnselen op de verschillende niveaus zijn voor 'n ieder waarneembaar. Op ekonomies gebied zien we de opkomst van de multi-nationale ondernemingen, de ongelijke internationale arbeidsdeling (waarbij arbeidsintensieve Produkten in de Derde Wereld worden gefabriceerd en de arbeidsextehsieve Produkten in de kapitalistiese centra) of de toenemende macht van financieringsinstellingen. Op politiek gebied kan men denken aan de z.g. Trilaterale Commissie (een commissie waarin de elites van de Verenigde Staten, Japan en

ontwikkelen

De enige ekonoom in het gezelschap is Christian Palloix. Hij heeft jarenlang, in samenwerking met studenten, het gedrag van Franse multinationals bestudeerd. Palloix zal een verhaal houden over de vorming van de werkende klassen in onderontwikkelde landen toegespitst op Algerije. Een wat meer theoretics verhaal mag verwacht worden van de Franse antropoloog Maurice Godelier, die het gaat hebben over de sociaal-ekonomiesc formatie. Op politiek gebied is de Brazi-

zich van 'gemoraliseer' naar

'gepsychologiseer'

Relatie-moraal van vrijblijvendheid stelt aan partners zwaardere eisen „Wat is er aan de hand met onze relaties? Er is kennelijk iets aan de hand: iedereen heeft relatieproblemen, praat over relatieproblemen, gaat in therapie om relatieproblemen en een groot aantal scheidt tenslotte vanwege relatieproblemen", aldus Christien Brinkgreve, die maandag 1 oktober in het kader van het Studium Generale voor een groot aantal toehoorders een lezing „Wat is er aan de hand met onze relaties?" hield.

Margriet weet raad Enige jaren geleden heeft Christien Brinkgreve samen met Michel Korzec een boekje gepubliceerd over de adviesrubriek „Margriet weet raad" uit het gelijkluidende damesblad. In haar lezing toonde zij aan de hand van veel voorbeelden uit deze rubriek aan welke veranderingen in de relatieproblemen zijn opgetreden. „De vroegere klachten gingen duidelijk over regelovertredingen, zoals fysiek geweld en verwaarlozing, overspel, geregelde dronkenschap. Nu zijn het klachten over eenzaamheid geworden, over het „langs elkaar heen leven", over het niets met elkaar te maken hebben." Ook de adviezen zijn sterk veranderd. Gaven vroeger de adviezen duidelijke richtlijnen en schreven ze voor wat je wel en niet moest doen, tegenwoordig zijn de adviezen „psychologischer". Er wordt niet meer meteen geoordeeld en veroordeeld. De situatie wordt eerst „in een rustig perspectief" geplaatst: „Er wordt aangespoord het eigen geweten aan een grondig onderzoek te onderwerpen, nauwkeurig de voor- en nadelen van een beslissing na te gaan, zich daarbij niet te laten leiden door algemene regels van goed en kwaad, maar zélf de baten en de lasten af te wegen, zélf te beslissen, daar zélf de verantwoordelijkheid voor te dragen", aldus mevrouw Brinkgreve, die de veranderingen die zich de laatste tien jaar hebben afgespeeld typeerde als een ontwikkeling van „gemoraliseer" naar „gepsychologiseer".

Moraal van de V rijb lijve ndhe id „Een andere grote verandering

Cok de Zwart in de adviezen betreft de machtsverhouding tussen mannen en vrouwen: vrouwen moeten eerder protesteren dan vroeger, minder over hun kant laten gaan. Ze moeten hun zelfstandigheid behouden en zelfs een „gezond egoïsme" betonen, ze mogen in geen geval „huisslavinnen" zijn." Mensen gaan veel vaker uit elkaar dan vroeger: „Al meer dan een eeuw stijgt het echtscheidingscijfer gestaag, in honderd jaar is het 25 maal zo groot geworden. Maar de laatste jaren is het aantal explosief gegroeid, sinds 1970 is het verdubbeld. Het einde is nog niet in zicht: de WetenschappeUjke Raad voor het Regeringsbeleid verwacht in zijn rapport „De komende 25 jaar" dat in 1985 één op elke drie huwelijken op een echtscheiding zal uitlopen." Mevrouw Brinkgreve vroeg zich af of nu op het gebied van relaties de „moraal van de vrijblijvendheid" heerst, een ideologie van „niet-gebonden betrokkenheid". „Ik ben nooit iemand tegengekomen die makkelijk scheidde. Ook vaak na jaren zijn de wonden niet geheeld, moeten een groot aantal plaatsen en zelfs hele landen vermeden worden omdat je anders weer overmand wordt door herinneringen." Ongebonden verhoudingen lijken Christien Brinkgreve onmogelijk. „Een verhouding betekent nu eenmaal binding, betrokkenheid, afhankelijkheid."

Strijdige eisen Bovendien blijkt deze code van vrijblijvendheid, van geen claims op elkaar mogen leggen in de praktijk een groot aantal

problemen op te leveren. „Het is een ideolog^ie die enorme zware eisen stelt aan gevoel en gedrag, en bovendien vaak strijdige eisen. Hoe speel je het toch klaar om op hetzelfde moment hetzelfde idee te hebben over los en vast. Hoe kun je tegelijkertijd geen claims op iemand willen leggen en toch op iemand willen kunnen rekenen? Hoe kun je pleiten voor een Ibijna absolute vrijheid voor de partners in een relatie en tegelijkertijd hameren op het allesoverheersende belang van wederzijds vertrouwen. Hoe kan je tegelijkertijd een voortdurend op elkaar gericht zijn en een grote onafhankelijkheid propageren?"

Nuttige

technieken

De technieken die hiervoor zijn ontwikkeld, bijvoorbeeld om de

liaanse socioloog Fernando Cardoso van belang. Hij is vooral bekend van de dependenciadiskussie in Latijns-Amerika. Verdere bijdragen zijn te verwachten van twee New Left Review redakteuren, namelijk Perry Anderson en Tom Nairn. Zij zullen het hebben over het belang van het nationalisme in deze kontckst. Ook Etienne Balibar maakt zijn opwachting op ons kongres. Wat de ideologie betreft houdt Ernesto Laclau een verhaal over volksideologieën en marxistiese theorie en heeft Armand Mattelart — schrijver van „How to read Donald Duck" — het over de ideologie van de veiligheid en de militaire staten in Latijns-Amerika. Over de rol van de intelektueel in de klassenstrijd diskussiëren de FrEinse wetenschapstheoretikus Dominique Lecourt en Regis Debrey met elkaar. Deze theorieën worden op hun praktiese waarde getoetst door New People's Army uit de Philippijnen, het Fretilin uit OostTimor, en het Polisario uit de West-Sahara. Daarnaast krijgen ze de gelegenheid verslag te doen van hun eigen vrijheidsstrijd, die ze op dit moment voeren. W. F. Wertheim spreekt het slotwoord uit, waarin hij aandacht zal besteden aan de verwarring die zich heeft meester gemaakt van socialisten n a de gebeurtenissen in IndoChina." verbale en nonverbale communicatie te verbeteren hebben hun nut, maar „het is vaak naief en optimistisch om te denken dat je dat meteen kunt: het zijn vaak problemen en gevoelens die heel moeilijk goed te verwoorden zijn en die vaak heel bedreigend zijn om te bespreken", aldus mevrouw Brinkgreve.

Verboden

Kortom: ,.De nieuwe moraal is ten opzichte van de oude in een aantal opzichten bevrijdend, vooral ten aanzien van de sexualiteit. Maar ze brengt ook een aantal nieuwe problemen met zich mee, en is ook vaak niet minder dwingend. De eisen die mensen aan elkaar stellen in een verhouding zijn zwaarder geworden, ingewikkelder. Het zijn emotionele eisen, van onbeperkt begrip voor elkaar, zonder dat we geleerd hebben hoe dat moet."

Hé, Hoe 6-flflr 'T i^é.r jou ? é.N h^ér

emoties

Mensen moeten zich tegenwoordig door hun gevoelens laten leiden. Maar aan de andere kant constateerde Christien Brinkgreve dat er tegenwoordig allerlei emoties verboden zijn, die men voor zich dient te houden, die men eigenüjk niet eens mag hebben, zoals eerzucht, jaloezie, geldingsdrang.

H0£ IWG-'T

{

iwer j €

\

CS GrWCr 0 0 < WéLÊNT

DflW ZPtL'T OOK W€L óPtRhT. PiCM, UJ(\r ICAJJ-

'T MS ook

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen